Luận án tiến sĩ: Quản lý nhà nước kinh tế nông nghiệp Duyên hải Bắc Bộ theo hướng CNH-HĐH - Phạm Ngọc Quỳnh

1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA PHẠM NGỌC QUỲNH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN VÙNG DUYÊN HẢI BẮC BỘ THEO HƯỚNG CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ CÔNG HàNội – 2018 2 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA PHẠM NGỌC QUỲNH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN VÙNG DUYÊN HẢI BẮC BỘ THEO HƯỚNG CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA Chuyên ngành: Quản lý công Mãsố: 62.03 Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Đinh Văn Tiến 2.TS Trang Thị Tuyết HàNội – 2018 LỜI CẢM ƠN 3 Tác giả xin trân trọng cảm ơncác thầy cô giáo ở Học viện Hành chính Quốc gia, đặc biệt làcác cán bộ, giảng viên của Khoa Quản lý nhà nước về Kinh tế, Khoa Đào tạo Sau Đại học đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tác giả hoàn thành bản luận án này. Đặc biệt tác giả xin trân trọng cảm ơn tập thể giáo viên hướng dẫn: GS.TS Đinh Văn Tiến; PGS.TS Trang Thị Tuyếtđã hết lòng ủng hộ và hướng dẫn tác giả hoàn thành luận án. Tác giả cũng xin trân trọng cảm ơn Vụ Kế hoạch, Cục chăn nuôi, Cục trồng trọt, Tổng cục Thủy sản. thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Các Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn các tỉnh Quảng Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình, Thái Bình, Nam Định.,Viện chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn.

đã quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong công tác thu thập thông tin, số liệu và tài liệu phục vụ cho nghiên cứu luận án này. Xin cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã giúp đỡ, chia sẻ khó khăn và động viên tác giả trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Xin trân trọng cảm ơn ! LỜI CAM ĐOAN 4 Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của bản thân với sự giúp đỡ của các giáo viên hướng dẫn. Những thông tin, dữ liệu, số liệu đưa ra trong luận án được trích dẫn rõ ràng, đầy đủ về nguồn gốc.

Những số liệu thu thập và tổng hợp của cá nhân đảm bảo tính khách quan và trung thực. Tác giả Phạm Ngọc Quỳnh 5 MỤC LỤC Nội dung Trang Danh mục chữ viết tắt Danh mục các bảng Danh mục hình vẽ PHẦN MỞ ĐẦU 1 Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN 8 QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Tổng hợp các công trình nghiên cứu đã công bố liên quan 8 đến QLNN về kinh tế nông nghiệp theo hướng CNH-HĐH 1. Tổngquantìnhhìnhnghiêncứuvềkinhtếnôngnghiệpvàcácnhântốản 9 hhưởngđếnpháttriểnkinhtếnôngnghiệp 1.

Tổngquantìnhhìnhnghiêncứuvềcôngnghiệphóa, 19 hiệnđạihóanôngnghiệp, pháttriểnnôngnghiệptheohướngcôngnghiệphóa, hiệnđạihóa 1. Tổngquantìnhhìnhnghiêncứuvềquảnlýnhànướcđốivớikinhtếnông 22 nghiệp 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHƯA ĐƯỢC NGHIÊN CỨU TRONG 32 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU CHÍNH CỦA LUẬN ÁN Chương 2 CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI 35 KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG CHNH-HĐH 2. Tổng quan về kinh tế nông nghiệp theo hướng CNH-HĐH 35 2.

Khái niệm kinh tế nông nghiệp 35 2. Vai trò của kinh tế nông nghiệp đối với tăng trưởng và phát 36 triển kinh tế 2. Những nhân tố tác động đến kinh tế nông nghiệp 38 2. Khái niệm CNH-HĐH nông nghiệp 42 2.

Đặc trưng của phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng CNH- 43 HĐH 2. Lý luận về QLNN đối với kinh tế nông nghiệp theo hướng 44 CNH-HĐH 2. Khái niệm QLNN đối với kinh tế nông nghiệp theo hướng 44 CNH-HĐH 2. Sự cần thiết QLNN đối với kinh tế nông nghiệp theo hướng 51 CNH-HĐH 2.

