Luận án tiến sĩ: Nghiên cứu tính đa dạng thực vật và cấu trúc rừng tại Rừng Quốc gia Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh
Nghiên cứu đa dạng thực vật tại Rừng Quốc gia Yên Tử, Quảng Ninh cung cấp dữ liệu khoa học quý giá về hệ sinh thái rừng nhiệt đới.
Năm xuất bản
Số trang
174
Thời gian đọc
27 phút
Lượt xem
0
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
50 Point
Tổng quan nhanh
- Chủ đề:
- 1. Tổng quan nghiên cứu đa dạng thực vật Yên Tử Quảng Ninh
- Số trang:
- 174 trang
- Trường:
- Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam
- Tác giả:
- Phan Thanh Lâm
- Năm:
- 2016
Tóm tắt nội dung luận án
I. Tổng quan nghiên cứu đa dạng thực vật Yên Tử Quảng Ninh
Rừng Quốc gia Yên Tử giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống rừng đặc dụng phía Bắc. Khu vực này sở hữu nguồn tài nguyên sinh học phong phú và cảnh quan độc đáo. Nghiên cứu tập trung đánh giá toàn diện đa dạng sinh học Quảng Ninh tại vùng đất di sản. Mục tiêu then chốt là làm rõ hiện trạng phân bố thực vật và cấu trúc rừng. Dữ liệu thực địa phản ánh chính xác quy luật sinh thái và mức độ đa dạng loài. Công trình cung cấp cơ sở khoa học tin cậy cho công tác lâm nghiệp. Kết quả khảo sát hỗ trợ trực tiếp việc quản lý và phát triển bền vững tài nguyên rừng. Nghiên cứu phân tích các nhân tố lập địa, thảm phủ và tác động nhân sinh. Đây là tiền đề thiết lập chiến lược bảo tồn đa dạng thực vật hiệu quả.
1.1. Bối cảnh và mục tiêu nghiên cứu tại Yên Tử
Yên Tử là trung tâm Phật giáo linh thiêng gắn liền với hệ sinh thái rừng nhiệt đới. Hoạt động du lịch tâm linh gia tăng gây áp lực lớn lên thảm thực vật rừng đặc dụng. Nghiên cứu thực hiện nhằm xác định cấu trúc và thành phần loài thực vật. Đề tài đặt mục tiêu kiểm kê đầy đủ hệ thực vật Yên Tử qua các đai cao. Các chỉ số về độ giàu loài và sự đồng đều được định lượng chi tiết. Nghiên cứu làm rõ mối quan hệ giữa điều kiện lập địa và sự phát triển của thảm rừng. Kết quả nghiên cứu tạo nền tảng phục vụ quy hoạch lâm nghiệp bền vững. Đề tài hướng tới việc dung hòa giữa phát triển kinh tế du lịch và bảo vệ môi trường.
1.2. Điều kiện tự nhiên và địa chất khu vực Yên Tử
Rừng Quốc gia Yên Tử nằm trên vùng núi cao hiểm trở thuộc cánh cung Đông Triều. Địa hình chia cắt mạnh tạo ra nhiều tiểu vùng khí hậu đặc thù. Đất đai chủ yếu là đất feralit phát triển trên đá cát kết và đá phiến sét. Khí hậu mang tính chất nhiệt đới gió mùa có mùa đông lạnh và lượng mưa lớn. Độ ẩm không khí cao duy trì môi trường lý tưởng cho rừng phát triển. Địa mạo đồi núi dốc đứng định hình cấu trúc tầng tán rừng tự nhiên qua thời gian. Nguồn nước dồi dào từ các khe suối nuôi dưỡng thảm thực vật thường xanh. Những điều kiện tự nhiên này tạo nên sự đa dạng sinh học độc đáo cho vùng Yên Tử.
