Luận án TS. Nguyễn Đình Dũng - Hiệu quả tín dụng ngân hàng với nghề nuôi trồng thủy sản

BỘ GIÁO DỤC VÀ DÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM lự viện - Học viện Ngan Hãng HỌC VIỆN NGÂN HÀNG L A. 00104 NGUYỄN ĨÌÌNH ĐŨNG HIỆU QUẢ TÍN DỤNG NGẰN HÀNG BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HỌC V Ệ N NGÂN HÀNG NGUYỄN ĐÌNH DŨNG HIẸU QUA TIN DỤNG NGAN HANG ĐỐI VỚI NGHỀ NUÔI TRỒNG THUỶ SẢN VÙNG DUYÊN HẢI MIEN TRUNG Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính, Ngân hàng.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1.TS TÔ NGỌC HƯNG 2.TS NGUYỄN ĐAC HƯNG HỌC VIỆN NGÂN HÀNG Ị TRUNG TÂMthông tin-THI í viện T H Ư V IỆ N HÀ N Ộ I-2011 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của bản thân tôi. Các kết quả, kết luận nghiên cứu chưa được công bô" trong tất cả các công trình khoa học. Các sô" liệu, tài liệu tham khảo được trích dẫn có nguồn gô"c rõ ràng.

Hà Nội, ngày tháng 08 năm 2011 NGHIÊN CỨU SINH N g u yễ n Đ ìn h D ũ n g M ư c LUC LỜI NÓI ĐẦU 1 CHƯƠNG1: NHỮNG VÂN ĐỂ c ơ BẢN VỂ NUÔI TRỔNG 5 THUỶ SẢN VÀ HIỆU QUẢ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG Đ ố i VỚI NGHỂ NUÔI TRỔNG THUỶ SẢN 1. Tổng quan về nghề nuôi trồmg thuỷ sản 5 1. Khái niệm chung về nuôi trồng thuỷ sản 5 1. Một số điều kiện cần thiết cho phát triển nghề nuôi trồng thuỷ sản 6 1.

Vai trò của nuôi trồng thuỷ sản đối với việc phát triển nền kinh 12 tế quốc dân 1. Tín dụng ngân hàng đối với nghề nuôi trồng thuỷ sản 17 1. Tín dụng ngân hàng và các hình thức tín dụng của ngân hàng. Đặc điểm tín dụng ngân hàng đối với nghề nuôi trồng thuỷ sản 21 1.

Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với phát triển nghề nuôi 23 trồng thuỷ sản 1. Hiệu quả tín dụng ngân hàng đối với nghề nuôi trồng thuỷ sản 30 1. Khái niệm và một số quan điểm trong đánh giá hiệu quả tín 30 dụng ngân hàng. Sự cần thiết nâng cao hiệu quả tín dụng ngân hàng đối với nghề 35 nuôi trồng thuỷ sản.

Hệ thống các chỉ tiêu chủ yếu để đánh giá hiệu quả tín dụng 36 ngân hàng đối với nghề nuôi trồng thuỷ sản 1. Những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả tín dụng ngân hàng đối 46 với nghề nuôi trồng thuỷ sản 1. Kinh nghiệm của một sô NHTM trên trên thê giới về nâng cao 52 hiệu quả tín dụng đối với nghề nuôi trổng thuỷ sản và bài học đối với các NHTM Việt Nam 1. Kinh nghiệm của một số NHTM trên thế giới về nâng cao hiệu 52 quả tín dụng đối với nghề nuôi trồng thuỷ sản 1.

Bài học đối với các NHTM Việt Nam 60 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 63 CHƯƠNG 2: THựC TRẠNG HIỆU QUẢ TÍN DỤNG NGÂN 64 HÀNG ĐỐI VỚI NGHỀ NUÔI TRỔNG THUỶ SẢN VỪNG DUYÊN HẢI MIỀN TRUNG 2. Đièu kiện phát triển và thực trạng phát triển nghề nuôi trồng 64 thuỷ sản vùng duyên hải Miền Trung 2. Điều kiện phát triển nghề nuôi trồng thủy sản ở vùng duyên hải 64 Miền Trung 2. Những nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững nghề 69 nuôi trồng thủy sản ở vùng duyên hải Miền Trung 2.

