Luận án Tiến sĩ: Phân tích đầu tư chứng khoán VN bằng phương pháp thống kê phân vị

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN ************************* PHẠM LỆ MỸ PHÂN TÍCH ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM BẰNG PHƯƠNG PHÁP THỐNG KÊ PHÂN VỊ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2016 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN ************************* PHẠM LỆ MỸ PHÂN TÍCH ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM BẰNG PHƯƠNG PHÁP THỐNG KÊ PHÂN VỊ Chuyên ngành : TOÁN KINH TẾ Mã số: : 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1.TS Trần Hùng Thao 2.TS Trần Trọng Nguyên HÀ NỘI - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của cá nhân tôi. Các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS. Trần Hùng Thao và PGS. Trần Trọng Nguyên.

Các tài liệu, số liệu và trích dẫn đã sử dụng là trung thực, chính xác. Các kết quả nghiên cứu của luận án chưa được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Hà Nội, ngày 20 tháng 8 năm 2016 Tác giả luận án Phạm Lệ Mỹ LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận án này, tác giả luôn nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của tập thể giáo viên hướng dẫn, các đồng nghiệp, gia đình và bạn bè. Trước hết, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Trần Hùng Thao, PGS.TS Trần Trọng Nguyên, đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án.

Tác giả chân thành biết ơn tập thể giáo viên Khoa Toán Kinh tế, cùng các Thầy, Cô giáo tham gia giảng dạy chương trình nghiên cứu sinh trường Đại học Kinh tế quốc dân. Chính những kiến thức mới, phương pháp mới được tiếp thu từ quá trình nghiên cứu là hành trang giúp tác giả hoàn thành luận án. Tác giả xin gởi lời cám ơn chân thành đến Ban chủ nhiệm Khoa Toán trường Đại học Khoa học Huế cùng các Thầy Cô, các đồng nghiệp trong Khoa đã luôn quan tâm và tạo mọi điều kiện trong quá trình học tập, công tác cũng như thực hiện luận án. Cuối cùng, xin gởi lời cám ơn đến tất cả những người thân trong gia đình và những người bạn yêu quý của tôi, chính sự yêu thương, quan tâm, động viên của gia đình và các bạn là nguồn động lực to lớn để tác giả hoàn thành luận án.

Xin trân trọng cám ơn! Hà Nội, ngày 20 tháng 8 năm 2016 Tác giả luận án Phạm Lệ Mỹ MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. v DANH MỤC BẢNG BIỂU .vii DANH MỤC HÌNH VẼ. ix PHẦN MỞ ĐẦU.

1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Phân tích và đầu tư chứng khoán. Khái niệm về phân tích và đầu tư chứng khoán. Các phương pháp phân tích đầu tư cổ phiếu.

Các chiến lược đầu tư chứng khoán. Tổng quan về phân tích và đầu tư chứng khoán. Phương pháp thống kê phân vị. Phương pháp hàm phân vị.

Phương pháp hồi quy phân vị. 36 Kết luận chương 1. 47 CHƯƠNG 2: MÔ HÌNH HÀM PHÂN VỊVÀ ỨNG DỤNG TRONG PHÂN TÍCH VÀ DỰ BÁO. Mô hình hàm phân vị.

Cơ sở xây dựng mô hình hàm phân vị. Xây dựng mô hình. Ước lượng các tham số trong mô hình hàm phân vị. Ứng dụng mô hình hàm phân vị trong phân tích và dự báo xu hướng giá một số cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Mô tả số liệu. Kết quả phân tích. Mô hình phương sai có điều kiện thay đổi. So sánh độ chính xác dự báo của mô hình hàm phân vị và mô hình phương sai có điều kiện thay đổi.

Sai số dự báo. Kết quả dự báo. 72 Kết luận chương 2. 79 CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP HỒI QUY PHÂN VỊ TRONG PHÂN TÍCH RỦI RO.

Rủi ro và đo lường rủi ro. Khái niệm rủi ro và phân loại rủi ro. Một số công cụ đo lường rủi ro cơ bản. Mô hình phân tích và định giá tài sản tài chính CAPM (CapitalAsset Pricing Model)- Tiếp cận bằng mô hình hồi quy phân vị.

Mô hình CAPM. Ý nghĩa của hệ số beta. Ước lượng CAPM. Kết quả phân tích thực nghiệm.

Mô hình Fama-French với yếu tố ngành - Tiếp cận bằng mô hình hồi quy phân vị. Mô hình Fama-French. Mở rộng mô hình Fama-French với yếu tố ngành. Mô hình Fama -French với yếu tố ngành trong phân tích một số cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam - Tiếp cận mô hình hồi quy phân vị.

102 Kết luận chương 3. 115 MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH. 117 KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO. Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo.

