Luận án phó tiến sĩ nghiên cứu một số đặc điểm lâm học và biện pháp kỹ thuật gây

BỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TAO BỘ NONG NGHIỆP VÀ PTNT VIÊN KHOA HỌC LẮM NGHIỆP VIET NAM CHAT BA EN NGUY NGUIEN CUU MOT SỐ ĐẶC ĐIỂM. BIRN PHÁP KỸ THUATGA’ CÂY LAT HOA (Chukrasia ===5 Người hưởng dẫn khoa học: 'GS. Phùng Ngọc Lan - Hà Nội - 1996 -LOT CAM DOAN Tôi-xin cam doan đây là công trinh nghiên cứu của riêng tôi: 'C&: số liệu. kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa.

từng được ai công bố trong hất kỳ công trinh nào khác. ‘The giả luận `'MỤC Luc [` Tr - ĐẶT VẤN DE „ CHƯƠNG |: TONG QUAN VẤN ĐỂ NGHIÊN CUU 1. CHUONG 2 :MỤC TIÊU.NỘI DUNG"` NGHIEN S PHAP 20 2. ghiên siehọc cây9 lát hoa 24, Mộtdunsốg nđặcmờ Mục tiêu nghiện cứu và: 2L Các xay& thuật gây trồng lất hoa 2L 21 3 Coxsở`khoa học và kỹ thuật tỉa thưa lẫn dầu 5g noe áp nghiền sứu Aas ong pháp chung Ề 2 Phương pháp bố tri thi nghiệm * ở 2.3 Phương pháp xử lý số liệu „2.

Khối lượng tài liệu thu thập h CHUONG 3 : KET QUA NGHIÊN CUU VÀ THẢO LUẬN.1, MỘT SỐ ĐẶC DIEM LAM HỌC CUA CÂY LAT HOA 3. Đối tượng nghiên cưu Đặc diém hình thái 213.4, Dặc điểm sinh thái cây lát hoa 3. Đặc điểm tái sinh 45 4. KỸ THUẬT GAY TRONG LAT HOA dể 3.

Giống và cây con d8 3.2, Đất trồng lát hoa ở lâm trường Nghia Dan 6 3. Chuẩn bi dit trồng. Thời vụ trồng lát hoa Ta Mat dé trồng lát hoa 3.8, Nông lâm kết hop. 116 Cham sóc và Ua cành 8t 3.

Nghiên cứu trồng hỗn loại tú 9Ị 3.3, HUÔI DƯƠNG TIA _ bì 3. Cor sử khoa ¬ tia thưa tấn dầu cho lát hoa 9 té) tấn và tỉa thưa lần dẫu KẾT LUẬN b 122 TÀI LIỆU THAM KHẢO LỚI CẢM ON Luận án dược hoàn thành tại Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam. theo chương trình. đào tạo nghiên cfu sinh hệ ngắn hạn.

Tác già xin chân thành chm ơn : = GS,PTS Phùng Ngọc Lan, Trường dại học Lâm nghiệp, người đã giành nhiều thời gian chỉ dẫn, giúp- dỡ tác già hoàn thành luận án. - GS, PTS Hà Chu Chit; PGS Vũ Biệt Linh; GS, PTS Nguyễn Xuân Quét; PGS Vé Dinh Phuong; ‘GS, TS Dé Dinh Sấm và GS,PTS Lê Dinh Khả Viên Khoa học Lâm Nghiệp Việt Nam, là ohitng người đã dộng viên và chỉ dẫn nhiều ý kiến chuyên môn qu: Bip tác già nâng cao chất lượng luận văn. ‹S© : - X% sư Lê Héng Phúc, PTS oe Cử nhân Nguyễn Tiến Đạt và các dang nghiệp trong Viện Kh Âm nghiệp Việt Nam đã giúp do tác già trên nhiều phương di ow (hành luận vấn. - Ban Giám đốc Việt học Lâm nghiệp đã tạo diễu kiện cho tác già hoàn thành luận, » - Ban Gi trường Nghia Đàn và các cán bộ, công nhân da giúp sơ ác giế khai dé tài tại cơ sở.

7 Tác giả ĐẶT VẤN DE Rong tự nhiên đang ngày càng bị thu hẹp diện tích. gitm chất lượng. Rong nghèo, đất trống đổi núi trọc tăng lên do hoạt động khai thác chặt phá, đốt nương làm rẫy, sử dụng rừng không hợp lý. Gỗ và các tài nguyên khác ngoài gỗ dang dần bị cạn kiệt, các loài cây gỗ có giá trị đã xà dang bị khai thác một cách triệt dé, khả năng tái sinh tự nhiên của chứng luôn luôn bị đe dọa.

