Nghiên cứu hàm lượng mùn đất - Xã Vầy Nưa, Đà Bắc, Hòa Bình

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP. KHOA LAM HOC Ã TRONG ĐÁT DƯỚI VAT TAIXA VAY NUA, T bì! ___ NGÀNH: LÂM HỌC By Vener Giáo viên hướng.S Hoàng Thị Thu Duyén Sinh vién thuchign :Tran Vin Léc Lớp Roky vara Mã TH viên + 0853010685 Khoá học : 2008 - 2012 Hà Nội, 2012 TRUONG DAI HOC LAM NGHEP KHOA LAM HQC wD oy = :. O KHOA LUAN TOT NGHI EP > & NGHIEN CUU HAM LUQNG MUN TRONG DAT DUOI MOT SO TRANG THAI THAM THỰC VẬT TAI XA VAY NƯA, HUYỆN ĐÀ BẮC, TINH HÒA BÌNH ~y : âm học ^ â ngành : 301 © >> G láo trợ v. lên hướng dẫn :_ Th.§ Hoàng Thị Thu Duyễn si h vi thực hiện :_ Trân Văn Lộc ny: :53A4— Lâm học ; 0853010685 „2008-2012 Hà Nội - 2012 LỜI CẢM ƠN Thời gian của khóa học đã gần kết thúc, để đánh giá kết quả học tập, đảm bảo và nâng cao chất lượng đào tạo, khuyến khích và tạo điều kiện chơ sinh viên củng cố, hệ thống hóa kiến thức đã học, đồng thời làm quen với công tác nghiên cứu khoa học.

Được sự đồng ý của nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Lâm học và bộ môn Khoa học đất, tôi hiện đề tài tốt nghiệp: “Nghiên cứu hàm lượng mùn trong đất dưới mộ( số trạng thái thâm thực vật tại xã VẦy Nưa, huyện Đà Bắc, gr Binh? Trong quá trình thực hiện đề tài tôi được sự ống dẫn và giúp đỡ tận tình của cô giáo Hoàng Thị Thu Duyến cine thy gio, cô giáo trong bộ môn Khoa học dat, cán bộ và nhân dân xã Vầy Nua, cing ban bé déng nghiép đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi. ra a) Mặc di ban than cé rat nhiéu cé ging, (song bước đầu làm quen với công tác nghiên cứu khoa học, cũng vớithời giản và trình độ còn rất hạn chế nên đề tài không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy gi: giá on và các bạn đồng nghiệp để đề tài được hoàn thiện hơn. Nho, * Tôi xin chân thà on Hà Nội, Ngày 02, & nănh 2012.

Sinh viên Trần Văn Lộc MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN DANH MỤC CÁC BẢNG DAT VAN DE. PHAN I: TONG QUAN VAN DE NGHIEN CUU 1.1, Trên thế gi 1. Vai trò của thảm thực vật rừng đến quá trình hình thành đ; 1. Thảm thực vật và tiểu khí hậu rừng.

Vật tơi rụng và sự hình thành mùn. Vai trò của thảm thực vật đối với việc cải thiện tin 1. Thảm thực vật và tiểu khí hậu rừng, Mĩ 1. Vật rơi rụng và sự hình thành thảm mục, mùn.

Nhận xét, đánh giá chung. PHAN IIMUC TIEU, NOI DUNG 2. Mục tiêu nghiên cứu 2. mục tiêu tổng quát 2.

Mục tiêu cụ thị 2. Nội dung nghiên c 2. Phương pháp nghiên 2. Phương phái 2.

Điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu. Vị trí địa lý, ranh giới hành chính. Khí hậu thủy văn. Điều kiện thổ nhưỡng.

Tình hình lớp phủ thực vật. Điều kiện kinh tế xã hội khu vực nghiên cứu. Dân số, dân tộc. Đặc điểm kinh tế xã hội 4.

Cây bụi thảm tươi và vật rơi rụng. Rừng trồng luồng thuần loài 4. Rừng trồng keo thuần loài 4. Rừng tự nhiên Ha.

Hàm lượng mùn trong, 4. Đề xuất một số giải pháp nhằm bâðVề và sử dụng bền vững tầng đắt mặt cho khu vực. PHAN V: KE’ TÒN TẠI VÀ KHUYÉN NGHỊ,. Tồnt DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1: Các đặc trưng về khí hậu khu vực nghiên cứu .1: Đặc điểm sinh trưởng của cây luồng .2: Bảng tổng hợp các chỉ tiêu sinh trưởng của cây keo Bảng 4.3: Cầu trúc tổ thành của một số quan xã thực va Bảng 4.4: Bảng tổng hợp các chỉ tiêu sinh trưởng của Bảng 4.5: Đặc điểm lớp cây bụi, thảm tươi và i Bảng 4.6: Độ chua pHxc; của đất dưới bón trạng - Bảng 4.7: Hàm lượng mùn trong đất dưới thái thực vậ ở & Bảng 4.§: Hàm lượng mùn và một số nhâ hưởng.9: Tổng hợp các trị số trong aaa hỏi quy tuyến tính đơn.32 © DANH MỤC 2 CÁC BIÊU DO ` Biểu đồ 4.1: Độ chua pHxéicủa đất dứới bồn trạng thái thực vật.2: Hàm lượng mùn trong đất dưới 4 trạng thái thực vật.29 Pe 3) 3y DANH MUC CAC TU VIET TAT Từ viết tắt Nguyên nghĩa OTC Ô tiêu chuẩn D143 Đường kính 1 ^ Hvn Chiều cao vútn ay Dt Đường tá Sy Hde Chiều cai i n> TB Trung binh ^^ cBTT Cây š bụi thâm ty tười > x © 9 ©.

