Nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất ngân hàng nông nghiệp - Trần Văn Dự

NGÀN HÀNG NHẢ N ư ớ c VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Thư viện - Học viện Ngân Hàng HỌC VIỆN NGÂN HÀNG ọ LA.00097 o p cp TRẦN VÃN D ự GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY HỘ SẢN XUẤT TẠI CÁC NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN KHU VỰC DONG BANG BẮC BỘ LUẬN ÁN TIẾN S ĩ KINH TÊ HỌC VIẸN N G ÂN HÀN G TRUNG TÂM TH Ô NG TIN T H Ư VIẸN 3 3 2 .00097 NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN NGÂN HÀNG TRẦN VĂN D ự GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY HỘ SẢN XUẤT TẠI CÁC NGÂN HÀNG NỒNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NỒNG THÔN KHU Vực ĐỐNG BẰNG BẮC BỘ Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính - Ngân hàng M ã số: 62.01 LUẬN ÁN TIẾN S ĩ KINH TÊ Người hướng dẫn khoa học: 1/ TS. HOÀNG ANH TUẤN 2/ TS. TRƯƠNG QUỐC CƯỜNG HỌC VIỆN NGÂN HÀNG TRUNG TÂMTHÔNG TIN- THƯVIỆN T H Ự V IỆ N s ó : l. H À N Ộ I, 2 0 1 0 L Ờ I CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan toàn bộ luận án: “Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất tại các Ngân hàng Nông nghiệp và P hát triển Nông thôn khu vực đồng bằng Bắc bộ” là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi; các số liệu, trích dẫn trung thực, có nguồn gốc rõ ràng.

Luận án không trùng lặp với các công trình nghiên cứu tương tự khác đã được công bố. Hà Nội, ngày. năm 2010 BẢNG KÝ H IỆU CÁC CHỮ V IÊT TẮT TRO N G LUẬN ÁN BQ : Bình quân CT : Chỉ thị DNNN Doanh nghiệp Nhà nước ĐB Đồng bằng GDP Thu nhập quốc dân HĐQT Hội đồng quản trị HSX Hộ sản xuất HTX Hợp tác xã KT-XH Kinh tế - xã hội KV Khu vực NHCT Ngân hàng công thương NHCSXH Ngân hàng chính sách xã hội NHĐT&PT Ngân hàng đầu tư và phát triển NHNN Ngân hàng Nhà nước NHNo&PTNT Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn NHNT Ngân hàng ngoại thương Việt Nam NHPVNN Ngân hàng phục vụ người nghèo NHTM Ngân hàng thương mại NHTM CP Ngân hàng thương mại cổ phần NHTW Ngân hàng trung ương NPL Nợ xấu (Non-performance Loans) NQH Nợ quá hạn TCTD Tổ chức tín dụng TCKT Tổ chức kinh tế TLQT Thông lệ quốc tế TSBĐ Tài sản bảo đảm VND Đồng Việt Nam USD Đô la Mỹ QĐ Quyết định QH Quá hạn QTD ND Quỹ tín dụng nhân dân NO-NT : Nông nghiệp- nông thôn D A N H M ỤC BẢ N G B lỂ U Sô bảng biểu Tên biểu bảng T rang Bảng sô 2.1 Tổng số hộ sản xuất khu vực ĐB Bắc bộ 60 giai đoạn 2003 - 2008 Bảng s ố 2.2 Nguồn vốn của NHNo&PTNT Việt Nam phân chia theo 72 vùng kinh tế giai đoạn 2003 - 2008 Bảng số 2.3 Dư nợ cho vay của NHNo&PTNT Việt Nam phân chia 73 theo vùng kinh tế giai đoạn 2003 - 2008 Bảng sô 2.4 Diễn biến cho vay hộ sản xuất của NHNo&PTNT Việt 76 Nam giai đoạn 2003 - 2008 Bảng sô 2.5 Thực trạng huy động vốn của các chi nhánh 84 NHNo&PTNT khu vực đồng bằng Bắc bộ phân theo thời hạn giai đoạn 2003 - 2008 Bảng sô 2.6 Dư nợ cho vay vốn hộ sản xuất trong tổng dư nợ cho vay 86 của các chi nhánh NHNo&PTNT khu vực đồng bằng Bắc bộ giai đoạn 2003 - 2008 Bảng số 2.7 Thực trạng cho vay theo thành phần kinh tế của chi nhánh 88 NHNo&PTNT Thái Bình giai đoạn 1991 - 2008 Bảng s ố 2.8 Dư nợ cho vay vốn hộ sản xuất các chi nhánh 89 NHNo&PTNT khu vực đồng bằng Bắc bộ phân theo thời hạn giai đoạn 2003 - 2008 Bảng sô 2.9 Thực trạng nợ quá hạn cho vay vốn hộ sản xuất của các 91 chi nhánh NHNo&PTNT Đồng bằng Bắc Bộ giai đoạn 2003 - 2007 Bảng sô 2.10 Thực trạng nợ quá hạn cho vay vốn hộ sản xuất trong tổng 92 số nợ quá hạn của các chi nhánh NHNo&PTNT khu vực đồng bằng Bắc bộ giai đoạn 2003 - 2008 Bảng sô 2.11 Thực trạng chất lượng tín dụng cho vay hộ sản xuất của 93 chi nhánh NHNo&PTNT Hà Tây giai đoạn 1991 - 2008 Thực trạng dư nợ cho vay và chất lượng cho vay vốn hộ Bảng sô 2.12 94 sản xuất của các chi nhánh NHNo&PTNT khu vực đồng bằng Bắc bộ đến 31/12/2007 Bảng s ô 2.13 Tỷ lệ nợ quá hạn các chi nhánh khu vực đồng bằng Bắc bộ 95 trong quan hệ so sánh chung của NHNo&PTNT Việt Nam giai đoạn 2003 - 2008 Bảng sô 2.14 Dư nợ cho vay vốn hộ sản xuất có tài sản đảm bảo của các 104 chi nhánh NHNo&PTNT khu vực Đồng bằng Bắc Bộ Bảng số 2.15 Dư nợ cho vay hộ sản xuất không có tài sản đảm bảo tại 105 NHNo&PTNT Hà Tây năm 2008 Bảng sô 2.16 Dư nợ cho vay hộ sản xuất đầu tư cho sản xuất nông 106 nghiệp các chi nhánh NHNo&PTNT khu vực Đồng bằng Bắc Bộ Bảng số 2.17 Dư nợ Hộ sản xuất phân theo các đối tượng đầu tư tại 107 NHNo&PTNT Hà Tây đến hết năm 2008 Bảng số 2.18 Dư nợ cho vay tiêu dùng của NHNo&PTNT Hà Tây đến 109 hết năm 2008 Bảng sô 2.19 Thực trạng cho vay theo ngành kinh tế của chi nhánh 110 NHNo&PTNT tỉnh Thái Bình giai đoạn 1991 - 2008 Bảng sô 2.20 Tổng số Tổ tiết kiệm vay vốn của các chi nhánh 111 NHNo&PTNT khu vực Đồng bằng Bắc Bộ Bảng sô 2.21 Tỷ lệ thu lãi bình quân vốn cho vay vốn hộ sản xuất của 121 các chi nhánh NHNo&PTNT khu vực đồng bằng Bắc bộ giai đoạn 2003 - 2008 Bảng sô 2.22 Diễn biến lãi suất cho vay vốn hộ sản xuất khu vực đồng 123 bằng Bắc bộ giai đoạn 2003 —2008 Bảng sô 2.23 Bình quân dư nợ cho vay hộ sản xuất trên một cán bộ tín 131 dụng khu vực đồng bằng Bắc bộ giai đoạn 2003 - 2008 Biểu đồ 2.1 Diễn biến cho vay hộ sản xuất của NHNo&PTNT Việt 77 Nam giai đoạn 2003 - 2008 M Ụ C LỤC Trang M ục lục Lời cam đoan Bảng ký hiệu chữ viết tắt D anh mục biểu bảng sô liệu Mở đầu 1 Chương 1 £ NHỮNG VẤN ĐỂ C ơ BẢN VỂ CHÂT LƯỢNG CHO VAY HỘ SẢN XUẤT CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Hộ sản xuất trong quan hệ tín dụng với ngân hàng thương mại 6 1.

Khái niệm và đặc điểm của hộ sản xuất trong quan hệ tín dụng với 6 NHTM 1. Vai trò của hộ sản xuất 11 1. Các nguồn vốn phát triển kinh t ế hộ sản xuất 12 1. Hoạt động cho vay của NHTM đối với hộ sản xuất 14 1.

C hất lượng cho vay hộ sản xuất của ngân hàng thương mại 16 1. Khải niệm chất lượng cho vay hộ sản xuất 16 1. Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất 18 1. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay hộ sản xuất 19 1.

Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay hộ sản xuất của 30 ngân hàng thương mại 1. Kinh nghiệm ngân hàng một sô nước về bảo đảm an toàn trong 41 cho vay và nâng cao chất lưọTig cho vay hộ sản xuất 1. Thông lệ chung của quốc tế xây dựng mô hình quán lý rủi ro trong 41 hoạt động cho vay và nâng cao chất lượng tín dụng 1. Kinh nghiệm của ngân hàng một s ố nước về bảo đảm an toàn trong 44 cho vay 1.

Kinh nghiệm của Ngân hàng một số nước về mở rộng và nâng cao 47 chất lưọng cho vay hộ sản xuất, tín dụng nông nghiệp - nông thôn 1. Bài học đối với Việt nam 50 Chương 2 56 THỰC TRẠNG CHÂT LƯỢNG CHO VAY HỘ SẢN XUẤT TẠI CÁC NGÂN HÀNG NÔNG N G H IỆ P VÀ PHÁT TRIEN n ô n g TH ÔN KHU V ự c ĐỔNG BANG BẮC BỘ 2. Tổng quan về phát triển kinh tê hộ sản xuất khu vực đồng bằng 56 Bắc bộ và cho vay hộ sản xuất của NHNo&PTNT Việt Nam 2. Một s ố đặc điểm cơ bản về kinh t ế - x ã hội khu vực đồng bằng Bắc 56 bộ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cho vay hộ sản xuất 2.

Chính sách tín dụng đối với hộ sản xuất ở nước ta trong những năm 64 đổi mới 2. Tổng quan tín dụng đối với hộ sản xuất của NHNo&PTNT Việt 70 Nam 2. Thực trạn g chất lượng cho vay hộ sản xuất tại các NHNo&PTNT 82 khu vực đồng bằng Bắc bộ 2. Nhận thức và chỉ đạo thực hiện nâng cao chất lượng tín dụng cho 82 vay hộ sản xuất 2.

Thực trạng cho vay vốn hộ sản xuất khu vực đồng bằng Bắc bộ 85 2. Thực trạng chất lượng cho vay vốn hộ sản xuất 90 2. Biện pháp mà các chi nhánh NHNo&PTNT khu vực đồng bằng Bắc 100 bộ đã thực hiện nhằm nânẹ cao chất lượng cho vay hộ sản xuất 2. Đ ánh giá thực trạn g chất lượng cho vay hộ sản xuất tại các 113 NHNo& PTNT khu vực đồng bằng Bắc bộ 2.

Một s ố kết quả đạt được 113 2. Nguyên nhân của hạn ch ế 124 Chưong 3 134 G IẢ I PH Á P NÂNG CAO CHÂT LƯỢNG CHO VAY HỘ SẢN XUẤT TẠI CÁC NGÂN HÀNG NÔNG N G H IỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG TH ÔN KHU v ự c Đ ổN G BANG BẮC BỘ 3. Định hướng và quan điểm nâng cao chất lượng cho vay hộ sản 134 xuất của NHNo& PTNT Việt Nam trong thời gian tới 3. Đinh hướng hoạt động của các chi nhánh NHNo&PTNT khu vực 137 đồng hằng Bắc bộ 3.

Một s ố quan điểm về nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất khu 138 vực đồng bằng Bắc bộ 3. Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất tại các 140 NHNo& PTNT khu vực đồng bằng Bắc bộ 3. Thường xuyên nâng cao nhận thức về chất lượng cho vay HSX gắn 140 liền với việc không ngừng hoàn thiện và đổi mới cơ ch ế quản trị điều hành hoạt động tín dụng 3. Xây dựng chiến lược hoạt động tín dụng có hiệu quả và phù hợp với 144 phân đoạn thị trường tín dụng nông nghiệp - nông thôn khu vực đồng bằng Bắc bộ 3.

Không ngừng hoàn thiện quỉ trình cho vay và quản lý chặt chẽ chất 146 lượng tín dụng 3. Đa dạng hoá phương thức cho vay và linh hoạt thực hiện nghiệp vụ 151 cho vay vốn hộ sản xuất 3. Chủ động phòng ngừa rủi ro trước khi cho vay một cách có hiệu 156 quả 3. Phối hợp đồng bộ các biện pháp thu hồi nợ xấu và xử lý triệt đ ể nợ 159 có vấn đề 3.