Luận án áp dụng pháp luật trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội

MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Tình hình nghiên cứu đề tài luận án. Nhận xét tình hình nghiên cứu và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu về đề tài luận án.

Giả thuyết nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu. 28 Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của áp dụng pháp luật trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông đường bộ. Chủ thể, nội dung, trình tự áp dụng pháp luật trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông đường bộ.

Nội dung áp dụng pháp luật trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông đường bộ. Các yếu tố ảnh hưởng đến áp dụng pháp luật trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông đường bộ. 74 Chương 3: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI. Tình hình trật tự an toàn giao thông tại địa bàn Hà Nội và các yếu tố ảnh hưởng đến giao thông tại Hà Nội.

Thực trạng áp dụng pháp luật trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông đường bộ. Đánh giá chung về thực trạng áp dụng pháp luật trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông đường bộ. 115 Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI. Quan điểm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông đường bộ. 145 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ. 147 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 148 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ADPL Áp dụng pháp luật ATGT An toàn giao thông BCA Bộ Công an CP Chính phủ CSGT Cảnh sát giao thông CSND Cảnh sát nhân dân GTVT Giao thông vận tải HĐND Hội đồng nhân dân LHQ Liên hợp quốc NĐ Nghị định NXB Nhà Xuất bản QH Quốc hội TNGT Tai nạn giao thông TT Thông tư TTATGT Trận tự an toàn giao thông UBND Uỷ ban Nhân dân UBTVQH Uỷ ban Thường vụ Quốc hội Viết tắt Viết đầy đủ WHO Tổ chức Y tế thế giới MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài Trật tự, an toàn giao thông của Việt Nam nói chung và của Hà Nội nói riêng trong những năm gần đây đang đặt ra vô cùng nhiều vấn đề nan giải đối với bất kỳ người có trách nhiệm nào, đặc biệt là các nhà quản lý [2].

Tai nạn giao thông là một nỗi ám ảnh và để lại rất nhiều hậu quả đau lòng, tình trạng ùn tắc giao thông là vô cùng nghiêm trọng, diễn biến ngày càng phức tạp gây ra rất nhiều hậu quả năng nề cho toàn xã hội. Là một thành phố lớn - Thủ đô của một đất nước đang phát triển, trật tự an toàn giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội có rất nhiều vấn đề cần giải quyết cả về mặt xã hội, về các vấn đề xây dựng, vấn đề quy hoạch, vấn đề pháp lý. ADPL trong lĩnh vực an toàn giao thông ở Hà Nội là một trong những vấn đề cần được quan tâm, cần được nghiên cứu một cách nghiêm túc cả về phương diện lý luận cũng như thực tiễn để có những giải pháp giúp cho hoạt động này trở nên thực sự có hiệu quả. Thời gian gần đây, vấn đề trật tự an toàn giao thông (TTATGT) ở thành phố Hà Nội đã trở thành một hiện tượng được đặc biệt quan tâm từ nhiều phía.

nhất là dân cư nội thành, của các du khách khi đến với Hà Nội. Không chỉ như vậy, tai nạn và tắc nghẽn giao thông của Hà Nội còn mang đến cho dân cư Hà Nội những bức xúc, lãng phí và ảnh hưởng không ít đến sinh hoạt, sức khỏe của con người do môi trường không khí bị nhiễm bụi, khí thải, mất thời gian chờ đợi, các phương tiện mất quá nhiều nhiên liệu khi lưu thông ở Hà Nội làm tăng thêm tình trạng ô nhiễm môi trường vốn đã rất nặng nề ở thành phố này [2]. Hơn nữa, tai nạn và ùn tắc giao thông ở Hà Nội đã làm hạn chế đi rất nhiều cơ hội cho sự phát triển. Ngoài việc là Thủ đô một quốc gia - một trung tâm chính trị của cả nước, Hà Nội còn luôn được coi là một trung tâm kinh tế, văn hóa, có nhiều di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh.