1.3. Phương pháp tiếp cận và điều tra thực địa
Phương pháp điều tra thực địa kết hợp lập tuyến khảo sát và thiết lập ô tiêu chuẩn. Tuyến điều tra bao phủ các sinh cảnh khác nhau từ chân núi lên đỉnh núi. Ô tiêu chuẩn được bố trí ngẫu nhiên và điển hình tại các kiểu rừng đại diện. Nhóm khảo sát thu thập mẫu vật thực vật bậc cao có mạch theo quy chuẩn khoa học. Việc định danh loài thực hiện bằng phương pháp hình thái so sánh và tài liệu chuyên khảo. Dữ liệu đường kính, chiều cao và mật độ cây được đo đếm chuẩn xác. Số liệu thống kê được xử lý bằng các phần mềm sinh thái chuyên dụng. Phương pháp này đảm bảo tính khách quan và độ chính xác cao của kết quả nghiên cứu.
II. Đánh giá đa dạng hệ thực vật bậc cao có mạch tại Yên Tử
Hệ thực vật Yên Tử có mức độ đa dạng sinh học vượt trội trong vùng Đông Bắc. Khu vực ghi nhận số lượng lớn các loài thực vật bậc cao có mạch bản địa. Thành phần loài thực vật phong phú thuộc nhiều ngành thực vật khác nhau. Ngành Ngọc lan (Magnoliophyta) chiếm ưu thế áp đảo về số lượng họ, chi và loài. Tiếp theo là các ngành Dương xỉ (Polypodiophyta) và ngành Thông (Pinophyta). Đa dạng sinh học Quảng Ninh phản ánh rõ nét qua cấu trúc phân loại tại Yên Tử. Tỷ lệ taxon đơn loài và đơn chi thể hiện tính đặc hữu và phân hóa cao. Sự giàu có về chủng loài khẳng định giá trị thiên nhiên to lớn của rừng Yên Tử.
2.1. Thành phần loài thực vật và các taxon bậc cao
Nghiên cứu ghi nhận hàng trăm loài thực vật bậc cao có mạch phân bố tại Yên Tử. Các họ thực vật chiếm tỷ lệ cao gồm họ Dẻ, họ Long não và họ Cà phê. Các chi giàu loài nhất là chi Côm, chi Bời lời, chi Trâm và chi Ráng. Mật độ taxon phản ánh tính chuyển tiếp giữa hệ thực vật nhiệt đới và á nhiệt đới. Nhiều loài thực vật quý hiếm Sách Đỏ được phát hiện phân bố tại các hẻm núi sâu. Sự hiện diện của các loài cây cổ xưa mang ý nghĩa tiến hóa quan trọng. Thành phần loài thực vật tại đây phong phú và phân hóa phức tạp theo sinh cảnh. Đây là nguồn dữ liệu quý báu phục vụ công tác phân loại học thực vật.
2.2. Phân bố dạng sống của hệ thực vật Yên Tử
Hệ thực vật Yên Tử thể hiện sự đa dạng lớn về phổ dạng sống sinh thái. Dạng sống cây chồi trên chiếm tỷ lệ cao nhất trong cấu trúc quần xã thực vật. Cây gỗ lớn, cây gỗ nhỏ và cây bụi phân tầng rõ rệt trong rừng tự nhiên. Thực vật bì sinh và dây leo gỗ phát triển dày đặc tại các thung lũng ẩm ướt. Cây chồi nửa ẩn và cây chồi đất thích nghi tốt với điều kiện đất dốc và mùn dày. Phổ dạng sống phản ánh khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa điển hình của vùng Đông Bắc. Thảm thực vật thích nghi tốt với chế độ nhiệt ẩm và địa hình đồi núi. Cấu trúc dạng sống đảm bảo tính ổn định lâu dài của hệ sinh thái rừng.
