Nghiên cứu Đối chiếu các ngôn ngữ những vấn Đề lý thuyết cơ bản và một số nghiên cứu cụ thể trên cứ liệu tiếng việt và một số ngôn ngữ châu Âu

BỘ GIÁO ĐỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠT HỌC SƯ PHLXM THÀNH PHÙ HỖ CHÍ MINH ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP BỘ NGHIÊN CỨU ĐỐI CHIẾU CÁC NGÔN NGỮ [NHỮNG VẤN DE LÝ THUYẾT CƠ BẢN VÀ MỘT SỐ NGHIÊN CỨU CỤ THỂ TRÊN CỬ LIỆU TIẾNG VIỆT VÀ MỘT NỔ NGŨN NGỮ CHẤU Ất) Mã số để tài: B 2001 — 33 — Ú7 Ngưỡi thực hiện: TS. Bùi Mạnh Hùng — — ÏNWỆN —” Lae, vua TA ch ˆ* me ona k ` i 1 SA Thanh phố Hồ Chỉ Minh, năm 30114 MUC LUC Trang Din nhập Bilal te = 1 r0 70 L0 en Fe a Kalen cis can doe es emai side eda ee aed i | Fs STE PET OMI gn peter cc< se na bka a3 nh 3661k Eck2cn se đ30306880-2411806:kik cáo =1 TK” 4- Phương nhấp nghiỄn CỬU. cu cuc con sen nn nhi ee 2 3 Bỏ GI cha cũng th cceesvsc cát 0Lxrkere 4111410415 vá s43:v2EPEBRESG636/0)6evx022anE 2 Mãi dung chỉnh Chưởng 1. Khái lược về ngôn ngữ học đổi chiếu (khái niệm và lược khao qu:tình phật LrIẾNH) acc.

cide eee et So 4 Chutung 2. Y nghĩa của việc nghiên cứu đổi chiểu các ngôn ngữ. II 022285101 05101:8:114, HÌÚ DỊ KT DU2U00/14110T7277011. HH 2 Ve phung Ged Mie HEN ee aA de anon? Chương 3, Vẻ khả năng đối chiếu các ngồn ngĩf.

co Ÿ 21 Chuuing 4, dguyên tấc và phương pháp nghiên cứu đổi chiếu các nưỗn ngữ. Nguyễn tắc cơ bản trong nghiên cứu đổi chiếu cắc ngôn ngữ. can cán + Phương pháp nghiên cứu đối chiếu các ngôn ngữ.20 Chưnmng 5, Các hình điện nghiên cứu đối chiếu. sex eriomne ecient 1 Nghién citu đối chiến về ngữ âm - âm vị hạc.

Nghiên cứu đổi chiếu vẻ từ vựng. ee eee 3 Nghién citi d6b chigu vé ngif phap .0ccecccesssreseeesssrerecrnenensnenes , đã 4: Nghiên cứu đất chiếu về ngữ Ung -.<«=s<sss=izsszsaserereiiseeierzaaseril | NẾẾT lẬN 5/2221 20120202611E zi Be xu SG x2 TÁg PhÙ HE 226130400246 936Adi0340u04E 56 "Tài liệu tham khủa aoe DAN NHAP ¡. Tính cấp thiết của để tài Ngôn ngữ học đối chiếu là một lĩnh vưc nghiên cứu cá nhiều đáng góp đáng kể, có giá trị cao về phương diện lí luận và thực tiễn. Trong nhiều năm qua, ching tôi giảng dạy chuyên để Ngắn ngữ học đổi chiến cha các lửp sinh viễn nẵ¡n thử tứ và học viên cao luạc của Đại học Khoa học Huế, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đai học Quốc gia TP.

Hồ Chỉ Minh và Đại học Sư pham TP, Hỏ Chỉ Minh, Qua quả trình giảng đạy, chúng tôi nhận thấy nhụ cẩu tìm hiểu và vin dung kiến thức về ngồn ngữ học đối chiếu của người học là rất lđn. Nhiều luận vân. luận ản được triển khai theo hướng nghiên cứu đổi chiếu các ngôn ngữ. Thể nhưng đ Việt Nam, tài liệu trình bày những cơ sở lí luận có tỉnh chất dịnh hướng còn rất 1, kiến thức lại thiểu cầp nhật và hệ thống.

