Luận án Tiến sĩ: Tín dụng ngân hàng DNNVV Việt Nam trong kinh tế vĩ mô bất ổn

NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN NGÂN HÀNG ----------------oOo---------------- NGUYỄN VĂN LÊ TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ VĨ MÔ BẤT ỔN LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ HÀ NỘI, 2014 NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN NGÂN HÀNG ----------------oOo---------------- NGUYỄN VĂN LÊ TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ VĨ MÔ BẤT ỔN CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. TÔ NGỌC HƯNG 2. ĐÀO MINH PHÚC HÀ NỘI, 2014 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu đã nêu trong luận án có nguồn gốc rõ ràng và kết quả của luận án là trung thực.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm lời cam đoan trên. Người cam đoan NCS. Nguyễn Văn Lê MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT. i DANH MỤC BẢNG, HÌNH VẼ VÀ HỘP.

ii LỜI MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: LUẬN CỨ KHOA HỌC VỀ TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ VĨ MÔ BẤT ỔN. TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA. Doanh nghiệp nhỏ và vừa và vai trò của nó trong nền kinh tế.

Tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ VĨ MÔ BẤT ỔN. Cơ sở luận về nền kinh tế vĩ mô bất ổn. Tăng trưởng tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn.

Các nhân tố ảnh hưởng đến việc tăng trưởng tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ VĨ MÔ BẤT ỔN VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM. Kinh nghiệm của các quốc gia. Bài học cho Việt Nam.

49 TÓM TẮT CHƯƠNG 1. 53 Chương 2: THỰC TRẠNG TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ VĨ MÔ BẤT ỔN. MÔI TRƯỜNG CHO TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ VĨ MÔ BẤT ỔN. Bối cảnh kinh tế vĩ mô bất ổn.

Ảnh hưởng của bối cảnh kinh tế vĩ mô bất ổn đối với hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thực trạng huy động vốn của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn. Chính sách của Chính phủ về tăng trưởng tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn. THỰC TRẠNG TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ VĨ MÔ BẤT ỔN.

Đánh giá chung về các dịch vụ ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tăng trưởng tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn. Biện pháp tăng trưởng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trong trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn. Nghiên cứu thực nghiệm thực trạng tăng trưởng tín dụng của các DNNVV trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn.

ĐÁNH GIÁ CHUNG ĐỐI VỚI TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DNNVV TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ VĨ MÔ BẤT ỔN. Những kết quả đạt được. Những hạn chế và nguyên nhân. 103 TÓM TẮT CHƯƠNG 2.

109 Chương 3: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ VỀ TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ VĨ MÔ BẤT ỔN. QUAN ĐIỂM VÀ ĐỊNH HƯỚNG TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI. Quan điểm phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam. Quan điểm tăng trưởng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn.

Định hướng tăng trưởng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam từ phía Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Định hướng tăng trưởng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam từ phía các ngân hàng thương mại Việt Nam. GIẢI PHÁP TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ VĨ MÔ BẤT ỔN. Nhóm giải pháp mang tính chiến lược.

Nhóm giải pháp cụ thể cho việc tăng trưởng tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ. Kiến nghị với Chính phủ. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Kiến nghị với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam. 159 TÓM TẮT CHƯƠNG 3. 162 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 170 i DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT Chữ cái Tên đầy đủ bằng tiếng Anh Tên đầy đủ tiếng việt viết tắt CNTT Công nghệ thông tin CPI Consumer Price Index Chỉ số giá tiêu dùng DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội HHDV Hàng hóa, dịch vụ HHDVCN Hàng hóa, dịch vụ công nghiệp IMF International Monetary Fund Quỹ Tiền tệ Quốc tế Tổng Công ty Tài chính công KOTEC nghệ Hàn Quốc NHNN Ngân hàng Nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại NHTW Ngân hàng Trung ương NLHC Năng lượng, hóa chất Official Development ODA Hỗ trợ phát triển chính thức Assistance Oganiation for Economic Tổ chức hợp tác và phát triển OECD Co-operation and kinh tế Development TCTD Tổ chức tín dụng TPDU Thực phẩm, đồ uống USD US Dollar Đô la Mỹ VND Vietnam dong Việt Nam đồng VLXD Vật liệu xây dựng YT Y tế WTO World Trade Organization Tổ chức thương mại thế giới ii DANH MỤC BẢNG, HÌNH VẼ VÀ HỘP I.