Chức năng QLNN đối với kinh tế nông nghiệp theo hướng 57 6 CNH-HĐH 2. Nội dung QLNN đối với kinh tế nông nghiệp theo hướng CNH- 59 HĐH 2. Những nhân tố ảnh hưởng đến QLNN đối với kinh tế nông 70 nghiệp theo hướng CNH-HĐH 2. Kinh nghiệm trong nước vàquốc tế về QLNN đối với kinh tế 74 nông nghiệp theo hướng CNH-HĐH và bài học có thể vận dụng cho VDHBB 2.

Kinh nghiệm về QLNN đối với kinh tế nông nghiệp theo hướng 74 CNH, HĐH 2.2 Bài học kinh nghiệm về QLNN đối với kinh tế nông nghiệp 83 theo hướng CNH, HĐH có thể vận dụng cho VDHBB Tiểu kết chương 2 86 Chương 3 THỰC TRẠNG QLNN ĐỐI VỚI KINH TẾ NÔNG 87 NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN VÙNG DUYÊN HẢI BẮC BỘ 3. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội ảnh hưởng đến phát triển 87 kinh tế nông nghiệp VDHBB 3. Đặc điểm tự nhiên 87 3. Đặc điểm kinh tế, xã hội 89 3.

Tình hình phát triển kinh tế nông nghiệp trên địa bàn 90 VDHBB 3. Tìnhhìnhsảnxuấtnôngnghiệp VDHBB 90 3. Năng suất trong nông nghiệp VDHBB 101 3. Ứng dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp 104 VDHBB 3.

Chuyển dịch cơ cấu nội ngành nông nghiệp VDHBB 108 3. Thực trạng công tác QLNN đối với kinh tế nông nghiệp trên 110 địa bàn VDHBB 3. Thực trạng về tổ chức bộ máy QLNN đối với kinh tế nông 111 nghiệp VDHBB 3. Thực trạng hệ thống pháp luật có liên quan đến phát triển kinh 115 tế nông nghiệp tại VDHBB 3.

Thực trạng quy hoạch, kế hoạch, chương trinh, đề án về phát 122 triển nông nghiệp theo hướng CNH-HĐN ở VDHBB 3. Thực trạng ban hành và thực thi hệ thống chính sách phát triển 130 kinh tế nông nghiệp theo hướng CNH-HĐH ở VDHBB 3. Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động sản 144 xuất nông nghiệp trên địa bàn VDHBB 7 3. Đánh giá thực trạng QLNN đối với kinh tế nông nghiệp theo 148 hướng CNH-HĐH trên địa bàn VDHBB 3.

Những kết quả đạt được trong công tác QLNN đối với kinh tế 148 nông nghiệp VDHBB 3. Những hạn chế còn tồn tại trong QLNN đối với kinh tế nông 151 nghiệp VDHBB 3. Nguyên nhân cơ bản của những hạn chế 156 Tiểu kết chương 3 159 Chương 4 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QLNN 160 ĐỐI VỚI KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG CNH-HĐH TRÊN ĐỊA BÀN VDHBB 4. Phương hướng hoàn thiện QLNN đối với kinh tế nông 160 nghiệp theo hướng CNH-HĐH trên địa bàn VDHBB 4.

Bối cảnh kinh tế thế giới và những tác động tới kinh tế nông 160 nghiệp VDHBB 4. Định hướng phát triển kinh tế nông nghiệp trên địa bàn VDHBB 162 theo hướng CNH-HĐH đến 2025 4. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về QLNN đối với kinh tế 165 nông nghiệp theo hướng CNH-HĐH tại VDHBB 4. Giải pháp tiếp tục hoàn thiện QLNN đối với kinh tế nông 167 nghiệp theo hướng CNH-HĐH trên địa bàn VDHBB 4.

Hoàn thiện bộ máy tổ chức và nguồn nhân lực cho phát triển 168 kinh tế nông nghiệp ở VDHBB 4. Nâng cao chất lượng quy hoạch, kế hoạch, định hướng phát 170 triển kinh tế nông nghiệp VDHBB 4. Hoàn thiện hệ thống chính sách phát triển kinh tế nông nghiệp 172 VDHBB theo hướng CNH-HĐH 4. Đẩy mạnh phát triển nông nghiệp VDHBB theo hướng nông 180 nghiệp hữu cơ và nông nghiệp sạch 4.

Thúc đẩy nông nghiệp VDHBB phát triển sản xuất quy mô lớn 182 4. Hoàn thiện công tác thanh, kiểm tra, giám sát hoạt động kinh tế 173 nông nghiệp VDHBB 4. Điều kiện thực hiện giải pháp 185 4. Đổi mới quan điểm về vai trò của Nhà nước trong phát triển 186 kinh tế nông nghiệp, đồng thời nâng cao vai trò của các tổ chức hiệp hội ngành 4.

