Luận án tiến sĩ: Bảo vệ người dễ bị tổn thương bằng pháp luật hình sự Việt Nam

BỘ TƯ PHÁP BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NOI LÊ THỊ DIEM HANG BAO VỆ NGƯỜI DE BỊ TON THUONG BANG PHAP LUAT HINH SU VIET NAM Hà Nội - 2023 BỘ TƯ PHÁP BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NOI BAO VỆ NGƯỜI DE BỊ TON THUONG BANG PHAP LUAT HINH SU VIET NAM Chuyên ngành đào tạo: Luật Hình sự và Tố tung hình sự Mã số chuyên ngành: 9.04 LUẬN ÁN TIÊN SĨ Người hướng dẫn khoa học: 1. Lê Đăng Doanh Hà Nội - 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Những phân tích và kết luận khoa học trong luận án chưa từng được ai công bố trong bat kỳ công trình nào khác.

Tác giả luận án Lê Thị Diễm Hằng LỜI CẢM ƠN Dé có công trình nghiên cứu này, nghiên cứu sinh xin bày tỏ lời cảm ơn đến các thầy, cô giáo Khoa Pháp luật Hình sự nói riêng cũng như tại Trường Đại học Luật Hà Nội nói chung đã dìu dắt, dạy bảo, giúp đỡ nghiên cứu sinh trong quá trình học tập và công tác. Đồng thời, nghiên cứu sinh cũng gửi lời tri ân sâu sắc đến hai người thầy hướng dẫn PGS. Trần Văn Độ và TS. Lê Đăng Doanh đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo trong suốt quá trình thực hiện Luận án.

Bên cạnh đó, một phần rất quan trọng, nghiên cứu sinh chân thành biết ơn gia đình, chồng và các con cũng như các anh chị em, đồng nghiệp, bạn bè đã giúp đỡ, đồng hành, động viên, ủng hộ dé nghiên cứu sinh hoàn thành Luận án này. Tác giả luận án Lê Thị Diễm Hằng DANH MỤC CÁC TU VIET TAT 1, BC BỊ cáo 2. BLHS_ | Bộ luật Hình sự a. Coane Công ước về Xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ năm 1979 h apa Công ước quốc tế về quyên của người khuyết tật năm 2007 5.

CTTP | Cấu thành tội phạm 6. HDXX | Hội đồng xét xử ve HP Hinh phat 8. NDBTT | Người dé bị tổn thương 9. | Nhà xuất ban 10.

PLHS | Pháp luật hình sự 11. TAND | Tòa án nhân dân 12. TNHS | Trách nhiệm hình sự 13. UNCRC | Công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em năm 1989 MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TU VIET TAT MỤC LỤC DANH MỤC BANG DANH MỤC BIÊU ĐÒ DANH MỤC PHỤ LỤC PHAN MỞ DAU 1 1.

Lý do lựa chọn đề taiec. Mục đích và nhiệm vụ nghiên CỨU. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên CỨU.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Kết cầu của luận án. ri 5 PHAN TONG QUAN VAN DE NGHIEN CUU 6 1, Tink Hinh iehiên:e0U TONS HƯI ecceccceneeerennssneusnsreniaeenssemearmaenmamannime 6 1. Các công trình nghiên cứu về quyên con người trong lĩnh vực luật hình sự.

Các công trình nghiên cứu chung về nhóm người dé bị tồn thương. Công trình nghiên cứu về một số nhóm người cu thé trong nhóm dé bi tổn OUTTA rte Hct BFF echo Ba Man Ro SDAFG 7R 805254. TR eH STG oe 38/5/4514 Th he SE So 2256. Các công trình nghiên cứu VỀ tré CM ceescesccscsscescessesesessssssssessesssssessesseeseeseesees 15 1.

Các công trình nghiên cứu vé PRU HÍE. Các công trình nghiên cứu về người khuyẾt tậÍK. Các công trình nghiên cứu VỀ người CAO fMỔII. Tình hình nghiên cứu nước ngoa.

Các công trình nghiên cứu về quyên con người trong lĩnh vực luật hình sự. Các công trình nghiên cứu về nhóm người dé bị tốn thương trong lĩnh vực luật 2. Các công trình nghiên cứu về một số nhóm người dé bị ton thương trong lĩnh )J7⁄41/71218/10/10170PEEEEERREEE. Đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài.

Những van dé đã được nhận thức thong nhất trong các nghiên cứu. Những vấn dé chưa được nghiên cứu hoặc nghiên cứu chưa đây đủ can được giải quyet trong LUGN GM cescecseescessesssessesssessesssessessesssessessssssesssessessessessessuessecssessecsseeses 33 4. Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu. Hỏi NENAGH CU v.v kHHÀ HA An KH HÀ KH HÀ NGA HA GA HN HH GA XA 1A H 4 162242x6 34 4.

