Luận án: Pháp luật BVMT hoạt động KKT Việt Nam - Nguyễn Sơn Hà, ĐH Huế

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT NGUYỄN SƠN HÀ PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC KHU KINH TẾ Ở VIỆT NAM Ngành: Luật Kinh tế Mã số: 938 01 07 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. VŨ THỊ DUYÊN THỦY 2. HÀ THỊ MAI HIÊN THỪA THIÊN HUẾ, 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi. Các kết quả nêu trong Luận án chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Các số liệu trong Luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, được trích dẫn đúng theo quy định. Tôi xin chịu trách nhiệm về tính chính xác và trung thực của Luận án này. Thừa Thiên Huế, ngày 27 tháng 01 năm 2020 Tác giả luận án Nguyễn Sơn Hà MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục chữ viết tắt PHẦN MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu. Những đóng góp mới của Luận án.

Kết cấu của Luận án. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT NGHIÊN CỨU. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận án. Nhóm các công trình nghiên cứu những vấn đề lý luận về khu kinh tế.

Nhóm các công trình nghiên cứu những vấn đề về pháp luật bảo vệ môi trường trong hoạt động của các khu kinh tế. Đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận án. Những thành tựu trong nghiên cứu mà luận án kế thừa và tiếp tục phát triển20 1. Các vấn đề còn bỏ ngỏ hoặc chưa được giải quyết thấu đáo cần tiếp tục nghiên cứu.

Cơ sở lý thuyết nghiên cứu của đề tài Luận án. Câu hỏi nghiên cứu của đề tài. Lý thuyết nghiên cứu của đề tài. Giả thuyết nghiên cứu của đề tài.

Dự kiến những kết quả đạt được.24 Kết luận Chương 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁP LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC KHU KINH TẾ. Quan niệm về khu kinh tế và bảo vệ môi trường trong hoạt động của khu kinh tế. Khái niệm, đặc điểm của khu kinh tế.

Khái niệm hoạt động của khu kinh tế. Khái niệm, đặc điểm của bảo vệ môi trường. Khái niệm, đặc điểm của bảo vệ môi trường trong hoạt động của khu kinh tế. Nhu cầu bảo vệ môi trường trong hoạt động của khu kinh tế.

Quan niệm về pháp luật bảo vệ môi trường trong hoạt động của khu kinh tế. Khái niệm, vai trò của pháp luật bảo vệ môi trường trong hoạt động của khu kinh tế 49 2. Nguyên tắc điều chỉnh pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động của khu kinh tế. Nội dung pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động của khu kinh tế.

Pháp luật bảo vệ môi trường trong hoạt động của các khu kinh tế của một số nước trên thế giới và bài học cho Việt Nam.60 Kết luận Chương 2. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC KHU KINH TẾ Ở VIỆT NAM. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư xây dựng của các khu kinh tế. Quy định về trách nhiệm lập báo cáo đánh giá tác động môi trường của chủ đầu từ vào KKT.

Giai đoạn thiết kế hạ tầng kỹ thuật của các khu kinh tế. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong giai đoạn thi công xây dựng của các khu kinh tế. Trách nhiệm thi công xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường của các khu kinh tế. Trách nhiệm bảo vệ môi trường của nhà đầu tư trong quá trình giải phóng mặt bằng thi công xây dựng của các khu kinh tế.

Trách nhiệm bảo vệ môi trường của nhà đầu tư trong quá trình xây dựng hạ tầng kỹ thuật của các khu kinh tế. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong giai đoạn hoạt động của các khu kinh tế. Trách nhiệm vận hành, duy tu, bảo dưỡng và khắc phục ô nhiễm môi trường trong các khu kinh tế. Điều kiện bổ sung mới, mở rộng khu kinh tế trong giai đoạn hoạt động.

Hoạt động cấp phép cho nhà đầu tư vào hoạt động trong các khu kinh tế. Quy định về quản lý chất thải trong giai đoạn khu kinh tế đi vào hoạt động. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động của các khu kinh tế. Thẩm quyền thanh tra, kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm hành chính về bảo vệ môi trường trong hoạt động của các khu kinh tế.

Trách nhiệm phối hợp thanh tra, kiểm tra của các cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường trong hoạt động của các khu kinh tế.99 Kết luận Chương 3. PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC KHU KINH TẾ Ở VIỆT NAM. Phương hướng hoàn thiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động của các khu kinh tế ở Việt Nam. Hoàn thiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động của các khu kinh tế phải đảm bảo sự hiệu quả của nguồn vốn đầu tư từ Nhà nước.

Hoàn thiện pháp luật về bảo vệ môi trương trong hoạt động các khu kinh tế phải đảm bảo tính chặt chẽ. Hoàn thiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động các khu kinh tế phải đảm bảo tính hợp lý giữa sự kiểm soát của Nhà nước và coi trọng quyền tự quyết của chủ thể đầu tư. Hoàn thiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động các khu kinh tế phải đảm bảo hoạt động quản lý tập trung nhưng có sự phối hợp thực hiện. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động của các khu kinh tế ở Việt Nam.

