Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh - Trương Thị Hây

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TRƯƠNG THỊ HÂY QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI HUYỆN TÂN CHÂU, TỈNH TÂY NINH LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ HÀ NỘI – 2021 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TRƯƠNG THỊ HÂY QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI HUYỆN TÂN CHÂU, TỈNH TÂY NINH Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. ĐINH MẠNH TUẤN HÀ NỘI – 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận văn “Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh” là công trình nghiên cứu khoa học, độc lập của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. TÁC GIẢ LUẬN VĂN Ký, ghi rõ họ tên TRƯƠNG THỊ HÂY LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn Ban lãnh đạo Học viện Khoa học xã hội, quý Thầy cô trong Khoa kinh tế học - Học viện Khoa học xã hội đã tận tình chỉ dạy, truyền đạt những kiến thức, những kinh nghiệm quý báu giúp cho tôi trang bị hành trang cho công việc của mình sau này.

Đồng thời, cũng đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong thời gian học tập và trong quá trình nghiên cứu, tạo mọi điều kiện thuận lợi về mặt thủ tục cho hoạt động nghiên cứu của tôi. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS.Đinh Mạnh Tuấn - Viện nghiên cứu Châu Âu đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài tốt nghiệp. Nhờ có sự hướng dẫn của Thầy, tôi đã hoàn thành được Luận văn của mình và tích lũy được nhiều kiến thức quý báu. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến Ban lãnh đạo UBND huyện, Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Tân Châu đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp của mình.

Tôi xin kính chúc Quý thầy cô, các đồng chí lãnh đạo và các bạn nhiều sức khỏe, hạnh phúc và thành đạt. Tôi xin chân thành cảm ơn! Tác giả Trương Thị Hây MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHI THƯỜNG XUYÊN VÀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN. Tổng quan về ngân sách nhà nước và quản lý ngân sách nhà nước.

Cơ sở lý luận về chi thường xuyên và quản lý chi thường xuyên. Nội dung quản lý chi thường xuyên từ ngân sách cấp huyện. Các yếu tố ảnh hưởng đến chi ngân sách và quản lý chi ngân sách nhà nước. Tính tất yếu phải quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước.

Kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở một số huyện và bài học kinh nghiệm cho huyện Tân Châu. 26 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI HUYỆN TÂN CHÂU GIAI ĐOẠN 2018 – 2020. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, chính trị - xã hội của huyện Tân Châu. Thực trạng chi thường xuyên ngân sách nhà nước huyện Tân Châu giai đoạn 2018 - 2020.

Đánh giá thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách của huyện Tân Châu. 51 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN CỦA HUYỆN TÂN CHÂU. Yêu cầu đặt ra trong công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước. Định hướng phát triển kinh tế xã hội huyện Tân Châu đến năm 2025.

Giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cường quản lý chi thường xuyên từ NSNN trên địa bàn huyện Tân Châu giai đoạn 2021 - 2025. 73 TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ NSNN Ngân sách Nhà nước KTXH Kinh tế xã hội NSTW Ngân sách Trung ương NSĐP Ngân Sách địa phương HĐND Hội đồng nhân dân UBND Ủy ban nhân dân KBNN Kho bạc nhà nước NTM Nông thôn mới TC Tài chính ATGT An toàn giao thông XDCB Xây dựng cơ bản DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Bảng 2. Cơ cấu kinh tế của huyện Tân Châu giai đoạn 2018 -2020.2: Cán bộ quản lý ngân sách Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện thời điểm 2021. 38 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1.1 Cơ cấu hệ thống NSNN.1 Mô hình tổ chức quản lý NSNN tại huyện Tân Châu.

Sơ đồ hệ thống quản lý tài chính. Biểu đồ so sánh dự toán và thực hiện chi thường xuyên. Tính cấp thiết của đề tài Ngân sách nhà nước (NSNN) có vai trò rất quan trọng và không thể thiếu trong toàn bộ hoạt động kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng và đối ngoại của đất nước, NSNN là nguồn lực để thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của nhà nước. Đồng thời NSNN còn được xem là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế có vai trò quan trọng giúp kích thích tăng trưởng kinh tế, điều tiết thị trường giá cả và chống lạm phát, điều tiết thu nhập dân cư góp phần thực hiện công bằng xã hội.

Ở Việt Nam, NSNN là khâu chủ đạo trong hệ thống tài chính công, việc sử dụng NSNN có ý nghĩa quốc gia với phạm vi tác động lớn và chủ yếu cho các nhu cầu có tính chất toàn xã hội. Theo Luật NSNN, ngân sách cấp huyện là một bộ phận cấu thành của NSNN là cấp ngân sách thực hiện chức năng, nhiệm vụ của NSNN. Do đó việc tổ chức quản lý chi ngân sách cấp huyện có hiệu quả sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ổn định chính trị, xã hội của địa phương. Huyện Tân Châu là một trong tám huyện của tỉnh Tây Ninh, một huyện biên giới giữa Việt Nam - Campuchia có đường biên giới dài 47,5km; phía Đông giáp tỉnh Bình Phước; phía Tây giáp huyện Tân Biên; phía Nam giáp Thành phố Tây Ninh và huyện Dương Minh Châu; phía Bắc giáp huyện Mê Mốt, tỉnh Tboung Khmum, Vương quốc Campuchia.

