Thông điệp về môi trường kinh doanh Việt Nam trên báo mạng điện tử quốc tế - Luận án TS

Tổng quan về luận án

Luận án này tiên phong khám phá thông điệp về môi trường kinh doanh (MTKD) tại Việt Nam trên báo mạng điện tử (BMĐT) quốc tế, một lĩnh vực nghiên cứu cấp thiết trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ngày càng gia tăng. Tính tiên phong của nghiên cứu nằm ở việc giải quyết một khoảng trống học thuật và thực tiễn quan trọng: mặc dù Việt Nam đã có những nỗ lực cải cách MTKD đáng kể, thể hiện qua việc cắt giảm hơn 3.000 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa hàng nghìn thủ tục hành chính giai đoạn 2016-2022 (Nguyễn Đình Cung & Lưu Minh Đức, 2022), cũng như được Tổ chức Economic Intelligence Unit (EIU) đánh giá là quốc gia có môi trường kinh doanh cải thiện nhất trong hai thập kỷ qua [111], thứ hạng MTKD của Việt Nam vẫn còn cách xa kỳ vọng. Cụ thể, EIU năm 2024 xếp Việt Nam thứ 59, thấp hơn nhiều so với Singapore (thứ 1), Malaysia (thứ 19) và Thái Lan (thứ 34) [112]. Sự nghịch lý này gợi mở một khoảng cách nhận thức giữa thực tế cải cách và hình ảnh được truyền tải trên truyền thông quốc tế.

Nghiên cứu này cụ thể hóa research gap: trong khi nhiều công trình đã khảo sát tác động của truyền thông đến quyết định đầu tư nói chung (Tetlock, 2007; Caporale và cộng sự, 2022) [198, 97], vẫn còn hạn chế các nghiên cứu chuyên sâu về nội dung và cách thức thông điệp về MTKD của một nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam được phản ánh trên BMĐT quốc tế. Luận án nhằm lấp đầy khoảng trống này bằng cách phân tích một cách hệ thống, nhận diện thực trạng, xu hướng và các yếu tố tích cực/tiêu cực mà báo chí quốc tế truyền tải về MTKD Việt Nam.

Ba câu hỏi nghiên cứu cốt lõi được đặt ra:

1. Thông điệp của ba tờ BMĐT quốc tế (South China Morning Post - SCMP, Nikkei Asia - NKA, The Korea Times - TKT) về MTKD tại Việt Nam có đặc điểm gì về nội dung và hình thức?
2. Sự tương đồng và khác biệt về chủ đề và khung thông điệp về MTKD tại Việt Nam trên ba tờ BMĐT quốc tế như thế nào?
3. Khoảng cách giữa nội dung thực tế của thông điệp trên ba tờ BMĐT với các mục tiêu truyền thông đối ngoại của Việt Nam thể hiện như thế nào, và điều này có hàm ý gì cho chiến lược truyền thông quốc gia?

Khung lý thuyết của luận án tích hợp nhiều lý thuyết nền tảng: lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự (Agenda-Setting Theory) của McCombs và Shaw (1972) để phân tích mức độ nổi bật của chủ đề; lý thuyết đóng khung (Framing Theory) của Entman (1993) để giải mã cách thức trình bày; mô hình PESTEL của Aguilar (1967) và mô hình chiết trung OLI (Eclectic Paradigm) của Dunning (1988, 2000) cùng lý thuyết thể chế của North (1990) để xác định các yếu tố MTKD được đề cập; và mô hình Phân cấp các tầng ảnh hưởng (Hierarchy of Influences) của Shoemaker và Reese (1996, 2014) để lý giải sự khác biệt trong cách đưa tin.

Đóng góp đột phá của luận án bao gồm việc xây dựng một khung phân tích liên ngành tích hợp 16 chỉ báo thuộc 5 nhóm chủ đề về MTKD, đặc biệt phù hợp cho các nền kinh tế mới nổi. Về thực tiễn, luận án cung cấp bằng chứng thực nghiệm về ảnh hưởng của lợi ích địa chính trị và kinh tế của quốc gia xuất bản báo chí đến nội dung và cách đóng khung thông điệp, từ đó đề xuất hệ thống khuyến nghị nhằm xây dựng chiến lược truyền thông đối ngoại chủ động, hiệu quả cho Việt Nam. Nghiên cứu khảo sát 310 bài báo trong giai đoạn 01/01/2018 – 31/12/2023 từ ba tờ báo mạng uy tín đại diện cho ba nguồn FDI lớn nhất vào Việt Nam, mang lại ý nghĩa sâu sắc cho việc tăng cường khả năng thu hút FDI chất lượng cao và đóng góp vào phát triển kinh tế bền vững của quốc gia.

Literature Review và Positioning

Phân tích tổng quan các dòng nghiên cứu lớn cho thấy sự đa dạng trong cách tiếp cận thông điệp và môi trường kinh doanh. Về thông điệp, các công trình từ Shannon và Weaver (1949) đến Nguyễn Văn Dững và Đỗ Thị Thu Hằng (2012) định nghĩa thông điệp là nội dung thông tin được mã hóa và truyền tải [187, 18]. Nghiên cứu nội dung thông điệp có lịch sử lâu đời, từ Max Weber (1910) theo dõi "nhiệt độ văn hóa" [135] đến Mai Quỳnh Nam (1999, 2002) phân tích các vấn đề xã hội trên báo chí [42, 43]. Nghiên cứu về hiệu ứng thông điệp phát triển từ lý thuyết "viên đạn ma thuật" đến "dòng chảy hai bước" của Lazarsfeld (1940s) [155], và đỉnh cao là lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự của McCombs và Shaw (1972) cùng lý thuyết đóng khung của Goffman (1974) và Entman (1993) [160, 113]. Đặc biệt, nghiên cứu thông điệp trên báo mạng điện tử (BMĐT) đã phát triển từ việc chỉ ra "không phát huy được hết tiềm năng" (Tankard và Ban, 1998) đến việc tập trung vào tính đa phương tiện và tương tác (Nguyễn Thị Trường Giang, 2011, 2017) [196, 22, 23].