Thực trạng phát triển nghề nuôi trồng thuỷ sản của vùng duyên 73 hải Miền Trung thời gian qua. Hiệu quả kinh tế xã hội của nuôi trồng thuỷ sản ở vùng duyên 79 hải Miền Trung. Thực trạng hiệu quả tín dụng ngân hàng đối vói nghề nuôi 82 trồng thuỷ sản vùng duyên hải Miền Trung 2. Khái quát chung về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn 82 các tỉnh vùng duyên hải Miền Trung 2.

Thực trạng tín dụng ngân hàng đối với nghề nuôi trồng thuỷ 84 sản vùng duyên hải Miền Trung 2. Đánh giá chung về hiệu quả tín dụng ngân hàng đối với nghề 92 nuôi trồng thuỷ sản vùng duyên hải Miền Trung 2. Đánh giá thực trạng về hiệu quả tín dụng ngân hàng đối với nghề 95 nuôi trổng thuỷ sản vùng duyên hải Miền Trung theo các chỉ tiêu 2. Những kết quả đạt được theo các chỉ tiêu 95 2.

Một số hạn chế và nguyên nhân. 104 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 114 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI NGHỀ NUÔI TR ổN G THUỶ SẢN 115 VÙNG DUYÊN HẢI MIEN TRUNG 3. Chiến lược phát triển nghề nuôi trồng thuỷ sản và định hướng 115 đầu tư tín dụng đến năm 2020 3. Chiến lược phát triển nuôi trồng thủy sản Việt Nam và vùng 115 duyên hải Miền Trung đến năm 2020 3.

Chủ trương thực hiện phát triển nuôi trồng thủy sản theo hướng 125 bền vững 3. Giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng ngân hàng đối với nghề 130 nuôi trồng thuỷ sản vùng duyên hải Miền Trung 3. Nhóm giải pháp tác động trực tiếp đến việc nâng cao hiệu quả 130 3. Nhóm các giải pháp bổ trợ khác 150 3.

Đối với Chính phủ 172 3. Đối với các bộ ngành liên quan. Đối với các cấp chính quyền địa phương. 177 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 179 KẾT LUẬN 180 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÓ LIÊN QUAN ĐÃ CÔNG B ố 183 DANH MUC TÀI LIÊU THAM KHẢO 184 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á BVMT Bảo vệ môi trường DNNN Doanh nghiệp Nhà nước.

DNTN Doanh nghiệp Tư nhân. FAO Tổ chức nông lương của Liên Hiệp quốc FDI Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. IMF Quỹ tiền tệ quốc tế. NQH Nợ quá hạn.

NHTMCP Ngân hàng Thương mại cổ phần. NHNo&PTNT Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn NHTM Ngân hàng Thương mại. NHNN Ngân hàng Nhà nước NHTMNN Ngân hàng Thương mại Nhà nước.

NTTS Nuôi trồng thuỷ sản. ODA Viện trợ phát triển chính thức. TNHH Trách nhiệm hữu hạn. TW Trung ương.

WB Ngân hàng thế giới. WTO Tổ chức thương mại thế giới. DANH MỤC CÁC BẢNG, BlỂư Mục Ký hiệu Nội dung bảng biểu Trang 1.1 Bảng so sánh chỉ sô" ICOR của một sô" nước 54 trong khu vực 2.1 Sản lượng thuỷ sản nuôi trồng theo loài vùng 74 duyên hải Miền Trung giai đoạn 2005 - 2010.2 Sản lượng thuỷ sản nuôi trồng của các tỉnh 75 duyên hải Miền Trung giai đoạn 2005 - 2010.3 Diện tích, sản lượng và giá trị nuôi trồng thuỷ sản 76 vùng duyên hải Miền Trung từ năm 2005 - 2010.4 Kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản từ năm 2005 - 77 2010 vùng duyên hải Miền Trung 2.5 Kết quả đầu tư tín dụng nuôi trồng thuỷ sản của 86 NHNo&PTNT Việt Nam từ năm 2005-2010 2.6 Chất lượng cho vay nuôi trồng thuỷ sản của 89 NHNo&PTNT Việt Nam từ năm 2005-2010 2.7 Tổng hợp kết quả cho vay nuôi trồng thuỷ sản 90 của NHNo&PTNT vùng duyên hải Miền Trung từ 2005 - 2010 2.8 Kết quả đầu tư tín dụng nuôi trồng thuỷ sản của 91 NHNo&PTNT các tỉnh Miền Trung từ 2005 - 2010 2.9 Một sô" chỉ tiêu về định lượng hiệu quả tín dụng 99 nuôi trồng thuỷ sản vùng duyên hải Miền Trung 2.10 Bảng so sánh hiệu quả đầu tư nuôi tôm sú và 102 trồng lúa 2.11 Thông kê một sô" thiệt hại do bão năm 2005 106 3.1 Tổng hợp một sô" chỉ tiêu và nhu cầu vốn đầu 121 tư cho thuỷ sản Việt Nam giai đoạn từ năm 2010-2020 3.2 Nhu cầu vô"n đầu tư phát triển nuôi trồng thuỷ 122 sản giai đoạn 1999-2020 3.3 Tổng hợp nhu cầu vốn đầu tư theo nguồn cho nuôi 123 trồng thuỷ sản Việt Nam giai đoạn 1999-2020 3.4 Tổng hợp các chỉ tiêu định tính đánh giá hiệu 165 quả tín dụng ngân hàng phát triển nuôi trồng thuỷ sản 3.5 Tổng hợp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả về 170 mặt định lượng tín dụng ngân hàng đôi với nghề nuôi trồng thuỷ sản DANH M ư c CÁC ĐỔ THI Mục Ký hiệu Nội dung đồ thị 2.1 v ề tăng trưởng thuỷ sản Mièn Trung từ năm 76 2005-2010 2.2 Sự biến thiên của kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản 77 vùng duyên hải Miền Trung từ năm 2005-2010 2.3 Tinh hình cho vay NTTS của NHNo&PTNT 89 Việt Nam từ năm 2005-2010 2.4 Kết quả đáp ứng nhu cầu vốn vay NTTS của 90 NHNo&PTNT vùng duyên hải Miền Trung từ 2005-2010 3.1 Cơ cấu vốn đầu tư nuôi trồng thuỷ sản Việt 123 Nam theo nguồn giai đoạn năm 2010-2020 1 LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cần thiết của đề tài nghiên cứu Đất nước Việt Nam vốn nổi tiếng với “Rừng vàng, biển bạc”, trong đó thủy hải sản từ lâu đã trở thành nhu cầu vật chất cần thiết của nhân dân ta và nhân loại.

Thuỷ hải sản trong lòng đại dương, sông ngòi, dưới mặt nước đã được loài người khai thác với quy mô ngày càng lớn theo đà tiến bộ của khoa học kỹ thuật. Chính vì vậy, hải sản có trong tự nhiên không thể là nguồn vô tận và ngày càng có nguy cơ cạn kiệt. Nhân loại đã nghĩ đến việc chủ động nuôi trồng thủy sản cùng với nguồn thủy sản tự nhiên đáp ứng nhu cầu mong muôn của con người ngày càng tăng về sô" lượng và châ"t lượng. Vùng duyên hải Miền Trung là vùng có nhiều thuận lợi để phát triển nuôi trồng thủy sản với sự ưu đãi của thiên nhiên và nhân lực.

Trong những năm qua, tín dụng ngân hàng đã đầu tư đáng kể và thực sự góp phần quan trọng cho việc phát triển ngành thủy sản nói chung và nuôi trồng thuỷ sản nói riêng. Nuôi trồng thủy sản đã trở thành ngành kinh tế quan trọng trong việc phát triển kinh tế theo định hướng của các tỉnh vùng duyên hải Miền Trung, đặc biệt là phục vụ xuất khẩu, tăng thu ngân sách trên địa bàn, góp phần ổn định kinh tế xã hội. Tuy nhiên, so với tiềm năng thiên nhiên cho phép thì đầu tư tín dụng cho phát triển nuôi trồng thủy sản vùng duyên hải Miền Trung là chưa tương xứng, việc phát triển các vùng nuôi trồng không đúng quy hoạch, không đúng quy trình công nghệ đã làm ảnh hưởng đến môi trường và sự phát triển bền vững trong tương lai. Tín dụng ngân hàng luôn đôi mặt với những cơ hội và rủi ro tiềm tàng, ảnh hưởng đến thu nhập và bảo toàn vốn của các ngân hàng.

Việc tìm ra các giải pháp để vừa đảm bảo lợi ích của các chủ thể kinh doanh, tạo công ăn việc làm cải thiện và nâng cao đời 2 sông cho nhân dân, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đồng thời vừa đảm bảo nâng cao hiệu quả tín dụng ngân hàng cho nuôi trồng thủy sản đang là vấn đề được đặt ra hết sức cấp thiết.