Luận án thạc sĩ kinh tế: Nhận diện giá trị kiến trúc nhà ở truyền thống làng cổ Đạm Nghị Xuân Hà Tĩnh - Phạm Anh Tính

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu nào. TÁC GIẢ LUẬN VĂN PHẠM ANH TÍNH LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng cảm ơn Khoa Sau đại học - Trường Đại học Xây Dựng cùng các thầy cô giáo trong khoa đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi nghiên cứu và hoàn thành luận văn này.Đặc biệt tôi xin trân trọng cảm ơn thầy giáo TS.Nguyễn Sỹ Quế nhiệt tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Xin chân thành cảm ơn đến các giáo sư, tiến sỹ, các thầy cô giáo: Khoa Đào tạo Sau đại học, khoa Kiến trúc - Quy hoạch Trường Đại học Xây dựng đã tận tình hướng dẫn, truyền đạt kiến thức, tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu thực hiện và hoàn thành Luận văn! Với sự nỗ lực hết mình để hoàn thành luận văn nhưng do khối lượng công việc tương đối lớn, thời gian thực hiện chưa nhiều, trình độ còn hạn chế nên chắc chắn Luận văn không tránh khỏi những thiếu sót.

Do đó tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp và chỉ bảo từ quý thầy cô giáo. Cuối cùng tôi xin trân trọng cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã giúp đỡ và động viên tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này. Tôi xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội , ngày 20 tháng 05 năm 2015 PHẠM ANH TÍNH MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH VẼ MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1: TIẾN TRÌNH PHÁT TRIỂN KTNƠTT CỦA HÀ TĨNH VÀ THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KTNƠTT CỦA LCĐ, NGHI XUÂN, HÀ TĨNH.

Sơ lược về tiến trình phát triển tổ chức KTNƠ TT của Hà Tĩnh. Giai đoạn trước năm 1954.Giai đoạn từ năm 1986 đến nay. Đánh giá,nhận xét. Thực trạng phát triển KTNƠTT Làng Cổ Đạm, Nghi Xuân, Hà Tĩnh.Giới thiệu về LCĐ.

Vị trí LCĐ. Mối quan hệ vùng. Tiến trình phát triển KTNƠTT của LCĐ, Nghi Xuân, Hà Tĩnh.Những vấn đề bất cập đặt ra cần yêu cầu, giải quyết. Kết luận chương 1.28 CHƯƠNG 2: NHỮNG CƠ SỞ KHOA HỌC ẢNH HƯỞNG TỚI KTNƠTT CỦALCĐ, NGHI XUÂN, HÀ TĨNH.

Một số khái niệm cơ bản. Khái niệm về nhà ở nông thôn. Khái niệm về nhà ở nông thôn mới. Khái niệm về làng, xã.

Khái niệm về điểm dân cư nông thôn mới. Điều kiện tự nhiên. Địa hình, địa mạo. Khí hậu – Thủy văn.

Nguồn tài nguyên và môi trường, cảnh quan. Cơ sở kinh tế, xã hội, văn hóa.Cơ cấu kinh tế và hoạt động kinh tế. Thành phần kinh tế. Phong tục tập quán.

Các công trình cơ sở hạ tầng xã hội. Các công trình phi vật thể tâm linh và văn hóa phi vật thể. Văn hóa phi vật thể. Cơ sở về đặc điểm hình thức QH-KT và VLXD làm nhà.

Đặc điểm về tổ chức không gian. Các yếu tố ảnh hưởng đến không gian KTNƠTT của LCĐ. Ảnh hưởng từ việc xây dựng và mở rộng các tuyến đường. Ảnh hưởng từ việc quy hoạch XDNTM.

Yếu tố ảnh hưởng vào cấu trúc thiết chế xã hội. Ảnh hưởng tới dân số và biến động dân số. Thu nhập và mức sống của cư dân LCĐ. Yếu tố ảnh hưởng chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp – nông thôn.

Yếu tố ảnh hưởng chuyển dịch cơ cấu lao động. Yếu tố ảnh hưởng chuyển dịch cơ cấu sản xuất. Cơ sở thẩm mỹ kiến trúc. Tổ hợp đứng - ngang.

Các cơ sở về pháp lý. Chính sách phát triển nhà ở. Một số văn bản có liên quan đến việc xây dựng nhà ở nông thôn. Một số quy chuẩn có liên quan đến quy hoạch,xây dựng nhà ở nông thôn.

