Luận án tiến sĩ luật học - Bảo vệ quyền con người phụ nữ trong tư pháp hình sự Việt Nam

Quyền con người phụ nữ trong tư pháp hình sự bao hàm tổng thể các quyền hiến định, pháp định và các chuẩn mực quốc tế mà phụ nữ được hưởng khi tương tác với hệ thống tư pháp hình sự. Khái niệm này nhấn mạnh sự cần thiết của một cách tiếp cận nhạy cảm giới, công nhận những đặc thù về thể chất, tâm lý và xã hội của phụ nữ. Đặc điểm nổi bật là tính dễ bị tổn thương cao hơn trong quá trình tố tụng, đặc biệt khi họ là nạn nhân của bạo lực giới hoặc bị buộc tội. Phụ nữ thường phải đối mặt với những định kiến, kỳ thị xã hội và áp lực tâm lý nặng nề hơn nam giới. Việc bảo vệ quyền con người phụ nữ đòi hỏi không chỉ áp dụng pháp luật một cách bình đẳng mà còn phải tính đến những yếu tố giới cụ thể. Quyền này cũng bao gồm việc đảm bảo phụ nữ được tiếp cận thông tin, được tham gia đầy đủ vào quá trình tố tụng và được đối xử tôn trọng. Tính đặc thù còn thể hiện ở việc cần có các biện pháp hỗ trợ riêng biệt, như trợ giúp pháp lý cho phụ nữ bị bạo hành hoặc những người mang thai bị buộc tội. Các quyền cơ bản như quyền sống, quyền không bị tra tấn, quyền được xét xử công bằng cần được đảm bảo tuyệt đối, song song với việc bảo vệ danh dự, nhân phẩm của họ. Tư pháp hình sự Việt Nam cần nhận diện và giải quyết các rào cản từ cấu trúc xã hội, văn hóa đã ảnh hưởng đến việc thực thi đầy đủ các quyền này. Một hệ thống công bằng phải nhìn nhận phụ nữ không chỉ là chủ thể luật pháp mà còn là những cá nhân có hoàn cảnh, trải nghiệm riêng.

Cơ sở bảo vệ quyền con người phụ nữ trong tư pháp hình sự Việt Nam được hình thành từ nhiều nguồn. Hiến pháp Việt Nam là nền tảng cao nhất, khẳng định nguyên tắc bình đẳng giới và bảo vệ quyền con người. Các đạo luật chuyên ngành như Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng Hình sự chứa đựng nhiều quy định nhằm bảo vệ pháp luật phụ nữ, từ các biện pháp phòng ngừa đến xử lý tội phạm. Đặc biệt, Việt Nam là thành viên của nhiều công ước quốc tế quan trọng, trong đó có Công ước CEDAW Việt Nam. Công ước này là chuẩn mực quốc tế cốt lõi, yêu cầu các quốc gia thành viên xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử chống lại phụ nữ, bao gồm trong lĩnh vực tư pháp. Các nghị quyết, khuyến nghị của Liên Hợp Quốc cũng là cơ sở để Việt Nam tham khảo, xây dựng chính sách. Phương thức bảo vệ quyền con người phụ nữ rất đa dạng, bao gồm: hoàn thiện khung pháp luật, đảm bảo các quy định được ban hành và thực thi một cách nhạy cảm giới; tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật để nâng cao nhận thức cho cả cộng đồng và cán bộ tư pháp; đào tạo chuyên sâu cho các cơ quan tiến hành tố tụng về bình đẳng giới trong tư pháp và kỹ năng xử lý các vụ án liên quan đến bạo lực giới; cung cấp trợ giúp pháp lý cho phụ nữ, đặc biệt là người nghèo, người dân tộc thiểu số hoặc các nạn nhân dễ bị tổn thương; xây dựng các cơ chế giám sát và thanh tra độc lập để đảm bảo việc thực thi pháp luật được tuân thủ nghiêm ngặt; đẩy mạnh hợp tác quốc tế để học hỏi kinh nghiệm và tiếp nhận hỗ trợ kỹ thuật. Việc áp dụng các phương thức này cần phải đồng bộ và liên tục, hướng tới một hệ thống tư pháp công bằng và bình đẳng giới thực sự.

