Luận án tiến sĩ: Thúc đẩy tiếp cận tài chính toàn diện tại các tỉnh Đồng bằng Bắc Bộ - Trần Thị Thắng

NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN NGÂN HÀNG ---------o0o-------- TRẦN THỊ THẮNG THÚC ĐẨY TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIỆN TẠI CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ UẬN N TIẾN S INH TẾ HÀ NỘI – 2019 NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN NGÂN HÀNG ---------o0o-------- TRẦN THỊ THẮNG THÚC ĐẨY TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIỆN TẠI CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 9340201 UẬN N TIẾN S INH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Phạm Thị Hoàng Anh 2. Nguyễn Xuân Quang HÀ NỘI - 2019 i ỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi. Các số liệu sử dụng phân tích trong luận án có nguồn gốc rõ ràng, đã công bố theo đúng quy định.

Các kết quả nghiên cứu trong luận án do tôi tự tìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan và phù hợp với thực tiễn. Các kết quả này chưa từng được công bố trong bất kỳ nghiên cứu của tác giả nào khác. Nghiên cứu sinh Trần Thị Thắng ii ỜI CẢM ƠN Đầu tiên, tôi xin cảm ơn các nhà khoa học, các chuyên gia của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Học viện Ngân hàng và đặc biệt là Ban giám đốc Học viện Ngân hàng, Ban giám đốc Học viện Ngân hàng - Phân viện Bắc Ninh cùng các đồng nghiệp đã luôn quan tâm và tạo mọi điều kiện trong quá trình học tập, nghiên cứu giúp tác giả hoàn thành luận án. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Khoa Sau đại học cùng các thầy cô tham gia giảng dạy chương trình nghiên cứu sinh.

Chính những kiến thức, phương pháp nghiên cứu được tiếp thu từ các thầy cô là hành trang quan trọng giúp tác giả thực hiện nghiên cứu. Lời tri ân sâu sắc nhất xin được gửi đến hai nhà khoa học hướng dẫn là PGS. Phạm Thị Hoàng Anh và TS. Nguyễn Xuân Quang đã nhiệt tình hướng dẫn, động viên, chia sẻ và giúp đỡ tác giả trong quá trình tìm tài liệu, số liệu thực tế và thực hiện điều tra khảo sát.

Các định hướng đúng đắn cùng sự chỉ bảo tận tâm của thầy và cô đã giúp tác giả hoàn thành luận án. Cuối cùng, xin được gửi tặng kết quả đến gia đình thân yêu và những người bạn đã đồng hành cùng tác giả trong quá trình nghiên cứu; chính sự yêu thương, chia sẻ và niềm tin của mọi người là động lực to lớn cho tác giả hoàn thành luận án. Trân trọng cảm ơn! Hà Nội, 2019 Tác giả luận án iii MỤC ỤC LỜI CAM ĐOAN. II MỤC LỤC.

III DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. VI DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ. VIII MỞ ĐẦU .1 CHƢƠNG 1 NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THÚC ĐẨY TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIỆN. TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIỆN.

Khái niệm tiếp cận tài chính toàn diện. Vai trò của tiếp cận tài chính. CÁC CHỈ TIÊU Đ NH GIÁ TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIỆN. Chỉ tiêu đánh giá tiếp cận tài chính toàn diện của Global Findex.

Chỉ tiêu đánh giá tiếp cận tài chính toàn diện theo phương pháp phân tích thành phần cơ bản (PCA). Chỉ số tiếp cận tài chính toàn diện của Sarma. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIỆN. Nhóm nhân tố từ phía cầu.

Nhóm nhân tố từ phía cung. Nhóm nhân tố môi trường kinh tế - xã hội. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ THÚC ĐẨY TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIỆN VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM. Kinh nghiệm quốc tế về thúc đẩy tiếp cận tài chính toàn diện.

Bài học cho Việt Nam. 57 TÓM TẮT CHƢƠNG 1 .66 CHƢƠNG 2 THỰC TRẠNG TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIỆN| TẠI CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ. Đặc điểm tự nhiên.