III. Đặc điểm thảm thực vật rừng đặc dụng và cấu trúc tầng tán
Thảm thực vật rừng đặc dụng Yên Tử phân bố theo hai kiểu rừng chính. Kiểu rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới xuất hiện ở đai thấp dưới 700 mét. Kiểu rừng kín hỗn giao cây lá rộng, lá kim ẩm á nhiệt đới nằm ở đai cao trên 700 mét. Cấu trúc tầng tán rừng tự nhiên phân chia thành 4 đến 5 tầng rõ rệt. Tầng vượt tán gồm các cây gỗ lớn tán rộng và rễ bạnh phát triển. Tầng ưu thế sinh thái tập trung nhiều loài cây gỗ họ Dẻ và họ Long não. Tầng dưới tán và tầng thảm tươi phát triển rậm rạp dưới bóng râm. Sự liên kết tầng tán tạo nên lớp màng bảo vệ đất và giữ nước hoàn hảo.
3.1. Các kiểu thảm thực vật rừng đặc dụng chính
Rừng kín thường xanh nhiệt đới vùng đồi thấp có mật độ thực vật rất dày đặc. Rừng có tán kín, nhiều tầng và xuất hiện nhiều loài dây leo thân gỗ lớn. Rừng hỗn giao lá rộng lá kim á nhiệt đới phân bố gần đỉnh núi đá. Kiểu rừng này mang sắc thái ôn hòa với sự xuất hiện của các loài Thông tre và Kim giao. Sinh khối thảm thực vật rừng đặc dụng đạt giá trị cao nhờ đất màu mỡ và độ ẩm tốt. Môi trường rừng cung cấp nơi cư trú an toàn cho hệ sinh vật bản địa. Mỗi kiểu thảm thực vật phản ánh sự thích ứng sinh thái đối với điều kiện vi khí hậu.
3.2. Cấu trúc tầng tán rừng tự nhiên và mật độ cây
Cấu trúc tầng tán rừng tự nhiên ở Yên Tử thể hiện tính chất rừng nguyên sinh ổn định. Tầng tán cây gỗ liên tục che phủ đất với độ tàn che từ 0,7 đến 0,9. Đường kính và chiều cao của tầng cây ưu thế biến thiên theo quy luật tự nhiên. Mật độ cây rừng dao động từ vài trăm đến hơn một nghìn cây trên một hecta. Quy luật phân bố số cây theo đường kính giảm dần từ cấp kính nhỏ đến cấp kính lớn. Cấu trúc này chứng minh quá trình tái sinh và diễn thế rừng đang diễn ra bình thường. Tầng cây bụi và cỏ quyết phát triển mạnh ở những nơi có khoảng trống ánh sáng.
IV. Quy luật phân bố thực vật theo đai cao và tái sinh rừng
Sự phân bố thực vật theo đai cao là nét đặc trưng sinh thái rõ rệt tại Yên Tử. Càng lên cao, nhiệt độ không khí giảm dần và tốc độ gió tăng mạnh. Thành phần loài thực vật thay đổi rõ nét giữa đai thấp và đai núi cao. Đai dưới 700 mét chiếm ưu thế bởi các loài nhiệt đới ưa ẩm và sinh trưởng nhanh. Đai trên 700 mét xuất hiện các loài á nhiệt đới chịu lạnh và sương mù thường xuyên. Quá trình tái sinh tự nhiên diễn ra liên tục tại tất cả các kiểu thảm thực vật. Mật độ cây tái sinh dồi dào đảm bảo sự kế thừa cấu trúc tầng tán tự nhiên. Khảo sát chỉ ra tiềm năng phục hồi rừng rất lớn sau tác động môi trường.
4.1. Phân bố thực vật theo đai cao và độ dốc
Độ cao địa hình chi phối mạnh mẽ sự thay đổi của các quần xã thực vật Yên Tử. Ở độ cao thấp, các loài cây lá rộng bản địa phát triển chiều cao vượt trội. Lên đến đai cao trên 700 mét, thân cây thường xoắn vặn và rêu bì sinh bám kín. Phân bố thực vật theo đai cao làm thay đổi đáng kể chỉ số đa dạng loài sinh thái. Sườn dốc và hẻm núi tạo nên các vi sinh cảnh độc đáo cho thực vật đặc hữu. Đất mỏng trên đỉnh núi đá giới hạn chiều cao sinh trưởng của các loài cây gỗ. Tuy nhiên, đai cao lại là nơi lưu giữ nhiều nguồn gen thực vật quý hiếm nhất.