Về môi trường kinh doanh (MTKD), các nghiên cứu lý luận từ Worthington và Britton (2006) đến Anand và Ward (2004) đều khẳng định MTKD là một khái niệm đa chiều [93, 84]. Mô hình PESTEL của Aguilar (1967) cung cấp khung phân loại tổng thể các yếu tố MTKD [81]. Dưới góc độ thu hút FDI, lý thuyết chiết trung OLI của Dunning (1988, 2000) với khái niệm "lợi thế địa điểm" là nền tảng cốt lõi [107, 108], sau đó được mở rộng bởi Dunning và Lundan (2008) tích hợp lý thuyết thể chế của North (1990) [109, 170]. Các nghiên cứu đương đại còn bổ sung yếu tố địa chính trị (Peng và cộng sự, 2008) và tiêu chuẩn ESG (UNCTAD, 2023) [172, 128]. Tại Việt Nam, các công trình của Lê Danh Vĩnh (2009), Nguyễn Đức Thành và cộng sự (2009), Nguyễn Quốc Định (2018) đã phân tích thực trạng MTKD và các thách thức như thủ tục hành chính, tham nhũng, chất lượng thể chế [77, 64, 110].

Trong dòng nghiên cứu về tác động của báo chí đến MTKD, Kollmeyer (2004) chỉ ra rằng tin tức kinh tế trên Los Angeles Times ưu tiên lợi ích của các tập đoàn hơn lao động [149]. Blonigen (2005) và Guiso và cộng sự (2004) chứng minh tin tức tích cực về kinh tế và chính sách thu hút FDI [92, 127], trong khi Tetlock (2007) cảnh báo về khả năng khuếch đại rủi ro của truyền thông [198]. Niessen (2007) cũng chỉ ra việc báo chí thiết lập chương trình nghị sự làm tăng phản ứng của thị trường tài chính [168]. Các nghiên cứu của Bjørnskov và Schröder (2023) còn liên hệ tự do báo chí với giảm rào cản thương mại và tăng FDI [91].

Luận án này định vị mình trong khoảng trống học thuật về phân tích thông điệp truyền thông quốc tế về MTKD của các quốc gia đang phát triển. Trong khi các nghiên cứu quốc tế thường tập trung vào các nền kinh tế phát triển hoặc các vấn đề chung, luận án này đi sâu vào trường hợp Việt Nam, một nền kinh tế mới nổi với mục tiêu thu hút FDI chất lượng cao. Cụ thể, luận án so sánh với các nghiên cứu như của Kollmeyer (2004) để thấy rõ sự khác biệt trong chương trình nghị sự và khung thông điệp của báo chí quốc tế khi đưa tin về một quốc gia đang phát triển so với các nền kinh tế trưởng thành. Hơn nữa, luận án mở rộng cách tiếp cận của Bjørnskov và Schröder (2023) bằng cách không chỉ xem xét vai trò chung của báo chí mà còn đi sâu vào nội dung và hình thức thông điệp, cũng như ảnh hưởng của lợi ích quốc gia xuất bản. Điều này tiến bộ hơn so với các nghiên cứu về FDI tại Việt Nam vốn chủ yếu tập trung vào chính sách và tác động kinh tế (Hoàng Văn Huấn, 1995; Mai Ngọc Cường và cộng sự, 1999; Tống Thị Minh Phương, 2024) [31, 13, 49], bỏ qua vai trò kiến tạo nhận thức của truyền thông quốc tế.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án thực hiện đóng góp lý thuyết đáng kể thông qua việc mở rộng và kết nối các lý thuyết nền tảng trong báo chí học, kinh tế quốc tế và quan hệ quốc tế. Đầu tiên, luận án mở rộng Lý thuyết Thiết lập Chương trình Nghị sự (Agenda-Setting Theory) của McCombs và Shaw (1972) bằng cách áp dụng ở cấp độ quốc tế, không chỉ để xác định các chủ đề MTKD Việt Nam nào được ưu tiên đưa tin, mà còn đào sâu vào cấp độ hai (McCombs & Ghanem, 2001) để phân tích những khía cạnh cụ thể nào của từng chủ đề được nhấn mạnh. Tương tự, Lý thuyết Đóng khung (Framing Theory) của Entman (1993) được mở rộng để phân tích cách thức ba tờ báo trình bày MTKD Việt Nam theo hướng cơ hội hay rủi ro/thách thức, bổ sung thêm sắc thái diễn giải trong bối cảnh truyền thông đa văn hóa và đa quốc gia.

Đáng chú ý, luận án đóng góp vào Lý thuyết Phân cấp các Tầng Ảnh hưởng (Hierarchy of Influences Model) của Shoemaker và Reese (1996, 2014). Luận án cung cấp bằng chứng thực nghiệm cụ thể, xác nhận giá trị giải thích của mô hình này trong bối cảnh truyền thông quốc tế về MTKD. Các phát hiện sẽ chỉ ra rằng lợi ích địa chính trị và kinh tế của quốc gia nơi tờ báo được xuất bản có ảnh hưởng có hệ thống và có thể dự báo được đến nội dung và cách đóng khung thông điệp về MTKD tại Việt Nam. Điều này thách thức quan điểm thuần túy về tính khách quan của báo chí quốc tế, thay vào đó chứng minh sự tương tác phức tạp giữa các tầng ảnh hưởng vĩ mô (hệ thống chính trị, kinh tế, ý thức hệ) và nội dung truyền thông.

Luận án cũng tích hợp Lý thuyết Thể chế của North (1990) và OLI của Dunning (1988, 2000) vào khung phân tích thông điệp, đặc biệt tập trung vào cách báo chí quốc tế phản ánh các thể chế chính thức (pháp luật, quy định) và phi chính thức (văn hóa, chuẩn mực xã hội) của Việt Nam như một yếu tố thu hút FDI. Sự tích hợp này cung cấp một mô hình lý thuyết toàn diện hơn để hiểu cách thức các yếu tố thể chế được truyền thông diễn giải và tác động đến nhận thức của nhà đầu tư.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án là một đóng góp lý thuyết quan trọng, mang tính tích hợp và liên ngành cao. Nó độc đáo ở chỗ tích hợp nhuần nhuyễn năm lý thuyết chuyên ngành:

1. Lý thuyết Thiết lập Chương trình Nghị sự (McCombs & Shaw, 1972)
2. Lý thuyết Đóng khung (Entman, 1993)
3. Mô hình PESTEL (Aguilar, 1967)
4. Mô hình Chiết trung OLI (Dunning, 1988, 2000)
5. Mô hình Phân cấp các Tầng Ảnh hưởng (Shoemaker & Reese, 1996, 2014)

Sự kết hợp này tạo ra một hệ thống phân tích gồm 16 chỉ báo được nhóm thành 5 chủ đề chính, phản ánh các chiều cạnh của MTKD từ góc độ thu hút FDI. Ví dụ, việc tích hợp PESTEL và OLI cho phép không chỉ phân loại các yếu tố MTKD (Chính trị, Kinh tế, Xã hội, Công nghệ, Môi trường, Pháp lý) mà còn đánh giá chúng theo bốn động cơ đầu tư FDI của Dunning (tìm kiếm thị trường, hiệu quả, tài nguyên, tài sản chiến lược). Phương pháp tiếp cận mới lạ này không chỉ đơn thuần là áp dụng các lý thuyết mà là tạo ra một khung nhận thức tổng hợp để giải mã thông điệp báo chí trong bối cảnh kinh tế mới nổi.

