Quản lý tài chính tại Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- NGUYỄN THỊ HUYỀN QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG ỨNG DỤNG Hà Nội – 2019 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ -------------------- NGUYỄN THỊ HUYỀN QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG ỨNG DỤNG GIẢNG VIÊN HƢỚNG DẪN: TS. NGUYỄN ANH THÁI Hà Nội – 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Quản lý tài chính tại trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội” là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Anh Thái. Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa được công bố dưới bất kỳ hình thức nào.

Những số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho phân tích, nhận xét, đánh giá được chính tôi thu thập từ các nguồn khác nhau có liệt kê lại cụ thể và chi tiết tại mục tài liệu tham khảo. Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào trong công trình này, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung luận văn của mình. Hà Nội, ngày 17 tháng 06 năm 2019 Học viên LỜI CẢM ƠN Đầu tiên, tôi chân thành cảm ơn tới TS. Nguyễn Anh Thái, giảng viên hướng dẫn tôi thực hiện đề tài này.

Người đã giúp tôi định hướng nghiên cứu và dành cho tôi những góp ý thiết thực giúp tôi hoàn thành nghiên cứu này. Tôi gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Trường Đại học Kinh Tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, Quý thầy cô giáo tại đã giảng dạy tôi trong thời gian học tập, giúp cho tôi có những kiến thức về chuyên ngành và khả năng phân tích, lập luận để ứng dụng vào việc thực hiện đề tài này. Lời cuối cùng, tôi xin biết ơn gia đình, đồng nghiệp đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luận văn này! Học viên MỤC LỤC MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.

i DANH MỤC CÁC BẢNG. ii DANH MỤC CÁC HÌNH. iii MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài.

Câu hỏi nghiên cứu. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Kết cấu của đề tài .4 Chƣơng 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP.

Tổng quan tình hình nghiên cứu. Nghiên cứu về quản lý tài chính trong giáo dục đại học. Nghiên cứu về quản lý tài chính tại các cơ sở công. Nghiên cứu về quản lý tài chính tại các trường Đại học công lập.

Đánh giá chung về tổng quan tình hình nghiên cứu. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại các trường Đại học công lập. Trường Đại học công lập. Quản lý tài chính tại các trường đại học công lập.

Sự cần thiết phải quản lý tài chính tại các trường Đại học công lập. Cơ sở thực tiễn quản lý tài chính tại một số trường đại học công lập Việt Nam. Đại học Kinh tế Hồ Chí Minh (UEH). Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU).

Đại học Luật Tp.Hồ Chí Minh (HCMULAW). Một số nhận xét .44 Chƣơng 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp luận. Phương pháp thu thập tài liệu, dữ liệu.

Phương pháp xử lý tài liệu, dữ liệu. Phương pháp so sánh. Phương pháp loại trừ. Phương pháp thống kê, mô tả.

Phương pháp tổng hợp .51 Chƣơng 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI .1 Tổng quan về sự hình thành, phát triển của Trường Đại học Công nghệ, ĐHQGHN .1 Quá trình hình thành và phát triển của Trường Đại học Công nghệ, ĐHQGHN .2 Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức. Thực trạng về quản lý tài chính tại Trường Đại học Công nghệ, ĐHQGHN 57 3. Quản lý các nguồn lực tài chính (nguồn thu). Quản lý sử dụng các nguồn lực tài chính (khoản chi).

Quản lý tài sản. Kiểm tra, giám sát trong QLTC. Đánh giá chung về thực trạng QLTC. Những kết quả đạt được.

Hạn chế và nguyên nhân .77 Chƣơng 4: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ, ĐHQGHN. Định hướng phát triển giáo dục của Việt Nam. Mục tiêu phát triển của trường đại học Công nghệ. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính của trường Đại học Công nghệ, ĐHQGHN giai đoạn hướng đến tự chủ.

