Luận án tiến sĩ phát triển lĩnh vực công nghệ tài chính fintech của trung quốc v

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ HẠ PHÁT TRIỂN LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ TÀI CHÍNH (FINTECH) CỦA TRUNG QUỐC VÀ MỘT SỐ HÀM Ý CHO VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2022 luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ HẠ PHÁT TRIỂN LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ TÀI CHÍNH (FINTECH) CỦA TRUNG QUỐC VÀ MỘT SỐ HÀM Ý CHO VIỆT NAM Ngành: Kinh tế Quốc tế Mã số: 9 31 01 06 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. NGUYỄN BÌNH GIANG 2. HÀ THỊ HỒNG VÂN HÀ NỘI - 2022 luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan luận án này là công trình nghiên cứu độc lập của tôi. Các tài liệu, số liệu nêu trong luận án có nguồn trích dẫn hợp lý, không vi phạm quy định của pháp luật.

Tôi cam đoan những điều trên là đúng sự thật; nếu sai, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Thị Hạ i luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com LỜI CẢM ƠN Nghiên cứu sinh xin được bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến Học viện Khoa học xã hội, khoa Kinh tế học, các thầy cô giáo và anh chị em đồng nghiệp đã hết lòng giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận án này. Đặc biệt, nghiên cứu sinh xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy Nguyễn Bình Giang và cô Hà Thị Hồng Vân đã tận tình hướng dẫn, góp ý, chỉ bảo tận tâm và đưa ra nhiều gợi mở quý báu cho nghiên cứu sinh trong quá trình thực hiện luận án. NCS cũng xin được bày tỏ lòng cảm ơn đến gia đình và người thân đã luôn động viên, chia sẻ để NCS có động lực cố gắng, nỗ lực hoàn thiện tốt nhất luận án này.

ii luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu, nhiệm vụ và câu hỏi nghiên cứu của luận án. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án.

Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu của luận án. Đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án. Kết cấu của Luận án.

9 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ PHÁT TRIỂN LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ TÀI CHÍNH Ở TRUNG QUỐC.1 Các nghiên cứu về lịch sử ra đời và phát triển của lĩnh vực FinTech ở Trung Quốc.2 Các nghiên cứu về chính sách quản lý, phát triển lĩnh vực FinTech của Trung Quốc và kinh nghiệm .3 Các nghiên cứu về thực trạng phát triển FinTech ở Trung Quốc và kinh nghiệm phát triển FinTech từ Trung Quốc .4 Các nghiên cứu về các mảng thị trường ứng dụng FinTech và một số công ty FinTech hàng đầu của Trung Quốc.5 Các nghiên cứu về những rủi ro, thách thức, tiềm năng và xu hướng phát triển của lĩnh vực FinTech ở Trung Quốc .6 Nhận xét, đánh giá.1 Các vấn đề chưa được đề cập/Khoảng trống nghiên cứu .2 Các vấn đề mà Luận án sẽ kế thừa .3 Những vấn đề tiếp tục được triển khai nghiên cứu trong nội dung của luận án. 25 Chương 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ TÀI CHÍNH.1 Khái niệm và phân loại FinTech. 27 iii luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.1 Khái niệm FinTech .2 Phân loại FinTech .2 Một số nội dung cơ bản về phát triển FinTech.1 Hệ sinh thái FinTech .2 Các lĩnh vực hoạt động kinh doanh chính của FinTech (Hệ sinh thái sản phẩm- dịch vụ FinTech) .3 Các tiêu chí đánh giá sự phát triển FinTech .4 Các nhân tố tác động đến sự phát triển của FinTech .1 Các nhân tố tác động tới sự hình thành và phát triển của FinTech .2 Các nhân tố chính thúc đẩy sự thành công của các công ty FinTech .5 Thực tiễn phát triển lĩnh vực FinTech trên thế giới .1 Lịch sử hình thành và phát triển của FinTech trên toàn cầu .2 Lịch sử phát triển của FinTech tại Trung Quốc.3 Phát triển FinTech tại một số quốc gia điển hình khác trên thế giới.6 Khung phân tích của luận án. 55 Tiểu kết chương 2.

57 Chương 3: THỰC TRẠNG VÀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ TÀI CHÍNH CỦA TRUNG QUỐC .1 Quan điểm, chủ trương của Trung Quốc về phát triển FinTech .2 Thực trạng phát triển FinTech ở Trung Quốc .1 Phát triển quy mô của thị trường .2 Phát triển của Hệ sinh thái FinTech .3 Phát triển về ứng dụng công nghệ .3 Xu hướng phát triển, thách thức và các vấn đề đặt ra đối với phát triển FinTech ở Trung Quốc .1 Xu hướng phát triển .2 Những thách thức và các vấn đề đặt ra đối với phát triển FinTech ở Trung Quốc. 74 iv luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.4 Các chính sách quản lý, phát triển FinTech của Trung Quốc .1 Nhóm chính sách về hoàn thiện hệ thống pháp lý cũng như môi trường, quy hoạch tổng thể cho phát triển FinTech nói chung .2 Nhóm chính sách huy động các nguồn lực cho phát triển FinTech (đầu tư vốn, công nghệ, nhân tài. cho phát triển FinTech) .3 Nhóm chính sách phát triển Hệ sinh thái FinTech .5 Một số đánh giá về phát triển FinTech ở Trung Quốc .1 Những lý do thúc đẩy FinTech phát triển nhanh và bùng nổ tại Trung Quốc .2 Một số đánh giá về cách tiếp cận chính sách của Trung Quốc trong việc quản lý, phát triển FinTech .3 Một số đánh giá về cách thức triển khai các chính sách quản lý, phát triển FinTech của Trung Quốc .4 Một số đánh giá về những kết quả đạt được và các vấn đề còn tồn tại .6 Kinh nghiệm phát triển FinTech ở Trung Quốc .1 Kinh nghiệm phát triển FinTech của Chính phủ Trung Quốc .2 Kinh nghiệm giải quyết những thách thức chung đối với lĩnh vực FinTech .3 Kinh nghiệm phát triển của một số Kỳ lân FinTech ở Trung Quốc. 128 Tiểu kết chương 3.