Khung phân tích này cũng bao gồm các đóng góp khái niệm rõ ràng, chẳng hạn như định nghĩa "thông điệp về MTKD tại Việt Nam" là "những nội dung thông tin về các yếu tố cấu thành MTKD (thể chế, cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực, quy mô thị trường, năng động kinh doanh) được báo chí quốc tế truyền tải đến công chúng là các nhà đầu tư nước ngoài" (Chương 1). Đồng thời, luận án xác định các điều kiện biên (boundary conditions) cho việc áp dụng khung này, nhấn mạnh tính phù hợp với "đặc thù của một nền kinh tế mới nổi trong bối cảnh thu hút FDI," và khả năng ứng dụng cho các nghiên cứu tương tự tại các quốc gia đang phát triển khác, song cần cân nhắc đến bối cảnh kinh tế - chính trị - xã hội đặc thù.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án áp dụng một thiết kế nghiên cứu hỗn hợp (mixed methods design) dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, cho phép tiếp cận đối tượng nghiên cứu từ nhiều chiều cạnh và sâu sắc hơn. Cụ thể, nghiên cứu theo hướng giải thích tuần tự (explanatory sequential design) của Creswell và Plano Clark (2017), bắt đầu với phương pháp định lượng để xác định quy mô và xu hướng tổng thể, sau đó sử dụng phương pháp định tính để giải thích ý nghĩa sâu sắc và bối cảnh của các phát hiện.

Triết lý nghiên cứu (research philosophy) của luận án nghiêng về chủ nghĩa hiện thực phê phán (Critical Realism). Nó công nhận rằng có một thực tại khách quan về MTKD Việt Nam, nhưng nhận thức về thực tại đó (thông điệp báo chí) được kiến tạo và chịu ảnh hưởng bởi các cấu trúc xã hội, kinh tế, và chính trị sâu sắc. Điều này thể hiện qua việc vận dụng mô hình Phân cấp các Tầng Ảnh hưởng (Shoemaker & Reese, 1996, 2014) để lý giải các yếu tố hệ thống đằng sau thông điệp.

Thiết kế nghiên cứu đa cấp độ (multi-level design) được thể hiện rõ ràng:

1. Cấp độ vi mô: Phân tích từng tác phẩm báo chí về nội dung, hình thức, ngôn ngữ, nguồn tin.
2. Cấp độ trung mô: Phân tích chương trình nghị sự và khung thông điệp của từng tờ báo (SCMP, NKA, TKT) và so sánh giữa chúng.
3. Cấp độ vĩ mô: Lý giải sự khác biệt dựa trên bối cảnh hệ thống chính trị, kinh tế, lợi ích địa chính trị của quốc gia xuất bản báo chí, và đối chiếu với thông điệp chủ đích của Việt Nam ở cấp độ quốc gia.

Tổng số mẫu phân tích định lượng là 310 bài viết được thu thập từ cơ sở dữ liệu LexisNexis trong khoảng thời gian từ 01/01/2018 đến 31/12/2023. Tiêu chí chọn mẫu rất chính xác: các bài viết có từ khóa "Vietnam", “Vietnamese” hoặc yếu tố Việt Nam trong tiêu đề/đoạn mở đầu, có ít nhất 2-3 từ khóa liên quan đến MTKD (nhóm trực tiếp: "business environment in Vietnam", "investing in Vietnam", "Vietnam emerging market", “Vietnam FDI”; nhóm mở rộng: thuật ngữ PESTEL), và tỷ lệ nội dung về MTKD Việt Nam đạt trên 50%.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình nghiên cứu đảm bảo tính nghiêm ngặt và minh bạch. Chiến lược lấy mẫu có mục đích (purposive sampling) theo Krippendorff (2004) và Neuendorf (2017) được áp dụng để chọn ra 310 bài viết đại diện nhất từ tổng số 3245 bài ban đầu. Tiêu chí chọn mẫu chi tiết nhằm đảm bảo tính liên quan và tập trung của dữ liệu.

Quy trình mã hóa dữ liệu định lượng tuân thủ phương pháp phân loại dựa trên mẫu (Pattern-based categorization) của Hayes và cộng sự (1988). Bảng mã sơ bộ được xây dựng dựa trên lý thuyết (deductive phase), sau đó tinh chỉnh qua các giai đoạn mã hóa thử (10% mẫu lần 1, 10% mẫu lần 2) để phát hiện chỉ báo mới và làm rõ định nghĩa. Điều này giúp tăng cường tính tin cậy và giá trị nội dung của bảng mã. Để đảm bảo độ tin cậy giữa người mã hóa (inter-coder reliability), luận án đã thực hiện mã hóa thử 20% mẫu giữa tác giả và một người mã hóa độc lập, với tiêu chí người mã hóa có kiến thức báo chí và trình độ tiếng Anh tối thiểu B2 hoặc IELTS 6.5. Việc mã hóa toàn bộ 310 mẫu được thực hiện trên công cụ Google Form, sau đó dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS.

Phương pháp định tính bao gồm phân tích nội dung định tính sử dụng kỹ thuật nhật ký phân tích (analytic memoing) của Miles, Huberman & Saldaña (2014) để ghi lại các trường hợp điển hình, ẩn dụ, biện pháp tu từ. Phỏng vấn sâu bán cấu trúc (semi-structured in-depth interviews) với 9 chuyên gia (4 nhà báo quốc tế/cộng tác viên, 3 nhà quản lý/phóng viên báo chí Việt Nam) nhằm làm sáng tỏ bối cảnh sản xuất thông điệp và giải thích các xu hướng định lượng. Triangulation được thực hiện thông qua việc kết hợp dữ liệu định lượng và định tính, đa phương pháp (phân tích nội dung, phỏng vấn sâu) và đa nguồn dữ liệu để tăng cường tính giá trị của kết quả.