Giải pháp hoàn thiện pháp luật về bảo vệ môi trường giai đoạn chuẩn bị đầu tư xây dựng các khu kinh tế. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong giai đoạn thi công xây dựng các khu kinh tế. Giải pháp hoàn thiện pháp luật bảo vệ môi trường giai đoạn hoạt động các khu kinh tế. Hoàn thiện pháp luật về thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động của các khu kinh tế.

Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động của các khu kinh tế. Nâng cao trách nhiệm về bảo vệ môi trường của các chủ thể trong hoạt động của các khu kinh tế. Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý của cơ quan nhà nước đối với quá trình xây dựng và vận hành công trình bảo vệ môi trường trong các khu kinh tế. Xây dựng nguồn kinh phí cho hoạt động bảo vệ môi trường trong các khu kinh tế.126 Kết luận Chương 4.

130 KẾT LUẬN CHUNG. 131 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 133 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.134 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BVMT : Bảo vệ môi trường CCN : Cụm công nghiệp ĐKKT : Đặc khu kinh tế ĐMC : Đánh giá môi trường chiến lược ĐTM : Đánh giá tác động môi trường KKT : Khu kinh tế KKTCK : Khu kinh tế cửa khẩu KKTVB : Khu kinh tế ven biển KCN : Khu công nghiệp KCNC : Khu công nghệ cao KCX : Khu chế xuất NĐT : Nhà đầu tư ONMT : Ô nhiễm môi trường UBND : Ủy ban nhân dân NCS : Nghiên cứu sinh PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu Ô nhiễm môi trường ở Việt Nam những năm qua ngày càng tăng, trong đó có ONMT nước, ONMT không khí, ô nhiễm tiếng ồn.

Ô nhiễm môi trường đã để lại những hệ lụy cho sự phát triển kinh tế cũng như sức khỏe cộng đồng. Hiện nay, Việt Nam là một trong 10 quốc gia ô nhiễm không khí nhất thế giới [104]. Mỗi năm Việt Nam có thể phải chịu tổn thất do ONMT gây ra lên tới 5,5% GDP và thiệt hại hơn 780 triệu USD trong các lĩnh vực sức khỏe cộng đồng [102]. Trong những năm qua, tốc độ phát triển kinh tế ở Việt Nam ngày càng tăng, đã góp phần làm cho GDP theo bình quân đầu người tăng lên đáng kể.

Để đạt được kết quả đó, có thể kể đến vai trò và những đóng góp của mô hình KCN, KKT đã thu hút nhiều nguồn vốn đầu tư cũng như tạo việc làm cho một lượng lớn lao động. Tính đến tháng 6 năm 2019, cả nước có 38 KKT được thành lập và đi vào hoạt động, trong đó có 18 KKTVB với tổng diện tích mặt đất và mặt nước khoảng hơn 845 nghìn ha, có 38 KCN nằm trong KKT với tổng diện tích khoảng 15,2 nghìn ha [105]. Một kết quả điều tra khác cho thấy, KKT đã thu hút hàng ngàn tỷ đồng đầu tư, tạo công ăn việc làm cho hơn 3,6 triệu lao động (kể cả làm việc tại các KCN, KKT) trên cả nước, trong đó số lao động nữ chiếm khoảng 60% [88]. Mục tiêu quan trọng nhất của việc xây dựng các KKT ở Việt Nam là để thử nghiệm các mô hình, thể chế và chính sách mới nhằm tạo ra các động lực phát triển có tính đột phá, nhờ đó đem lại sức sống, nâng cao năng lực cạnh tranh và đẩy mạnh xuất khẩu cho toàn nền kinh tế, gắn liền với chuyển dịch cơ cấu kinh tế không chỉ của địa phương mà còn là của vùng và cả nước.

Việc phát triển các KKT trên cả nước là chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta. Nhiệm vụ đặt ra là phát triển KKT phải dựa trên nguyên tắc phát triển bền vững. Tuy nhiên, do tập trung của nhiều nhà máy sản xuất công nghiệp cũng như các hoạt động kinh doanh, dịch vụ và sinh hoạt của dân cư nên hoạt động của các KKT đã tạo ra hàng loạt các chất thải, gây tác động xấu đến tài nguyên đất, nước, khoáng sản, gây tắc nghẽn dòng chảy, làm úng ngập, sạt lở, suy giảm đa dạng sinh học. Đặc biệt, các hoạt động trong 1 quá trình thi công xây dựng còn trực tiếp gây ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí, tiếng ồn, độ rung do hoạt động của các loại máy thi công, khoan, lắp, nổ mìn, ép cọc, v.v, ảnh hưởng đến môi trường sống của người dân xung quanh [25, tr.