Có loài không còn cây mẹ để gieo giống và không còn khả năng tdi sinh tự nhiên. Kết quà: kiểm kê rừng tháng 8/ 1993 [1], cho biết : từ năm 1943 dén năm 1993 nước ta mất 5,6 triệu ha ning tự nhiên, bình. quân mỗi năm mất 110. Trong ba thập kj qua nước rong 2,14 triệu ha.

rừng tập trung, nhưng chất lượng và số lu: ig dim bảo, diện tich thành rừng chiếm ty lệ gần 40 %. Trước thực tế mất rừng và các nhu cầu , phòng hộ môi trường, trong. nhiều năm qua nhà nước ta với8 júp của FAO da đầu tư khá lớn vật tư, tién vốn để trồng, phục hổi, iển rừng. Trong diên tích trồng rừng, 6.

Các loài cây lá rộng chưa được chú ý Jung mức, chỉ chiếm 5% tỷ lệ gây trồng. Mặc dầu đã có i )thho về cơ cấu cây trồng cho các vùng kinh tế lâm. nghiệp và hệ. cờ cấu cây trồng lâm nghiệp da dược Bộ Lâm nghiệp ban hành theo quy inh QD 680 QD/LN năm 1986, gần 100 loài cây được quy dinh, trong số 54 loài cây được xếp vào nhóm khẳng dịnh , Tập đoàn cây lâm nghiệp cho các vùng đã xác dinh dé gây tạo , trồng phục hồi rừng, nhưng nhiều diện tích trồng không thành rừng, trong đó có nguyên nhân ky tings sần được xem xét.

Những năm gin dây trong công cuộc trồng rừng của nước ta , dang có xu hướng bổ sung cơ cấu cây trồng bằng các loài cây dia phương, tuy vậy hiện nay mới có 5 quy phạm va 6 quy trình kỹ thuật gây trồng rừng. Số Ít quy quy phạm được ban hành, cho chúng ta thấy rõ những vấn dé kỹ thuật din sinh thục sự là một trong những vấn dễ bức thiết dé khôi phục và phát triển rừng. Có nhiều loài cây có triỀn vọng phát triển gây trồng, có giá trị nhiều mặt nhưng thiếu quy trình quy phạm kỹ thuật , không dim bào cho việc gây ồng chúng thành công. Lát hoa là loài cây gỗ có giá trị trong ning tự nhiên , đã được ghỉ nhận trong cơ cấu cây trồng của ngành, dược xếp hang trong danh lọc thực vật quy hiếm cần được bảo vệ (Nghị dinh 18 HD BT 1992)(4].

Lát hoa là loài cây mọc nhanh, được nhân dân rất ưa chuộng sử dụng và có giá trị cao trên thị trườúi nước, phân bố trên nhiều vùng sinh thái, có điều kiện và tiềm. Trong nhiều năm qua, các tỉnh da tong được gần ›a`. (Nguyễn Hồng Quần, 1994, (5Ø); Tô Hồng Hải, Lê Ngoc Hải, Ngọc San, Lương Văn Thiết, Nguyễn Văn Việt 1994, [74|) rừng không dim bảo chất lượng. Lat hoa trồng sinh trưởng kế: chiều cao , đường kính lớn, phân cành điấp, tăng trưởng ` 2 60 % diện tích khó thành rừng có năng sat cao.

Theo dự “báo của Nguyễn Dương Tài (1994)(84], kế hoạch 1996 - 2000 các tinh i, Lui Châu, Thanh Hóa, Nghệ An,Vinh Phi v. s® Tuy cây Tit hoa đãđược gây tổng và có xu hương phát triển, nhưng shag hiểu biết các đặctính lâm học của cây còn Ít, hoặc thiến chính xác, chưe di cờ sở khoa học dễ xây dựng các biện pháp kỹ thuật lâm sinh có hiệu quả. Từ thoi vụ thu hái hạt giống, ky thuật tao cây con, phương thực. trồng dến kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng rừng chưa được nghiên cứu xây _dưax siột cách có hệ thống.