Giả thuyẾt nghiÊH CỨPM. 34 PHAN KET QUÁ NGHIÊN CỨU 36 Chương 1 NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VE BẢO VỆ NGƯỜI DE BI TON THUONG BANG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ 36 1. Khái niệm và đặc điểm bảo vệ người dễ bị tổn thương bằng pháp luật hình sự36 1. Khái niệm người dé bị tốn thurong.

Những nhóm người dé bị tốn thương được nghiên cứu theo quy định của pháp /7z7ể/7,,8x7TPEEEEEERE. Khái niệm bảo vệ người dé bị tổn thương bằng pháp luật hình sự. Đặc điểm bảo vệ người dé bị tốn thương bằng pháp luật hình sự. Cơ sở bảo vệ người dé bị ton thương bằng pháp luật hình sự.

GO'SO BP LUGN 8n. CO SO PRG UY nnốố. Clư sử Sega BEN cxnsnncmncinanseroiniscanurnesunaewessnroncomci over nenoaven rat staserton 54 1. Phuong thức bao vệ người dé bị ton thương bang pháp luật hình sw.

Tội phạm hóa, phi tội phạm NO wieeeccsccecccsscescesseeseessseceeseceseeseeseceseeseenseeeenseas 58 1. Hình sự hóa, phi hình sự hOd cicccccccccccesccescessecesseeseeesceseeesseeseeeenseesseeesseenseesaes 59 1. Ap dụng pháp luật hình sựự.--- + + ©s+Sk‡Sk‡EEEE SE EEEEEEEEEEEEEErkerkrrkeret 60 1. Kiểm soát lập pháp hình sự và áp dụng pháp luật hình sự.

Chuẩn mực quốc tế về bảo vệ người dễ bị tổn thương bằng pháp luật hình sự. Nhóm quyên của người dé bị ton thương là nạn nhân của tội phạm. Nhóm quyên của người dé bị tốn thương là người phạm tội .------ 71 Kết tin Cre Ì ec coxncrsrmeceunversanancennainnenapnenananenaaenoeammunmnemennne 75 Chương 2 QUY ĐỊNH CUA PHAP LUẬT HÌNH SỰ VIET NAM VE BẢO VE NGƯỜI DE BỊ TON THƯƠNG 76 2. Khái quát lịch sử pháp luật hình sự Việt Nam về bảo vệ người dé bị ton thương.

Khai quát lịch sử pháp luật hình sự Việt Nam về bảo vệ người dé bị tổn thương là nạn nhân của tỘi PRAM .2 Khái quát lich sử pháp luật hình sự Việt Nam về bảo vệ người dé bị tổn /177⁄/1<1128/147282/127/,8. Quy định của Bộ luật Hình sự Việt Nam năm 2015 về bảo vệ người dé bị tôn THƯỜ Bổ san nnn trong 081 nà g15160310105145550084KE3013840006388848EG40858309564354G43SESSESSSRUSELSENSESSHESGE 88 2. Bảo vệ người dé bị ton thương là nạn nhân của tội phẠI. Bảo vệ người dé bị ton thương là người phạm tội.------s-cse©se5csze: 100 Kết luận Chương 2 .1111 11 11tr 111 Chương 3 THỰC TIEN ÁP DUNG PHÁP LUAT HÌNH SỰ VA CÁC GIẢI PHAP TANG CƯỜNG BẢO VỆ NGƯỜI DE BỊ TON THƯƠNG BANG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 112 3.

Thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự Việt Nam về bảo vệ người dễ bị tốn 3. Thực tiễn áp dụng quy định pháp luật hình sự Việt Nam về bảo vệ người dé bị tong thương là nạn nhân của tội piẠIH.- 5-55 SE+E‡EE‡EEEEEEEEEEEEEEerkerkertees 112 3. Thực tiễn áp dụng quy định của Pháp luật hình sự Việt Nam về bảo vệ người để bị ton thương là người PRAM tội.-- 5-5555 SESE‡EE‡EE£EE£EEEEEeEEerEerkerkerkerkees 134 3. Nguyên nhân của những hạn chế, vướng mắc trong áp dụng pháp luật hình sự về bảo vệ người dé bị tổn 7772-8818 n8n8e.

Các giải pháp tăng cường bảo vệ người dé bị tổn thương bang pháp luật hình sự. Hoàn thiện pháp luật Ninh SIV. sac St TH ng ng tư 161 3. Giải pháp hoàn thiện pháp luật chuyên ngành về người dé bị tổn thương.

Giải pháp nâng cao chất lượng áp dụng pháp luật hình sự.--- 172 Kết luận Chương 3. - 2-2-5 SE SE SE 1E 1111111111111 11. 1111111111 111kg 177 KET LUẬN 178 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 181 00080990. 198 EET TT cu nennennnrideeeireeohiatngtinirnienttEiSEEEmivgtoyianddgefinirgiogirifoairnbasirdgBiddng 247 00088910818 aa.11 1 re 293 PHU LUC §.

