Luận án thạc sĩ luật học: Lý luận & thực tiễn quyền công tố VKSND trong tố tụng hình sự

—== —=¬:= BỘ GIÁC? DUC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG DALHOC LUẬT HÀ NỘI xi: dị: hs Me đc 4: Myugen Quin Shanh MO? SỐ VAN DE LÝ LUẬN VA THUC TIEN VE QUYEN CÔNG TO CUA VKSND TRONG TO TUNG HINH SU ae a” / .ƒÿ Ễ {\ Luận án VẢ Thac\, i LUẬN ÁN THẠC SĨ LUẬT HỌC THUVIEN | TRUONG ĐẠIH | LPrò:-ec LA 68 Al Sv Hla Nói - Narn 1998 BO GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHAI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HA NỘI Akh ok cK ok KK ok lguéen Cuin Shank MOT SỐ VẤN DE LÝ LUẬN VA THUC TIEN VE QUYEN CONG TO CUA VKSND TRONG TÔ TUNG HINH SU Chuyển ngành: LUAT HINH SU Ma SỐ : 50514 LUẬN ÁN THẠC SĨ LUAT HỌC Người hướng dan Khoa học : OTS Luật:Nguyễn Thái Phúc Hà N6i - Năm 1998 LỜI NÓ! ĐẦU 1- Tinh cấp thiết của để tai: Quyển công tố là một vấn để lý luận gây tranh luận rất nhiều trong giai đoạn hiệu nay, Có nhiều ý kiến khác nhau xung quanh vấn để này, Try nhiên chưa có một công trình xem xét quyền công tố mot cách toàn điện ở ca 2 góc độ lý luận và thực tiễn, Nghiên cứu quyền công tố là một việc làm hoàn toàn không đơn giản nêu không nói là rat phức tạp. Hới lẽ, quyển công tô được xem là xuất hiện lúc nào trong tố tụng hình sự ? Cơ quan nào thực hiện quyền công tố này ? Nó kết thúc từ lúc nào ? Quyền công tố chỉ xuất hiện trong tố tụng hình sự hay ở một ngành T.uật nào khác ? Đối tượng và phương pháp điểu chỉnh nó được thể hiện như thế nào ? Giải quyết một loạt cầu hỏi trên phai là một quá trình được xem xét Ở mọi phương điện. Song, do bức xúc của lý luận và thực tiễn, đòi hỏi phải có một công trình nghiên cứu khoa học một cách nghiém túc, Việc nghiên cứu vấn để về quyền công tố trong lý luận và thực tiễn dưới góc độ là mot cán bộ ngành Kiểm sát nhân dan được thực hiện đo những yêu cầu và lý do trên, Nghiên cứu dé tài “Mi số vấn dé lý luận và thực tiền về quyền công 16 của VKSND trong tố tung hình sự” wong diéu kiện vừa công tác vừa nphiên cứu, vừa thu thập tài liệu nên gặp không ít khó khăn, Do đó, để tài không thể tránh khối những thiếu sót đo những điểu kiện khách quan và chủ quan. 2- Mục dich nphién cứu : Mục dich của việc nghiên cứu dé tài có 2 tý do chính: Về lý luận.

xác định cơ sở lý luận của khát niệm quyền công tố, qua Fal to đó, để có nhận thức đúng đắn về vai trò của VKS trong tổ tụng hình sự. Vẻ XÃ phường diện chung nhất nhằm bổ sung thêm lý luận về khoa học kié m sal. bai ° - Về thực tiễn góp phan nâng cao hiệu qủa hoạt động của VKSND trong tổ tụng hình sự khi thực hành quyển công tổ. Đó là, việc nhấn mạnh, xác định tam quan trọng của quyền cong tố sẽ có sự đánh giá chuẩn mực khi hoạt động tố tụng trước phiên tòa, nâng uy tín của ngành KSND lên một bước, 3- Đôi tượng và phạm ví nghiên cứu : Xem xét hoạt động của VKS liên quan đến hoạt động bude tội trong tố tụng thực tiễn.