Những kinh nghiệm của tửng vùng, từng dia phương chưa dược dúc kết đánh giá một cách có cơ sở. Đó là những tồn tại cần nghiên cứu giải quyết. Góp phần khắc phục tinh trạng thiếu kỹ thuật dễ. gây trồng một trong những loài cây có giá trị nhiều mặt, luận án nhằm.

nghiên cứu bd sung các đặc điểm lâm học cây lát hoa và các biện pháp kỹ thuật gây trồng, nuôi dưỡng rửng lát hoa. Luận án đã tổng hợp , bổ sung va vin dụng phương pháp xác định vùng có diều kiện khí hậu thích hợp dễ dễ xuất vùng trồng lát hoa. " „ Đây là công trình đầu tiên nghiên cứu có hệ thống cho một loài cây( từ nghiên cứu cơ sở tới kỹ thuật). Đã phát hiên, bổ sung một số diém mới về “ặc diém lâm học cây lát hoa.

Đã xây dung bản dé sinh khi hậu cho lát hoa. +x 48 xuất một số nội dung kỹ thuật gây tồi 1g, nuôi dưỡng lát hoa. ĐỂ xuat phương thức trồng rừng hỗn loại và nông lâm kết hợp. Những nội dung nghiên cứu của luận án là việc làm cần thiết, mang a, có ý nghĩa thực tiễn và lý luận.

Là cơ sở dé xây dựng. Ke thuật theo don đặt hàng của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nôn; Ss ww ® S&S CHƯƠNG 1 TONG QUAN VẤN ĐỂ NGHIÊN CỨU Lat noa là loài cây lá rộng, phân bố trong rừng tự nhiên nhiệt đới ở nhiều nước thuộc khu vực Đông Nam Á. Là loài cây gỗ cứng, mọc rải ` rác, sàn lượng gỗ không nhiều, chưa được chú ý nghiên cưu, gây trồng. như những loài cây gỗ khác.

Ở Việt Nam, gỗ lát hoa được ưa chuộng, thích nghỉ nhiều vùng khí hậu, nhưng chza dược nghiên cứu gây trồng phổ biến. Nhiễu linh vực nghiên cứu lâm đã' qua giai doạn mô th bước sang giai đoạn định lượng, mô hình. đạt được nhiều kết quà khh quan. Những công trình nghiêy yoy Mông ngoài nước có liên = san lới nội dung nghiên cứu của 'như sau: = loại thực vat nghiên cứu, dặt tên từ 1.

THẾ GIƠI: Lat hoa đã được có thế kỷ tước. Các I \ghiên cứu về cây lát hoa bao gém các vấn. Hs ; lát hoa thuộc chi (genus) Chukrasia, da được nhiều nhà. tực vật đặt tên.

đặt tên Chukrasia tabolãris và mô tả các đặc điểm hình thái. Khi nghiên cứu họ xoan (Meliacae), W,P. Hiem(1875) (76] đã diểm lại các tên gọi cây lát hoa do nhiều tác già khác đặt : Swietenia Chikrasia, S. Sotrophora; Chikrasia Nimmonii; C.

villosa; Cedrela velutina ; Cedrela villosa ; Melia tomentosa ; Toona velutina; Cedrela odota. Trong dé tác già đã chon tên do A. Juss đặt năm: 1830 Chikrasia tabularis cho cây lất hoa. Pellegrin (1911)[87] khi nghiên cứu bọ Meliaceae da ify tên do A.

Juss đặt năm 1830 va có sửa đổi : Chukrasia tabularis Danh pháp thực vật quốc tẾ, lấy tên Chukiasia tabularis A. Juss dễ đặt cho cây lát họa. HÌnh thái: WP Hiern(1875) [76] mô th lát hoa là loài gỗ lớn, lá kép lông chim một lần, hoa có mầu vàng hoặc đỏ. Mô tả của tác già ngắn gọn, khó.

nbin biết được cây lất hoa trong thực tế.juss và chia 4 thứ ( varietas) trong đó có 3 thứ ao già công Pierre (1897) [87] mô th thân. hoa loài Chokrasia tabularis th. tabularis Juss var attopenensis Pierre ai open) ; Ch. tabularis var dongnaiensis Pierre (Typ Bien hoa) ƒ bularis var microcarpa Pierre ; Ch, tabularis var velutinz 'ác già lấy dộ lớn của lá , qua, diém tuyến trên qùa, mảnh.

Bi 'để phân chia 4 thf .Mô tả hính thái của Pierre dé nhận wea? iệt các thứ. Pellegrin (1911) (87) mé là loài Chukrasia tabularis và thừa nhận 4 thứ do Pierre mí Năm 1948, in mô tà thứ mới: Ch. tabularis var quadrivalvis Pellegrin. Tắc Bia thấy có khác sự sai khác ở số 6 bầu của thứ mới( có 40), khi quà chín tách làm 4 mành vỏ.

Những mô tà hình thái của F. Pellgrin chỉ tiết , dễ phân biệt các thư trong loài Chulrasiá tabularis.