Nâng cao nhận thức, năng lực cho người nông dân về CNH, 186 HĐH nông nghiệp 8 4. Phát triển kết cấu hạ tầng nông thôn vùng DHBB. Một số kiến nghị đối với Quốc hội và Chính phủ 190 4. Khắc phục những bất cập trong Luật Đất đai 2013 190 4.

Hoàn thiện dự thảo Luật Thủy sản theo hướng khắc phục những 192 bất cập còn tồn tại trong dự luật 4. Ban hành Luật Nông nghiệp thống nhất điều chỉnh các chuyên 193 ngành trong lĩnh vực nông nghiệp Tiểu kết chương 4 195 KẾT LUẬN 196 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 198 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ 204 PHỤ LỤC 1 + 2 205 9 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CNH-HĐH Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá ĐBSCL Đồng bằng Sông Cửu Long HTX Hợp tác xã KH-CN Khoa học công nghệ KH-KT Khoa học kỹ thuật KTNN Kinh tế nông nghiệp KT-XH Kinh tế xã hội NCS Nghiên cứu sinh NGO Tổ chức phi chính phủ NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn NSLĐ Năng suất lao động NSNN Ngân sách nhà nước OECD Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế ODA Viện trợ phát triển chính thức PPP Hợp tác giữa Nhà nước và tư nhân QLNN Quản lý nhà nước VAC Vườn – Ao – Chuồng VDHBB Vùng Duyên hải Bắc bộ WB Ngân hàng Thế giới WTO Tổ chức thương mại thế giới 10 DANH MỤC CÁC BẢNG Tên bảng Trang Bảng 3.1 Tình hình sản xuất cây lương thực có hạt VDHBB 91 Bảng 3.2 Tình hình sản xuất lúa VDHBB 93 Bảng 3.3 Tình hình sản xuất ngô VDHBB 94 Bảng 3.4 Tình hình chăn nuôi trâu bò VDHBB 95 Bảng 3.5 Tình hình chăn nuôi lợn VDHBB 97 Bảng 3.6 Tình hình chăn nuôi gia cầm VDHBB 98 Bảng 3.7 Tổng hợp tình hình sản xuất thủy sản VDHBB 101 Bảng 3.8 Sản lượng thủy sản khai thác và nuôi trồng VDHBB 101 Bảng 3.9 So sánh năng suất lúa, ngô VDHBB với các vùng khác 102 trong cả nước Bảng 3.10 Năng suất lao động xã hội trong ngành nông nghiệp so 102 với toàn nền kinh tế Bảng 3.11 Giá trị và tỷ trọng sản xuất nông nghiệp VDHBB 109 Bảng 3.12 Thuế sử dụng đất nông nghiệp 131 Bảng 3.13 Các sản phẩm liên quan nông nghiệp thực hiện bình ổn giá 134 Bảng 3.14 Hệ thống khuyến nông theo vùng 135 Bảng 3.15 Số lượng trang trại VDHBB 149 Bảng 3.16 Cánh đồng mẫu lớn tại VDHBB 150 Bảng 3.17 Hệ thống hỗ trợ sản xuất nông nghiệp ở nông thôn 151 VDHBB 11 DANH MỤC CÁC HÌNH Tên hình Trang Hình 3.1 Bản đồ vùng VDHBB trong tổng thể Miền Bắc 88 Hình 3.2 So sánh sản lượng lương thực bình quân đầu người 92 giữa các vùng Hình3.3 Phân bổ đàn lợn theo vùng trong cả nước 97 Hình 3.4 Tỷ trọng nuôi trồng và khai thác thủy sản giữa các 100 vùng trong cả nước Hình 3.5 Giá trị gia tăng/ lao động theo ngành kinh tế ở Việt Nam 103 Hình 3.6 Năng suất lao động ngành nông nghiệp Việt Nam so 104 với một số nước Châu Á Hình 3.7 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp VDHBB 109 Hình 3.8 Sơ đồ bộ máy QLNN đối với kinh tế nông nghiệp 112 VDHBB Hình 3.9 Mô hình phối hợp Bộ NN&PTNT với các bộ quản lý 114 ngành khác trong QLNN về kinh tế nông nghiệp 12 PHẦN MỞ ĐẦU 1.