Việc nghiên cứu vai trò cửa VKS trong thực hành quyền công tô nằm trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật qui định. Đó là cơ sở để đi sầu phan hình sự ở góc độ lý luận và dánh giá vấn dé nay mot cách khách quan và toàn diện hơn. Như vậy, việc nghiên cứu để tài : “Một số vấn dé về lý luận và thực nén về quyền công tổ của VKSND trong tổ tung hình sự” chỉ dừng lại 6 vị trí. vai trò của VKSND trong tố tụng hình sư khi thực hành quyền công tố.

Thông qua đó để xuất phương pháp mới thực hành quyển công tố trong giai đoạn hiện nay, Trong quá trình đi sâu phân tích, đánh giá những đặc điểm của dé tài, tác giả để cập đến một số hoạt động cửa các cơ quan, người tiến hành, người tham gia (6 tung, Điều vay là tất nhiên vì hoạt động thực hiện quyển công tố gin lién với những cơ quan cũng như người tiến hành, người tham gia tố tung. Song việc dé cập không phẩi là di dung chính nên luận án Không đi sâu phân tích hoạt động cửa các cơ quan này cling như người tiến hành, người (ham gia 16 tung khác từ góc độ tổ chức bộ máy Nhà nước và qui định trong (ố tung hình sự. Tuy vậy, việc phân Điệi ba chức năng : bude lội, chia và xét xử là van để cẩn được quan tâm. 4- Phương pháp nghiên cứu : Khi nghiên cứu để tài, tác giả đứng trên quan điểm lập trường và sử dụng phương pháp luận triết học Marx-Lenine kết hợp với các phương pháp lôgic tổng hợp, so sánh phân tích để chứng minh làm sáng tỏ vấn đề, Cơ cấu luận án gồm 3 chương : Chương I : Khdi niệm về quyên công tế.

Chương II : Thuc hành quyền công 16. Chương Hl: Phương hướng nâng cao hiện qúa hoạt động của VESND khi thực hành quyên công tố trong tố tụng hình sự. ‘rong quá trình nghiên cứu. người thực hiện để tài gặp rat nhiều khó khăn do thiếu kinh nghiệm, thiếu các tài liệu tham khảo, vừa công tác, vừa nghiên cứu nền nội đung luận án chắc chắn còn rất nhiều thiếu sót và hạn chế, Tuy nhiên, được sự quan tâm giúp đở của cơ quan, bạn bè đồng nghiệp xa gần, những người có kinh nghiệm đi trước và nhất là giáo viên hướng dẫn PTS Nguyễn Thái Phúc, để tài đến nay đã hoàn thành.

Tôi xin trần trọng gởi đến cơ quan, đơn vi. đồng nghiệp và PTS Nguyễn Thái Phúc lời biết ơn chân thành nhất cũng như các tác giả của các tập sách báo, các tư liệu giúp tôi hoàn thành luận ấn này, Kính mong sự đóng góp chân thành của độc giả và Hội đồng báo vệ Luận án để luận án dược hoàn chỉnh tốt hơn về nội dung cũng như về hình thức, Ouy Nhơn, ngày 28 tháng O2ndm 199%, Người thực hiện tfgity€rt Quan Slash CHUONG I KHÁI NIEM VỀ QUYỀN CÔNG TO 1.1- Lich sử hình thành quyển công tố : 1.1 Khi xã hệi phân chia giai cấp thì Nhà nước xuất hiện. Thời kỳ đẩu. bộ máy Nhà nước tổ chức một cách đơn gián và phân định chức năng của các cơ quan Nhà nước chưa được rõ ràng.

Nhà nước chiếm hữu nô lệ chưa có Tòa án, việc giải quyết tranh chấp do một số người đứng đầu giai cấp, thống trị kiêm nhiệm, Tuy nhiên, với sự phát triển và kiện toàn bộ máy Nhà nước, ở xã hội chiếm hữu né lệ vào thế kỷ 3 trước công nguyên, lần đầu tiên Nhà nước La Mã cổ đại thành lập cơ quan xét xử ( Tòa án ) và tách khỏi cơ quan hành chính ( Bách khoa toàn thư, tập 22 NXB Macxcova 1975 ). khái niệm " xé! xứ " và " toa án " xuất hiện cuối thời kỳ chiếm hữu nô lệ và chỈ ổ mot số nước phát triển, còn như cả ở Pháp thì cơ quan xét xử mãi đến cuối thời kỳ phong kiến mới được thành lập và tách khỏi cơ quan hành chính. Trước đó, việc xét xử do các quan chức trong triểu đình kiêm nhiệm và là người đại diện cho quyển lực Nhà Vua chứ không phải đại diện cho công quyền. 18 các nhà khoa học pháp lý cửa Pháp da có những công trình nghiên cứu liên quan đến việc cải cách bộ máy Nhà nước.

