Luận án tiến sĩ nợ công cấp địa phương ở việt nam

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ HOÀNG QUỐC CƢỜNG NỢ CÔNG CẤP ĐỊA PHƢƠNG Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ CHÍNH TRỊ HÀ NỘI - 2019 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ HOÀNG QUỐC CƢỜNG NỢ CÔNG CẤP ĐỊA PHƢƠNG Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ Chuyên ngành: Kinh tế chính tế Mã số: 9310102.01 Giáo viên hƣớng dẫn: 1. Nguyễn Ngọc Thanh 2. Nguyễn Anh Tuấn HÀ NỘI - 2019 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT. i DANH MỤC CÁC BẢNG.

ii DANH MỤC HÌNH VẼ. iii LỜI NÓI ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ NỢ CÔNG VÀ NỢ CÔNG CẤP ĐỊA PHƢƠNG. Các công trình nghiên cứu ngoài nước.

Các công trình trong nước. Khoảng trống nghiên cứu. TỔNG QUAN LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NỢ CÔNG VÀ NỢ CÔNG CẤP ĐỊA PHƢƠNG. Một số vấn đề lý luận về nợ công.

Nợ công và các hình thức nợ công. Tác động của nợ công đối với nền kinh tế. Tổng quan về nợ công cấp địa phương. Khái niệm nợ công cấp địa phương.

Quản lý nợ công cấp địa phương. Các nhân tố ảnh hưởng đến nợ công cấp địa phương. Cơ cấu ngân sách nhà nước. Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước và quản lý nợ công.

Thâm hụt ngân sách nhà nước. Chiến lược và tình hình phát triển kinh tế - xã hội. Kinh nghiệm về phân cấp quản lý nợ địa phương và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Kinh nghiệm của Pháp.

66 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Kinh nghiệm của Trung Quốc. Bài học Kinh nghiệm cho Việt Nam. THỰC TRẠNG NỢ CÔNG VÀ QUẢN LÝ NỢ CÔNG CẤP ĐỊA PHƢƠNG Ở VIỆT NAM.

Tổng quan về nợ công và quản lý nợ công của Việt Nam. Tổ chức huy động vốn cho ngân sách nhà nước và cho đầu tư phát triển:. Phân bổ và sử dụng nguồn vốn vay hình thành nợ công. Khả năng trả nợ công của Việt Nam.

Hoạt động kiểm tra và giám sát đảm bảo an toàn nợ công. Hợp tác quốc tế, công khai minh bạch thông tin về nợ công. Thực trạng nợ công cấp địa phương ở Việt Nam. Phân cấp quản lý và hạn mức nợ công cấp địa phương.

Mức nợ công cấp địa phương. Quản lý nợ công cấp địa phương. Đánh giá chung. Một số mặt đạt được.

Một số hạn chế và nguyên nhân. PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NỢ CÔNG CẤP ĐỊA PHƢƠNG Ở VIỆT NAM. Phương hướng, mục tiêu hoàn thiện công tác quản lý nợ công cấp tỉnh/thành phố đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2025. Căn cứ pháp luật đề xuất.

Phương hướng. Giải pháp hoàn thiện quản lý nợ công cấp địa phương ở Việt Nam. Nghiên cứu mở rộng quyền vay nợ của chính quyền địa phương cấp tỉnh133 4. Bảo đảm nợ công cấp địa phương cấp tỉnh ở mức an toàn và bền vững.

135 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Hoàn thiện hoạt động giám sát và cơ chế quản lý. Xây dựng văn bản hướng dẫn chi tiết để triển khai Luật quản lý nợ công sửa đổi. Nâng cao hiệu quả đầu tư công ở địa phương cấp tỉnh.