133 Chương 4: MỘT SỐ HÀM Ý CHO VIỆT NAM .1 Khái quát thực trạng phát triển lĩnh vực FinTech ở Việt Nam.1 Sự phát triển FinTech ở Việt Nam.2 Một số vấn đề và thách thức đối với sự phát triển FinTech ở Việt Nam .2 Tác động của sự phát triển FinTech ở Trung Quốc đến Việt Nam.1 ―Chiến lược toàn cầu hóa‖ của các công ty FinTech Trung Quốc và tác động. 141 v luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.2 Tác động tiềm năng từ tiền số của Trung Quốc .3 Một số hàm ý cho phát triển FinTech ở Việt Nam nhìn từ kinh nghiệm phát triển FinTech của Trung Quốc .1 Về phía Chính phủ và các cơ quan quản lý .2 Về phía các doanh nghiệp FinTech, các công ty phát triển công nghệ và các định chế tài chính. 156 Tiểu kết chương 4. 161 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ.

164 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 165 PHỤ LỤC vi luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Ký hiệu Viết đầy đủ Viết đầy đủ viết tắt bằng tiếng Anh/Trung (nếu có) bằng tiếng Việt API Application Programming Giao diện lập trình ứng dụng Interface ADB The Asian Development Bank Ngân hàng Phát triển châu Á AI Artificial Intelligence Trí tuệ nhân tạo BRI Belt and Road Initiative Sáng kiến ―Vành đai và Con (一带一路) đường‖ CNTT Công nghệ thông tin DCEP/ Digital Currency Electronic Thanh toán điện tử tiền tệ kỹ thuật eCNY Payment/ electronic Chinese Yuan số/ Đồng Nhân dân tệ kỹ thuật số của Trung Quốc FinTech Financial Technology Công nghệ tài chính IMF International Monetary Fund Quỹ Tiền tệ Quốc tế KYC Know Your Customer Hiểu khách hàng của bạn (Định danh khách hàng) e-KYC Electronic Know Your Customer Định danh khách hàng điện tử NHTW Ngân hàng Trung ương NHNN Ngân hàng Nhà nước NIFA National Internet Finance Hiệp hội Tài chính Internet Trung Association of China Quốc (中国 互联网 金融 协会) NDT Nhân dân tệ PBoC People's Bank of China Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (中国人民银行) P2P Peer to Peer (lending) (Cho vay) ngang hàng WB World Bank Ngân hàng Thế giới vii luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Tổng hợp các yếu tố hỗ trợ/thúc đẩy sự hình thành FinTech .1: Quy hoạch phát triển công nghệ tài chính Trung Quốc năm 2021.2: Đặc điểm và trường hợp ứng dụng của phát triển trọng điểm công nghệ tài chính Trung Quốc .3: Mục tiêu phát triển các thành phố trọng điểm công nghệ tài chính Trung Quốc .4: Tổng hợp chính sách hỗ trợ các thành phố trọng điểm công nghệ tài chính Trung Quốc (1) .5: Tổng hợp chính sách hỗ trợ các thành phố trọng điểm công nghệ tài chính Trung Quốc (2) .6: Tổng hợp chính sách hỗ trợ các thành phố trọng điểm công nghệ tài chính Trung Quốc (3) .7: Tổng hợp các chính sách hỗ trợ ngành công nghệ tài chính Trung Quốc tính đến tháng 5/2021 (1) .8: Tổng hợp chính sách hỗ trợ ngành công nghệ tài chính Trung Quốc tính đến tháng 5/2021 (2) .9: Tổng hợp chính sách hỗ trợ ngành công nghệ tài chính Trung Quốc tính đến tháng 5/2021 (3) .10 Các động lực thúc đẩy tăng trưởng FinTech ở Trung Quốc. 108 viii luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1 Hệ sinh thái FinTech .1: Các phương thức thanh toán ở Trung Quốc .2: Các phương thức thanh toán ở Mỹ.3 Quy mô thị trường của ngành cho vay P2P (theo khối lượng giao dịch) của Trung Quốc (từ năm 2014 và dự báo đến năm 2023) .1 Thị trường FinTech Việt Nam 2021 .2 Hệ sinh thái FinTech Việt Nam 2021. 137 ix luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.nam MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Trong thập kỷ vừa qua, công nghệ tài chính (FinTech) đã và đang phát triển nhanh chóng, tác động đáng kể đến các sản phẩm tài chính truyền thống, các doanh nghiệp, dịch vụ, người tiêu d ng và cả cơ cấu tổ chức trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng trên toàn cầu. Việc ứng dụng rộng rãi các công nghệ thông tin (CNTT) như số hóa, kết nối mạng, công nghệ thông minh, c ng với nhu cầu thị trường khổng lồ đã thúc đẩy sự b ng nổ mạnh mẽ của công nghệ tài chính để phục vụ nền kinh tế. FinTech, theo đó, đã có những bước phát triển nhảy vọt, thu hút lượng vốn đầu tư lớn và mang lại nhiều lợi ích tài chính cho người tiêu d ng; kể từ năm 2010 cho đến nay, đầu tư vào FinTech trên thế giới đã tăng trưởng gấp hơn 100 lần.