Các chuẩn mực quốc tế đóng vai trò định hình quan trọng đối với pháp luật Việt Nam trong việc bảo vệ quyền con người phụ nữ trong tư pháp hình sự. Công ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử chống lại phụ nữ (CEDAW), mà Việt Nam đã phê chuẩn từ năm 1982, là công cụ pháp lý quốc tế toàn diện nhất. Công ước CEDAW Việt Nam đặt ra nghĩa vụ cho quốc gia thành viên phải hành động để xóa bỏ phân biệt đối xử đối với phụ nữ trong mọi lĩnh vực, kể cả tư pháp. Các điều khoản của CEDAW đã thúc đẩy Việt Nam sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng Hình sự, đưa vào các quy định nhạy cảm giới hơn, tăng cường bảo vệ nạn nhân nữ và đảm bảo quyền của người bị buộc tội là nữ. Ngoài CEDAW, Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR) và Công ước về chống tra tấn (CAT) cũng cung cấp khuôn khổ pháp lý quan trọng. ICCPR đảm bảo quyền được xét xử công bằng, quyền không bị giam giữ tùy tiện, và quyền được đối xử nhân đạo cho mọi người, bao gồm phụ nữ. CAT cấm mọi hình thức tra tấn hoặc đối xử tàn bạo, vô nhân đạo, hạ thấp nhân phẩm, điều này đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ trong quá trình điều tra, giam giữ. Các nguyên tắc về hỗ trợ pháp lý miễn phí, bảo vệ quyền riêng tư, và các quy định đặc thù cho phụ nữ mang thai hoặc phụ nữ có con nhỏ trong tù cũng chịu ảnh hưởng từ các chuẩn mực quốc tế. Việc nội luật hóa các chuẩn mực này không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cơ hội để Việt Nam nâng cao chất lượng hệ thống tư pháp, đảm bảo bình đẳng giới trong tư pháp và thực hiện cam kết quốc tế về quyền con người.

Pháp luật Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển trong việc bảo vệ quyền con người phụ nữ trong tư pháp hình sự. Trước năm 2015, các quy định pháp luật còn mang tính chung chung, chưa thực sự nhạy cảm giới. Tuy nhiên, kể từ khi ban hành Hiến pháp 2013, và đặc biệt là Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) cùng Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, đã có nhiều tiến bộ vượt bậc. Các bộ luật này đã bổ sung nhiều quy định cụ thể nhằm bảo vệ pháp luật phụ nữ, đặc biệt là nạn nhân của bạo lực giới. Ví dụ, việc quy định rõ hơn về tội phạm tình dục, bảo vệ bí mật đời tư của nạn nhân, và các biện pháp tố tụng thân thiện hơn. Các quy định về trợ giúp pháp lý cho phụ nữ cũng được mở rộng, đảm bảo họ có thể tiếp cận công lý dễ dàng hơn. Đặc biệt, Bộ luật Tố tụng Hình sự có những quy định về việc hoãn chấp hành án phạt tù đối với phụ nữ mang thai hoặc nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi, thể hiện tính nhân đạo của pháp luật. Ngoài ra, Luật Bình đẳng giới 2006 cũng là một khung pháp lý quan trọng, thúc đẩy bình đẳng giới trong tư pháp. Sự ra đời của Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007 và các văn bản hướng dẫn đã cung cấp cơ sở pháp lý vững chắc hơn để xử lý các hành vi bạo lực đối với phụ nữ. Mặc dù vậy, vẫn còn những khoảng trống pháp lý, hoặc các quy định chưa thực sự đi sâu vào những tình huống đặc thù của phụ nữ, đặc biệt trong các trường hợp nạn nhân nữ gặp đa dạng các hình thức bạo lực hoặc khi người bị buộc tội là nữ đối mặt với các vấn đề tâm lý, xã hội phức tạp.

