Luận án tiến sĩ Quản lý công: Kiểm toán hoạt động của KTNN đối với các Tập đoàn kinh tế nhà nước

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC TẬP ĐOÀN KINH TẾ NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM Chuyên ngành: Quản lý công Mã số: 9 34 04 03 LUẬN ÁN TIẾN SỸ QUẢN LÝ CÔNG Người hướng dẫn khoa học: 1. Lê Chi Mai 2. Ngô Trí Tuệ Hà Nội, tháng 7/2022 Luận án tiên sĩ Quản lý công LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận án này là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu trong Luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng. TÁC GIẢ LUẬN ÁN i Luận án tiên sĩ Quản lý công MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

Lý do chọn đề tài nghiên cứu. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu. Phương pháp luận nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu:.

Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học. Dự định về những đóng góp của Luận án (về lý luận và thực tiễn). Cấu trúc của Luận án. 6 Chương I: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ.

7 KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC. Nghiên cứu về Kiểm toán nhà nước và kiểm toán hoạt động. Các công trình nghiên cứu ngoài nước. Các công trình nghiên cứu trong nước.

Nghiên cứu về kiểm toán hoạt động đối với các doanh nghiệp. Các công trình nghiên cứu ngoài nước. Các công trình nghiên cứu trong nước. Đánh giá các công trình nghiên cứu.

Đánh giá các công trình nghiên cứu về kiểm toán hoạt động. Đánh giá các công trình nghiên cứu về kiểm toán hoạt động đối với các Tập đoàn kinh tế nhà nước. Khoảng trống nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu đặt ra cho luận án. 17 Tiểu kết Chương I.

18 Chương II: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC TẬP ĐOÀN KINH TẾ NHÀ NƯỚC. TỔNG QUAN VỀ KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC. Những vấn đề chung về Kiểm toán nhà nước. Kiểm toán hoạt động của Cơ quan Kiểm toán tối cao.

KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CƠ QUAN KIỂM TOÁN TỐI CAO ĐỐI VỚI CÁC TẬP ĐOÀN KINH TẾ NHÀ NƯỚC. 35 ii Luận án tiên sĩ Quản lý công 2. Khái quát về các Tập đoàn kinh tế nhà nước. Kiểm toán hoạt động của Kiểm toán nhà nước đối với các Tập đoàn kinh tế nhà nước.

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG ĐỐI VỚI CÁC TẬP ĐOÀN KINH TẾ NHÀ NƯỚC. Nhân tố khách quan. Nhân tố chủ quan. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ TRONG ÁP DỤNG KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM.

Các chỉ dẫn, hướng dẫn về kiểm toán hoạt động. Kinh nghiệm kiểm toán hoạt động tại một số quốc gia. Những bài học kinh nghiệm. 69 Tiểu kết Chương II.

72 Chương III: THỰC TRẠNG KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC VIỆT NAM ĐỐI VỚI CÁC TẬP ĐOÀN KINH TẾ NHÀ NƯỚC. KHÁI QUÁT VỀ SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC VIỆT NAM. Khái quát về Kiểm toán nhà nước Việt Nam. Vai trò của Kiểm toán nhà nước Việt Nam.

Tổ chức và hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước Việt Nam 85 3. THỰC TRẠNG ÁP DỤNG KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC TẬP ĐOÀN KINH TẾ NHÀ NƯỚC. Thực trạng xây dựng chính sách kiểm toán hoạt động đối với các Tập đoàn kinh tế nhà nước ở Việt Nam. Thực trạng xác định, lựa chọn và sử dụng các tiêu chí kiểm toán hoạt động đối với các Tập đoàn kinh tế nhà nước.

Thực trạng bộ máy và nguồn nhân lực cho kiểm toán hoạt động đối với các Tập đoàn kinh tế nhà nước. Thực trạng công tác tổ chức kiểm toán hoạt động đối với các Tập đoàn kinh tế nhà nước. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ HẠN CHẾ TRONG ÁP DỤNG KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC TẬP ĐOÀN KINH TẾ NHÀ NƯỚC. Những kết quả đạt được trong áp dụng kiểm toán hoạt động của Kiểm toán nhà nước.

Các hạn chế và nguyên nhân. 105 Tiểu kết Chương III. 122 iii Luận án tiên sĩ Quản lý công Chương IV: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN ÁP DỤNG KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC VIỆT NAM ĐỐI VỚI CÁC TẬP ĐOÀN KINH TẾ NHÀ NƯỚC. ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN ÁP DỤNG KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC TẬP ĐOÀN KINH TẾ NHÀ NƯỚC.

Hoàn thiện chính sách kiểm toán hoạt động đối với các Tập đoàn kinh tế nhà nước. Hoàn thiện xây dựng, lựa chọn và áp dụng tiêu chí kiểm toán đáp ứng yêu cầu kiểm toán hoạt động đối với Tập đoàn kinh tế nhà nước. Tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thực hiện kiểm toán hoạt động đối với Tập đoàn kinh tế nhà nước. Nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện kiểm toán hoạt động đối với Tập đoàn kinh tế nhà nước.

Khai thác tối ưu nguồn lực tài chính và các nguồn lực phục vụ kiểm toán hoạt động. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN ÁP DỤNG KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC TẬP ĐOÀN KINH TẾ NHÀ NƯỚC. Hoàn thiện chính sách kiểm toán hoạt động đối với Tập đoàn kinh tế nhà nước. Xây dựng, hoàn thiện hệ thống tiêu chí kiểm toán hoạt động các Tập đoàn kinh tế nhà nước.

Tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kiểm toán hoạt động đối với Tập đoàn kinh tế nhà nước. Cải tiến công tác tổ chức kiểm toán hoạt động các Tập đoàn kinh tế nhà nước. ĐIỀU KIỆN TĂNG CƯỜNG ÁP DỤNG KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC TẬP ĐOÀN KINH TẾ NHÀ NƯỚC 148 4. Điều kiện về chủ trương, chính sách, sự quyết tâm của Lãnh đạo.

Điều kiện về nguồn nhân lực tham gia thực hiện. Điều kiện về nguồn kinh phí triển khai thực hiện các giải pháp. Đối với Quốc hội, Chính phủ:. Đối với các cơ quan, tổ chức liên quan:.

152 Tiểu kết Chương IV. 155 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ. 157 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 158 iv Luận án tiên sĩ Quản lý công DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ASOSAI Asian Organization of Supreme Audit Institutions/Tổ chức các cơ quan Kiểm toán tối cao châu Á INTOSAI International Organization of Supreme Audit Institutions/Tổ chức các cơ quan Kiểm toán tối cao thế giới SAI Supreme Audit Institutions/ Cơ quan Kiểm toán tối cao (tên gọi chung của Kiểm toán nhà nước các nước trên thế giới) OECD Organization for Economic Cooperation and Development/Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế ISSAIs International Standards of Supreme Audit Institutions/Hệ thống chuẩn mực kiểm toán quốc tế PASAI Pacific Association of Supreme Audit Institutions/Tổ chức các cơ quan kiểm toán tối cao Khu vực Thái Bình Dương DNNN Doanh nghiệp nhà nước KTNN Kiểm toán nhà nước KTV Kiểm toán viên KTVNN Kiểm toán viên nhà nước KTHĐ Kiểm toán hoạt động NSNN Ngân sách nhà nước TĐKTNN Tập đoàn kinh tế nhà nước EVN Tập đoàn Điện lực Việt Nam PVN Tập đoàn Dầu khí Việt Nam PETROLIMEX Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam TKV Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam VNPT Tập đoàn Bưu chính - Viễn thông Việt Nam VINATEX Tập đoàn Dệt may Việt Nam VIETTEL Tập đoàn Viễn thông quân đội VINACHEM Tập đoàn Hóa chất Việt Nam VRG Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam v Luận án tiên sĩ Quản lý công DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1: So sánh các loại tổ chức kiểm toán phổ biến trên thế giới.

So sánh các loại hình kiểm toán lĩnh vực công. 24 Bảng 3: So sánh một số nội dung về tiêu chí của 3 loại hình kiểm toán. 42 Bảng 4: Thống kê số lượng, đối tượng kiểm toán hoạt động qua các năm. 98 Bảng 5: Một số chỉ tiêu phản ánh kết quả KTHĐ tại các TĐKTNN.

101 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 01: Những nội dung cơ bản trong tổ chức KTHĐ theo quy trình. 48 Biểu đồ 02: Mô hình chuỗi kết quả trong tổ chức kiểm toán. 69 Biểu đồ 03: Phân loại bố trí nhân sự theo chuyên môn đào tạo. Nguồn: Báo cáo của KTNN Việt Nam.

86 Biểu đồ 04: Cơ cấu nhân sự theo ngạch công chức viên chức. Nguồn: Báo cáo của KTNN Việt Nam. 87 vi Luận án tiên sĩ Quản lý công MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu Trước đòi hỏi đổi mới hoạt động quản lý nhà nước đáp ứng yêu cầu của thực tiễn phát triển, trong những năm cuối thế kỷ XX, cải cách hành chính đã trở thành một xu thế phổ biến tại ở các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các nước phương Tây.

Theo đó, chủ đề cải cách hành chính thịnh hành trong những năm 1980 là “Chính phủ nhỏ, xã hội lớn”; sang đến thập niên 1990, tư tưởng làm động lực cho cải cách được thay đổi với khẩu hiệu “sáng tạo lại Chính phủ”. Quan điểm cải cách, đổi mới là dẹp bỏ chế độ quan liêu đang tồn tại, nỗ lực tìm kiếm giải pháp cải cách Chính phủ theo hướng “công việc được thực hiện tốt hơn với chi phí thấp hơn”; trong quản lý hành chính nhà nước, các quốc gia phải tập trung nghiên cứu tiếp thu những công cụ quản lý mới từ khu vực tư nhân để cải thiện quản lý hành chính nhằm làm cho các Chính phủ có trách nhiệm hơn với kết quả hoạt động.Những nỗ lực cải cách này được gọi là quản lý công mới (New Public Management) và xu hướng này tiếp tục được vận dụng, cải thiện, thích ứng cho đến thời điểm hiện nay. Đồng thời với hoạt động cải cách sâu rộng trong quản lý công tại các quốc gia, loại hình kiểm toán hoạt động (KTHĐ) đã xuất hiện như một công cụ hỗ trợ đắc lực cho đổi mới. Đây là loại hình kiểm toán mới, được sử dụng để kiểm tra, đánh giá, kết luận và kiến nghị về tính kinh tế, hiệu quả, hiệu lực trong hoạt động quản lý, sử dụng nguồn lực tài chính công, tài sản công quốc gia; là loại hình kiểm toán được nhiều quốc gia xem là phương tiện hữu hiệu, góp phần giúp Chính phủ các nước nâng cao trách nhiệm giải trình và cải tiến hiệu quả hoạt động.