Cơ cấu chi ngân sách nhà nước thúc đẩy phát triển kinh tế 2016-2020

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI NGUYỄN HỒNG SƠN ĐỔI MỚI CƠ CẤU CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN KINH TẾ GIAI ĐOẠN 2016-2020 Chuyên ngành : TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG Mã số : 60.01 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: GS.TS NGUYỄN CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đề tài “Đổi mới cơ cấu chi Ngân sách Nhà nước thúc đẩy phát triển kinh tế giai đoạn 2016-2020” là đề tài nghiên cứu độc lập của riêng tôi, được đưa ra dựa trên cơ sở tìm hiểu, phân tích và đánh giá các số liệu cơ cấu chi Ngân sách Nhà nước giai đoạn 2010 - 2015. Các số liệu là trung thực và chưa được công bố tại các công trình nghiên cứu có nội dung tương đồng nào khác. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả Nguyễn Hồng Sơn MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ DANH MỤC SƠ ĐỒ VÀ HÌNH PHẦN MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1: NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ CƠ CẤU CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC.

NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC. Khái niệm ngân sách Nhà nước. Khái niệm chi ngân sách Nhà nước. Đặc điểm chi ngân sách Nhà nước.

CƠ CẤU CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC. Khái niệm cơ cấu chi ngân sách Nhà nước. Phân loại cơ cấu chi ngân sách Nhà nước. Những nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu chi ngân sách Nhà nước.

VAI TRÒ CỦA ĐỔI MỚI CƠ CẤU CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRONG VIỆC PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ ĐỔI MỚI CƠ CẤU CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC. Kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.35 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CƠ CẤU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA (2011 – 2015).

THỰC TRẠNG CƠ CẤU NSNN VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN (2011 – 2015). Thực trạng cơ cấu thu NSNN Việt Nam giai đoạn (2011 – 2015). Kết quả cơ cấu thu NSNN Việt Nam giai đoạn 2011 – 2015 cho thấy:. THỰC TRẠNG CƠ CẤU CHI NSNN Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA 2011 – 2015).

Thực trạng cơ cấu chi ngân sách nhà nước so với GDP. Thực trạng cơ cấu chi ngân sách Nhà nước theo lĩnh vực KT- XH. Chi NSNN theo cơ cấu ngành. Bội chi NSNN Việt Nam giai đoạn 2011 – 2015.

NHẬN XÉT CHUNG VỀ CƠ CẤU CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA (2011 – 2015). Kết quả đạt được. Hạn chế, tồn tại và nguyên nhân.54 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI CƠ CẤU CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2016 – 2020. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2016 – 2020.

Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam đến năm 2020. Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam đến năm 2020. PHƯƠNG HƯỚNG GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI CƠ CẤU CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC THÚC ĐẨY NHIỆM VỤ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI.Xác định khuôn khổ và phạm vi chi NSNN giai đoạn 2016 – 2020. Ổn định tỷ lệ chi ngân sách Nhà nước so với GDP.