Tổng kết chương 2.52 CHƯƠNG 3: NHẬN DIỆN NHỮNG GIÁ TRỊ KTNƠTT VÀ ĐỊNH HƯỚNG KẾ THỪA GIÁ TRỊ KTNƠTT - PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN MỚI. Một số quan điểm và yêu cầu. Một số quan điểm. Một số yêu cầu.

Nhận diện những giá trị KTNƠTT của LCĐ, Nghi Xuân, Hà Tĩnh và định hướng kế thừa XDNTM. Giá trị về tổ chức đơn vị cư trú cơ sở. Các giá trị KTTT nhà ở LCĐ. Nhận diện những biến đổi các giá trị KTNƠTT của LCĐ.

Về tổ chức quy hoạch. Về tổ chức KTNƠTT. Định hướng kế thừa giá trị KTNƠTTcủa LCĐ,Nghi Xuân, Hà Tĩnh. Một số quan điểm và yêu cầu nhằm định hướng về kế thừa giá trị KTNƠTT của LCĐ vào XDNTM.

Một số yêu cầu nhằm định hướng và kế thừa giá trị KTNƠTT của LCĐ vào XDNTM. Định hướng giải pháp tổ chức quy hoạch làng, xã truyền thống vớiđiểm dân cư NTM. Định hướng giải pháp mặt bằng và diện tích chokhuôn viên ở. Định hướng các loại hình nhà ở NTM.

Mô hình định hướng và kế thừa những giá trị KTNƠTT trong XDNTM.96 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 98 DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT LCĐ : Làng Cổ Đạm KTNƠTT : Kiến trúc nhà ở truyền thống ĐTH : Đô thị hóa KGKT : Không gian kiến trúc NTM : Nông thôn mới NƠNT : Nhà ở nông thôn XDNTM : Xây dựng nông thôn mới TKKT : Thiết kế kiến trúc QHXDNTM : Quy hoạch xây dựng nông thôn mới KTTT : Kiến trúc truyền thống KGƠ : Không gian ở HTX : Hợp tác xã VLXD : Vật liệu xây dựng KTNƠNT : Kiến trúc nhà ở nông thôn QH-KT : Quy hoạch-Kiến trúc NƠTT : Nhà ở truyền thống NƠNTM : Nhà ở nông thôn mới DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Tiến trình phát triển KTNƠTT LCĐ. Kinh tế làng Cổ Đạm.

Các chỉ tiêu khu đất xây dựng điểm dân cư nông thôn. Các chỉ tiêu sử dụng đất xây dựng điểm dân cư nông thôn.90 DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 1.Không gian cư trú cơ sở của tỉnh Hà Tĩnh.Một số hình ảnh nông thôn Hà Tĩnh trước năm 1954.Tổ chức không gian khuôn viên nhà ở Hà Tĩnh. Một số hình ảnh nhà ở nông thôn hộ giàu có Hà Tĩnh trước năm 1954. Nhà ở nông thôn vùng Nghi Xuân, Hà Tĩnh.

Hình ảnh nhà vì kèo gỗ nhà ở nông thôn Hà Tĩnh.Một số KTNƠNT Hà Tĩnh giai đoạn 1975-1986.Kết cấu vì kèo gỗ quen thuộc của cư dân Hà Tĩnh. Địa bàn quần cư của làng xã Hà Tĩnh. Tổ chức truyền thống khuôn viên KTNƠTT Hà Tĩnh [14]. Nhà ở nông thôn Hà Tĩnh sau những năm 1986.12: Vị trí và không gian liên hệ của Làng Cổ Đạm.13: Tiến trình hình thành và phát triển LCĐ.Địa hình, địa mạo LCĐ.LCĐ hiện nay.3: Khí hậu và cách “ứng xử” khí hậu trong đặt hướng nhà ở Cổ Đạm.4 : Hình ảnh về môi trường cảnh quan LCĐ.

Một số hoạt động kinh tế của LCĐ. Thành phần kinh tế lcđ[3].Cách ứng xử trong khu vực ngõ, xóm. Một số hoạt động lễ hội dân gian ở LCĐ.Hình ảnh về lễ nghi ở LCĐ.Một số ảnh hoạt động tôn giáo LCĐ.Tục uống nước chè xanh ở LCĐ.Một số hình ảnh cơ sở hạ tầng xã hội LCĐ.Một số ảnh công trình cơ sở hạ tầng kỹ thuật. Một số hình ảnh nhà chia lô quy hoạch.