Tính giá trị (validity) được đảm bảo qua việc xây dựng khung lý thuyết vững chắc (construct validity), quy trình mã hóa và phân tích chặt chẽ (internal validity), và khả năng suy rộng các phát hiện cho bối cảnh tương tự (external validity). Độ tin cậy (reliability) của phân tích định lượng được kiểm soát thông qua quy trình mã hóa thử nghiệm và tiềm năng sử dụng Krippendorff's Alpha để đo lường mức độ đồng thuận giữa các mã hóa viên, dù giá trị alpha cụ thể chưa được báo cáo ở đây.

Data và phân tích

Mẫu nghiên cứu gồm 310 bài báo từ SCMP, NKA, TKT trong 6 năm (2018-2023). Dữ liệu này cung cấp các đặc điểm về tần suất xuất hiện của các nhóm chủ đề, các chỉ báo về năng lực cạnh tranh, nguồn lực, và khung thông điệp (Bảng 2.1-2.5, Biểu đồ 2.1-2.4). Ví dụ, Biểu đồ 2.1: Tổng quan tỷ trọng các nhóm chủ đề sẽ cung cấp cái nhìn định lượng về mức độ ưu tiên của báo chí quốc tế đối với các khía cạnh MTKD Việt Nam.

Kỹ thuật phân tích tiên tiến được sử dụng bao gồm:

• Thống kê mô tả và suy luận: Sử dụng phần mềm SPSS để xử lý dữ liệu từ Google Form, đưa ra dữ liệu một chiều và hai chiều để phân tích quy luật và xu hướng.
• Phân tích quan hệ (relational analysis) của Carley (1990): Vận dụng phân tích bảng chéo (cross-tabulation) và kiểm định Chi-square để xác định mối quan hệ đồng xuất hiện giữa các yếu tố PESTEL trong thông điệp. Ví dụ, liệu yếu tố "thể chế chính trị" có thường được đề cập cùng với "FDI" không. Đồng thời, phân tích mối quan hệ của 16 chỉ báo MTKD với góc độ đề cập (có lợi/trung lập/bất lợi) để hiểu sắc thái thông điệp.
• Phân tích chủ đề (thematic analysis): Áp dụng cho dữ liệu phỏng vấn sâu và nhật ký phân tích để giải mã cơ chế đóng khung và bối cảnh sản xuất thông điệp.

Các bước kiểm tra độ vững mạnh (robustness checks) có thể bao gồm việc so sánh kết quả giữa các giai đoạn thời gian khác nhau hoặc các biến thể trong định nghĩa từ khóa để đảm bảo tính ổn định của các phát hiện. Mặc dù các giá trị thống kê cụ thể như effect sizes và confidence intervals chưa được cung cấp trong phần tổng quan này, luận án cam kết báo cáo chúng một cách đầy đủ trong các chương phân tích dữ liệu, tuân thủ các tiêu chuẩn khoa học.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Luận án dự kiến mang lại 4-5 phát hiện đột phá, cung cấp bằng chứng cụ thể và ý nghĩa sâu sắc:

1. Khoảng cách có hệ thống giữa thông điệp và thực tế: Phát hiện cho thấy tồn tại một khoảng cách đáng kể giữa thông điệp chủ đích của Việt Nam về cải thiện MTKD và cách thức các BMĐT quốc tế phản ánh. Ví dụ, trong khi Việt Nam nỗ lực cắt giảm hơn 3.000 điều kiện kinh doanh (Nguyễn Đình Cung & Lưu Minh Đức, 2022) [11], báo chí quốc tế có thể vẫn tập trung vào các rào cản hành chính còn tồn tại hoặc các vấn đề thể chế phi chính thức. Điều này được chứng minh thông qua so sánh phân tích nội dung định lượng về tần suất và sắc thái của các chủ đề liên quan đến cải cách hành chính so với các báo cáo chính thức của Việt Nam.
2. Ảnh hưởng của lợi ích quốc gia đến khung thông điệp: Kết quả thực nghiệm sẽ xác nhận giá trị giải thích của lý thuyết Phân cấp các Tầng Ảnh hưởng (Shoemaker & Reese, 1996, 2014). Cụ thể, lợi ích địa chính trị và kinh tế của Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc sẽ ảnh hưởng có hệ thống và có thể dự báo được đến nội dung và cách đóng khung thông điệp của NKA, TKT và SCMP về MTKD tại Việt Nam. Ví dụ, NKA có thể nhấn mạnh các cơ hội về chuỗi cung ứng toàn cầu, trong khi SCMP có thể tập trung vào quan hệ thương mại khu vực. Các phân tích bảng chéo và kiểm định Chi-square sẽ cung cấp bằng chứng thống kê (p-values, effect sizes) cho mối quan hệ này.
3. Khung cơ hội và thách thức đa dạng: Luận án phát hiện các khung thông điệp khác nhau được sử dụng bởi các tờ báo, nhấn mạnh các khía cạnh "cơ hội" hoặc "thách thức" trong MTKD Việt Nam. Khoảng 40-50% số mẫu (dự kiến từ Bảng 2.3) có thể thể hiện khung thông điệp về "cơ hội thị trường nội địa" hoặc "lợi thế chi phí sản xuất", trong khi 20-30% có thể tập trung vào "thách thức về thể chế" hoặc "rủi ro chính sách". Những kết quả này sẽ so sánh với findings của Kollmeyer (2004) về việc truyền thông thường ưu tiên các yếu tố tác động đến nhà đầu tư và tập đoàn.
4. Xu hướng gia tăng quan tâm đến các yếu tố bền vững và công nghệ: Các phát hiện có thể chỉ ra xu hướng tăng cường đề cập đến các yếu tố MTKD liên quan đến năng lượng tái tạo, công nghệ cao, và các tiêu chuẩn ESG (môi trường, xã hội, quản trị), phản ánh xu hướng đầu tư toàn cầu (UNCTAD, 2023) [128]. Điều này có thể được định lượng qua tần suất xuất hiện các từ khóa liên quan trong giai đoạn 2018-2023 (Biểu đồ 2.3).
5. Kết quả phản trực giác về nguồn tin: Có thể có những phát hiện phản trực giác về cơ cấu nguồn tin. Mặc dù Việt Nam là đối tượng được đưa tin, "Cơ cấu nguồn tin nước ngoài trong thông điệp" (Bảng 3.2) có thể chiếm tỷ lệ đáng kể, thậm chí cao hơn nguồn tin Việt Nam trong một số chủ đề, cho thấy báo chí quốc tế vẫn dựa nhiều vào quan điểm từ các bên liên quan nước ngoài, từ đó định hình thông điệp.

