Pháp luật lao động nữ ở Việt Nam - Kinh nghiệm cho Lào

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP Trường Đại Học Luật Hà Nội SINGHA NGIAMCHALEUN PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG VỀ LAO ĐỘNG NỮ Ở VIỆT NAM VÀ KINH NGHIỆM CHO CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO LUẬN ÁN TIẾN SĨ Hà Nội, 2024 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP Trường Đại Học Luật Hà Nội SINGHA NGIAMCHALEUN PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG VỀ LAO ĐỘNG NỮ Ở VIỆT NAM VÀ KINH NGHIỆM CHO CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO Chuyên ngành : Luật Kinh Tế MÃ SỐ : 9380107 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Hữu Chí Hà Nội, 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học. Các kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong công trình khoa học nào. Những nội dung tham khảo từ tài liệu khác đều được tác giả ghi nguồn cụ thể trong Danh mục tài liệu tham khảo. Tác giả luận án Singha NGIAMCHALEUN LỜI CẢM ƠN Đầu tiên, tác giả đặc biệt gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS,TS Nguyễn Hữu Chí thầy hướng dẫn khoa học đã tận tâm hướng dẫn, chỉ bảo và động viên tác giả trong suất quá trình nghiên cứu, thực hiện luận án.

Đồng thời, tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo giảng dạy, cán bộ của khoa Luật Kinh tế và khoa Sau đại học - Trường Đại Học Luật Hà Nội đã tạo mọi điều kiện cho tác giả hoàn thành kế hoạch học tập và hoàn thành luận án. Tác giả xin chân thành cảm ơn các lãnh đạo, nhân viên đã nhiệt tình giúp đỡ tác giả trong quá trình khảo sát và thu thập dữ liệu, cũng cấp các thông tin hữu ích giúp tác giả hoàn thành luận án. Tiếp đến, tác giả xin gửi lời cảm ơn đến các thầy cô đã có những góp ý, chia sẻ kinh nghiệm và tạo điều kiện giúp đỡ tác giả trong từng giai đoạn hoàn thiện luận án. Cuối cùng, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình, người thân đã luôn ở bên để động viên, khích lệ tác giả trong suốt quá trình thực hiện luận án.

Xin trân trọng cảm ơn! Tác giả luận án Singha NGIAMCHALEUN DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ILO International Labour Organization (Tổ chức Lao động quốc tế) CEDAW Convention on the Elimination of all from of Discrimination (Công ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử chống lại phụ nữ) BLLĐ Bộ luật Lao động LBHXH Luật Bảo hiểm xã hội CHXHCN Cộng hòa xã hội chủ nghĩa CHDCND Cộng hòa dân chủ nhân dân NLĐ Người lao động NSDLĐ Người sử dụng lao động TLĐLĐVN Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam NDCM Nhân Dân Cách Mạng VNĐ Việt Nam Đồng ASEAN Association of Southeast Asian Nations (Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á) NXB Nhà xuất bản LĐN Lao động nữ PL Pháp luật ATLĐ An toàn lao động LĐ Lao động TB Thương binh XH Xã hội GDP Gross Domestic Product (Tổng sản phẩm trong nước) UNIFEM United Nations Development Fund for Women (Liên Hiệp Quốc cho Phụ nữ) UBND Ủy ban nhân dân BLĐTBXH Bộ Lao động Thương binh và Xã hội) SDG Sustainable Development Goals (Mục tiêu phát triển bền vữn) USD United States dollar (Đô La Mỹ) IFC International Finance Corporation (Tổ chức Tài chính quốc tế) TLĐLĐVN Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam EU European Union (Liên minh Châu Âu) PLLĐ Pháp luật Lao động ODA Official Development Assistance (Hỗ trợ Phát triển Chính thức) FDI Foreign Direct Investment (Đầu tư Trực tiếp Nước ngoài) BHXH Bảo hiểm xã hội TNHH Trách nhiệm xã hội VMC Viettel Manufacturing Corporation (Tổng công ty sản xuất thiết bị Viettel) WHO World Health Organization (Tổ chức Y tế Thế giới) UNICEF United Nations International Children’s Emergency Fund (Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc) MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài nghiên cứu. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu.

Nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Những đóng góp của luận án.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Cấu trúc của Luận án .6 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI. Tổng quan tình hình nghiên cứu. Những nghiên cứu liên quan đến lý luận lao động nữ.

Những công trình nghiên cứu liên quan đến lý luận pháp luật lao động về lao động nữ. Những công trình nghiên cứu thực trạng pháp luật lao động đối với lao động nữ và các kiến nghị hoàn thiện pháp luật lao động về lao động nữ tại Việt Nam. Những nghiên cứu lao động nữ và pháp luật lao động nữ ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. Đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án.

Những vấn đề lý luận về lao động nữ và pháp luật lao động về lao động nữ. Những vấn đề về thực trạng pháp luật lao động về lao động nữ tại Việt Nam. Những nội dung cơ bản cần giải quyết trong luận án, các câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu. Những nội dung cơ bản cần giải quyết trong luận án.

Cơ sở lý thuyết nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu .35 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ LAO ĐỘNG NỮ VÀ PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG NỮ 35 1. Những vấn đề lý luận về lao động nữ. Khái niệm về lao động nữ.

Đặc điểm của lao động nữ. Vai trò của lao động nữ. Những vấn đề lý luận pháp luật lao động về lao động nữ. Khái niệm pháp luật lao động về lao động nữ.