4.2. Đặc điểm và chất lượng tầng cây tái sinh
Tầng cây tái sinh tại Rừng Quốc gia Yên Tử có chất lượng sinh học rất tốt. Đa số cây tái sinh có nguồn gốc từ hạt với thân thẳng và tán lá phát triển đều. Mật độ cây tái sinh triển vọng đạt hàng nghìn cây trên một hecta ở các thung lũng. Tỷ lệ cây tái sinh mục đích chiếm ưu thế trong các ô tiêu chuẩn khảo sát. Sự phân bố cây tái sinh theo cấp chiều cao diễn ra liên tục và ổn định. Cây non có khả năng chịu bóng tốt và sẵn sàng vươn lên khi có khoảng trống tán. Khả năng tái sinh tự nhiên đảm bảo tính bền vững cho toàn bộ hệ sinh thái rừng.
V. Giá trị cây thuốc quý Yên Tử và thực vật Sách Đỏ bảo tồn
Rừng Quốc gia Yên Tử sở hữu kho tàng tài nguyên cây thuốc quý Yên Tử vô cùng phong phú. Người dân bản địa và các nhà nghiên cứu đã xác định hàng trăm loài thảo dược giá trị. Thảm thực vật còn là nơi cư trú của nhiều loài thực vật quý hiếm Sách Đỏ Việt Nam và thế giới. Nhiều loài cây đặc hữu có tên trong Sách Đỏ như Trầm hương, Ba kích, Kim giao và Vàng đắng. Nguồn tài nguyên này có giá trị y học, kinh tế và khoa học rất cao. Việc khai thác quá mức trong quá khứ đã làm suy giảm nghiêm trọng một số loài quý. Bảo vệ các loài nguy cấp là yêu cầu cấp thiết hàng đầu của khu bảo tồn.
5.1. Nguồn tài nguyên cây thuốc quý Yên Tử
Khu vực Yên Tử nổi tiếng với nguồn dược liệu tự nhiên phong phú và đa dạng. Các loài cây thuốc quý Yên Tử gồm Ba kích, Sa nhân, Bình vôi, Hoàng tinh và Giảo cổ lam. Cây thuốc phân bố rải rác dưới tán rừng nhiệt đới ẩm và ven các khe suối. Tri thức bản địa về sử dụng cây thuốc của cộng đồng dân cư rất sâu rộng. Thảo dược Yên Tử được ứng dụng trong điều trị nhiều bệnh lý và chăm sóc sức khỏe. Nhu cầu sử dụng dược liệu ngày càng lớn mở ra tiềm năng nhân giống và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, hoạt động thu hái tự phát cần được kiểm soát chặt chẽ để tránh cạn kiệt.
5.2. Danh lục thực vật quý hiếm Sách Đỏ Việt Nam
Nghiên cứu đã lập danh lục chi tiết các loài thực vật quý hiếm Sách Đỏ tại Yên Tử. Danh lục bao gồm nhiều loài có nguy cơ tuyệt chủng cao như Lan kim tuyến, Kim giao và Pơ mu. Nhiều loài được xếp hạng nguy cấp theo tiêu chuẩn Sách Đỏ Việt Nam và Danh lục đỏ IUCN. Sự hiện diện của các loài này chứng minh giá trị bảo tồn ngoại hạng của rừng Yên Tử. Quần thể các loài nguy cấp hiện phân bố thu hẹp tại các khu vực núi cao hiểm trở. Việc ghi nhận chính xác tọa độ phân bố giúp nâng cao hiệu quả giám sát bảo tồn. Đây là căn cứ khoa học quan trọng để xây dựng các chương trình cứu hộ loài.
