Lịch sử giáo dục miền Nam Việt Nam dưới chính quyền Sài Gòn 1954-1975 - Nguyễn Kim Dung

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYEN KIM DUNG LUẬN ÁN TIEN SĨ LICH SỬ Hà Nội - 2021 ĐẠI HỌC QUOC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYEN KIM DUNG Chuyên ngành: Lich sử Việt Nam Mã số: 62220313 LUẬN ÁN TIEN SĨ LICH SỬ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. TRAN VIET NGHIA Hà Nội - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án này là nghiên cứu của cá nhân tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Vũ Minh Giang và PGS. Trần Viết Nghĩa.

Những trích dẫn, số liệu sử dụng trong luận án có nguồn gốc rõ ràng. Những đánh giá, nhận định, kết luận khoa học do bản thân tôi đúc kết dựa trên những nguồn tư liệu xác thực. LỜI CẢM ƠN Đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến GS. Thay đã truyền cho tôi trí tuệ, phương pháp, lòng tin vào khoa học và tình thương của một nhà giáo tận tụy đề tôi có thể hoàn thành đề tài nghiên cứu khó nhưng có ý nghĩa này.

Tôi xin cảm ơn PGS. Trần Viết Nghĩa đã có những hướng dẫn quý báu giúp tôi thực hiện luận án. Tôi xin cảm ơn sâu sắc sự giúp đỡ nhiệt tình của GS. Nguyễn Văn Khánh, GS.

Đỗ Quang Hưng, PGS. Vương Xuân Tình, PGS. Nguyễn Đình Lê, GS. Trịnh Văn Thảo, PGS.

Nguyễn Thừa Hỷ, PGS. Ngô Minh Oanh, PGS. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến các học giả, trí thức sinh sống ở Miền Nam thời chính quyền Sài Gòn: Nguyễn Thế Anh, Lê Quang Vịnh, Nguyễn Nhã, Trần Viết Ngạc, Bùi Trân Phượng, Nguyễn Duy Chính, Vũ Thế Ngọc, Lê Nguyễn, Trần Văn Chánh, Bùi Văn Nam Sơn, Nguyễn Thị Hồng Cúc. đã giúp đỡ vật chất, tinh thần, tư liệu và cho phép tôi thực hiện phỏng vấn sâu nhân chứng lịch sử.

Tôi xin cảm ơn Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, Thư viện Thông tin Khoa học xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, Thư viện Tổng hop Thành phó Hồ Chi Minh, Thư viện Huệ Quang, đặc biệt là Phòng Khai thác tư liệu của Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong suốt thời gian tôi thu thập tư liệu ở đây. Tôi xin cảm ơn Khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại hoc Quoc gia Hà Nội đã tạo điêu kiện đê tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án. Đông thời, tôi xin cảm ơn cơ quan, đông nghiệp, bạn bẻ đã chia sẻ và giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu. Cuôi cùng, tôi dành lời cảm ơn sâu sắc đên gia đình tôi, là cội nguôn tình yêu thương giúp tôi vững bước vượt qua khó khăn đề hoàn thành luận án này.

MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN BANG CHU! VIET v0. 3 DANH MUC BANG 027. 4 DANH MỤC BIBU wuoi. Tih cap 00120 6 0 ỚợNậNq.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghién CỨU. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .----- 2-2 2+ £+E+EE+EE+EE+EEEEEEEEEEerEerkerkrrkrrree 9 4. Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu. Đóng góp của luận áT.

Kết cấu của luận án. -¿ :- St St+kEEtSESEEEEEESEEEEEESEEEEEESESEEEESESEEEEEEEEEEEEETEEEEEkrkrrrree 16 Chuong 1: TONG QUAN NGHIEN CUU GIAO DUC MIEN NAM VIET NAM THOT CHÍNH QUYEN SAI GON. Nghiên cứu ở nƯỚC nBOÀI. Nghiên cứu trong THƯỚC.- --- 5 5 5 E111 nh ng TH nè 20 1.

Kết quả và một số vấn dé cần tiếp tục nghiên cứu .---- 2-2 2+ss+sz+secx¿ 27 Chương 2: BOI CANH TÁC DONG DEN GIÁO DỤC MIEN NAM VIỆT NAM (1954-119775). HH HH HH HT Tu HH HH HH TH Thi HH Hành 32 2. Dấu ấn của giáo dục Pháp tại Miền Nam .--- 2-2 ¿+ £xe£xeE+Ezrerrererred 32 2. Tình hình chính trị - xã hội Miền Nam (1954- 1975).

