Luận án tiến sĩ phát triển kinh tế biển ở hải phòng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- QUÁCH THỊ HÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN Ở HẢI PHÒNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ HÀ NỘI - 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- QUÁCH THỊ HÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN Ở HẢI PHÒNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ CHÍNH TRỊ Mã số: 62.02 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1.TS TRẦN ĐỨC HIỆP 2. LÊ THỊ HỒNG ĐIỆP HÀ NỘI - 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình do chính tôi nghiên cứu và thực hiện, không có phần sao chép bất hợp pháp nào từ các công trình nghiên cứu của các tác giả khác. Các thông tin, số liệu được sử dụng trong luận án này là hoàn toàn trung thực và chính xác. Tất cả những sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận án đã được ghi rõ nguồn gốc.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN Quách Thị Hà TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ii MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN Ở HẢI PHÒNG 6 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 6 1. Các công trình nghiên cứu về phát triển kinh tế biển 6 1. Đánh giá chung về những kết quả đã đạt được của các công trình và những khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu về phát triển kinh tế biển ở Hải Phòng 15 1.

Phương pháp nghiên cứu phát triển kinh tế biển ở Hải Phòng 18 1. Nguồn tài liệu, dữ liệu nghiên cứu 18 1. Các phương pháp nghiên cứu 19 Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN 22 2. Cơ sở lý luận về phát triển kinh tế biển 22 2.

Kinh tế biển 22 2. Phát triển kinh tế biển 28 2. Kinh nghiệm thực tế về phát triển kinh tế biển và bài học cho Hải Phòng 49 2. Kinh nghiệm thực tế về phát triển kinh tế biển 49 2.

Bài học kinh nghiệm cho Hải Phòng 57 Chƣơng 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN Ở HẢI PHÒNG 59 3. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của Hải Phòng 59 3. Đặc điểm tự nhiên của Hải Phòng 59 3. Đặc điểm kinh tế - xã hội của Hải Phòng 60 3.

Thực trạng kinh tế biển ở Hải Phòng 62 3. Thực trạng kinh tế hàng hải 62 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Thực trạng đánh bắt, nuôi trồng và chế biến thủy sản 67 3. Thực trạng du lịch biển 70 3.

Thực trạng phát triển kinh tế biển ở Hải Phòng 72 3. Xây dựng chiến lược, kế hoạch, quy hoạch phát triển kinh tế biển ở Hải Phòng 73 3. Xây dựng kết cấu hạ tầng cho phát triển kinh tế biển ở Hải Phòng 83 3. Sử dụng và huy động các nguồn lực cho phát triển kinh tế biển 95 3.

Kiểm tra, giám sát quá trình phát triển kinh tế biển 106 3. Đánh giá chung về phát triển kinh tế biển ở Hải Phòng giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2015 108 3. Những kết quả đạt được trong phát triển kinh tế biển ở Hải Phòng giai đoạn 2007 đến 2015 108 3. Những hạn chế trong phát triển kinh tế biển ở Hải Phòng 111 3.

Nguyên nhân của những hạn chế trong phát triển kinh tế biển ở Hải Phòng 114 3. Điều kiện tự nhiên 114 3. Trình độ phát triển kinh tế - xã hội 115 3. Trình độ phát triển khoa học - công nghệ 115 3.

Kết cấu hạ tầng kinh tế biển 116 3. Môi trường pháp lý 116 3. Năng lực quản lý điều hành và phẩm chất cán bộ 117 3. Môi trường quốc tế 117 Chƣơng 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN Ở HẢI PHÕNG TRONG THỜI GIAN TỚI (2017-2025) 119 4.

Bối cảnh mới và ảnh hưởng của nó đến phát triển kinh tế biển ở Hải Phòng 119 4. Bối cảnh quốc tế 119 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Bối cảnh trong nước 120 4. Những cơ hội và thách thức đối với phát triển kinh tế biển ở Hải Phòng 121 4.

Quan điểm phát triển kinh tế biển ở Hải Phòng 123 4. Một số giải pháp cơ bản nhằm phát triển kinh tế biển ở Hải Phòng trong thời gian tới (2017 - 2025) 124 4. Nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của biển, phát triển kinh tế biển và tích cực bảo vệ môi trường biển 124 4. Làm tốt công tác quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực kinh tế biển và huy động mọi nguồn vốn đầu tư cho phát triển kinh tế biển 126 4.

Phát triển khoa học - công nghệ 129 4. Hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế biển 130 4. Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật và cơ chế, chính sách đối với phát triển kinh tế biển 132 4. Phát triển nguồn nhân lực, năng cao năng lực quản lý điều hành và phẩm chất cán bộ 133 4.

Kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế biển với quốc phòng - an ninh 134 4. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, khu vực và các địa phương khác 136 KẾT LUẬN 138 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 141 TÀI LIỆU THAM KHẢO 142 PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com v DANH MỤC BẢNG, HÌNH Trang Bảng 3.1: Các đơn vị hành chính Hải Phòng (năm 2015) 61 Bảng 3.2: Khối lượng hành khách vận chuyển và luân chuyển ở Hải Phòng giai đoạn 2007 - 2015 63 Bảng 3.3: Khối lượng hàng hóa vận chuyển và luân chuyển ở Hải Phòng giai đoạn 2007 - 2015 65 Bảng 3.4: Doanh thu và sản lượng qua khu vực cảng ở Hải Phòng giai đoạn 2007 - 2015 67 Bảng 3.5: Hiện trạng sản lượng khai thác và nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2007 - 2015 68 Bảng 3.6: Cơ cấu sản phẩm thủy sản xuất khẩu thành phố Hải Phòng năm 2012, 2014 70 Bảng 3.7: Số lượt khách du lịch tới thành phố giai đoạn 2008 - 2015 71 Bảng 3.8: Tổng doanh thu du lịch của thành phố giai đoạn 2008 - 2015 72 Bảng 3.9: Kết quả điều tra về các chỉ tiêu đo lường việc xây dựng các đề án, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế biển giai đoạn 2007 - 2015 83 Bảng 3.10: Diễn biến công suất tàu thuyền Hải Phòng giai đoạn 2005 - 2015 88 Bảng 3.11: Hiện trạng sử dụng công suất của một số nhà máy chế biến thủy sản 91 Bảng 3.12: Số cơ sở hoạt động lưu trú, ăn uống và lữ hành ở Hải Phòng giai đoạn 2007 - 2015 92 Bảng 3.13: Số liệu điều tra đánh giá cơ sở hạ tầng thành phố Hải Phòng giai đoạn 2007 - 2015 94 Bảng 3.14: Số liệu cơ bản phản ánh kết cấu hạ tầng xã hội Hải Phòng 95 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com vi giai đoạn 2007 - 2015 Bảng 3.15: Vốn đầu tư cho ngành vận tải và kho bãi của thành phố giai đoạn 2008 - 2015 95 Bảng 3.16: Số lao động hoạt động trong lĩnh vực vận tải, kho bãi giai đoạn 2007 - 2014 96 Bảng 3.17: Vốn đầu tư trên địa bàn theo giá hiện hành phân theo ngành kinh tế giai đoạn 2005 - 2014 99 Bảng 3.18: Lao động thủy sản thành phố Hải Phòng giai đoạn 2005 - 2014 100 Bảng 3.19: Nguồn vốn cho dịch vụ lưu trú và ăn uống của Hải Phòng giai đoạn 2008 - 2015 102 Bảng 3.20: Vốn đầu tư thực hiện của lĩnh vực khách sạn nhà hàng trên địa bàn Hải Phòng theo giá thực tế qua các năm giai đoạn 2007 - 2015 102 Bảng 3.21: Số lao động làm trong các nhà hàng, khách sạn giai đoạn 2007 - 2014 104 Bảng 3.22: Kết quả điều tra về việc sử dụng các nguồn lực phát triển kinh tế biển giai đoạn 2007 - 2015 105 Hình 2. Khung lý thuyết cho việc nghiên cứu phát triển kinh tế biển 34 Hình 2. Chiến lược phát triển kinh tế biển 35 Hình 3.

Bản đồ thành phố Hải Phòng 60 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com vii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CNH-HĐH : Công nghiệp hóa - hiện đại hóa DNNN : Doanh nghiệp nhà nước GTVT : Giao thông vận tải KTQD : Kinh tế quốc dân KTTS : Khai thác thủy sản KTVTB : Kinh tế vận tải biển NHTM : Ngân hàng thương mại NHTW : Ngân hàng trung ương NTTS : Nuôi trồng thủy sản SXKD : Sản xuất kinh doanh TNHH : Trách nhiệm hữu hạn VTB : Vận tải biển XHCN : Xã hội chủ nghĩa WTO : Tổ chức thương mại thế giới TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề Biển và đại dương là những kho tài nguyên vô tận, nơi chứa đựng tiềm năng to lớn cho phát triển kinh tế, du lịch, tham quan, nghỉ ngơi, giải trí. sẽ là địa bàn mới cho con người mở rộng phạm vi sinh sống của mình. Thế kỷ XXI được xem là "Thế kỷ của đại dương".

Biển đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của thế giới và khu vực. Các hoạt động trên biển đem lại lợi ích to lớn cho các quốc gia có biển cả về kinh tế, an ninh, quốc phòng. Các nguồn tài nguyên biển là nguồn lực, tiền đề cho các nước phát triển các ngành công nghiệp. Lợi thế to lớn của vận tải biển: giá rẻ, chuyên chở khối lượng lớn, tạo điều kiện cho việc mở rộng thương mại quốc tế.

Những lợi ích này cũng là nguyên nhân khiến cho nhiều vùng biển trên thế giới "dậy sóng", hoạt động quân sự trên biển ngày càng gia tăng mạnh mẽ. Các nước có biển tăng cường các hoạt động ngoại giao song phương và đa phương liên quan đến biển. Chính những điều này tác động không nhỏ đến việc phát triển kinh tế biển trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng. Biển và đại dương là thành phần không thể thiếu trong lợi ích của các quốc gia.

Các nước có biển, nhất là các nước lớn, đều vươn ra biển, xây dựng chiến lược biển, tăng cường tiềm lực mọi mặt để khai thác và khống chế biển, khẳng định quyền chủ quyền của mình đối với biển, dẫn đến tranh chấp trên biển diễn ra hết sức phức tạp và căng thẳng. Việt Nam nằm phía Tây Biển Đông, có bờ biển dài khoảng 3620 km, nằm trên đường hàng hải đông đúc thứ hai trên thế giới - con đường chiến lược về giao lưu, thương mại quốc tế giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Nơi đây tập trung nhiều nguồn tài nguyên thiên nhiên, chiếm tới một phần ba toàn bộ đa dạng sinh học biển thế giới.