VI. Giải pháp bảo tồn nguồn gen thực vật đa dạng sinh học
Bảo tồn nguồn gen thực vật tại Yên Tử đòi hỏi các giải pháp đồng bộ và khoa học. Đa dạng sinh học Quảng Ninh đang đối mặt với sức ép từ phát triển du lịch và biến đổi khí hậu. Công tác bảo tồn cần kết hợp chặt chẽ giữa bảo tồn nguyên vị (in-situ) và chuyển vị (ex-situ). Cơ quan quản lý cần tăng cường tuần tra rừng và ứng dụng công nghệ giám sát số hóa. Nâng cao nhận thức cộng đồng địa phương là yếu tố quyết định thành công lâu dài. Việc xây dựng vườn ươm giống bản địa giúp phục hồi các loài thực vật quý hiếm Sách Đỏ. Sự phối hợp đa ngành sẽ bảo đảm tương lai bền vững cho hệ thực vật Yên Tử.
6.1. Các nguy cơ đe dọa đa dạng sinh học Quảng Ninh
Hệ sinh thái rừng Yên Tử chịu tác động mạnh từ lượng khách hành hương khổng lồ hàng năm. Hoạt động mở rộng cơ sở hạ tầng du lịch làm phân mảnh sinh cảnh sống của thực vật. Tình trạng khai thác trái phép lâm sản và cây thuốc quý Yên Tử vẫn còn tiềm ẩn nguy cơ. Rác thải du lịch và nguy cơ cháy rừng vào mùa khô đe dọa trực tiếp thảm rừng. Sự xâm lấn của một số loài sinh vật ngoại lai ảnh hưởng xấu đến tái sinh tự nhiên. Biến đổi khí hậu cực đoan làm gia tăng nguy cơ sạt lở đất và suy thoái tầng tán. Những thách thức này đòi hỏi phải có biện pháp can thiệp kịp thời và nghiêm ngặt.
6.2. Chiến lược bảo tồn nguồn gen thực vật bền vững
Chiến lược bảo tồn nguồn gen thực vật cần tập trung bảo vệ nghiêm ngặt vùng lõi rừng đặc dụng. Đẩy mạnh công tác nhân giống vô tính và hữu tính các loài thực vật quý hiếm Sách Đỏ. Thiết lập các ô định vị sinh thái để theo dõi định kỳ biến động của thảm thực vật. Tăng cường giao khoán bảo vệ rừng gắn với sinh kế bền vững cho người dân địa phương. Quy hoạch các tuyến du lịch sinh thái có kiểm soát nhằm giảm áp lực lên các sinh cảnh nhạy cảm. Ứng dụng hệ thống thông tin địa lý GIS để quản lý và cảnh báo sớm các nguy cơ. Chiến lược này giúp gìn giữ toàn vẹn đa dạng sinh học cho các thế hệ tương lai.
Mục lục chi tiết luận án
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (174 trang)Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bội LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu nghiêm túc của bản thân tôi, công trình đƣợc thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của PGS. Hoàng Văn Sâm và PGS. Trần Văn Con trong thời gian từ năm 2013 đến 2016. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Các thông tin trích dẫn trong luận án đã đƣợc ghi rõ nguồn gốc. Hà Nội, tháng 12 năm 2016 Tác giả luận án Phan Thanh Lâm ii LỜI CẢM ƠN Luận án đƣợc hoàn thành là sự nỗ lực học tập, nghiên cứu của bản thân, sự quan tâm giúp đỡ, chỉ bảo nhiệt tình của các thầy giáo hƣớng dẫn, của các cán bộ và Ban lãnh đạo Viện Khoa học Lâm nghiệp, các nhà Khoa học. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS. Hoàng Văn Sâm – Trƣờng Đại học Lâm Nghiệp và PGS.