Đặc điểm kinh tế - xã hội. THỰC TRẠNG TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIỆN TẠI CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ. Lựa chọn bộ chỉ số đánh giá. Thực trạng tiếp cận tài chính toàn diện tại các tỉnh Đồng bằng Bắc Bộ.

Đ NH GIÁ THỰC TRẠNG TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIỆN TẠI CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ. Những kết quả đạt được. 90 TÓM TẮT CHƢƠNG 2 .98 MÔ HÌNH ƢỢNG HÓA CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG TỚI TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIỆN TẠI CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

MÔ TẢ DỮ LIỆU THU THẬP. Giới tính và độ tuổi của khách hàng. Nghề nghiệp của khách hàng. Thu nhập của khách hàng.

Nơi sống của khách hàng. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIỆN. Các nhân tố từ phía cầu. Các nhân tố từ phía cung.

ƢỢNG HÓA ẢNH HƢỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ ĐẾN TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIỆN TẠI CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ. Lựa chọn mô hình. Kết quả và bình luận. 140 TÓM TẮT CHƢƠNG 3 .148 CHƢƠNG 4 MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ NHẰM THÚC ĐẨY TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIỆN TẠI CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ.

ĐỊNH HƢỚNG THÚC ĐẨY TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIÊN TẠI CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ. Định hướng, chiến lược phát triển kinh tế các tỉnh Đồng bằng Bắc Bộ đến năm 2025. Định hướng thúc đẩy tiếp cận tài chính toàn diện tại các tỉnh Đồng bằng Bắc Bộ. MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ NHẰM THÚC ĐẨY TIẾP CẬN TÀI CHÍNH TOÀN DIÊN TẠI CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ.

158 TÓM TẮT CHƢƠNG 4 .162 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN .164 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .178 vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Tên đầy đủ bằng Tiếng Việt Tên đầy đủ bằng Tiếng Anh 1. ATM Máy rút tiền tự động Automated teller machine 4. CSDL Cơ sở dữ liệu 5. FATF Tổ công tác hành động tài chính 6.

Fintech Công nghệ tài chính số Financial Technology 7. GDP Thu nhập bình quân đầu người 8. G2P Chính phủ với cá nhân Government to person 9. ICT Công nghệ thông tin và truyền Information and thông Communication Technology 10.

KYC Yêu cầu về khách hàng Know Your Customer 11 MCC Công ty tín dụng nhỏ MicroCredit Mompany 12. MSE Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ Micro and small enterprises 13. NHCSXH Ngân hàng chính sách xã hội 14. NHHTX Ngân hàng Hợp tác xã 15.

NHNN Ngân hàng Nhà nước 16. NHNNo & PTNT Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triên nông thôn 17. NHTM Ngân hàng thương mại 18. NHPT Ngân hàng phát triển 19.

NHTW Ngân hàng trung ương 20. P2P Ngang hàng Peer-to-peer 21. POS Điểm bán hàng Point of sale 22 POT Điểm giao dịch Point of transaction 23. RBI Ngân hàng Trung ương Ấn Độ Reserve Bank of India 24 RCC Hợp tác xã tín dụng nông thôn Rural credit cooperatives 25.

QTDND Quỹ tín dụng nhân dân 26. TCTD Tổ chức tín dụng vii 27. TCTC Tiếp cận tài chính 28. TCVM Tài chính vi mô 29.