Vì vậy, có rất nhiều nguồn lực có thể đầu tư vào đây để phát triển toàn diện kinh tế, xã 1 hội, môi trường văn hóa, du lịch, dịch vụ… Nhưng tai nạn và ùn tắc giao thông đã làm cho các nhà đầu tư phải thực sự cân nhắc khi đầu tư vào Hà Nội. Công tác bảo đảm TTATGT cũng còn nổi lên một số tồn tại, hạn chế cần phải được khắc phục, đó là: tai nạn giao thông tuy được kiềm chế và giảm nhưng số người chết do tai nạn giao thông vẫn ở mức cao, còn xảy ra một số vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng; tình trạng vi phạm các quy định về TTATGT vẫn còn khá phổ biến mà chưa được xử lý kịp thời; ùn tắc giao thông kéo dài vẫn là vấn đề phức tạp; công tác điều tra cơ bản làm còn hạn chế, công tác nắm tình hình, dự báo tình hình còn chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; việc chấp hành chế độ báo cáo ở một số đơn vị, địa phương chưa nghiêm, chưa đúng thời gian quy định, chất lượng báo cáo chưa bảo đảm. Việc xây dựng và triển khai các kế hoạch tuyên truyền chuyên đề để định hướng dư luận còn chậm, thiếu nhạy bén, nhất là đối với các vấn đề “nóng” đang được dư luận quan tâm; Công tác thanh tra kiểm soát (TTKS), xử lý vi phạm có nơi, có lúc chưa thực sự quyết liệt; hiệu quả TTKS, xử lý vi phạm còn thấp; Công tác điều tra, giải quyết tai nạn giao thông (TNGT) còn hạn chế; việc phối hợp giữa cảnh sát giao thông (CSGT) với Cảnh sát điều tra (CSĐT) trong công tác điều tra, giải quyết TNGT có lúc, có nơi còn chưa chặt chẽ dẫn đến quá trình điều tra, giải quyết gặp nhiều khó khăn; Công tác đấu tranh, phòng chống tội phạm chưa tương xứng với tình hình phức tạp và chủ yếu là thông qua hoạt động tuần tra, kiểm soát hoặc phối hợp với các lực lượng khác [5]. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác bảo đảm TTATGT cho một số địa phương, một số tuyến nhưng chưa được quan tâm thực hiện nghiêm túc nên hiệu quả chưa cao, nhất là trong lĩnh vực giám sát, xử lý vi phạm hành chính.

Việc ADPL trong lĩnh vực TTATGT ở Hà Nội cần được nghiên cứu thấu đáo: về quy hoạch giao thông, tổ chức giao thông và xử lý vi phạm. Khá nhiều trường hợp ùn tắc và tai nạn giao thông xảy ra do khâu tổ chức giao 2 thông chưa hợp lý. Cùng một con phố, cảnh ùn tắc kéo dài, gây bức xúc cho người tham gia giao thông, nhưng chỉ cần tổ chức lại, phân luồng hợp lý, tín hiệu giao thông bố trí hợp lý là giao thông lại thông suốt. Việc thực hiện pháp luật trong xây dựng đường xá cũng là vấn đề được người dân quan tâm.

Nhiều công trình kéo dài thời gian, đội vốn, cản trở giao thông, gây tai nạn giao thông. Vấn đề xây dựng những luận cứ khoa học cho hoạt động ADPL nói chung cũng như ADPL trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông ở Hà Nội nói riêng một cách chính xác, có hiệu quả trở nên hết sức cần thiết trong điều kiện hiện nay. Chính vì vậy, nghiên cứu sinh đã chọn đề tài: “Áp dụng pháp luật trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội” làm đề tài nghiên cứu của mình. Đây là đề tài mang tính cấp thiết, có ý nghĩa lý luận và thự tiễn.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án 2. Mụchđícuhnggui ênghcứu Mục đích của nghiên cứu là trên cơ sở phân tích thực trạng giao thông đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội, tìm ra được các các căn cứ khoa học nhằm xác định các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động ADPL trong lĩnh vực TTATGT trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiệm vụ nghiên cứu - Tổng quan những công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án: những công trình nghiên cứu ở Việt Nam và ở nước ngoài để từ đó đặt vấn đề tiếp tục nghiên cứu; - Nghiên cứu những vấn đề lý luận về thực hiện pháp luật và hình thức quan trọng của thực hiện pháp luật là ADPL trong lĩnh vực TTATGT đường bộ ở Hà Nội; - Nghiên cứu về thực hiện pháp luật trong việc quy hoạch giao thông, tổ chức giao thông và xử lý vi phạm trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở Hà Nội; 3 - Đề xuất phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả về ADPL bảo đảm TTATGT trên địa bàn thành phố Hà Nội. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án 3.hĐối htượng nghiên cứu Thực trạng áp dụng pháp luật trong bảo đảm TTATGT đường bộ ở Hà Nội; các vấn đề lý luận về ADPL, thực tiễn ADPL trong lĩnh vực TTATGT thông đường bộ; kinh nghiệm ADPL trong việc bảo đảm TTATGT đường bộ ở thủ đô một số nước trên thế giới, bài học đối với Hà Nội.

Phạm vi nghiên cứu Luận án nghiên cứu những vấn đề lý luận ADPL trong việc bảo đảm TTATGT đường bộ. Về không gian: trên địa bàn thành phố Hà Nội được nghiên cứu trong luận án là các quận nội thành và khu vực giáp ranh. Luận án không nghiên cứu về TTATGT địa bàn các huyện ngoại thành cũng như các quận, thị xã được sáp nhập vào Hà Nội từ Hà Tây cũ. Về thời gian: khoảng 20 năm trở lại đây.

Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 4.hPuươngghpuáphluận Để giải quyết những nhiệm vụ đặt ra, luận án sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử nghiên cứu các vấn đề liên quan đến nội dung của đề tài. Luận án sử dụng các quan điểm của học thuyết Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như quan điểm chỉ đạo của Đảng và chính sách của Nhà nước Việt Nam về nhà nước và pháp luật, về tính tối cao của luật, về thực hiện pháp luật.