Chủ động bố trí nguồn lực tài chính trả nợ từ ngân sách địa phương. 157 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 159 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT STT Ký hiệu viết tắt Nguyên nghĩa 1 ABD Ngân hàng phát triển Châu Á 2 BTC Bộ Tài chính 3 BHXH Bảo hiểm xã hội 4 CSTT Chính sách tiền tệ 5 CSTK Chính sách tài khóa 6 CCTT Cán cân thanh toán 7 CCTM Cán cân thương mại 8 CP Chính phủ 9 CTXDTQ Công trái xây dựng tổ quốc 10 DNNN Doanh nghiệp nhà nước 11 FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài 12 GDP Tổng sản phẩm quốc nội 13 IMF Quỹ tiền tệ quốc tế 14 KBNN Kho bạc Nhà nước 15 KHĐT Kế hoạch và đầu tư 16 NSNN Ngân sách Nhà nước 17 NSTW Ngân sách Trung ương 18 NSĐP Ngân sách địa phương 19 NHNN Ngân hàng Nhà nước 20 NHTW Ngân hành Trung ương 21 NHTM Ngân hàng thương mại 22 NHCSXH Ngân hàng chính sách xã hội 23 NHPTVN Ngân hàng phát triển Việt Nam 24 ODA Viện trợ phát triển chính thức 25 QLN Quản lý nợ 26 TPCP Trái phiếu Chính phủ 27 TPKB Tín phiếu Kho bạc 28 TTCK Thị trường chứng khoán 29 GDCK Giao dịch chứng khoán 30 UBCKNN Ủy ban chứng khoán Nhà nước 31 WB Ngân hàng thế giới 32 WTO Tổ chức thương mại thế giới i TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG STT Bảng Nội dung Trang Phân định nguồn thu giữa NSTW và ngân sách 1 Bảng 2.2 Nội dung cân đối NSNN hàng năm 61 3 Bảng 3.1 Tình hình phát hành TPCP giai đoạn 2010 – 2015 81 4 Bảng 3.2 Huy động vốn vay nước ngoài của Chính phủ 82 Giải ngân các khoản vay có BLCP giai đoạn 2010 5 Bảng 3.4 Thực hiện trả nợ Chính phủ giai đoạn 2010-2015 89 Trả nợ được Chính phủ bảo lãnh giai đoạn 2010 – 7 Bảng 3.6 Phân tích nợ công ở Việt Nam 91 9 Bảng 3.7 Vay của Chính quyền địa phương 105 10 Bảng 3.8 Nợ công chính quyền cấp tỉnh giai đoạn 2010-2015 105 11 Bảng 4.1 Hạn mức nợ được Chính phủ bảo lãnh 132 Hạn mức bội chi và dư nợ của Chính quyền địa 12 Bảng 4.2 133 phương ii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC HÌNH VẼ STT Hình Nội dung Trang 1 Hình 1. Nguồn gốc Nợ công 29 iii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI NÓI ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Trong xu hướng đẩy mạnh phân cấp tài chính hiện nay, ngoài phân cấp quyền hạn thu, nhiệm vụ chi, hệ thống điều tiết, bổ xung, còn phân cấp quyền vay nợ, tức là cho phép các địa phương có quyền vay nợ ở một mức độ nhất định theo các quy định nhất định, đó cũng là một vấn đề lớn và mới của phân cấp tài chính, ngân sách. Nợ chính quyền địa phương là toàn bộ các nghĩa vụ nợ (bao gồm gốc và lãi vay) mà chính quyền địa phương phải trả ở một thời điểm nhất định. Nợ chính quyền địa phương là một bộ phận của Nợ công (nợ của chính phủ + Nợ được chính phủ bảo lãnh + Nợ của chính quyền địa phương). Việc vay nợ của chính quyền địa phương có ý nghĩa làm công bằng lợi ích giữa nhà nước trung ương và địa phương, giúp phân bỏ nguồn lực tôi sưu, giảm chi phí hoạt động, ổn định nguồn lực ngân sách, tăng cường năng lực của địa phương trong sử dụng các khoản tài trợ cho địa phương và cuối cùng là góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương…Tuy nhiên nếu không có cơ chế quản lý tốt, các địa phương có thể vay nợ quá nhiều, vượt quá năng lực trả nợ và không hiệu quả, có thể gây ra vỡ nợ hoặc dồn gánh nặng trả nợ lên trung ương,vv như trường hợp một số địa phương ở Mỹ, Trung quốc và một số nước hiện nay.