Ho đã đưa ra thuyết tam quyển phân lập. nguyên tắc thấm phán bầu, nguyên tẮt suy đoán v6 tôi và đòi hỏi hệ thống cơ quan Tư pháp phải tách ra khỏi cơ quan hành pháp và độc lập xét xử. Dây thật sự là một bước nhay vọt có ý nghĩa to lớn đối với hệ thống cơ quan Tu pháp cửa xã hội loài người. Là con dé củ: cuộc cách mạng này, Viện công tổ đầu tiêu trên thể gidi được thành lập ở Phap, con ở Nga, Viện công tổ được thành lập năm 1772.2 - Cuối xã hội chiếm hữu nô lệ đầu xã hội phong kiến, bộ máy Nhà nước ngày càng hoàn thiện và phát triển.

Một số Nhà nước phong kiến đã lập Tòa án nhân danh Nhà nước để xét xử những vụ án xâm phạm đến lợi ich nhà Vua, Do đó, thử tục xét xử của Tòa án dan dan được hình thành. Tố lung xét xử của Tòa án được chiếu theo ngôi thứ, địa vị trong xã hội. Tòa án cửa nhà thờ chiếm giữ địa vị rất quan trọng, thường nhân danh “ đấng 167 cao” .* thượng dé” để xét xử và trừng phạt những người ví phạm tới giáo huấn nhà thờ, DEn thế kỷ 13 - 14 với sự tách Tòa án ra Khổi cơ quan hành pháp, sự phát triển của hệ thống pháp luật quyển công tố mới xuất hiện. I1ệ thống cơ quan Tư pháp và tố tụng của xã hội phong kiến Tây Au.

kả x4 % a với sự phát triển cửa các Tòa án cửa Nhà Vua, sự ra đời của các tổ chức luật sử và đặc biệt là sự xuất hiện Viện công tố đã nói lên sự phát triển vượt bậc của pháp luật lúc bấy giờ, 1.3 Tố tụng hình sự Nhà nước tư sản phát triển mạnh mẽ, có quy định về quyển công tố thuộc về Tòa án hay còn gọi là thẩm phán công tố, (Quyển công tố cứa các nước thuộc hệ thông Anh-Mỹ (bồi thẩm đoàn) rất rộng. Cơ quan thực hiện quyền công tốNhà nước trong các nước tư sẩn gọi là Viện công tố (Parquet). “Viện công tố có chức năng đại diện cho quyền lợi xa hội của Nhà nude trước Tòa án, bdo ddm cho pháp luật được tuân thi, những hành vi phạm tội dugc xử lý nghiêm minh, công tác xéi xử đúng dấn. VỀ hình sự Viện côn g 16 truy tốkã phạm lội ra trước Tòa án.

Viện công tố được thành lập ở các tòa án sơ thẩm. Tòa án # X 2 z TA 2 z z_ +s dạt mình, Ở các Tòa dn phác tá” (1). 6 [lệ thống cơ quan VKS Nga được thành lập ngày 28/05/1922 va tổ chức theo nguyên tắc tập trung thống nhất theo ngành, Các nước XHCN (cũ) được thành lập sau đó (năm 1945), Tuy không xuất hiện cùng với Nhà nước nhưng lịch sử quyền công tố gắn lién với sự phát triển của Nhà nước, về sự hoàn thiện của hệ thống Pháp luật, Từ khi xuất hiện quyền công tố Nhà nước luôn luôn thể hiện bản chất của Nha nước đó là việc khẳng định vai trò. vị trí của Nhà nước trong việc Lấn công tội phạm, 1.