Tác động của viện trợ quốc tế đối với giáo dục Miền Nam. 52 Chương 3: THUC TRANG HE THONG GIÁO DUC MIEN NAM VIỆT NAM DƯỚI THỜI CHÍNH QUYEN SAI GÒN. Tổ chức bộ máy quản lý giáo dỤC.---¿- ¿- ¿+ E+SE+EE+E£E££EeEEeEEEEEerkrrrrrrrkrred 54 ko Nnn. 116 Chương 4: CHÍNH SÁCH GIÁO DỤC CUA CHÍNH QUYEN SÀI GÒN.

Mô hình hệ thống giáo dục qua các giai Gam. Giáo dục Miền Nam trong giai đoạn đầu dưới chính quyền Sai Gòn. Mô hình giáo dục Miền Nam trong giai đoạn 1961-1964. Quá trình chuyên đổi hệ thống giáo dục từ mô hình Pháp sang mô hình Hoa 9400000001008.

Nền giáo dục theo mô hình giáo dục Hoa Ky (1969-1975). Tác động của những cuộc cải tỔ. -- 2-52 2SE22E£+EE£EEEEEEEEEEEEEEEEEErrkrrkrree 157 ¡c1 .1 1 re 170 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CUA TÁC GIA .----- 174 TÀI LIEU THAM KHAO .--2- 22 S£2SESE£EE£SEECEEEEEEEEEEEEEEEEEEEE. 197 BANG CHU VIET TAT BKTQG Bộ Kinh tê Quốc gia đ đông Việt Nam Cộng hòa GS Giáo sư Nxb Nhà xuất bản TP Thành phố tr trang TTLTQGII | Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II TW Trung ương USD đô la Mỹ VNCH Việt Nam Cộng hòa VNNGTK_ | Việt Nam niên giám thống kê VQGTK Viện Quốc gia Thống kê DANH MỤC BANG Bảng 2.

Viện trợ trực tiếp của Hoa Ky cho Miền Nam Việt Nam trên lĩnh vực B900. Tỷ lệ viện trợ giáo dục trong tổng viện trợ của Hoa Kỳ cho chính quyền Sai € 080606700177. Số trường, lớp, giáo viên, học sinh tiểu học cộng đồng Miền Nam Việt II 0ð hs 5. Số nhân viên giáo huấn tiểu hoc đứng lớp tại Miền Nam Việt Nam E070.

Tình trạng học chậm của học sinh tiêu học Miền Nam Việt Nam năm học 1964-1965 và 1965-1966.-- G5 sọ TT TH HH Hàng gà 72 Bảng 3. Cơ cầu trường trung học, tiêu học Miền Nam Việt Nam theo loại hình hi T0 57. Số học sinh trên một giáo sư trung học Miền Nam Việt Nam (1957-1974). Các trường đại học Miền Nam Việt Nam năm học 1973-1974.

Sĩ số tốt nghiệp Trung tâm Quốc gia Nông nghiệp (1961-1971). Sĩ số tốt nghiệp tại Trung tâm Quốc gia Kỹ thuật (1961-1972). Trường cao dang và chuyên nghiệp Miền Nam Việt Nam năm học 4. Kết quả kỳ thi tuyến vào năm thứ I một số trường đại học Miền Nam Viet Nam nam hoc c7 +1.

Kết quả kỳ thi tốt nghiệp khóa I Viện Dai hoc Sài Gòn niên học 7561 --. Số sinh viên ghi danh và tốt nghiệp tai Dai học Da Lạt (1958-1973). Ty lệ giáo chức/ sinh viên tại các phân khoa dai học công Miền Nam Viet 6:8, z1 ----1ã. Số giáo chức đại học công Miền Nam Việt Nam (1957-1975).

Số giáo chức dai học tu Miền Nam Việt Nam (1966-1975). Giáo chức đại học Miền Nam Việt Nam theo giới tính (1966-1974). Nhân viên giảng huấn Đại học Minh Đức theo loại trường đào tạo niên học 1974-1975 veccccccsessssecsesessesecsessescsesucsesucsesucsesscsucassusatsueatsassusatssatsusatsaeateaeaeaeeees 105 Bang 3. Số sinh viên đại học công Miền Nam Việt Nam (1955-1975).

Số sinh viên đại học tư Miền Nam Việt Nam (1959-175). Tỷ lệ sinh viên thuộc phân khoa không thi tuyên trong cơ cấu sinh viên Miền Nam Việt Nam (1964-1975). Tổng số sinh viên đại học Miền Nam Việt Nam theo phân khoa năm học 1972-1973. Học sinh, sinh viên Miền Nam Việt Nam năm học 1967-1968 phải nhập ngũ vì thi rớt hoặc không được lên lớp.