Trần Văn Con - Viện Nghiên cứu Lâm sinh, Viện Khoa học Lâm Nghiệp Việt Nam – những ngƣời thầy đã dành nhiều thời gian và công sức giúp đỡ hƣớng dẫn khoa học cho tôi trong quá trình thực hiện luận án. Xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo Trƣờng Cao đẳng Nông Nông Lâm Đông Bắc đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi có thể học tập và nghiên cứu. Cảm ơn sự quan tâm giúp đỡ, động viên của Ban lãnh đạo Viện Khoa học Lâm Nghiệp Việt Nam, Ban Đào tạo, Hợp tác quốc tế - Viện Khoa học Lâm Nghiệp Việt Nam. Xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, cán bộ nhân viên của Rừng Quốc gia Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh, các cán bộ giáo viên, sinh viên Trƣờng Cao đẳng Nông Lâm Đông Bắc, ThS.
Nguyễn Văn Huy và các sinh viên trƣờng Đại học Lâm nghiệp đã giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra ngoại nghiệp. Cảm ơn sự quan tâm chia sẻ, động viên ủng hộ của gia đình, bạn bè cả về mặt tinh thần và vật chất để tôi có thể hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng cảm ơn tới tất cả những sự giúp đỡ quý báu đó. Hà Nội, tháng 12 năm 2016 Tác giả luận án Phan Thanh Lâm iii MỤC LỤC Nội dung Trang LỜI CAM ĐOAN.
ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC CÁC BẢNG. viii DANH MỤC CÁC ẢNH, HÌNH.
Mục tiêu của đề tài. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.
Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Đóng góp mới của luận án. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Cấu trúc luận án .3 Chƣơng 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Một số khái niệm có liên quan. Những nghiên cứu trên thế giới.
Các nghiên cứu về thảm thực vật. Nghiên cứu về hệ thực vật. Nghiên cứu về cấu trúc rừng. Những nghiên cứu ở Việt Nam.
Nghiên cứu về thảm thực vật. Nghiên cứu về hệ thực vật. Nghiên cứu về cấu trúc rừng. Các nghiên cứu về Rừng Quốc gia Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh.
Thảo luận và xác định vấn đề nghiên cứu của đề tài. Phân loại thảm thực vật rừng. Nghiên cứu về đa dạng loài. Phƣơng pháp nghiên cứu.
Định hƣớng nghiên cứu .27 Chƣơng 2: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN - KINH TẾ XÃ HỘI KHU VỰC NGHIÊN CỨU. Điều kiện tự nhiên. Vị trí địa lý. Địa chất, thổ nhƣỡng.
Tài nguyên thiên nhiên. Điều kiện kinh tế xã hội. Thực trạng phát triển kinh tế. Thực trạng cơ sở hạ tầng.
Công tác quản lý ĐDSH tại Rừng Quốc gia Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh. Hệ thống tổ chức quản lý Rừng Quốc gia Yên Tử. Các chƣơng trình, chính sách, dự án tại Rừng Quốc gia Yên Tử. Nhận xét chung .39 Chƣơng 3: NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Nội dung nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp. Phƣơng pháp chuyên gia.
Phƣơng pháp điều tra thực địa. Phƣơng pháp xử lý số liệu .49 Chƣơng 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Tính đa dạng hệ thực vật Rừng Quốc gia Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh. Đa dạng mức độ ngành.
Chỉ số đa dạng của các taxon thực vật. Đa dạng bậc dƣới ngành. Đa dạng về dạng sống. Đa dạng về giá trị của hệ thực vật.
Đa dạng thảm thực vật tại rừng Quốc gia Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh. Đa dạng thảm thực vật và đặc điểm cấu trúc thảm thực vật Yên Tử. Kiểu rừng kín lá rộng thƣờng xanh mƣa ẩm nhiệt đới. Kiểu rừng kín hỗn giao cây lá rộng, lá kim ẩm á nhiệt đới núi thấp (Rkh).
Sự khác nhau về đa dạng sinh học giữa các kiểu thảm thực vật .3 Sự biến đổi về thành phần loài thực vật theo đai cao. Đặc điểm phân bố số cây theo đƣờng kính (N/D1.3) và số cây theo chiều cao (N/Hvn). Phân bố số cây theo đƣờng kính (N/D1. Phân bố số cây theo chiều cao (N/Hvn).