DANH MỤC BẢNG 1.1: Tiêu chí phân loại DNNVV của World Bank .2: Tiêu chí phân loại DNNVV tại một số quốc gia .3: Tiêu chí phân loại doanh nghiệp .4: Một số chỉ tiêu kinh tế vĩ mô của Argentina 1996 – 2002.5: Tốc độ phát triển của DNNVV và doanh nghiệp lớn tại Hàn Quốc giai đoạn 1960s – 1990s (%) .6: Chỉ số sản xuất của DNNVV trong lĩnh vực sản xuất (1995 = 100) .7: Sự phá sản của các doanh nghiệp Hàn Quốc (1996 – 1999) .8: Tỷ lệ cho vay DNNVV tối thiểu bắt buộc .1: Đánh giá về năng lực cung cấp dịch vụ ngân hàng.2: Tỷ trọng doanh thu của các loại hình dịch vụ cung cấp cho đối tượng doanh nghiệp nhỏ và vừa .3: Tỷ trọng dư nợ, lợi nhuận của đối tượng DNNVV .4: Dư nợ tín dụng DNNVV theo thời hạn và loại tiền .5: Dư nợ tín dụng phân theo sản phẩm cho vay đối với DNNVV .6: Quy mô nợ quá hạn, nợ xấu và tài sản đảm bảo đối với dư nợ các DNNVV .7: Tỷ lệ nợ xấu của các DNNVV .8: Tỷ trọng các DNNVV trong mẫu phân theo quy mô tổng nguồn vốn .9: Tổng hợp các giải thuyết và dấu dự kiến của các biến độc lập.10: Kết quả hồi quy mô hình cho hai năm 2010 và 2011 .11: Mối quan hệ giữa tỷ lệ nợ và vay ngân hàng với tỷ lệ sinh lời của DNNVV trong năm 2010 và 2011 .1: Các bước chính trong mỗi giai đoạn trong chuỗi giá trị dịch vụ ngân hàng DNNVV .2: Các phương pháp quản lý rủi ro cho trung tâm hỗ trợ DNNVV. DANH MỤC HÌNH 1.1: Tỷ lệ trung bình các công ty coi khả năng tiếp cận nguồn vốn vay là trở ngại chính đối với các hoạt động hiện tại .2: Tốc độ tăng trưởng kinh tế Đài Loan giai đoạn 2006 - 2010 .1: Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam và một số quốc gia trong khu vực giai đoạn 2006 – 2014e .2: Tỷ lệ lạm phát của Việt Nam và một số quốc gia trong khu vực giai đoạn 2006 – 2014e .3: Giá trị xuất khẩu, nhập khẩu, cán cân thương mại và dự trữ ngoại hối của Việt Nam giai đoạn 2000 - 2012 .4: Diễn biến thâm hụt ngân sách, tỷ lệ đầu tư, tiết kiệm của Việt Nam giai đoạn 2010 - 2013 .5: Tình hình doanh nghiệp dừng hoạt động, giải thể và thành lập mới giai đoạn 2011 – 2013 .6: Tăng trưởng doanh số bán lẻ giai đoạn 2008 - 2013 .8: Tỷ trọng dư nợ tín dụng đối với DNNVV trên tổng dư nợ của từng ngân hàng 9 tháng 2013 .9: Dư nợ DNNVV theo loại hình doanh nghiệp .10: Dư nợ DNNVV theo ngành kinh tế .9: Tỷ trọng các DNNVV trong mẫu phân theo ngành nghề .10: Tỷ trọng vốn vay ngắn hạn ngân hàng trong tổng nguồn vốn của DNNVV .11: Tỷ trọng vốn vay dài hạn ngân hàng trong tổng nguồn vốn của DNNVV .12: Tỷ trọng vốn vay ngân hàng trong tổng nguồn vốn của DNNVV .13: Tỷ trọng nợ trong tổng nguồn vốn của DNNVV .1: Mẫu điểm đánh giá cho các NHTM về chiến lược tăng trưởng tín dụng cho DNNVV và năng lực thực hiện. DANH MỤC HỘP 1.1: Các bước cơ bản trong quy trình cấp tín dụng (cho vay) .2: Các biện pháp hỗ trợ tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng SHB .3: Gói sản phẩm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa của Vietinbank.103 1 LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ở mỗi nền kinh tế quốc gia hay lãnh thổ trên thế giới, các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) luôn đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ.

Trong thời gian qua, các DNNVV Việt Nam đã khẳng định vị trí của mình trong nền kinh tế quốc dân với đặc thù năng động, linh hoạt và thích ứng nhanh với những thay đổi của thị trường. Phân khúc doanh nghiệp này đã có sự phát triển mạnh mẽ, chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp cả nước, là động lực quan trọng trong tạo việc làm, giúp huy động các nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển, góp phần xóa đói, giảm nghèo ở địa phương cũng như hỗ trợ tích cực cho sự phát triển của các thành phần kinh tế khác. Đối với sự phát triển của các DNNVV, vai trò to lớn của nguồn tín dụng ngân hàng là không thể phủ nhận, nhất là khi đặc thù của nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế dựa vào tín dụng (bank-based market).