314 PHU LUC 6 soseneseeaenui tinnitdtiotiatii11319 S54E1455504443ÐSGSSG13454383883S1VGELVI43333E53840088515838 342 DANH MỤC BANG Bang 3. Số liệu thống kê xét xử sơ thẩm vụ án và BC về tội xâm phạm quyên bình đẳng của phụ nữ (Điều 130 BLHS năm 1999) từ năm 2013 đến năm 2017 và tội xâm phạm bình đẳng giới (Điều 165 BLHS năm 2015) từ năm 2018 đến năm 2022 tal Viet NOM EREERREREERERERRE=. Số liệu thống kê xét xử sơ thẩm các vu án về các tội phạm xâm hại đến quyên tự do và an toàn tình duc của Toa an các cấp tại Việt Nam giai đoạn 2013-2017. Số liệu thống kê xét xử sơ thẩm các vụ án về các tội phạm xâm hại đến quyên tự do và an toàn tình dục của Tòa án các cấp tại Việt Nam giai đoạn 2018- QUID tghinrgsiiiiliiactgutsartognidogrddinginsữBitogkBisaittrbrslidoritriioSu3y)E3i2u8i5ctggisgRiaiigcigigilrciiinTggđ10iquiigiDqttbgfsuiEtgsidgpidgsEe 118 Bảng 3.

Số liệu thong kê xét xử sơ thẩm vụ án về các hành vi mua bán người tại Viet Nam gial doan 2013-201 7 tán cú tán ki 5111ã514 ae ects S380 13g KÀ4S3 Xã Ss4484 men eee Sã S1 lốnSã 125 Bảng 3. Số liệu thống kê xét xử sơ thẩm vụ án về các hành vi mua bán người tại Việt Nain giái d0Gn 2018-2022 piondattotitobdidtiiagEiSidS TiEGIESG008355S81ASkEISESESRSERSSERXGLLSSSE 125 Bang 3. SỐ liệu thống kê xét xử sơ thẩm các bị cáo là phụ nữ tại Việt Nam giai OGM 2 (0 155L) H2) srgbtanttiisbtitiibigitgtiiBtAVSMOIS-SSIGEISISIRDSNSIGHSIGEEIEISSGIEGGISGNIGOS. Hình phạt chính áp dụng đổi với bị cáo phạm tội giết con mới đẻ tại Việt Nam từ năm 2013 đến năm 2()22.

Số vụ án và số bi cáo là trẻ em bị xét xử tai Việt Nam từ năm 2013 đến 02/82/22 7P7Ẽ7A8A. Hình phạt chính áp dụng đối với bị cáo là trẻ em tại Việt Nam từ năm 2013 đến năm 2022. Cơ cau về các hình phạt chính áp dung đổi với bị cáo là trẻ em tại Việt Nam từ năm 2013 đến năm 2022.-----2:-©+22©++22©+++2EE+t2EEEvtSEEvstrkrssrrred 142 Bảng 3.11 Biện pháp giám sát, giáo duc áp dụng đối với bị cáo là trẻ em được miễn TNHS từ năm 2018 đến năm 2()22.--+-©2++ce+SE‡EE2EEEE2E12212112712211211 212 xe, 143 Bảng 3. Tỉhong ké bién phap bắt buộc chữa bệnh được áp dụng tại Việt Nam từ mềm 213 (in năm LIE .««««axeesesuoettanlutoxacoxetrerheghmurirsitruicnEgkotrogrgngforsdfï2rxszmetree 149 Bảng 3.

Thống kê số người từ 75 tuổi trở lên phạm tội tại Việt Nam từ năm 2018 tt to nữ m2Ã xư .uecovhooonuogokagdkahhzgtgHerdrHgt022etigdgkio0tdpSHtidÄti50< z024£ tie 150 DANH MỤC BIEU DO Biểu đô 3.1: Số vụ án và số bị cáo bị xét xử sơ thẩm về các hành vi mua bán người tại Việt Nam từ năm 2013 đến năm 2022 .2: Số vu án và số bị cáo là trẻ em bị xét xử tại Việt Nam từ năm 2013 đến NGM 2022 chi tồn Gv NGA G110 158181318015 am MRNAS AIR TR IE 13351396861 Ome 140 DANH MỤC PHỤ LỤC PHU LUC 1 BANG SO SÁNH CÁC QUY ĐỊNH BẢO VỆ NGƯỜI DE BỊ TON THUONG LA NAN NHÂN CUA TOI PHAM TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 1985, BO LUAT HÌNH SỰ NAM 1999 VA BO LUAT HÌNH SỰ NAM 2015 198 PHU LUC 2 BANG SO SANH CAC QUY DINH BAO VE NGUOI DE BI TON THUONG LA NGƯỜI PHAM TOI TRONG BỘ LUAT HÌNH SỰ NAM 1985, BO LUAT HÌNH SU NĂM 1999 VA BO LUAT HÌNH SỰ NAM 2015 247 PHU LUC 3 BANG SO SANH CAC QUY DINH CO LOI CHO TRE EM PHAM TOI VỚI NGƯỜI TU DU 18 TUOI TRO LEN PHAM TỘI.