Thực tiễn áp dụng pháp luật để bảo vệ quyền con người phụ nữ khi họ là nạn nhân của tội phạm, đặc biệt là bạo lực giới, đã có những chuyển biến tích cực. Các cơ quan tiến hành tố tụng đã chú trọng hơn đến việc thu thập chứng cứ, lắng nghe lời khai của nạn nhân nữ một cách nhạy cảm, giảm thiểu việc tái tổn thương. Nhiều vụ án bạo lực giới đã được đưa ra ánh sáng và xử lý nghiêm minh, góp phần răn đe. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức. Tỷ lệ tố cáo các vụ bạo lực giới, đặc biệt là bạo lực tình dục, còn thấp do tâm lý e ngại, xấu hổ, hoặc thiếu tin tưởng vào hệ thống pháp luật của nạn nhân nữ. Quá trình điều tra, truy tố, xét xử đôi khi vẫn còn thiếu sự nhạy cảm giới, dẫn đến việc nạn nhân phải đối mặt với áp lực tâm lý lớn. Các biện pháp bảo vệ nhân chứng, bảo vệ bí mật đời tư của nạn nhân nữ chưa thực sự hiệu quả. Nguồn lực dành cho việc hỗ trợ nạn nhân, như nhà tạm lánh, tư vấn tâm lý, trợ giúp pháp lý cho phụ nữ, còn hạn chế ở nhiều địa phương. Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng (công an, viện kiểm sát, tòa án, hội phụ nữ, tổ chức xã hội) đôi khi còn chưa chặt chẽ. Định kiến xã hội và văn hóa patriarchy vẫn còn ảnh hưởng đến cách tiếp cận và xử lý các vụ việc liên quan đến bạo lực giới. Điều này cho thấy, dù pháp luật đã được cải thiện, nhưng việc thay đổi nhận thức và hành vi của xã hội và người thực thi pháp luật là một quá trình dài hơi, đòi hỏi sự nỗ lực bền bỉ để đảm bảo quyền của nạn nhân nữ được bảo vệ toàn diện.

Đối với người bị buộc tội là nữ, thực tiễn áp dụng pháp luật cũng cho thấy cả những ưu điểm và những tồn tại. Pháp luật Việt Nam đã có các quy định mang tính nhân đạo hơn đối với phụ nữ trong quá trình tố tụng hình sự và thi hành án. Ví dụ, Bộ luật Tố tụng Hình sự quy định các biện pháp ngăn chặn như tạm giam có thể được xem xét một cách thận trọng hơn đối với phụ nữ có thai hoặc nuôi con nhỏ. Điều này nhằm đảm bảo quyền con người phụ nữ, đặc biệt là những quyền liên quan đến vai trò làm mẹ. Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, việc đảm bảo quyền được bào chữa, quyền được tiếp cận trợ giúp pháp lý cho phụ nữ là rất quan trọng. Tuy nhiên, trên thực tế, người bị buộc tội là nữ vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn. Họ có thể bị kỳ thị, phán xét nặng nề hơn từ xã hội so với nam giới khi phạm tội. Các điều kiện giam giữ, phục hồi sau chấp hành án vẫn chưa thực sự có đủ các dịch vụ nhạy cảm giới, như chăm sóc sức khỏe sinh sản, tư vấn tâm lý chuyên biệt. Năng lực của đội ngũ cán bộ tư pháp trong việc nhận diện và giải quyết các yếu tố giới liên quan đến hành vi phạm tội của phụ nữ còn hạn chế. Nhiều phụ nữ phạm tội do hoàn cảnh khó khăn, bị ép buộc, hoặc là nạn nhân của bạo lực gia đình nhưng điều này chưa được xem xét đầy đủ trong quá trình tố tụng. Việc thiếu các chương trình tái hòa nhập cộng đồng chuyên biệt, hỗ trợ người bị buộc tội là nữ sau khi chấp hành án cũng là một hạn chế. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tái hòa nhập, ổn định cuộc sống và nguy cơ tái phạm của họ. Đảm bảo bình đẳng giới trong tư pháp không chỉ là không phân biệt đối xử mà còn là việc cung cấp những hỗ trợ cần thiết, phù hợp với từng giới.