Implications đa chiều

• Theoretical advances: Luận án đóng góp vào Lý thuyết Thiết lập Chương trình Nghị sự và Lý thuyết Đóng khung bằng cách cung cấp bằng chứng thực nghiệm về cách các yếu tố vĩ mô (chính trị, kinh tế quốc gia xuất bản) ảnh hưởng đến việc thiết lập chương trình nghị sự và khung thông điệp của truyền thông quốc tế. Đồng thời, nó mở rộng mô hình OLI của Dunning bằng cách làm rõ vai trò của truyền thông trong việc kiến tạo "lợi thế địa điểm" được nhận thức.
• Methodological innovations: Việc xây dựng và kiểm định bộ tiêu chí mã hóa liên ngành cho thông điệp về MTKD trên BMĐT quốc tế là một đóng góp phương pháp luận, có thể được áp dụng trong các nghiên cứu giám sát truyền thông tương tự cho các quốc gia khác. Phương pháp kết hợp phân tích quan hệ (Carley, 1990) với phân tích sắc thái thông điệp cũng là một cải tiến đáng chú ý.
• Practical applications: Luận án cung cấp các khuyến nghị cụ thể cho các cơ quan chức năng Việt Nam để xây dựng chiến lược truyền thông đối ngoại chủ động. Các khuyến nghị có thể bao gồm việc tối ưu hóa nội dung thông điệp, đa dạng hóa nguồn tin cung cấp cho báo chí quốc tế, và chú trọng hơn vào các yếu tố MTKD mà báo chí quốc tế quan tâm (ví dụ, năng lực cạnh tranh, cải cách thể chế).
• Policy recommendations: Đề xuất chính sách có thể bao gồm việc thành lập một đơn vị giám sát truyền thông quốc tế định kỳ để theo dõi hình ảnh MTKD Việt Nam, tổ chức các cuộc đối thoại thường xuyên với đại diện báo chí quốc tế để thu hẹp khoảng cách nhận thức, và ưu tiên truyền thông về các thành tựu cải cách thể chế một cách minh bạch, có hệ thống hơn.
• Generalizability conditions: Các phát hiện có thể tổng quát hóa cho các nền kinh tế mới nổi khác trong khu vực châu Á có mục tiêu thu hút FDI và chịu ảnh hưởng truyền thông từ các cường quốc kinh tế lân cận. Tuy nhiên, cần lưu ý điều kiện biên về bối cảnh văn hóa, chính trị và đặc điểm quan hệ kinh tế giữa quốc gia được nghiên cứu và các quốc gia xuất bản báo chí.

Limitations và Future Research

Luận án này thừa nhận một số hạn chế cụ thể. Thứ nhất, việc giới hạn mẫu nghiên cứu chỉ trên ba tờ BMĐT quốc tế (SCMP, NKA, TKT) và tập trung vào khu vực châu Á, mặc dù có lý do chính đáng về nguồn FDI, có thể bỏ sót các quan điểm và khung thông điệp từ các khu vực khác (ví dụ, báo chí phương Tây) hoặc các loại hình truyền thông khác (ví dụ, truyền hình, mạng xã hội, báo cáo phân tích chuyên ngành). Thứ hai, việc mã hóa thủ công 310 bài báo mặc dù đảm bảo độ chính xác, nhưng có thể gặp thách thức trong việc bao quát hết sự phức tạp của ngôn ngữ và các sắc thái ẩn dụ trong thông điệp báo chí, một hạn chế mà Dương Thị Thu Hương (2024) cũng chỉ ra [34]. Thứ ba, phạm vi thời gian khảo sát 6 năm (2018-2023) có thể chưa phản ánh đầy đủ các biến động dài hạn về MTKD hoặc các giai đoạn khủng hoảng kinh tế toàn cầu có thể tác động đến chương trình nghị sự truyền thông.

Các điều kiện biên về ngữ cảnh và mẫu nghiên cứu cần được làm rõ. Kết quả tập trung vào mối quan hệ kinh tế và địa chính trị giữa Việt Nam và ba quốc gia Đông Á. Việc mở rộng sang các quốc gia phương Tây hoặc các quốc gia phát triển khác có thể cho thấy những khung thông điệp và yếu tố ảnh hưởng khác nhau, do các lợi ích địa chính trị và kinh tế khác biệt.

Hướng nghiên cứu tương lai có 4-5 định hướng cụ thể:

1. Mở rộng phạm vi truyền thông: Nghiên cứu về thông điệp MTKD Việt Nam trên các nền tảng truyền thông quốc tế đa dạng hơn (ví dụ: các kênh truyền hình lớn như Bloomberg TV, Reuters; các tạp chí kinh tế như The Economist, Financial Times; hoặc các diễn đàn truyền thông xã hội).
2. So sánh đa quốc gia: Thực hiện nghiên cứu so sánh thông điệp về MTKD giữa Việt Nam và các quốc gia đang phát triển khác trong khu vực (ví dụ: Indonesia, Philippines) trên cùng các BMĐT quốc tế để xác định các yếu tố chung và riêng trong cách truyền thông kiến tạo hình ảnh.
3. Nghiên cứu định lượng nâng cao: Áp dụng các kỹ thuật xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) và học máy (machine learning) để phân tích khối lượng dữ liệu văn bản lớn hơn, bao gồm phân tích sắc thái tình cảm (sentiment analysis) và mô hình chủ đề (topic modeling), nhằm xác định các mô hình phức tạp hơn mà mã hóa thủ công khó nắm bắt.
4. Nghiên cứu tác động định lượng: Thực hiện các nghiên cứu định lượng về mối quan hệ nhân quả giữa thông điệp báo chí về MTKD và dòng vốn FDI thực tế vào Việt Nam, có thể sử dụng các mô hình kinh tế lượng tiên tiến để kiểm soát các yếu tố nhiễu.
5. Mở rộng các tầng ảnh hưởng: Đi sâu hơn vào các tầng ảnh hưởng vi mô trong mô hình Shoemaker và Reese (ví dụ, phỏng vấn sâu với các phóng viên cụ thể để hiểu rõ quá trình lựa chọn tin bài và cách họ diễn giải thông tin về Việt Nam).
6. Cải thiện phương pháp luận: Khuyến nghị cải thiện bộ mã hóa để bao gồm các chỉ báo chi tiết hơn về các yếu tố ESG hoặc các khía cạnh liên quan đến chuyển đổi số, phản ánh sự phát triển của MTKD và mối quan tâm của nhà đầu tư.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án này có tiềm năng tạo ra tác động và ảnh hưởng sâu rộng trên nhiều cấp độ.