TCTCVM Tổ chức tài chính vi mô 30. UBND Ủy ban nhân dân 31. WB Ngân hàng thế giới World Bank viii DANH MỤC C C BẢNG, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Các yếu tố về dân số vùng Đồng bằng Bắc Bộ giai đoạn 2013 - 2017 .2: Chỉ số đánh giá tiếp cận tài chính toàn diện của Global Findex sử dụng trong nghiên cứu .3: Số lượng chi nhánh ngân hàng tại các tỉnh của vùng Đồng bằng Bắc Bộ giai đoạn 2013 - 2017 (Số chi nhánh/100.000 người trưởng thành).4: Số lượng chi nhánh ngân hàng tại các tỉnh của vùng Đồng bằng Bắc Bộ giai đoạn 2013 - 2017 (Số chi nhánh/1.5: Số lượng máy ATM và thẻ ATM tại vùng Đồng bằng Bắc Bộ giai đoạn 2013 – 2017 .6: Tiền gửi tiết kiệm tại ngân hàng của các tỉnh tại vùng Đồng bằng Bắc Bộ giai đoạn 2013 – 2017 .7: Vay vốn tại ngân hàng của các tỉnh tại vùng Đồng bằng Bắc Bộ giai đoạn 2013 - 2017 .8: Số lượng của POS và thẻ các loại vùng Đồng bằng Bắc Bộ giai đoạn 2013 – 2017 .1: Độ tuổi của khách hàng tham gia khảo sát .2: Nghề nghiệp của khách hàng tham gia khảo sát .3: Thu nhập của khách hàng tham gia khảo sát .4: Địa phương của khách hàng tham gia khảo sát .5: Số lượng tài khoản ngân hàng giao dịch của khách hàng .6: Số lượng tài khoản ngân hàng giao dịch theo độ tuổi .7: Số lượng tài khoản ngân hàng giao dịch theo nghề nghiệp .8: Số lượng tài khoản ngân hàng giao dịch theo thu nhập .9: Số lượng tài khoản ngân hàng giao dịch theo nơi sống .10: Số người sử dụng thẻ ATM, thẻ tín dụng theo độ tuổi .11: Số người sử dụng thẻ ATM, thẻ tín dụng theo nghề nghiệp .12: Số người sử dụng thẻ ATM, thẻ tín dụng theo thu nhập .13: Số người sử dụng thẻ ATM, thẻ tín dụng theo nơi ở .14: Tần suất gửi tiết kiệm của khách hàng theo giới tính.15: Tần suất gửi tiết kiệm của khách hàng theo độ tuổi .16: Tần suất gửi tiết kiệm của khách hàng theo nghề nghiệp .17: Số lượng người sử dụng dịch vụ thanh toán qua ngân hàng theo độ tuổi .18: Số lượng người sử dụng dịch vụ thanh toán qua ngân hàng theo nghề nghiệp .19: Số lượng người sử dụng dịch vụ thanh toán qua ngân hàng theo thu nhập .20: Các hình thức thanh toán qua ngân hàng được khách hàng sử dụng .21: Các dịch vụ được thanh toán qua điện thoại di động .22: Khách hàng sử dụng vốn vay theo độ tuổi .23: Khách hàng sử dụng vốn vay theo nghề nghiệp .24: Khách hàng sử dụng vốn vay theo thu nhập .25: Khách hàng sử dụng vốn vay theo nơi ở .26: Nguồn vốn vay khách hàng sử dụng .27: Lý do không gửi tiền tiết kiệm ngân hàng của khách hàng .28: Lý do khách hàng không vay được vốn ngân hàng .29: Lý do khách hàng sử dụng nguồn vốn phi chính thức .30: Lý do khách hàng sử dụng nguồn vốn phi chính thức .31: Các nhân tố ảnh hưởng đến TCTC ở vùng Đồng bằng Bắc bộ.1: Nhân tố ảnh hưởng đến tiếp cận tài chính toàn diện. 45 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: Số lượng máy ATM tại vùng Đồng bằng Bắc Bộ giai đoạn 2013 - 2017 .2: Quy mô và tốc độ tăng trưởng tiền gửi của dân cư vùng Đồng bằng Bắc Bộ giai đoạn 2013 – 2017 .3: Tình hình vay vốn tại vùng Đồng bằng Bắc Bộ giai đoạn 2013 - 2017 .4: Tốc độ tăng trưởng thẻ ngân hàng vùng Đồng bằng Bắc Bộ giai đoạn 2013 – 2017 .5: Số lượng POS và giá trị giao dịch qua POS vùng Đồng bằng Bắc Bộ giai đoạn 2013 – 2017 .