Các quy định pháp luật Việt Nam, dù đã có nhiều cải tiến, vẫn còn tồn tại những hạn chế nhất định ảnh hưởng đến việc bảo vệ quyền con người phụ nữ trong tư pháp hình sự. Một số quy định trong Bộ luật Hình sự hoặc Bộ luật Tố tụng Hình sự chưa thực sự nhạy cảm giới, không tính đến những đặc thù về tâm lý, sinh lý, xã hội của phụ nữ. Ví dụ, định nghĩa về bạo lực giới, đặc biệt là bạo lực tình dục, đôi khi còn chưa bao quát hết các hành vi và hình thức gây tổn hại cho nạn nhân nữ. Các thủ tục tố tụng, mặc dù đã có những sửa đổi, nhưng vẫn còn có những điểm chưa tạo đủ môi trường thân thiện, bảo vệ sự riêng tư và tâm lý cho nạn nhân nữ. Việc thiếu các quy định cụ thể về bảo vệ nhân chứng là phụ nữ, hoặc các biện pháp ngăn chặn tái tổn thương trong quá trình xét hỏi, cũng là một vấn đề. Đối với người bị buộc tội là nữ, các khung hình phạt, biện pháp tư pháp đôi khi chưa xem xét đầy đủ các yếu tố giảm nhẹ từ hoàn cảnh đặc thù giới, như bị ép buộc, bị bạo hành kéo dài dẫn đến phạm tội. Sự thiếu vắng các văn bản hướng dẫn chi tiết, cụ thể hóa các quy định chung về bình đẳng giới trong tư pháp cũng là một điểm yếu. Các quy định về trợ giúp pháp lý cho phụ nữ, dù đã có, nhưng chưa đảm bảo tính phổ quát và dễ tiếp cận cho tất cả phụ nữ, đặc biệt là những người ở vùng sâu, vùng xa hoặc có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Việc nội luật hóa các chuẩn mực từ Công ước CEDAW Việt Nam vẫn cần được tiếp tục đẩy mạnh để pháp luật Việt Nam thực sự phản ánh các tiêu chuẩn quốc tế tốt nhất.

Thực tiễn áp dụng pháp luật bảo vệ quyền con người phụ nữ trong tư pháp hình sự gặp nhiều khó khăn, trở thành rào cản lớn. Một trong những khó khăn chính là nhận thức của cán bộ thực thi pháp luật. Nhiều cán bộ tư pháp vẫn còn bị ảnh hưởng bởi định kiến giới, dẫn đến việc đánh giá, xử lý vụ việc thiếu khách quan, đôi khi đổ lỗi cho nạn nhân nữ. Việc thiếu đào tạo chuyên sâu về bình đẳng giới trong tư pháp và kỹ năng xử lý các vụ án nhạy cảm giới là một nguyên nhân quan trọng. Quá trình điều tra, truy tố, xét xử đối với các vụ án bạo lực giới thường kéo dài, phức tạp, gây áp lực tâm lý lớn cho nạn nhân nữ và gia đình. Nguồn lực dành cho công tác điều tra, giám định, bảo vệ nhân chứng còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng tố tụng. Sự phối hợp giữa các cơ quan công an, viện kiểm sát, tòa án, cùng các tổ chức hỗ trợ phụ nữ và trợ giúp pháp lý cho phụ nữ, đôi khi chưa thật sự hiệu quả, dẫn đến sự đứt gãy trong chuỗi hỗ trợ. Ngoài ra, văn hóa xã hội vẫn còn tồn tại tâm lý e ngại, che giấu các vấn đề bạo lực gia đình, khiến nhiều vụ việc không được tố giác kịp thời. Các nạn nhân nữ thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin pháp luật, các dịch vụ hỗ trợ cần thiết. Điều này làm giảm hiệu quả của các quy định pháp luật đã ban hành, khiến quyền con người phụ nữ chưa được bảo vệ một cách đầy đủ và kịp thời. Cần có sự thay đổi mạnh mẽ cả về thể chế và nhận thức xã hội để khắc phục những khó khăn này.