Kiểm soát bội chi ngân sách Nhà nước. Đổi mới cơ cấu chi cho một số lĩnh vực. YÊU CẦU ĐỐI VỚI VIỆC SỬ DỤNG KINH PHÍ NSNN TRONG QUÁ TRÌNH CƠ CẤU LẠI CHI NSNN. 91 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.93 DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT Từ viết tắt Tiếng Việt CNH Công nghiệp hóa DN Doanh nghiệp DNNN Doanh nghiệp Nhà nước ĐTPT Đầu tư phát triển GD-ĐT Giáo dục – Đào tạo HĐH Hiện đại hóa KHCN Khoa học công nghệ2017 KT-XH Kinh tế - Xã hội NĐT Nhà đầu tư NS Ngân sách NSNN Ngân sách Nhà nước NSTW Ngân sách trung ương PTKT Phát triển kinh tế SLĐ Sức lao động SNCL Sự nghiệp công lập TFP Năng suất các yếu tố tổng hợp T-H Tiền - Hàng TLSX Tư liệu sản xuất TPCP Trái phiếu chính phủ TTKT Tăng trưởng kinh tế WTO Tổ chức thương mại thế giới XDCB Xây dựng cơ bản DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ Bảng 2.1: Chi thường xuyên NSNN từ 2011 - 2015.2: Chi thường xuyên cho các yếu tố phát triển kinh tế.3: Chi đầu tư phát triển từ Ngân sách Nhà nước giai đoạn 2011 – 2015.4: Tỷ lệ chi NSNN cho GDĐT ở một số quốc gia trên thế giới.5: Chi NSNN cho các nhóm ngành kinh tế giai đoạn 2011 – 2015.6: Tỷ trọng chi NSNN cho các ngành trong nhóm ngành CN và XD giai đoạn 2011 – 2015.7: Tỷ trọng chi NSNN cho các ngành trong nhóm ngành dịch vụ giai đoạn 2011 – 2015.8: Tình hình bội chi NSNN Việt Nam giai đoạn 2011 – 2015.9: Hệ số ICOR giai đoạn 2011 – 2015 tính theo vốn đầu tư.1: Quy mô chi NSNN giai đoạn 2011-2015.2: Tỷ lệ chi NSNN so với GDP giai đoạn 2011 – 2015.3: Chi NSNN theo nội dung kinh tế từ năm 2011 – 2015.4: Cơ cấu chi thứờng xuyên giai đoạn 2011 – 2015.5: Cơ cấu chi ĐTPT của NSNN giai đoạn 2011 – 2015.6: Chi NSNN với các yếu tố phát triển kinh tế.46 DANH MỤC SƠ ĐỒ VÀ HÌNH Hình 1.1: Cơ cấu chi Ngân sách Nhà nước theo lĩnh vực KTXH.2: Quy mô và cơ cấu kinh tế.14 PHẦN MỞ ĐẦU 1.

Lý do chọn đề tài Trong kinh tế thị trường, chi NSNN được sử dụng như một công cụ hữu hiệu để thực hiện các chức năng nhiệm vụ của Nhà nước. Thông qua chi NSNN, Nhà nước thực hiện điều tiết vĩ mô nền kinh tế, kích thích các hoạt động sản xuất kinh doanh, thúc đẩy PTKT và đảm bảo an sinh xã hội. Ở nước ta, trong những năm qua, cùng với xu hướng tăng lên của qui mô chi NSNN, thì cơ cấu chi cũng có sự điều chỉnh, đổi mới nhằm mục tiêu kích thích PTKT. Vì thế nền kinh tế nước ta đã đạt được tốc độ PTKT cao trong thời kỳ dài.

Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính toàn cầu năm 2008 đã đưa nền kinh tế tài chính lâm vào trạng thái suy thoái trầm trọng, kéo dài, dẫn đến hệ lụy suy giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế chung của Việt Nam. Mặc dù, kinh tế Việt Nam đã trải qua giai đoạn phát triển nóng những năm từ 2005 – 2008, nhưng khi gặp phải những trở ngại của khủng hoảng kinh tế tài chính trong khu vực và trên thế giới thì mô hình PTKT dựa trên cơ sở gia tăng khối lượng lớn của vốn đầu tư và lực lượng lao động đã trở nên không còn phù hợp. Việc chuyển đổi sang một mô hình PTKT có tính bền vững và hiệu quả là xu hướng tất yếu khách quan quá trình phát triển kinh tế của Việt Nam. Trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng để xác lập mô hình tăng trưởng mới, vai trò điều tiết nền kinh tế của Nhà nước được thực hiện thông qua nhiều công cụ kinh tế khác nhau, trong đó đổi mới cơ cấu chi NSNN giữ vai trò quan trọng.