Đình làng Cổ Đạm. Chùa làng Cổ Đạm. Hát Ca trù ở lcđ. Cơ sở thẩm mỹ trong KTNƠTT LCĐ (Nguồn tác giả).Tổ chức cư trú theodòng họ.

Tổ chức cư trú theo khu vực ngõ,xóm. Tổ chức cư trú theo nghề nghiệp,phường hội. Cư trú theo khoa bảng. Quần cư theo khu vực buôn bán.Mặt bằng và mặt cắt ngang nhà Tứ trụ.Mặt bằng và mặt cắt ngang nhà Long Lẩm.

Mặt bằng và mặt cắt ngang Giao Nguyên. Không gian mặt nước. Cây xanh trong khuôn viên ở. Không gian ở hành lang giàn xanh.Sân trong NƠTT.

Ao trong khuôn viên ở. Vườn trong khuôn viên ở.Thông gió qua chấn song,vách tường, vách ngăn.Thông gió sử dụng hiên nhà và rèm tre. Thông gió,chiếu sáng qua sân và hiên.18: Nhận diện sự biến đổi của tổ chức cư trú theo dòng họ.Nhận diện sự biến đổi cư trú ngõ xóm. Nhận diện sự biến đổi của tổ chức cư trú theo nghề nghiệp, phường hội.

Nhận diện sự biến đổi của tổ chức theo khoa bảng. Nhận diện sự biến đổi theo khu vực buôn bán.Nhận diện sự biến đổi của nhà Tứ trụ. Nhận diện sự biến đổi của nhà Hạ Lẩm. Nhận diện sự biến đổi của nhà Giao nguyên.

Định hướng kế thừa quy hoạch không gian làng xã truyền thống với điểm dân cư nông thôn mới. Nhà ở không thuần nông và các dịch vụ thương mại. Nhà ở thuần nông và bán thuần nông.Mô hình ứng dụng vào định hướng và kế thừa những giá trị KTNƠTT trong XDNTM. Lý do chọn đề tài Làng Cổ Đạm thuộc huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh, đất rộng, người đông, có truyền thống cách mạng và giàu tính lịch sử, văn hóa đặc biệt là làng độc nhánh ở miền trung, cả làng ai cũng biết hát Ca trù.

Làng đã đi vào thơ ca, nhạc họa, và văn hoá hát Ca trù đã được Thế giới công nhận là làng văn hóa di sản phi vật thể của nhân loại.Ngoài ra LCĐ có nhiều giá trị KTNƠTT mà xưa nay chưa được các kiến trúc sư,các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu về những giá trị về QH-KT một cách đồng bộ, khoa học đưa nghị quyết 5 của Trung ương Đảng khóa VIII nhằm bảo vệ bản sắc văn hóa trên địa bàn nông thôn, phục vụ vấn đề tam nông (nông nghiệp – nông dân – nông thôn) trong bối cảnh công nghiệp hóa – hiện đai hóa – đô thị hóa hiện nay.Vì thế đề tài "Nhận diện những giá trị kiến trúc nhà ở truyền thống làng Cổ Đạm, Nghi Xuân, Hà Tĩnh" trong tổ chức NTM là cần thiết mang tính tích cực và mang tính thời sự cao. Mục đích và mục tiêu nghiên cứu - Mục đích: Nhận diện những giá trị KTNƠTT của LCĐ, Nghi Xuân, Hà Tĩnh. - Mục tiêu nghiên cứu: Nhận diện các giải pháp nhằm phát huy giá trị KTNƠTT để kết hợp với nét văn hóa, các nhóm nhà ở của các nhu cầu hoạt động của người dân nhằm khôi phục và bảo tồn. Nội dung nghiên cứu - Đánh giá thực trạng LCĐ và nhận diện những giá trị KTNƠTT từ đó rút ra hướng đi của luận văn.

- Xác định những yếu tố tạo nên những giá trị KTNƠTT - Khai thác, phát huy những giá trị KTNƠTT và định hướng kế thừa vào XDNTM. - Đưa ra một số kết luận và kiến nghị chính 2 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu a. Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu của đề tài:Nghiên cứu giá trị KTNƠTT b.

Phạm vi nghiên cứu -Về không gian: Làng Cổ Đạm, xã Cổ Đạm, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh -Về thời gian: từ năm 2015 – năm 2035 5. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp thực địa: đo vẽ, chụp ảnh - Phương pháp kế thừa: đánh giá công trình cũ, mới - Phương pháp nghiên cứu: tìm hiểu tư liệu, sách vở, luận văn, luận án liên quan 6.