Nguyên tắc điều chỉnh pháp luật lao động đối với lao động nữ. Cơ sở quy định pháp luật lao động đối với lao động nữ. Nội dung điều chỉnh pháp luật lao động đối với lao động nữ. Những biện pháp bảo đảm thực hiện pháp luật lao động về lao động nữ .59 Kết luận chương 1.

71 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG VỀ LAO ĐỘNG NỮ TẠI VIỆT NAM. Thực trạng quy định pháp luật lao động về lao động nữ. Thực trạng quy định pháp luật lao động trong xác lập và thực hiện quan hệ lao động với lao động nữ. Thực trạng quy định pháp luật lao động trong chấm dứt quan hệ lao động với lao động nữ.

Một số biện pháp nhằm bảo đảm thực thi pháp luật lao động về lao động nữ hiện nay. Biện pháp kinh tế. Biện pháp xã hội. Biện pháp pháp lý .112 Kết luận chương 2 .123 THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG VỀ LAO ĐỘNG NỮ TẠI CHDCND LÀO.

Thực trạng pháp luật lao động về lao động nữ tại CHDCND Lào. Khái quát về lao động nữ tại CHDCND Lào. Thực trạng pháp luật lao động Lào về lao động nữ. Các biện pháp nhằm bảo đảm thực thi pháp luật lao động về lao động nữ .2 Những kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy định pháp luật lao động đối với lao động nữ tại CHDCND Lào.

Về nguyên tắc xây dựng pháp luật. Đề xuất điều chỉnh một số quy định pháp luật lao động đối với lao động nữ .147 Kết luận chương 3. 158 DANH MỤC TÀI LỆU THAM KHẢO. Lý do chọn đề tài nghiên cứu Trong xu thế hội nhập và phát triển phụ nữ trên toàn thế giới đã khẳng định vai trò, vị trí của mình đối với sự phát triển của xã hội.

Với số lượng chiếm ½ dân số, phụ nữ được coi là bộ phận quan trọng trong hệ thống lao động nhằm tạo ra của cải vật chất và giá trị tinh thần thúc đẩy tiến bộ xã hội. Tại Việt Nam, trong công cuộc xây dựng đất nước trên con đường công nghiệp hóa - hiện đại hóa, phụ nữ tiếp tục đóng vai trò quan trọng, là động lực thúc đẩy sự phát triển chung của xã hội. Vai trò này đang được khẳng định một cách rõ nét hơn bao giờ hết. Khi nền kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển, phụ nữ càng có nhiều cơ hội hơn, phá vỡ sự phân công lao động cứng nhắc theo giới, cho phép phụ nữ tham gia vào nền kinh tế thị trường và khiến nam giới phải chia sẻ trách nhiệm chăm sóc gia đình, giảm nhẹ gánh nặng việc nhà cho phụ nữ, giúp phụ nữ có nhiều thời gian hơn để tham gia vào các hoạt động khác; đồng thời tạo ra nhiều cơ hội hơn cho phụ nữ trên thị trường lao động… Để người phụ nữ đảm đương được vai trò của mình, đồng thời phát huy được hết khả năng khi tham gia thị trường lao động thời hiện đại thì việc xây dựng các quy định pháp luật nhằm: tạo điều kiện cho lực lượng lao động nữ có cơ hội học tập nâng cao kiến thức, trình độ chuyên môn, tham gia ngày càng nhiều hơn vào các lĩnh vực quan trọng nhưng không khiến người sử dụng lao động có e ngại khi sử dụng lao động nữ là hết sức cần thiết.

Do đó, Bộ luật Lao Động 2019 Việt Nam có hiệu lực từ ngày 01/01/2021 đã quy định nhiều điểm mới về chính sách đối với lao động nữ và bảo đảm bình đẳng giới, xuất phát từ những đặc điểm khác biệt về sức khỏe, giới tính, thể lực và từ những đặc điểm riêng về giới của phái nữ. Tuy nhiên, đó cũng chỉ mới là những bước khởi đầu thuận lợi. Hiện thời, vẫn còn nhiều hạn chế cần phải được khắc phục trong vấn đề bình đẳng giới, nhất là về mặt tư tưởng, quan điểm của con người trong xã hội, và cả hành lang pháp luật nhằm bảo vệ lao động nữ. Bên cạnh đó, nhiều quy định về lao động nữ chưa được đánh giá là hợp lý, còn thiếu tính linh hoạt, nhiều quy định chưa được thực hiện triệt để, hơn nữa trong quá trình thực hiện, một số quy định vẫn còn những thiết sót, chưa phù hợp 1 với thực tiễn gây ảnh hưởng tới quá trình cống hiến của lao động nữ tại nơi làm việc.

Chẳng hạn, như quy định "Có chính sách giảm thuế đối với người sử dụng lao động có sử dụng nhiều lao động nữ theo quy định của pháp luật về thuế1 "là một biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong lĩnh vực kinh tế, nhưng trong thực tiễn, hầu hết các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ không được hưởng lợi. Nguyên nhân là do các quy trình, thủ tục để được hưởng các chính sách ưu đãi về thuế đối với doanh nghiệp khá phức tạp, số tiền được giảm thuế chưa bù đắp được các chi phí khi áp dụng các ưu đãi đành cho lao động nữ, vì vậy, các doanh nghiệp thường ngại hoặc không muốn tiếp cận với chính sách ưu đãi này.