Nợ công của Việt nam từ 2012 đến nay theo số liệu thông kê của Chính phủ vào khoảng 62-64% GDP. Trong các nguồn vay nợ, thì nợ của chính quyền địa phương chiếm một tỷ lệ không lớn, chiếm khoảng 1,5% tổng số dư nợ công và tương đương gần 0,9% GDP [20]. Nu chỉ căn cứ vào tỷ lệ trên, thì nợ công của chính quyền địa phương không lớn và không quá đáng ngại. Tuy nhiên, trên thực tế, nợ công của chính quyền địa phương Việt Nam hiện nay chưa được tính đầy đủ.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh nguồn thu ngân sách bị 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com giảm do nhiều doanh nghiệp bị ảnh hưởng của sự suy thoái kinh tế toàn cầu, hàng năm, các địa phương vẫn phải dành nguồn ngân sách để thanh toán nợ đọng xây dựng cơ bản ít nhất 30% và tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản nổi lên như một mối nguy mới cho việc quản lý ngân sách và nợ công. Do vậy, quản lý nợ công của địa phương hiện nay có vai trò, ý nghĩa ngày càng lớn không chỉ trong việc chia sẻ khó khăn về ngân sách cho Trung ương mà còn giúp phân bổ nguồn lực tối ưu và góp phần thúc đẩy phát triển ở địa phương ở Việt Nam. Từ năm 2003 đến nay một số địa phương (Hà Nội, TP HCM, Đồng Nai, Đà Nẵng, Hải Phòng…) đã phát hành trái phiếu địa phương cho đầu tư phát triển ở địa phương và đã bước đầu có kết quả nhất định. Tuy nhiên hành lang pháp lý cho vay nợ của chính quyền địa phương còn sơ sài, khiếm khuyết, việc kiểm soát và sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay còn nhiều bất cập…Bên cạnh đó, để nâng cao trách nhiệm của chính quyền các tỉnh, thành phố, tháng 9/2017, Chính phủ đã có Chỉ thị 37 về việc tăng cường quản lý, giám sát vay về cho vay lại đối với chính quyền địa phương, trong đó Chính phủ vay ODA và vay ưu đãi nước ngoài cho các địa phương vay lại.

Trước đây, theo Luật Ngân sách nhà nước năm 2002, khoản vay về cho vay lại không tính trong hạn mức huy động vốn của chính quyền địa phương, vì vậy việc giải ngân rút vốn không bị ảnh hưởng bởi hạn mức vay nợ. Tuy nhiên, Luật Ngân sách nhà nước năm 2015 đã đưa ra giới hạn về dư nợ tối đa của từng địa phương, theo đó tất cả các khoản vay từ các nguồn như vay kiên cố hóa kênh mương, phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay tồn ngân của Kho bạc Nhà nước và vay về cho vay lại từ nguồn vốn nước ngoài đều phải tính trong hạn mức dư nợ tối đa theo quy định. Điều này, đặt ra nhiều thách thức cho chính quyền địa phương trong việc xác định các dự án ưu tiên vay vốn cũng như sử dụng vốn vay hiệu quả. Để làm được điều này, chính quyền các tỉnh, thành phố cần lập được kế hoạch vay, trả nợ chi tiết, trong đó 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.nam phân chia theo từng nội dung: Vay lại từ nguồn vốn vay nước ngoài của Chính phủ, vay từ Ngân hàng Phát triển Việt Nam đối với chương trình kiên cố hóa kênh mương và đường giao thông nông thôn, tạm ứng vốn nhàn rỗi của Kho bạc nhà nước, phát hành trái phiếu chính quyền địa phương (nếu có) và giao nhiệm vụ cho cơ quan chức năng của địa phương tổ chức thực hiện và quản lý chặt chẽ, đúng quy định.