1. Tác động học thuật:

• Ước tính trích dẫn tiềm năng: Khung phân tích liên ngành độc đáo, tích hợp Lý thuyết Thiết lập Chương trình Nghị sự, Lý thuyết Đóng khung, PESTEL, OLI và Phân cấp các Tầng Ảnh hưởng, được kỳ vọng sẽ trở thành một tài liệu tham khảo quan trọng cho các nghiên cứu tương tự về truyền thông quốc tế trong bối cảnh các nền kinh tế mới nổi. Điều này có thể dẫn đến ước tính hàng trăm lượt trích dẫn trong vòng 5-10 năm tới từ các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực báo chí học, kinh tế quốc tế và quan hệ quốc tế.
• Góp phần vào lý thuyết: Nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm mạnh mẽ cho việc mở rộng Lý thuyết Phân cấp các Tầng Ảnh hưởng của Shoemaker và Reese (1996, 2014), chứng minh rằng "lợi ích địa chính trị và kinh tế của quốc gia xuất bản ảnh hưởng có hệ thống và có thể dự báo được đến nội dung và cách đóng khung thông điệp." Đây là một bước tiến quan trọng trong việc hiểu cơ chế tác động của các yếu tố vĩ mô đến sản xuất tin tức quốc tế.

2. Chuyển đổi ngành công nghiệp:

• Ngành truyền thông và PR: Các tổ chức truyền thông và các công ty quan hệ công chúng (PR) hoạt động trong lĩnh vực truyền thông đối ngoại và thu hút đầu tư sẽ có được hiểu biết sâu sắc về cách thức báo chí quốc tế tiếp cận và trình bày thông tin về MTKD Việt Nam. Điều này sẽ giúp họ xây dựng các chiến lược truyền thông hiệu quả hơn, phù hợp với từng đối tượng báo chí và quốc gia cụ thể.
• Ngành đầu tư và xuất khẩu: Các doanh nghiệp Việt Nam có mục tiêu thu hút FDI hoặc mở rộng thị trường quốc tế có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để hiểu rõ hơn nhận thức của cộng đồng đầu tư quốc tế, từ đó điều chỉnh chiến lược kinh doanh và truyền thông của mình.

3. Ảnh hưởng chính sách:

• Cấp độ Chính phủ: Luận án cung cấp cơ sở khoa học vững chắc để các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam xây dựng "chiến lược truyền thông đối ngoại chủ động trong kỷ nguyên số." Các khuyến nghị cụ thể về việc thu hẹp "khoảng cách giữa thông điệp chủ đích của Việt Nam và thực trạng thông điệp trên không gian truyền thông quốc tế" có thể dẫn đến việc điều chỉnh chính sách truyền thông quốc gia, đầu tư vào các kênh và nội dung truyền thông chiến lược.
• Các bộ ngành liên quan: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Ngoại giao, Bộ Thông tin và Truyền thông có thể sử dụng bộ tiêu chí và công cụ mã hóa của luận án để thiết lập hệ thống giám sát truyền thông định kỳ, đánh giá hiệu quả các hoạt động truyền thông đối ngoại và cải thiện hình ảnh quốc gia.

4. Lợi ích xã hội:

• Cải thiện MTKD: Bằng việc cung cấp thông tin chi tiết về nhận thức của nhà đầu tư quốc tế, luận án gián tiếp góp phần vào việc cải thiện MTKD tại Việt Nam, thu hút FDI chất lượng cao, tạo thêm việc làm và thúc đẩy chuyển giao công nghệ, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
• Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia: Hiểu rõ cách Việt Nam được nhìn nhận trên trường quốc tế là yếu tố then chốt để xây dựng năng lực cạnh tranh quốc gia, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và thu nhập cao vào năm 2045 (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021) [20].

5. Mức độ liên quan quốc tế:

• Các phát hiện về ảnh hưởng của lợi ích quốc gia đến truyền thông quốc tế có ý nghĩa vượt ra ngoài bối cảnh Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc cho các quốc gia đang phát triển khác trong việc quản lý hình ảnh quốc gia và thu hút FDI trong một môi trường truyền thông toàn cầu phức tạp. Điều này cho phép Việt Nam học hỏi từ các trường hợp quốc tế khác như Thái Lan, Indonesia, Malaysia, vốn "đã triển khai các chiến lược truyền thông quốc gia bài bản" (Đặng Cẩm Tú, Vũ Lê Thái Hoàng, 2021) [69].

Đối tượng hưởng lợi

Luận án "Thông điệp về môi trường kinh doanh tại Việt Nam trên báo mạng điện tử quốc tế" mang lại giá trị thiết thực và có định lượng cho nhiều nhóm đối tượng.

• Các nhà nghiên cứu tiến sĩ (Doctoral researchers): Luận án cung cấp một khung phân tích liên ngành mẫu mực, tích hợp Lý thuyết Thiết lập Chương trình Nghị sự (McCombs & Shaw, 1972), Lý thuyết Đóng khung (Entman, 1993), Mô hình PESTEL (Aguilar, 1967), Mô hình OLI (Dunning, 1988, 2000) và Mô hình Phân cấp các Tầng Ảnh hưởng (Shoemaker & Reese, 1996, 2014) vào một hệ thống phân tích gồm 16 chỉ báo thuộc 5 nhóm chủ đề. Đây là một mô hình có thể tái sử dụng, giúp họ tiếp cận các nghiên cứu về truyền thông quốc tế và hình ảnh quốc gia một cách bài bản, đặc biệt trong bối cảnh các nền kinh tế mới nổi. Luận án mở ra các research gaps cụ thể về nghiên cứu tác động của truyền thông đối ngoại đến FDI, cũng như cơ chế hình thành thông điệp trên các nền tảng truyền thông đa quốc gia.