Để sử dụng hiệu quả công cụ chi NSNN, Nhà nước cần đổi mới không chỉ các chính sách chi tiêu NSNN, mà còn cả cơ cấu chi để tác động thúc đẩy quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế hiệu quả, thực hiện thành công mô hình tăng trưởng trong giai đoạn hiện nay. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, tác giả lựa chọn đề tài: “Đổi mới cơ cấu chi Ngân sách Nhà nước thúc đẩy phát triển kinh tế giai đoạn 2016-2020” làm đề tài luận văn thạc sỹ nhằm đưa ra những cơ sở lý luận và thực tiễn về mối quan hệ giữa chi tiêu của Chính phủ với phát triển kinh tế cũng như các tác động của đổi mới cơ cấu chi Ngân sách Nhà nước nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế cho phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế của Việt Nam. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu Mục tiêu luận văn: nghiên cứu, đề xuất hệ thống các giải pháp đổi mới cơ cấu chi NSNN để thúc đẩy phát triển kinh tế ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Để đạt được mục tiêu trên luận văn nghiên cứu các nhiệm vụ cụ thể sau: Luận văn muốn làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về chi NSNN, cơ cấu chi NSNN; những lý luận cơ bản về PTKT và các yếu tố tác động đến tăng trưởng, từ đó đưa ra mối quan hệ và vai trò của chi NSNN tác động đến PTKT.

Phân tích, đánh giá thực trạng cơ cấu chi NSNN của Việt Nam trong giai đoạn 2011 – 2015 để thấy được những thay đổi, diễn biến của cơ cấu chi NSNN; thực trạng của mô hình PTKT Việt Nam giai đoạn phát triển với tốc độ cao cũng như giai đoạn chịu ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế. Trên cơ sở những luận cứ về lý luận và thực tiễn, luận văn đưa ra những quan điểm và giải pháp về đổi mới cơ cấu chi NSNN nhằm thúc đẩy PTKT ở Việt Nam trong thời gian tới. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về chi NSNN, cơ cấu chi NSNN, sự biến động của cơ cấu chi NSNN và những tác động của nó đến PTKT trong giai đoạn 2011 – 2015; Phạm vi nghiên cứu: Về thời gian: Cơ sở thực tiễn mà luận văn nghiên cứu là sự biến động trong chi NSNN và cơ cấu chi NSNN trong giai đoạn 2011 – 2015; những thành tựu và hạn chế trong mô hình PTKT của Việt Nam trong giai đoạn 2011 – 2015. Các xu hướng biến động trong cơ cấu chi NSNN cũng như tác động của đổi mới cơ cấu chi đến PTKT của Việt Nam giai đoạn 2016 – 2020.

Về nội dung: Cơ cấu chi NSNN: Có rất nhiều cách tiếp cận để đưa ra các tiêu chí nhận diện cơ cấu chi NSNN, trong phạm vi luận văn tác giả nghiên cứu một số các cơ cấu chi NSNN mà những biến động của nó phản ánh được kết quả PTKT hoặc có tác động đến các kết quả PTKT như sau: Cơ cấu chi NSNN với thu nhập quốc nội; Cơ cấu giữa các khoản chi trong tổng chi NSNN theo nội dung kinh tế trong đó tập trung nghiên cứu cơ 2 cấu của chi thường xuyên và chi đầu tư trong tổng chi; Cơ cấu các khoản chi thường xuyên theo lĩnh vực kinh tế xã hội. Trong đó tập trung nghiên cứu cơ cấu chi của các khoản chi thường xuyên cho giáo dục, y tế, KHCN; Cơ cấu chi đầu tư theo tính chất của các hoạt động đầu tư phát triển; Cơ cấu chi NSNN cho các ngành trong tổng chi NSNN. Trong đó xem xét nền kinh tế được chia thành 3 nhóm ngành chính: (i) nông lâm ngư nghiệp; (ii) công nghiệp – xây dựng; (iii) dịch vụ.