Những hạn chế trong việc bảo vệ quyền con người phụ nữ trong tư pháp hình sự bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân gốc rễ sâu xa. Thứ nhất, là tư duy và định kiến giới truyền thống vẫn còn tồn tại trong xã hội và ngay cả trong đội ngũ cán bộ tư pháp. Tư tưởng gia trưởng, quan niệm coi nhẹ vai trò của phụ nữ hoặc đổ lỗi cho nạn nhân nữ trong các vụ bạo lực giới vẫn là rào cản lớn đối với bình đẳng giới trong tư pháp. Thứ hai, năng lực và nhận thức pháp luật của một bộ phận người dân, đặc biệt là phụ nữ ở các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, còn hạn chế. Họ không nắm rõ quyền của mình, thiếu thông tin về các kênh hỗ trợ, khiến họ khó khăn trong việc tố cáo hoặc tìm kiếm trợ giúp pháp lý cho phụ nữ. Thứ ba, nguồn lực đầu tư cho công tác bảo vệ quyền con người phụ nữ còn chưa tương xứng với yêu cầu. Việc thiếu kinh phí, nhân lực chuyên trách, cơ sở vật chất cho các trung tâm hỗ trợ nạn nhân, chương trình đào tạo cán bộ tư pháp, hay các dịch vụ phục hồi sau chấn thương là một vấn đề. Thứ tư, hệ thống dữ liệu, thống kê về các vụ án liên quan đến phụ nữ, đặc biệt là bạo lực giới, còn thiếu đồng bộ và chưa được cập nhật thường xuyên. Điều này gây khó khăn cho việc đánh giá đúng thực trạng, từ đó hoạch định chính sách và giải pháp phù hợp. Cuối cùng, sự thiếu vắng cơ chế giám sát và đánh giá độc lập, minh bạch về hiệu quả thực thi các quy định pháp luật cũng góp phần làm trầm trọng thêm các hạn chế. Việc nhận diện đúng các nguyên nhân gốc rễ này là bước đầu tiên và quan trọng nhất để xây dựng các giải pháp toàn diện và bền vững.

Việc hoàn thiện pháp luật là giải pháp cốt lõi để tăng cường bảo vệ quyền con người phụ nữ trong tư pháp hình sự. Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng Hình sự để các quy định trở nên cụ thể, rõ ràng và nhạy cảm giới hơn. Điều này bao gồm việc định nghĩa rộng hơn các hành vi bạo lực giới, đặc biệt là bạo lực tình dục, đảm bảo tính bao quát đối với các hình thức bạo lực mới hoặc ít được nhận diện. Cần xây dựng các quy định chi tiết về bảo vệ nạn nhân nữ trong quá trình tố tụng, như bảo vệ bí mật đời tư, giảm thiểu tái tổn thương khi lấy lời khai, và các biện pháp bảo vệ nhân chứng hiệu quả. Đối với người bị buộc tội là nữ, pháp luật cần có quy định rõ ràng hơn về việc xem xét các yếu tố giảm nhẹ từ hoàn cảnh đặc thù giới, như bị ép buộc, bị bạo hành, hoặc các yếu tố về sức khỏe tâm thần. Cần có các văn bản dưới luật hướng dẫn chi tiết việc áp dụng các quy định liên quan đến phụ nữ, đặc biệt là các trường hợp mang thai, nuôi con nhỏ trong quá trình tố tụng và thi hành án. Việc tăng cường các quy định về trợ giúp pháp lý cho phụ nữ, đảm bảo quyền tiếp cận công lý cho mọi đối tượng, đặc biệt là phụ nữ nghèo, phụ nữ dân tộc thiểu số. Đồng thời, cần tiếp tục nội luật hóa các chuẩn mực quốc tế từ Công ước CEDAW Việt Nam và các công ước khác mà Việt Nam là thành viên, nhằm đảm bảo pháp luật Việt Nam luôn cập nhật và đáp ứng các tiêu chuẩn cao nhất về quyền con người. Việc rà soát và sửa đổi pháp luật phải có sự tham vấn rộng rãi của các chuyên gia giới, các tổ chức xã hội và chính phụ nữ.