Đặc điểm tái sinh tự nhiên ở các kiểu thảm thực vật tại Rừng Quốc gia Yên Tử. Tổ thành và mật độ cây tái sinh của các thảm thực vật rừng ở Yên Tử 122 4. Chất lƣợng và nguồn gốc cây tái sinh. Phân bố cây tái sinh theo cấp chiều cao.
Chỉ số đa dạng tầng cây tái sinh của các kiểu thảm thực vật. Các yếu tố ảnh hƣởng tới đa dạng sinh học tại Rừng quốc gia Yên Tử. Công tác quản lý, bảo tồn ĐDSH. Hoạt động của ngƣời dân bản địa.
Hoạt động của khách tham quan, du lịch. Tổng hợp các mối đe dọa đến thảm thực vật và hệ thực vật Yên Tử. Đề xuất một số giải pháp bảo tồn và phát triển tài nguyên thực vật tại Rừng Quốc gia Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh.138 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.147 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .148 TÀI LIỆU THAM KHẢO .149 vii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BNN & PTNT: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn BTTN: Bảo tồn thiên nhiên CP: Chính phủ CMYT: Chi mới Yên Tử CS: Cộng sự DT: Diện tích ĐDSH: Đa dạng sinh học IUCN: Hiệp hội bảo tồn thiên nhiên quốc tế (The World Conservation Union) IVI: Chỉ số quan trọng (Importance Value Index) HMYT: Họ mới Yên Tử LN: Lâm nghiệp LMYT: Loài mới Yên Tử N/D1.3: Phân bố số cây theo đƣờng kính ngang ngực N/Hvn: Phân bố số cây theo chiều cao vút ngọn NN&PTNT: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ODB: Ô dạng bản OTC: Ô tiêu chuẩn RQG: Rừng quốc gia RT: Rừng trồng TCLN: Tổng cục Lâm nghiệp TNTV: Tài nguyên thực vật TTV: Thảm thực vật UBND: Ủy ban nhân dân UNESCO: Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên Hợp Quốc (United Nations Educational Scientific and Cultural Organization) VQG: Vƣờn quốc gia * Loài đƣợc gây trồng viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng Trang Bảng 2. Hiện trạng rừng và các loại đất của RQG Yên Tử 32 Bảng 2.2: Thống kê dân số các thôn ở vùng đệm tại RQG Yên Tử, 2014 34 Bảng 2.3: Tổng hợp nguồn lực cán bộ công nhân viên trong RQG Yên Tử, 2014 38 Bảng 2.4: Một số dự án thực hiện tại RQG Yên Tử, 2014 40 Bảng 3.1: Giá trị sử dụng của các loài thực vật 54 Bảng 4.
Các taxon của hệ thực vật tại Rừng Quốc gia Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh 62 Bảng 4. So sánh tỷ trọng hai lớp trong ngành Mộc lan của hệ thực vật Rừng Quốc gia Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh 69 Bảng 4. Tỷ trọng của hệ thực vật Yên Tử so với hệ thực vật Việt Nam 69 Bảng 4. Các chỉ số đa dạng của hệ thực vật Rừng Quốc gia Yên Tử 70 Bảng 4.
So sánh các chỉ số đa dạng của hệ thực vật Yên Tử với một số rừng đặc dụng tại Việt Nam 71 Bảng 4. Các họ đa dạng nhất của hệ thực vật Rừng Quốc gia Yên Tử 72 Bảng 4. Mƣời chi đa dạng nhất hệ thực vật Rừng Quốc gia Yên Tử 73 Bảng 4. Phổ dạng sống của hệ thực vật Rừng Quốc gia Yên Tử 74 Bảng 4.
So sánh phổ dạng sống chính của Yên Tử và một số khu vực 76 Bảng 4. Giá trị sử dụng của các loài thực vật tại Rừng Quốc gia Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh 77 Bảng 4. Tình trạng bảo tồn loài quý hiếm theo mức độ phân hạng 78 Bảng 4. So sánh số loài thực vật quý hiếm trong Sách đỏ Việt Nam với một số Khu bảo tồn, VQG ở Việt Nam 83 Bảng 4.