Đa dạng hoá các nguồn tài chính. Hoàn thiện hệ thống chi tiêu. Hoàn thiện bộ máy và quy trình quản lý tài chính. Tăng cường kiểm tra, giám sát tài chính .96 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Nguyên nghĩa 1 ĐH Đại học 2 ĐHCL Đại học công lập 3 ĐHCL Đại học công lập 4 ĐHCN Đại học công nghệ 5 ĐHQGHN Đại học Quốc gia Hà Nội 6 GDCL Giáo dục công lập 7 GDĐH Giáo dục đại học 8 NCKH Nghiên cứu khoa học 9 NCS Nghiên cứu sinh 10 NSNN Ngân sách nhà nước 11 QLTC Quản lý tài chính 12 SV Sinh viên 13 TCTC Tài chính tự chủ 14 TNHH Trách nhiệm hữu hạn i DANH MỤC CÁC BẢNG STT Bảng Nội dung Trang 1 Bảng 3.1 Tổng hợp nguồn kinh phí cấp cho Trường ĐHCN 59 Cơ cấu nguồn thu của Trường ĐHCN giai đoạn 2016- 2 Bảng 3.2 2018 61 Cơ cấu nguồn thu sự nghiệp của Trường ĐHCN giai đoạn 3 Bảng 3.4 Chi hoạt động thường xuyên tại Trường ĐHCN 64 Chênh lệch thu – chi của Trường ĐHCN, giai đoạn 2016- 5 Bảng 3.5 2018 69 ii DANH MỤC CÁC HÌNH STT Hình Nội dung Trang 1 Hình 1.1 Quản lý tài chính đơn thuần trong 1 tổ chức 14 2 Hình 1.2 Cơ cấu cấp kinh phí cho GDĐH ở Việt Nam 19 Sơ đồ cơ cấu tổ chức trường Đại học Kinh tế - tài 3 Hình 1.3 chính TPHCM 26 4 Hình 1.4 Cơ cấu thu tại UEH 38 5 Hình 1.5 Cơ cấu nguồn thu của NEU 40 6 Hình 1.6 Cơ cấu nguồn thu (2015-2017) 43 7 Hình 2.1 Khung nghiên cứu của luận văn 46 8 Hình 3.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy Trường ĐHCN 54 iii MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Hoạt động QLTC trong GDĐH xét về bản chất chính là quá trình tổ chức thực hiện các hoạt động liên quan đến việc tạo lập, phân phối, sử dụng đúng mục đích và có hiệu quả nguồn tài chính gắn với việc quản lý, kiểm tra, giám sát, xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình đó. Do vậy, hoạt động này trước hết phải đảm bảo thu hút các nguồn vốn cho các hoạt động của nhà trường nói chung và hoạt động đào tạo nói riêng diễn ra bình thường và liên tục, tạo điều kiện cho việc duy trì và nâng cao chất lượng. Trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học và cung cấp dịch vụ cho xã hội thường nảy sinh ra các nhu cầu vốn ngắn hạn và dài hạn cho hoạt động thường xuyên cũng như cho đầu tư phát triển của nhà trường. Việc thiếu vốn sẽ khiến cho các hoạt động của nhà trường, nhất là hoạt động đào tạo và nâng cao chất lượng gặp khó khăn thậm chí không thể triển khai được.

Do đó, việc đảm bảo cho các hoạt động của nhà trường cũng như hoạt động đào tạo được tiến hành bình thường, liên tục phụ thuộc rất lớn vào việc tổ chức huy động các nguồn lực tài chính của nhà trường. Mặt khác, hoạt động QLTC giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của trường và nâng cao chất lượng GDĐH. Vai trò này được thể hiện ở việc ra quyết định đầu tư và huy động vốn kịp thời đầy đủ cho hoạt động đào tạo và nâng cao hiệu quả sử dụng đồng vốn; sử dụng đòn bảy tài chính hợp lý là yếu tố quan trọng khuyến khích giảng viên, nhân viên phục vụ nâng cao trình độ chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy; cán bộ nhân viên nhà trường nâng cao trách nhiệm phục vụ giảng dạy và học tập. Ngoài ra, thông qua sử dụng công cụ QLTC để kiểm quá trình đào tạo, các hoạt động của nhà trường như thu chi, thực hiện các chỉ tiêu tài chính, báo cáo tài chính, từ đó phát hiện những tồn tại chưa được khai thác để đưa ra các quyết định thích hợp.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa giáo dục hiện nay, tài chính nhà trường ngày càng trở nên quan trọng bởi lẽ tài chính ảnh hưởng quyết định đến việc mở rộng quy mô đào tạo, liên doanh, liên kết, thu hút nhân tài vật lực phục vụ cho quá trình đào tạo và nâng cao chất lượng giáo dục; nguồn lực chính hùng mạnh là yếu tố rất 1 cơ bản, là điều kiện rất quan trọng, quyết định giúp trường nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững. GDĐH luôn được đặt lên hàng đầu trong phát triển kinh tế- xã hội của bất kỳ quốc gia nào. GDĐH của các quốc gia đang phát triển là một hệ thống mở với nền kinh tế- xã hội. Một trong những đổi mới quan trọng về quản lý giáo dục đại học gần đây nhất của Bộ GD & ĐT đang yêu cầu các trường thực hiện “3 công khai”: công khai cam kết chất lượng giáo dục; công khai các điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục; công khai thu chi tài chính.

Với chính sách này, Bộ đã trao cho các trường chiếc chìa khóa tháo gỡ khó khăn trong đào tạo tiến tới nâng cao chất lượng phục vụ theo nhu cầu xã hội. Nghị định 16/2015/NĐ-CP ngày 15/02/2015 của Chính phủ (NĐ16) tạo khung pháp lý để các trường tổ chức các hoạt động QLTC một cách hiệu quả hơn, đáp ứng mục tiêu, thực hiện sứ mệnh, từng bước đổi mới, theo hướng nâng cao quyền tự chủ, gắn với tự chịu trách nhiệm về tài chính. Gần đây nhất, ngày 19/11/2018, Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục Ðại học với tỷ lệ phiếu tán thành trên 84%, với kỳ vọng nhằm hoàn thiện mô hình tổ chức quản lý, chương trình, nội dung, phương pháp QLTC và khẳng định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các trường đại học, cao đẳng trong chiến lược đổi mới giáo dục Việt Nam đáp ứng nhu cầu phát triển đất nước thời kỳ hội nhập.