Nâng cao năng lực thực thi là giải pháp quan trọng để chuyển hóa các quy định pháp luật thành hành động cụ thể, hiệu quả trong việc bảo vệ quyền con người phụ nữ. Cần đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu cho toàn bộ đội ngũ cán bộ tư pháp (điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán, chấp hành viên) về kiến thức giới, bình đẳng giới trong tư pháp, và kỹ năng xử lý các vụ án nhạy cảm giới, đặc biệt là bạo lực giới. Các chương trình đào tạo cần bao gồm kiến thức về tâm lý nạn nhân, kỹ năng giao tiếp, lấy lời khai thân thiện với nạn nhân nữ và trẻ em gái. Phát triển các hướng dẫn, quy trình chuẩn về việc tiếp nhận, xử lý, điều tra các vụ án liên quan đến phụ nữ, đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trên toàn quốc. Tăng cường đầu tư nguồn lực về tài chính, cơ sở vật chất cho các cơ quan tiến hành tố tụng, đặc biệt là các phòng chuyên trách về phòng, chống bạo lực giới. Xây dựng và duy trì một hệ thống thu thập dữ liệu, thống kê về các vụ án liên quan đến phụ nữ một cách khoa học, đầy đủ và thường xuyên, để có cơ sở đánh giá thực trạng và hoạch định chính sách chính xác. Thiết lập và vận hành hiệu quả các cơ chế giám sát, thanh tra độc lập đối với hoạt động của các cơ quan tư pháp, nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm, đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Đồng thời, cần khuyến khích sự tham gia của các tổ chức xã hội, các chuyên gia độc lập vào quá trình giám sát, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và bảo vệ pháp luật phụ nữ.

Để quyền con người phụ nữ được bảo vệ toàn diện, việc đẩy mạnh trợ giúp pháp lý cho phụ nữ và tăng cường hợp tác quốc tế là những giải pháp không thể thiếu. Mở rộng và nâng cao chất lượng dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí, đảm bảo mọi phụ nữ, đặc biệt là nạn nhân nữ của bạo lực giới, người bị buộc tội là nữ, người nghèo, người dân tộc thiểu số, đều có thể tiếp cận được. Các trung tâm trợ giúp pháp lý cần có đội ngũ luật sư, chuyên gia được đào tạo về giới, có kinh nghiệm xử lý các vụ việc nhạy cảm. Xây dựng các chương trình nâng cao nhận thức pháp luật cho phụ nữ và cộng đồng về quyền của họ, về các kênh hỗ trợ pháp lý và xã hội. Điều này giúp phụ nữ tự tin hơn trong việc tố cáo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Về hợp tác quốc tế, Việt Nam cần tiếp tục tăng cường quan hệ với các tổ chức quốc tế, các quốc gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực bảo vệ quyền con người phụ nữ và bình đẳng giới trong tư pháp. Tham gia tích cực vào các diễn đàn quốc tế, học hỏi kinh nghiệm, tiếp nhận các sáng kiến và hỗ trợ kỹ thuật để cải thiện hệ thống tư pháp hình sự Việt Nam. Việc tuân thủ và thực hiện nghiêm túc các cam kết theo Công ước CEDAW Việt Nam và các công ước quốc tế khác là nền tảng cho hợp tác này. Khuyến khích trao đổi chuyên gia, đào tạo, và các dự án hợp tác song phương, đa phương nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ tư pháp và phát triển các dịch vụ hỗ trợ phụ nữ. Sự phối hợp chặt chẽ với cộng đồng quốc tế sẽ giúp Việt Nam xây dựng một hệ thống tư pháp hình sự hiện đại, nhân văn và công bằng hơn cho phụ nữ.