Tỷ lệ du học sinh Miền Nam Việt Nam sang Pháp, Mỹ và các nước khác 570500. 131 DANH MỤC BIEU Biểu đồ 3. Tăng trưởng giáo chức Miền Nam Việt Nam (1957-1971). Tăng trưởng giáo chức tiêu học Miền Nam Việt Nam theo loại hình E6.

Tăng trưởng học sinh, sinh viên Miền Nam Việt Nam (1955-1975). Tăng trưởng học sinh tiểu học Miền Nam Việt Nam theo loại hình E7. Tăng trưởng trường trung học Miền Nam Việt Nam theo loại hình đào L0 5507. Tăng trưởng giáo chức trung học công lập và tư thục Miền Nam Việt Nam (1964-1974).

39H TH TH HH HT TT TH TH HH HH hàn 80 Biểu đồ 3. Tăng trưởng học sinh, sinh viên Miền Nam Việt Nam (1955-1975). Tăng trưởng hoc sinh trung học đệ nhị cấp Miền Nam Việt Nam 09800305167). Tăng trưởng sinh viên đại học Miền Nam Việt Nam theo loại hình L0 7.

Tăng trưởng sinh viên đại học Miền Nam Việt Nam theo giới tính L5 hnhh. Ngân sách đại học và ngân sách giáo dục Miền Nam Việt Nam l1 ưHadadiiiiadđaiadiii. Tăng trưởng du học sinh Miền Nam Việt Nam tại Pháp, Hoa Ky và các NUOC khAc (1957-1971) la. Tăng trưởng ngân sách giáo dục trong cơ cau ngân sách quốc gia Miền Nam Việt Nam (1955-1974).

- c6 + 3 199919 1H HH HH ng nh nh nh nnrnrệt 165 MỞ ĐÀU 1. Tính cấp thiết của đề tài Giáo dục Miền Nam Việt Nam thời chính quyền Sài Gòn là một thực thê lịch sử tồn tại cách ngày nay hơn nửa thế kỷ, một khoảng thời gian vừa đủ để có thể nhận thức tương đối khách quan về một đối tượng lịch sử. Trải qua 21 năm tồn tại và phát triển (1954-1975), nền giáo dục Miền Nam dưới thời chính quyền Sài Gòn đã dé lại những di ton với những cách nhìn nhận khác nhau. Một mặt, nên giáo dục này được xem như sản phâm của chế độ cũ, của ngụy quyền Sài Gòn và vì vậy cần phải phê phán, xóa bỏ.

Nhưng trên một phương diện khác có thể thấy chính hệ thống giáo dục ay đã đào tạo nhiều thé hệ hoc sinh, sinh viên, trong đó có những trí thức tính hoa trên nhiều lĩnh vực: khoa học kỹ thuật, công nghệ và khoa học xã hội, giáo dục, văn học - nghệ thuat., nhiều trong số đó đã thành danh trong và ngoài nước, góp phan xây dựng, phát triển và nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế. Nhìn từ góc độ lịch sử, giáo dục Miền Nam Việt Nam dưới thời chính quyền Sài Gòn (1954-1975) là một hệ thống có tính kế thừa, tôn chỉ phát triển được xây dựng trên những nguyên tắc căn bản. Đây là nền giáo dục có cơ cấu đa dạng, hiện đại và tính hội nhập quốc tế tương đối cao. Trong quá trình phát triển, nền giáo dục Miễn Nam thường xuyên cải tô dé hiện đại hóa, mà rõ rệt nhất là quá trình chuyển đối từ học tập mô hình giáo dục Pháp sang mô hình giáo dục Mỹ tân tiến hơn.

Giáo dục ở Miền Nam Việt Nam thời chính quyền Sài Gòn là một đề tài có ý nghĩa khoa học trước hết vì nó đáp ứng yêu cầu nhận thức khoa học về một nội dung thiết yếu của một giai đoạn lịch sử cần có sự hiểu biết sâu sắc và toàn diện. Sẽ vô cùng thiếu sót nếu nghiên cứu lịch sử Việt Nam giai đoạn từ 1954-1975 mà thiếu hụt những luận giải khoa học về đời sống văn hóa - giáo dục, không có những phân tích khách quan về hệ thống giáo dục, hoạt động dạy và học cũng như những hoạt động ảnh hưởng đến đội ngũ giáo viên và tầng lớp học sinh, sinh viên. Đề tài còn có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc.