Luận án TS: Hoàn thiện phân tích hiệu quả hoạt động doanh nghiệp đóng tàu Hải Phòng

Bộ Giaó duc̣ vàĐao ̀ tao ̣ Bộ Taì chinh ́ HỌC VIỆN TÀI CHÍNH ­­­­­­­­ HOÀNG THỊ NGÀ HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH HIÊU ̣ QUẢ HOAT ̣ ĐÔNG ̣ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP ĐÓNG TÀU TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI ­ 2019 Bộ Giaó duc̣ vàĐao ̀ tao ̣ Bộ Taì chinh ́ HỌC VIỆN TÀI CHÍNH ­­­­­­­­ HOÀNG THỊ NGÀ HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH HIÊU ̣ QUẢ HOAT ̣ ĐÔNG ̣ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP ĐÓNG TÀU TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG Chuyên ngành: Kế toán Mã số: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1­ PGS,TS. Nguyễn Ngọc Quang 2­ TS. Nguyễn Văn Hậu LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luân ̣ ań là trung thực.

Những kết luận khoa h ọc c ủa luâṇ an ́ chưa từng đượ c ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Hoàng Thị Ngà MỤC LỤC Trang DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BHXH Bảo hiểm xã hội DN Doanh nghiệp DNSX Doanh nghiệp sản xuất GTGT Giá trị gia tăng KH&CN Khoa học và công nghệ MTV Một thành viên NSNN Ngân sách Nhà nước QTDN Quản trị doanh nghiệp TNHH Trách nhiệm hữu hạn DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU, HÌNH, SƠ ĐỒ TT Số hiệu và tên gọi Trang 01 Bảng 1. Triên ̉ khai thực hiên ̣ BSC trong DNSX 44 02 Bảng 1. Hệ thông ́ chỉ tiêu phân tich ́ hiệu quả hoạt động của DNSX 45 03 Bảng 2.

Tương quan Pearson giữa quy mô DN và một số đặc điểm 71 khác 04 Bảng 2. Mức độ quan tâm tới quy trình và vai trò phân tích hiệu quả 79 hoạt động 05 Bảng 2. Mức độ thực hiện quy trình và vai trò phân tích hiệu quả 81 hoạt động 06 Bảng 2. Mức độ quan tâm tới nội dung phân tích hiệu quả hoạt động 85 07 Bảng 2.

Mức độ thực hiện nội dung phân tích hiệu quả hoạt động 86 08 Bảng 2. Mức độ quan tâm tới chỉ tiêu phân tích hiệu quả hoạt động 89 09 Bảng 2. Mức độ sử dụng chỉ tiêu phân tích hiệu quả hoạt động 91 10 Bảng 2. Mức độ quan tâm tới phương pháp phân tích hiệu quả hoạt 95 động 11 Bảng 2.

Mức độ sử dụng phương pháp phân tích hiệu quả hoạt động 96 12 Bảng 2. Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố tới hiệu quả hoạt động 99 13 Bảng 3. Đề xuất BSC của DN đóng tàu trên địa bàn thành phố Hải 132 Phòng 14 Bảng 3. Phân tích tổng quan Công ty TNHH MTV 189 năm 2017 140 15 Bảng 3.

Hiệu quả hoạt động về mặt kinh tế ở phương diện tài chính 143 của Công ty TNHH MTV 189 giai đoạn 2013­2017 16 Bảng 3. Lợi nhuận trước thuế và lãi vay của Công ty TNHH MTV 148 189 giai đoạn 2013­2017 17 Bảng 3. Dữ liệu đầu vào được sử dụng để minh họa về phương 159 pháp DEA 18 Bảng 3. Kết quả tính năng suất tổng hợp Malmquist VRS O 160 19 Biểu 2.

Đặc điểm ngành nghề kinh doanh 70 20 Biểu 2. Đặc điểm quy mô doanh nghiệp 70 21 Biểu 2. Đặc điểm số lượng lao động 72 22 Biểu 2. Đặc điểm thời gian hoạt động 72 TT Số hiệu và tên gọi Trang 23 Biểu 2.

Đặc điểm loại hình DN 73 TT Số hiệu và tên gọi Trang 24 Biểu 2. Đặc điểm tính chất sở hữu vốn 73 25 Biểu 2. Đặc điểm tổ chức bộ máy phân tích kinh tế 73 26 Biểu 3. Lợi nhuận của Công ty TNHH MTV 189 giai đoạn 2013­2017 144 27 Biểu 3.

Hiệu suất sử dụng vốn của Công ty TNHH MTV 189 giai 144 đoạn 2013­2017 28 Biểu 3. Hiệu suất sử dụng một số loại vốn ngắn hạn của Công ty 145 TNHH MTV 189 giai đoạn 2013­2017 29 Biểu 3. Khả năng sinh lời của Công ty TNHH MTV 189 giai đoạn 145 2013­2017 30 Biểu 3. Lợi nhuận trước thuế và lãi vay của Công ty TNHH MTV 148 189 giai đoạn 2013­2017 31 Biểu 3.

Biến động ROE của công ty TNHH MTV 189 trong giai đoạn 152 2013­2017 32 Hình 1. Mô hình BSC 4 viễn cảnh 42 33 Hình 1. Cấu trúc BSC 43 34 Hình 1. Mô hình phân tích SWOT 52 35 Hình 1.

Đường PPF trong trường hợp tối đa hóa đầu ra 54 36 Hình 1. Đường PPF trong trường hợp tối thiểu hóa đầu vào 54 37 Sơ đồ M. Thiết kế nghiên cứu 11 38 Sơ đồ M. Phương pháp nghiên cứu 13 39 Sơ đồ 1.

Tông ̉ hợp cać cach ́ phân loaị hiệu quả hoạt động cuả DNSX 21 40 Sơ đồ 1. Phân loaị hiệu quả hoạt động của DNSX sử dung ̣ trong luân ̣ 22 ań 4 Sơ đồ 1. Kết hợp nội dung và phương pháp phân tích hiệu quả hoạt 57 1 động của doanh nghiệp sản xuất 4 Sơ đồ 2. Quy trình đóng tàu 74 2 43 Sơ đồ 2.

Quy trình đóng tàu khi hợp đồng chưa có hồ sơ thiết kế 75 44 Sơ đồ 2. Quy trình đóng tàu khi hợp đồng đã có hồ sơ thiết kế 76 45 Sơ đồ 3. Các cấp độ hoàn thiện bộ máy phân tích 121 TT Số hiệu và tên gọi Trang 46 Sơ đồ 3. Quy trình phân tích hiệu quả hoạt động 126 47 Sơ đồ 3.

Phân tích ROE của công ty TNHH MTV 189 theo mô hình 151 Dupont 3 bước 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Phân tích hiệu quả hoạt động của DN là cần thiết vì nó cung cấp thông tin cho người sử dụng để ra quyết định nhằm mục tiêu phát triển bền vững. Trong thời gian qua, hiệu quả hoạt động của các DN đóng tàu Việt Nam nói chung và trên địa bàn thành phố Hải Phòng nói riêng có xu hướng sụt giảm mạnh. Điển hình là sự tan rã của Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin) và hàng loạt các doanh nghiệp lớn, nhỏ khác trong ngành rơi vào tình trạng: phá sản, giải thể, ngừng hoạt động, hoạt động cầm chừng, sắp xếp lại,… Nguyên nhân cơ bản là do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, do khủng hoảng chu kỳ của ngành đóng tàu và biến động về nhu cầu của ngành vận tải biển, do hệ quả phát triển quá nóng của ngành đóng tàu Việt Nam những năm trước đó.

Mặc dù đang trải qua thời kỳ hết sức khó khăn nhưng công nghiệp đóng tàu vẫn được xác định là một ngành kinh tế trọng điểm của quốc gia biển Việt Nam, là ngành công nghiệp then chốt của thành phố cảng Hải Phòng. Hiệu quả hoạt động của các DN đóng tàu trên địa bàn thành phố Hải Phòng luôn là mối quan tâm hàng đầu của nhiều đối tượng sử dụng thông tin. Song, thực tế cho thấy, phân tích hiệu quả hoạt động của các DN đóng tàu trên địa bàn thành phố Hải Phòng hiện nay tồn tại nhiều bất cập nên vai trò của công cụ này còn mờ nhạt. Hệ thống lý thuyết về phân tích hiệu quả hoạt động của DNSX cũng đã khá phổ biến, nhưng chưa được khảo sát và ứng dụng ở các DN đóng tàu tại địa phương này.

Từ tính cấp thiết của đề tài, kết hợp với định hướng của tập thể cán bộ hướng dẫn, tác giả đã đề xuất và nhận quyết định nghiên cứu đề tài “Hoàn thiện phân tích hiệu quả hoạt động tại các DN đóng tàu trên địa bàn thành phố Hải Phòng” làm đề tài luận án tiến sĩ của mình. Tổng quan các công trình nghiên cứu Trong thời gian qua, tổng hợp tài liệu từ nhiều nguồn khác nhau, tác giả nhận thấy có nhiều công trình nghiên cứu về phân tích hiệu quả hoạt động của 2 các DN, song chưa có công trình nghiên cứu nào hoàn toàn trùng lặp với đề tài “Hoàn thiện phân tích hiệu quả hoạt động tại các DN đóng tàu trên địa bàn thành phố Hải Phòng”. Để làm rõ khoảng trống trong nghiên cứu, tác giả tiến hành đánh giá tổng quan những nghiên cứu tiêu biểu và có một số nhận xét cơ bản như sau: Những nghiên cứu trước đây (gắn với nền kinh tế kế hoạch tập trung, tiếp đó là giai đoạn đầu chuyển đổi sang kinh tế thị trường) chủ yếu xem xét đến hiệu quả kinh tế vĩ mô. Trong nền kinh tế kế hoạch tập trung, hiệu quả hoạt động được đồng nhất với việc hoàn thành kế hoạch.

Theo đó, Chính phủ quyết định hàng hóa và dịch vụ nào sẽ được sản xuất, số lượng và giá cả mà hàng hóa, dịch vụ sẽ được bán. Trong thời kỳ này, vấn đề hiệu quả hoạt động đã là mối quan tâm của các nhà nghiên cứu. Điển hình là nghiên cứu của tác giả Ngô Đình Giao trong cuốn “Những vấn đề cơ bản về hiệu quả kinh tế trong xí nghiệp công nghiệp” (1984) [18], hay nghiên cứu của nhóm tác giả Nguyễn Sĩ Thịnh, Lê Sĩ Thiệp, Nguyễn Kế Tuấn trong cuốn “Hiệu quả kinh tế trong xí nghiệp công nghiệp” (1985) [24],. Những nghiên cứu này đã đề cập khá chi tiết về hiệu quả hoạt động (ở góc độ là hiệu quả kinh tế) với tiêu chuẩn để đánh giá là việc “hoàn thành kế hoạch”, còn vấn đề lợi nhuận và giá trị kinh tế gia tăng không được đề cập đến; mặt khác, mặc dù đề cập đến hiệu quả trong các xí nghiệp công nghiệp nhưng các xí nghiệp này đều được chỉ huy tập trung từ Trung Ương, nên thực chất đó là hiệu quả kinh tế vĩ mô.

Những sản phẩm khoa học này hoàn toàn phù hợp với thời kỳ kinh tế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp, nhưng không còn đầy đủ ý nghĩa thực tiễn trong cơ chế thị trường hiện nay. Tiếp đó, trong giai đoạn chuyển đổi từ kinh tế kế hoạch tập trung sang kinh tế thị trường , các nghiên cứu liên quan thường xem xét về hiệu quả nền kinh tế. Trong cuốn “Kinh tế học” (1997), Paul Anthony Samuelson và William D. Nordhaus đã nêu rõ “Hiệu quả tức là sử dụng một cách hữu hiệu nhất các nguồn lực của nền kinh tế để thỏa mãn nhu cầu mong muốn của con người ” [37].

Hoặc trong nghiên cứu của A. Allan Schmid “Economic Analysis and Efficiency in Public Expenditure” (2004), tác giả đã sử dụng phân tích chi phí – lợi ích (Cost­benefit analysis_CBA) để phân tích kinh tế và hiệu quả chi tiêu công [55]; theo đó, “hiệu quả nghĩa là làm sao để sản xuất được sản phẩm với chất lượng không đổi mà tiết kiệm chi phí”; tuy 3 nhiên, đánh giá này đặt các công cụ phân tích chi phí ­ lợi ích trong một khuôn khổ hiến pháp và thể chế, nó không phải là một phân tích tài chính hay kinh tế độc lập với vấn đề chính trị. Trong cuốn “Economic Efficiency in Transition : The Case of Ukraine” (2006) của Anatoliy G.