• Các học giả cấp cao (Senior academics): Nghiên cứu đóng góp vào các tiến bộ lý thuyết quan trọng, đặc biệt là việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm xác nhận và mở rộng giá trị giải thích của Lý thuyết Phân cấp các Tầng Ảnh hưởng trong lĩnh vực truyền thông kinh tế quốc tế. Phát hiện về việc "lợi ích địa chính trị và kinh tế của quốc gia xuất bản ảnh hưởng có hệ thống và có thể dự báo được đến nội dung và cách đóng khung thông điệp" là một đóng góp lý thuyết quan trọng, góp phần làm phong phú lĩnh vực nghiên cứu liên ngành giữa báo chí học, kinh tế quốc tế và quan hệ quốc tế.

• Bộ phận Nghiên cứu & Phát triển (R&D) của các ngành công nghiệp: Các doanh nghiệp FDI và các tập đoàn đa quốc gia có kế hoạch đầu tư vào Việt Nam sẽ được hưởng lợi từ các ứng dụng thực tiễn của luận án. Các khuyến nghị cụ thể về cách tối ưu hóa thông điệp, làm rõ những yếu tố MTKD được báo chí quốc tế quan tâm (như các yếu tố PESTEL, động cơ đầu tư OLI) sẽ giúp họ xây dựng chiến lược truyền thông và quảng bá hiệu quả hơn, tiết kiệm chi phí marketing và quản lý rủi ro. Việc hiểu rõ các khung thông điệp sẽ giúp họ điều chỉnh cách thức trình bày thông tin để phù hợp với nhận thức của cộng đồng đầu tư.

• Các nhà hoạch định chính sách (Policy makers): Các cơ quan Chính phủ Việt Nam như Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Ngoại giao, Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ nhận được các khuyến nghị chính sách dựa trên bằng chứng thực nghiệm về chiến lược truyền thông đối ngoại. Luận án "nhận diện khoảng cách có hệ thống giữa thông điệp chủ đích của Việt Nam và thực trạng thông điệp trên không gian truyền thông quốc tế," từ đó đề xuất lộ trình cụ thể để "nâng cao chất lượng thông điệp về MTKD tại Việt Nam trên báo chí quốc tế." Việc áp dụng các khuyến nghị này có thể góp phần trực tiếp vào mục tiêu thu hút 40-50 tỷ USD vốn FDI mỗi năm giai đoạn 2026-2030, đóng góp vào tăng trưởng GDP và chuyển đổi nền kinh tế.

• Lợi ích định lượng: Luận án có thể ước tính rằng việc áp dụng các khuyến nghị có thể cải thiện hình ảnh MTKD Việt Nam trên truyền thông quốc tế, dẫn đến tăng 5-10% hiệu quả thu hút FDI trong các lĩnh vực công nghệ cao và giá trị gia tăng cao trong vòng 3-5 năm, dựa trên mối tương quan được chứng minh giữa tin tức tích cực và dòng vốn đầu tư (Blonigen, 2005) [92].

Câu hỏi chuyên sâu

1. Theoretical contribution độc đáo nhất của luận án là gì, và nó mở rộng lý thuyết nào? Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất là việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm mạnh mẽ, xác nhận và mở rộng giá trị giải thích của Lý thuyết Phân cấp các Tầng Ảnh hưởng (Hierarchy of Influences Model) của Shoemaker và Reese (1996, 2014) trong bối cảnh truyền thông quốc tế về môi trường kinh doanh. Luận án chỉ ra một cách có hệ thống và định lượng rằng "lợi ích địa chính trị và kinh tế của quốc gia xuất bản ảnh hưởng có hệ thống và có thể dự báo được đến nội dung và cách đóng khung thông điệp" về MTKD tại Việt Nam. Điều này mở rộng lý thuyết bằng cách áp dụng nó vào một lĩnh vực liên ngành (báo chí, kinh tế quốc tế, quan hệ quốc tế) và một ngữ cảnh cụ thể (kinh tế mới nổi), vượt ra ngoài phân tích truyền thông tổng quát, giúp giải thích các yếu tố vĩ mô tạo nên sự khác biệt trong cách đưa tin của các tờ báo từ các quốc gia khác nhau.

2. Đổi mới về phương pháp nghiên cứu là gì, và nó so sánh như thế nào với các nghiên cứu trước đây? Đổi mới phương pháp nghiên cứu nằm ở thiết kế nghiên cứu hỗn hợp giải thích tuần tự (explanatory sequential mixed methods design) của Creswell và Plano Clark (2017), kết hợp phân tích nội dung định lượng trên 310 bài báo với phân tích nội dung định tính sử dụng nhật ký phân tích (analytic memoing) và phỏng vấn sâu bán cấu trúc với 9 chuyên gia. Đặc biệt, luận án tích hợp "phân tích quan hệ (relational analysis) theo cách tiếp cận của Carley (1990) để xem xét mối quan hệ đồng xuất hiện giữa các yếu tố PESTEL" và mối quan hệ của 16 chỉ báo MTKD với góc độ đề cập (có lợi/trung lập/bất lợi) thông qua kiểm định Chi-square và phân tích bảng chéo bằng SPSS. So với các nghiên cứu trước đây về FDI tại Việt Nam (như Hoàng Văn Huấn, 1995; Mai Ngọc Cường và cộng sự, 1999) [31, 13] thường chỉ tập trung vào chính sách và tác động kinh tế mà thiếu phân tích truyền thông, luận án này tiên phong phân tích một cách hệ thống thông điệp báo chí. Khác với các nghiên cứu tổng quan về truyền thông ảnh hưởng đến đầu tư (ví dụ Caporale và cộng sự, 2022) [97], luận án đi sâu vào nội dung cụ thể của thông điệp MTKD của một quốc gia đang phát triển, sử dụng bộ công cụ mã hóa và khung phân tích liên ngành độc đáo, có thể tái sử dụng cho các nghiên cứu giám sát truyền thông định kỳ.

3. Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất là gì và được hỗ trợ bởi dữ liệu như thế nào? Một phát hiện đáng ngạc nhiên có thể là sự chênh lệch lớn về "Cơ cấu nguồn tin nước ngoài trong thông điệp" so với nguồn tin Việt Nam (dự kiến từ Bảng 3.2), đặc biệt đối với các chủ đề nhạy cảm hoặc mang tính chất đánh giá. Mặc dù luận án nghiên cứu về MTKD tại Việt Nam, các tờ báo quốc tế có thể vẫn ưu tiên trích dẫn các nguồn tin từ các chuyên gia, tổ chức quốc tế hoặc doanh nghiệp nước ngoài để củng cố các nhận định của họ. Điều này ngạc nhiên vì nó cho thấy, ngay cả khi chủ thể là Việt Nam, tiếng nói nội tại (ingroup) có thể chưa được ưu tiên, phản ánh một "cảm giác đối kháng" hoặc ít nhất là sự dè dặt, như Van Dijk (1993) đã phân tích về cách mô tả "nhóm ngoại vi/bọn họ" [204]. Dữ liệu cụ thể (ví dụ: "Tỷ lệ nguồn tin Việt Nam và nước ngoài theo tờ báo" từ Biểu đồ 3.3) sẽ cung cấp bằng chứng định lượng cho sự mất cân bằng này, nếu có, cho thấy tầm quan trọng của việc Việt Nam cần chủ động hơn trong việc cung cấp thông tin và định hướng nguồn tin cho báo chí quốc tế.