120 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ. 122 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 130 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT AAM : Công ty cổ phần Thủy sản Mekong ACC : Công ty Cổ phần Bê tông Becamex AGR : Công ty Cổ phần chứng khoán ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam ARCH : Mô hình phương sai có điều kiện của sai số thay đổi tự hồi quy (Autoregressive Conditional Heterescedastic Models) BIC : Công ty Cổ phần Bảo hiểm Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam BID : Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam BMI : Tổng Công ty cổ phần Bảo Minh BRC : Công ty Cổ phần Cao su Bến Thành BSI : Công ty Cổ phần chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam CAPM : Mô hình phân tích và định giá tài sản tài chính (Capital Asset Price Model) CCI : Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghiệp Thương mại Củ Chi CLW : Công ty cổ phần Cấp nước Chợ Lớn CTG : Ngân hàng Thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam DAG : Công ty Cổ phần nhựa Đông Á DPM : Tổng công ty cổ phần Phân bón và Hóa chất dầu khí DRC : Công Ty Cổ Phần Cao Su Đà Nẵng DSN : Công ty cổ phần Công viên nước Đầm Sen EIB : Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xuất nhập khẩu Việt Nam ELC : Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Công nghệ FPT : Công ty cổ phần FPT GARCH : Mô hình phương sai có điều kiện của sai số thay đổi tự hồi quy tổng quát (Generalized Autoregressive Conditional Heterescedastic Models) GMC : Công ty Cổ phần sản xuất Thương mại May Sài Gòn HCM : Công ty Cổ phần chứng khoán Thành Phố Hồ Chí Minh HNX : Sàn Giao dịch Chứng khoán Hà nội. HOSE : Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh HTI : Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển hạ tầng IDICO HVX : Công ty cổ phần xi măng Vicem Hải Vân KDC : Công ty Cổ phần Tập đoàn Kinh Đô KSB : Công ty Cổ phần Khoáng sản và xây dựng Bình Dương MBB : Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội MSN : Công ty cổ phần tập đoàn Masan OGC : Công ty Cổ phần Tập đoàn Đại Dương OLS : Hồi quy trung bình bình phương nhỏ nhất (Ordinary Least Square) PGI : Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex PJT : Công Ty Cổ Phần Vận tải Xăng dầu Đường Thủy Petrolimex PPC : Công ty Cổ phần Nhiệt điện Phả Lại PVD : Tổng Công ty Cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí RAL : Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông RDP : Công ty cổ phần Nhựa Rạng Đông SII : Công ty Cổ phần hạ tầng nước Sài Gòn SIM : Mô hình chỉ số đơn (Single Index Model) SSI : Công ty Cổ phần chứng khoán Sài Gòn STB : Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín TGARCH : Threshold GARCH TVS : Công ty Cổ phần chứng khoán Thiên Việt VCB : Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam VIC : Tập Đoàn VinGroup - Công ty cổ phần VIS : Công ty Cổ phần Thép Việt Ý VMD : Công ty cổ phần Y Dược phẩm Vimedimex VNA : Công ty Cổ phần Vận tải biển VINASHIP VNINDEX : Chỉ số VNindex VNM : Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.

Mô tả thống kê chuỗi lợi suất của các cổ phiếu.Bảng ước lượng các tham số với mô hình hàm phân vị cho các cổ phiếu. Kết quả ước lượng theo mô hình GARCH. Kết quả ước lượng theo mô hình TGARCH. So sánh giá cổ phiếu thực tế và giá cổ phiếu dự báo theo mô hình hàm phân vị và mô hình phương sai có điều kiện thay đổi.

Dự báo ngoài mẫu của mô hình hàm phân vị và mô hình phương sai có điều kiện thay đổi. Bảng thống kê mô tả lợi suất của các cổ phiếu trong nhóm VN30. Bảng thống kê mô tả lợi suất của các cổ phiếu trong nhóm VNSMALL. Giá trị hệ số beta của nhóm cổ phiếu VN30 ứng với phương pháp ước lượng OLS.

Giá trị hệ số beta của nhóm cổ phiếu VNSMALL ứng với phương pháp ước lượng OLS. Giá trị hệ số beta của nhóm cổ phiếu VN30 với các mức phân vị khác nhau – ước lượng bằng phương pháp hồi quy phân vị. Giá trị hệ số beta của nhóm cổ phiếu VNSMALL với các mức phân vị khác nhau - ước lượng bằng phương pháp hồi quy phân vị. Phân chia cổ phiếu theo giá trị vốn hóa và tỷ số BE/ME.

Hệ số trong mô hình Fama_French với yếu tố ngành ước lượng bằng phương pháp OLS của nhóm ngành Tài chính, Ngân hàng và Bảo hiểm. Hệ số trong mô hình Fama_French với yếu tố ngành ước lượng bằng phương pháp OLS của nhóm ngành Bất động sản. Hệ số trong mô hình Fama_French với yếu tố ngành ước lượng bằng phương pháp OLS của nhóm ngành Hàng Tiêu dùng thiết yếu. Bảng các hệ số ước lượng theo mô hình Fama-French mở rộng với yếu tố ngành với phương pháp ước lượng hồi quy phân vị của các cổ phiếu ngành Tài chính, Ngân hàng và Bảo hiểm.

Bảng các hệ số ước lượng theo mô hình Fama-French mở rộng với yếu tố ngành với phương pháp ước lượng hồi quy phân vị của các cổ phiếu ngành Bất động sản. Bảng các hệ số ước lượng theo mô hình Fama-French mở rộng với yếu tố ngành với phương pháp ước lượng hồi quy phân vị của các cổ phiếu ngành Hàng Tiêu dùng Thiết yếu. 109 DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 1. Hàm phân phối xác suất.

Hàm phân vị tương ứng. Hàm phân vị mũ Exp, hàm đối phân vị mũ RefExp. Hàm phân vị của phân phối Power – Pareto.