Huyện mới được thành lập từ năm 1989, nền kinh tế chủ yếu phát triển là nông nghiệp bao gồm cây cao su, cây mía, cây mì cho nên vẫn là một huyện có nền kinh tế khó khăn. Trong cơ cấu chi NSNN của huyện Tân Châu nói riêng và ngân sách cấp huyện nói chung, gồm có hai khoản chi lớn là chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên, trong đó chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn, nhằm đảm bảo cho bộ máy nhà nước hoạt động liên tục, hiệu quả, phục vụ các mục tiêu, nhiệm vụ chính trị- kinh tế - xã hội của nhà nước. Hiện tại, công tác quản lý chi NSNN tại huyện Tân Châu trong thời gian qua đã đạt được những kết quả nhất định và đã có những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, việc quản lý chi thường xuyên ngân sách địa phương tại UBND huyện Tân Châu vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn, bất cập từ khâu lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán ngân sách, cụ thể: Dự toán xây dựng chưa gắn kết chặt chẽ với nhiệm vụ của đơn vị, một số nhiệm vụ chi thường xuyên 1 chưa thật sự cấp thiết, có nhiều định mức chi chưa phù hợp, việc thanh quyết toán ngân sách hàng năm chưa nghiêm trong khâu thực hiện… Do đó, nếu quản lý tốt việc chi thường xuyên, sẽ tạo được nguồn lực đầu tư phát triển cho kinh tế xã hội của huyện.

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để kiểm soát chặt chẽ và quản lý tốt chi thường xuyên hiện nay đang trở nên rất cấp thiết. Xuất phát từ lý do nêu trên, tôi chọn đề tài “Quản lý chi thường xuyên NSNN tại huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh” để thực hiện luận văn tốt nghiệp thạc sĩ ngành quản lý kinh tế của mình. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về quản lý NSNN nói chung và các vấn đề liên quan đến NSNN từ cấp trung ương đến cấp cơ sở. Qua đây, tác giả xin kể tên một số công trình tiêu biểu như sau: Luận án Tiến sĩ: “Quản lý chi ngân sách địa phương cho giáo dục công lập tỉnh Thanh Hóa” của tác giả Nguyễn Thị Loan, Học viện Tài chính (2019).

Luận án đã nêu ra được một số giải pháp liên quan đến việc hoàn thiện cơ chế phân cấp quản lý chi ngân sách địa phương cho giáo dục công lập của tỉnh Thanh Hóa; xây dựng định mức phân bổ/hoàn thiện cơ chế phân bổ chi ngân sách địa phương cho giáo dục công lập theo kết quả thực hiện nhiệm vụ; nâng cao chất lượng cho công tác xây dựng kế hoạch tài chính - ngân sách trung hạn cho ngành giáo dục. Bên cạnh đó, luận án cũng nêu thêm một số giải pháp liên quan đến việc điều chỉnh mức thu học phí đối với giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông theo quy định tại Nghị định 86/2015/NĐ-CP; Khuyến khích xã hội hóa giáo dục để tăng cường nguồn lực đầu tư cho giáo dục. Luận án Tiến sĩ của tác giả Lê Văn Nghĩa: “Quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Đăk Lăk”, Trường Chính trị Quốc gia TP. Hồ Chí Minh (2018).

Luận án đã nêu bật được các lý luận cũng như phân tích làm rõ thực trạng một số vấn đề liên quan đến công tác quản lý chi NSNN của tỉnh Đăk Lăk trong giai đoạn 2010-2016. Đồng thời tổng hợp được nhiều bài học kinh nghiệm hữu ích đối với việc quản lý chi NSNN. Bên cạnh đó, Luận án cũng đã đề xuất được một số phương hướng hoàn thiện quản lý chi NSNN của tỉnh phù hợp với mục tiêu phát triển của tỉnh. 2 Luận án Tiến sĩ: “Sử dụng công cụ kế toán, kiểm toán trong công tác quản lý tài chính ngân sách quận/huyện trên địa bàn thành phố Hà Nội” của tác giả Phan Thị Hồng Minh, Học viện Tài chính (2018).

Tác giả đã hệ thống hóa và làm rõ hơn lý luận về việc sử dụng công cụ kế toán, kiểm toán trong quản lý tài chính ngân sách quận, huyện, cụ thể là phân tích vấn đề về ngân sách quận/huyện và quản lý ngân sách quận/ huyện; Luận án cũng đã phân tích một số thực trạng của việc sử dụng công cụ kế toán, kiểm toán trong quản lý tài chính ngân sách quận/huyện trên địa bàn thành phố Hà Nội. Đồng thời đề xuất các giải pháp mang tính toàn diện, từ việc hoàn thiện cơ sở pháp lý, hoạt động nghiệp vụ, tổ chức bộ máy đến việc nâng cao nguồn nhân lực kế toán, kiểm toán, đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng công nghệ lõi kỹ thuật số của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 để nâng cao chất lượng kế toán, kiểm toán NSNN, trong đó có ngân sách quận/huyện ở Thành phố Hà Nội.