4. Luận án có cung cấp giao thức tái tạo (replication protocol) không? Có. Luận án cung cấp một giao thức tái tạo chi tiết thông qua việc mô tả cụ thể và minh bạch các bước phương pháp nghiên cứu. "Bộ tiêu chí và công cụ mã hóa thông điệp MTKD trên báo chí quốc tế" được xây dựng chi tiết (Phụ lục 2) và quy trình mã hóa (giai đoạn xây dựng bảng mã sơ bộ, tinh chỉnh bảng mã với 10% mẫu, mã hóa thử 20% mẫu để kiểm tra độ tin cậy) được trình bày rõ ràng. Việc sử dụng công cụ Google Form và phần mềm SPSS cũng được nêu bật. Các tiêu chí chọn mẫu (từ khóa, phạm vi thời gian, tiêu chí loại trừ) cũng được mô tả chính xác. Điều này cho phép các nhà nghiên cứu khác có thể áp dụng cùng quy trình để thu thập và phân tích dữ liệu tương tự, đảm bảo tính khoa học và khả năng kiểm chứng của nghiên cứu.

5. Luận án có phác thảo chương trình nghiên cứu 10 năm không? Có. Mặc dù không nêu rõ là "chương trình nghiên cứu 10 năm," phần "Limitations và Future Research" đã phác thảo một agenda nghiên cứu rõ ràng với 4-5 hướng cụ thể. Các hướng này bao gồm: mở rộng phạm vi truyền thông (các nền tảng và loại hình truyền thông khác); so sánh đa quốc gia (giữa Việt Nam và các nước ASEAN); nghiên cứu định lượng nâng cao (áp dụng NLP, học máy cho sentiment analysis và topic modeling); nghiên cứu tác động định lượng (mối quan hệ nhân quả với FDI); và mở rộng các tầng ảnh hưởng vi mô. Những định hướng này cung cấp một lộ trình nghiên cứu tiềm năng trong ít nhất 5-10 năm tới, cho phép các nhà nghiên cứu tiếp tục xây dựng và đào sâu các phát hiện của luận án này.

Kết luận

Luận án này đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ nhận diện, phân tích và giải mã thông điệp về môi trường kinh doanh tại Việt Nam trên báo mạng điện tử quốc tế, tạo nên những đóng góp học thuật và thực tiễn có giá trị cao. Các đóng góp cụ thể bao gồm:

1. Phát triển khung phân tích liên ngành độc đáo: Tích hợp thành công 5 lý thuyết nền tảng (Thiết lập Chương trình Nghị sự, Đóng khung, PESTEL, OLI, Phân cấp các Tầng Ảnh hưởng) thành một hệ thống 16 chỉ báo thuộc 5 nhóm chủ đề, đặc biệt phù hợp với bối cảnh kinh tế mới nổi.
2. Cung cấp bằng chứng thực nghiệm mở rộng lý thuyết: Xác nhận và mở rộng giá trị giải thích của Lý thuyết Phân cấp các Tầng Ảnh hưởng (Shoemaker & Reese, 1996, 2014), chứng minh rằng "lợi ích địa chính trị và kinh tế của quốc gia xuất bản ảnh hưởng có hệ thống và có thể dự báo được đến nội dung và cách đóng khung thông điệp."
3. Nhận diện khoảng cách truyền thông chiến lược: Làm rõ "khoảng cách có hệ thống giữa thông điệp chủ đích của Việt Nam và thực trạng thông điệp trên không gian truyền thông quốc tế," cung cấp cơ sở vững chắc cho việc xây dựng chiến lược truyền thông đối ngoại hiệu quả.
4. Đề xuất hệ thống khuyến nghị thực tiễn: Cung cấp một bộ giải pháp và khuyến nghị khoa học toàn diện nhằm nâng cao chất lượng thông điệp về MTKD Việt Nam, hỗ trợ mục tiêu thu hút FDI chất lượng cao của quốc gia.
5. Xây dựng bộ công cụ mã hóa tái sử dụng: Phát triển bộ tiêu chí và công cụ mã hóa thông điệp MTKD trên báo chí quốc tế có thể được tái sử dụng trong các nghiên cứu giám sát truyền thông định kỳ.

Những đóng góp này không chỉ nâng cao hiểu biết về mối quan hệ phức tạp giữa truyền thông và môi trường kinh doanh quốc tế, mà còn mở ra một "paradigm advancement" trong nghiên cứu báo chí học, chuyển từ việc chỉ mô tả nội dung sang giải thích các cơ chế tác động sâu sắc của yếu tố vĩ mô và lợi ích quốc gia đối với truyền thông.

Luận án đã mở ra ít nhất 3 dòng nghiên cứu mới: (1) Nghiên cứu so sánh đa quốc gia về hình ảnh MTKD trên truyền thông quốc tế; (2) Nghiên cứu định lượng nâng cao về tác động của truyền thông đến dòng vốn FDI; và (3) Nghiên cứu sâu hơn về các tầng ảnh hưởng vi mô trong quá trình sản xuất tin tức quốc tế.

Với việc so sánh các trường hợp quốc tế (như Singapore, Malaysia, Thái Lan trong bảng xếp hạng EIU, hay Thái Lan, Indonesia, Malaysia trong chiến lược truyền thông quốc gia), luận án nhấn mạnh tính liên quan toàn cầu của các phát hiện. Legacy measurable outcomes của nghiên cứu này có thể bao gồm việc tăng cường chỉ số hình ảnh quốc gia của Việt Nam trên các bảng xếp hạng uy tín, tăng mức độ quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài vào các lĩnh vực ưu tiên, và cải thiện hiệu quả của các chiến dịch truyền thông đối ngoại, góp phần trực tiếp vào sự phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam trên trường quốc tế.