Trong khi đồ khả năng đọc sách chuyển mũn tiếng nước ngoài của sinh viễn, học viên cao học, thậm chỉ nghiễn cứu sinh của chung ta nhin chúng là rất yếu, Thue té do da thie gine ching 04) sdm có một công trình giới thiệu đây đủ về ngôn neữ học đối chiếu và thứ trình hãy một số kết quả vận dung xu hướng nghiền cửu này van việc đổi chiếu những ngón ngữ cụ thể, đặc biết là đối chiếu tiếng Việt với một sẽ ngủn ngữ châu Áu. Đồng thời thông qua việc ứng dụng lí thuyết ngôn ngữ học đổi chiếu xảo cứ liệu tiếng Viết, một ngôn ngữ đơn lập điển hình. gón phần hoàn thiên hệ thông các khái niềm, nguyễn (ắc, thao Lắc làm việt của ngôn ngữ học đổi chiếu, vốn chủ yến hình thành ở chau Au, trên cử liệu của các ngủn ngữ hiển hình. Để tài khoa linr cấp trà này sẽ đặt cơ sử cho việc hiển soạn mặt công trình như vậy, 2.

Lich suf van de Trên thể giới, xu hướng nghiên cufu doi chiéu cdc ngon ngữ nhằm mục dich lam sáng tò những vấn để nhổ quát và vấn để lnại hình các ngắn ngữ cũng như ứng dụng trong việc dạy tiếng va hoe tiếng phát triển rất manh, dặc biệt là ở Mĩ, Nga, Dức, Phap, Ceech, Ba Lan, Bungari, v. Nhưng những nghiên cứu then xu hưởng đó ở các nước củn thiển cứ liễu của các ngắn ngữ nhượng Đăng, CÍ Việt Nam, vào cuối những năm 0 và đấu những năm 99 của thế kỈ trước, đã xuất hiện hai chuyên luận về ngôn ngữ học đổi chiếu: Nghiên cứu đổi chiếu các ngôn mụa (Lễ Quang Thiêm 1986) và Ngôn ngữ học đổi chiếu và đất chiếu các ngắn ngữ Hàng Nam Á (Nguyễn Văn Chiến 1992). Hai công trình này có mình hày một số khải niệm co ban về ngôn ogi học đối chiếu và vận dụng nó vào việc nghiên cứu đối chiếu tiếng Việt với tiếng Bungari (Lẻ Quang Thiêm 989), hoặc tiếng Việt với tiếng Czech và một số ngân ngữ Bong Nam A (Nguyễn Văn Chiến |9931. Những cuốn sách này đã giúp độc giả Việt Nam hiểu nhẫn nào vẻ ngắn ngữ học đối chiếu.

Đó là những tài liễu tham khảo hỗ ích cho người học đ Việt Nam trong nhiều năm nay, Tuy nhiên cả hai cảng trình đều chỉ dừng lại đ một số nét cơ bản trong lí thuyết nghiên cứu đối chiếu và vận dụng lí thuyết này để nghiên cứu đổi chiếu tiếng Việt với các ngôn ngữ chỉ trong nluan vị một số hiển tượng thuộc lĩnh vực từ vựng và phạm trả đại từ nhân xưng. Vị vậy các lắc giả khỏng cung cấp cho ngư) đọc và người học một bức tranh toàn cảnh và đây đủ về ngôn ngữ học dối chiếu. Hơn nữa, đo được công bổ từ khá lâu, thông tín trong hai cuốn sách còn thiểu tính cầp nhãt. Ngoài hai cuốn sách nói trên, đ Việt Nam chỉ có những công trình nghiên cứu đối chiếu về những vấn để cụ thể, chủ yếu là đưới đang những bài bán ngắn và luận vấn.

luận án, tập trung đổi chiến tiếng Việt với tiếng Anh, tiếng Nga và tiếng Pháp. Những công trình đó thể hiển phong phí và đa đạng các hướng vân dụng khác nhau trong lĩnh vực ngôn ngữ học đối chiếu. góp phân cúng cấp cử liêu cha việc phát triển và hoàn thiện hộ máy công cũ của lĩnh vực nghiên cứu này. 3, Nhiệm vụ nghiên cứu Để tài cấp bộ này đãi nhiệm vụ trình bày những luận điểm cũ hẳn của lí thuyết nghiển cửa đấi chiến các ngôn ngữ.

Những luận điểm cơ bản này được đúc kết từ hàng chue cong trinh ngén ngữ học đổi chiểu quan trong thuộc nhiễn trưng phải khác nhan. (Qua đó #ilp người đọc có được tiệt bức tranh tương đổi toàn diện vẻ linh vực nghiền cif bef quite. Ngoài ra chúng tôi cũng trình bày những nghiên cứu đối chiếu cụ thể, đặc biệt là di chiến tiếng Việt và một số ngắn ngữ khác, để người đọc có thể lình dùng trên dai thể các hưởng ấp dung lí thuyết ngồn ngữ học đối chiến văn thiíc tiền nghiên cửu. Phương pháp nghiên cứu Pe thife hién nhiệm vu meu trên, công trình này sử dụng chỉ yếu hai phường pháp nghiên cứửn chủ yeu sau: Phướng pháp miền tả: để miền tả những đơn vị, nhạm trù ngồn ngữ cẩn đối chiếu.