Hiện trạng một số loài thực vật quý hiếm tại Rừng Quốc gia Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh 84 Bảng 4. Cấu trúc mật độ và tổ thành rừng của thảm thực vật thứ sinh phục hồi sau khai thác kiệt (Rkx-PH) 93 ix Bảng 4. Cấu trúc mật độ và tổ thành rừng của trạng thái rừng IIIA1 96 Bảng 4. Cấu trúc mật độ và tổ thành rừng của trạng thái rừng IIIA2 99 Bảng 4.
Cấu trúc mật độ và tổ thành rừng của trạng thái rừng IIIA3 102 Bảng 4. Cấu trúc mật độ và tổ thành rừng của thảm thực vật rừng kín hỗn hợp cây lá rộng, lá kim ẩm á nhiệt đới núi thấp (Rkh) 106 Bảng 4. Chỉ số đa dạng Rẽnyi ở các kiểu thảm thực vật rừng 108 Bảng 4. Chỉ số tƣơng đồng (SI) tầng cây gỗ của các kiểu thảm thực vật 110 rừng Bảng 4.
Sự phân hóa số loài theo độ cao tại Rừng Quốc gia Yên Tử 111 Bảng 4. Chỉ số đa dạng sinh học theo đai cao tại rừng Quốc gia Yên Tử 111 Bảng 4. Chỉ số tƣơng đồng giữa các đai độ cao tại Rừng Quốc gia Yên Tử 111 Bảng 4. Kết quả mô phỏng và kiểm tra giả thuyết về luật phân bố N/D1.
Kết quả mô phỏng và kiểm tra giả thuyết về luật phân bố N/Hvn 118 Bảng 4. Công thức tổ thành cây tái sinh trên các ô tiêu chuẩn tại Rừng 112 Quốc gia Yên Tử 123 Bảng 4. Tổ thành cây tái sinh trên các thảm thực vật tại Rừng Quốc gia 117 Yên Tử 126 Bảng 4. Chất lƣợng và nguồn gốc cây tái sinh của các kiểu thảm thực vật rừng ở Rừng Quốc gia Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh 130 Bảng 4.
Mật độ cây tái sinh theo cấp chiều cao của các thảm thực vật rừng ở Rừng Quốc gia Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh 131 Bảng 4. Chỉ số đa dạng của cây gỗ tái sinh ở các kiểu thảm thực vật rừng 132 Bảng 4. Tổng hợp thực thi pháp luật ở RQG Yên Tử qua các năm 133 Bảng 4.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Trích dẫn luận án này
Phan Thanh Lâm (2016). Nghiên cứu đa dạng thực vật tại Rừng Quốc gia Yên Tử, Quảng Ninh [Luận án tiến sĩ, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam]. LuanAn.net. https://luanan.net/lam-nghiep/lam-hoc/nghien-cuu-da-dang-thuc-vat-tai-rung-quoc-gia-yen-tu-quang-ninh
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Nghiên cứu đa dạng thực vật tại Rừng Quốc gia Yên Tử, Quảng Ninh" nghiên cứu về vấn đề gì?
Nghiên cứu đa dạng thực vật tại Rừng Quốc gia Yên Tử, Quảng Ninh cung cấp dữ liệu khoa học quý giá về hệ sinh thái rừng nhiệt đới.
Luận án "Nghiên cứu đa dạng thực vật tại Rừng Quốc gia Yên Tử, Quảng Ninh" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam. Năm bảo vệ: 2016.
Luận án "Nghiên cứu đa dạng thực vật tại Rừng Quốc gia Yên Tử, Quảng Ninh" có bao nhiêu trang?
Luận án "Nghiên cứu đa dạng thực vật tại Rừng Quốc gia Yên Tử, Quảng Ninh" có 174 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Nghiên cứu đa dạng thực vật tại Rừng Quốc gia Yên Tử, Quảng Ninh" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.