IP hương pháp đổi chiếu: để xác định những điểm giống nhau và khác nhan giữa các ngôn ngữ di6fc đất chiến về một đơn vị, phạm trù nào đỏ. Như đã nên trên, trong công trình có một phần chủ yếu trình bay những luận điểm cự bản của lí thuyết nghiên cứu đối chiến các ngôn ngữ, cho nên việc tập hứp các công trình lí thuyết và nghiên cứu, xử lí những quan niệm, cách tiếp cận của các tác giả trên thẻ giữt đẳng vai trà quan trọng trang công trình này, 5. Bố cục của công trình Ngoài phần Dẫn nhập và Kết luận, công trình này bạn gốm Š chương. Chường I, Khải lược về ngôn ngữ học đổi chiếu (khải niệm và lược khảo quả trình phải triển).

Chương này trình bầy khái niệm ngôn ngữ học đổi chiếu, qua đó làm rũ vị trị của nó trong ngôn ngữ học hiện đại; điểm một cách sơ lược quả trình phát triển của bà thận khiaa học này. Ý nghĩa của việc nghiên cứu đối chiếu các ngôn ngữ. Nhằm làm rõ nhưng đóng góp vẻ phương diện lỉ luận cũng như thực tiền của lĩnh vực ngôn ngữ học đt chiến Chuiing 3, Vé kha ning doi chiếu các ngôn ngữ. Bản về vấn để xác lập cũ sở để aphiển cứu đối chiếu các ngôn ngữ, đặc biệt là những ngôn ngữ khác xa nhau vế loại Hình.

Nguyễn tắc và phương pháp nghiên cứu đối chiếu các ngân ngữ. Nền những yêu cầu thiết yếu cần được tuần thủ khi nghiền cứu đổi chiếu và cách thức, thao tríc lim việc trong lĩnh vực nghiên cửu này. Các hình điện nghiên cứu đối chiếu, Trên cơ sở kinh nghiệm của nhiều tắc piả trên thể giới, chương này trình bày sơ lược những hướng nghiên cứu đổi chiếu cụ thể có thể được triển khai ở tất cả các bình điện: ngữ âm - âm vị học, từ vựng, ngữ phần và ngữ dịing. Sau nhân chính văn, có phẩn phụ lục trình bày những thử nghiệm nghiên cứu đổi chiếu của chúng tôi về một số vấn để cụ thể và mục tải liệu tham khảo Công trình này là phần nội dung cơ bản của một cuốn sách về ngôn ngữ học đổi chiếu.

Tuy nhiền, quy định số trang của phần chính văn trong bảo cáo tổng kết để tài cần bộ không quá 50 trang, vì vậy dưới đây, chúng tôi chỉ trình bày nội dung của công trình: dưới dạng cỗ đọng. phủ hựp với dụng hfợng cho phép, Chatting | KHÁI LƯỢC VỀ NGÔN NGỮ HỌC ĐỐI CHIẾU (KHÁI NIỆM VA LUGC KHAO QUA TRINH PHAT TRIEN) 1. Ngôn ngữ học dõi chiếu là gì? Có thể hình dung ngắn ngữ học hiện đai tiếp cần ngôn ngữ theo ba cách chủ yếu sail day Theo cách thứ nhất, ngân ng? được tiếp cần như là hiện tượng của nhãn loại nói thung. Theo cách đó, ngôn nạữ học có nhiệm vụ nghiên cứu tất cả các ngôn ngữ trên tế giới nhằm lầm rõ những vấn để triết học ngôn ngữ như hẳn chất, chức năng của ngắn ngữ và qua cử liêu của hàng loạt cất ngắn ngữ khác nhau, xây dựng một bộ máy các khải niềm, phạm trù làm công cụ nghiên cứu các ngôn ngữ cụ thể.

Đó là cách tiến tủa clia lĩnh vực quen được ơi là Ngân ngữ hục đại cương. [heo cách thứ hai, ngôn ngữ được tiếp cần như là sản phẩm của từng cộng đẳng ñigifth riêng lẻ, Theo cách đó, ngôn ngữ học có nhiệm vụ miền tả từng ngôn ngữ cụ thể đẻ làm tò đặc điểm của ngôn ngữ được nghiên cửu.