^ * = DAT VAN DE Dat la một thành phần quan trọng của hệ sinh thái. Nó có ý nghĩa rất lớn tới khả năng cung cấp nước, muối khoáng, chất dinh dưỡng cho cây. Do đó nó có ảnh hưởng tới quá trình sinh trưởng, phát triển của thảm thực vật. Mỗi loại đất sẽ có một kiểu thảm thực vật riêng.

Ngược lại mỗi kiểu thảm thực vật sẽ đặc trưng cho một kiểu đất nhất định. Các loại đất khác có. các tính chất khác nhau về màu sắc, tính chất lí học, hoá học, hệ visi vật 4à động vật đất. Đặc tính cơ bản của đất được thể hiện qua độđ là nhân tố tổng hợp được quy định bởi nhiều yếu tố: Đá mẹ, thành '&ơ'giới, dung trọng, tỷ trọng, độ âm, độ thoáng khí, độ dày tầng dat an trong nhất là hàm lượng min trong dat.

Mùn có ý nghĩa lớn trong quá trình hình thành đất và ảnh hưởng nhiều đến tính chất của đất. Mùn tạo ra keomin, lam cho đất tơi xốp, vi min 1a keo ưa nước nên tạo được kết câu đât có tính thâm và giữ nước cao gâp 10 lân sét, mùn liên kết với đất nền làm giảm được xôi mòn và rửa trôi. Các ion NH¿”, ` K+, Cay", Fe", Als”,. được SẺ; liên kết với các axit mùn tạo thành các .humat bền vững trong đất.

Các ét cũng được gắn với các axit humic tạo thành những chất ít di độn, ‘tip Af việc tăng cường sinh trưởng cho cây trồng. Mùn còn có tác dụ ung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng, các chất dinh dưỡng như đạm, kali, lân,. tong mùn được các vi sinh vật phân giải là nguồn cung cấp cha lưỡng tốt nhất có thể có cho cây trồng. Do đó hàm lượng mùn ảnh hưởng đến nhiều mặt của hệ sinh thái rừng nói riêng cũng như Ở Việt Nam ong những năm qua do quá trình khai thác quá mức tài nguyên rừng cùng với phong tục tập quán lạc hậu của các địa phương như: Du canh du cư, đốt rừng làm nương rẫy và sự phát triển của ngành chăn nuôi gia súc đã làm cho diện tích rừng nước ta ngày càng bị thu hẹp.

Theo số liệu thống kê năm 1943 độ che phủ rừng ở nước ta là 43%, đến năm 1993 chỉ còn 26%. Mặc 1 dù năm 1999 con số này đã tăng lên 33,2% nhưng vẫn chưa đảm bảo mức an toàn sinh thái cho sự phát triển bền vững của đất nước. Chính vì vậy Đảng và nhà nước ta đã hết sức chú trọng tới vấn đề bảo vệ, phục hồi lại rừng nói riêng và thảm thực vật nói chung. Vầy Nưa là một xã nghèo thuộc diện 135 vùng lòng hồ sông Đà.

Người dân trong xã chủ yếu là dân tộc ít người (Mường, D. sống của họ còn thập, phụ thuộc nhiêu vào rừng. Do đời sống khó Koen, nhiều nghài vẫn còn đốt rừng làm nương rẫy để trồng ngô, sắn, lúa nươn; lệc hàyđời giải quyết được khó khăn về lương thực cho cộng đồng trong thời (trước mắt nhưng nó lại gây mất cân bằng sinh thái và đẩy nhanh qu thoái hóa đất. Bên cạnh đó, việc đốt rừng làm nương ray ở những nơi eó độ dốc,cao | như Vầy Nưa cũng gây ra hiện tượng xói mòn mạnh tầng đất mặt:màu mỡ, làm giảm năng suất cây trồng, làm nhiều vùng đất trở thành trơ sỏi đá.

L Trên cơ sở đó, đề tài “Nghiên hàm lượng mùn trong đất dưới một số trạng thái thảm thực vật tại xã % luyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình" được thực hiện nhằm nghiên cứu sâu è hà lượng mùn trong đất để thấy được ảnh hưởng của thảm thực ới đất rùng và cũng nhằm mục đích để ra biện pháp phục hồi lại hệ sỉ ng Và. sử dụng đất một cách hợp lí trên quan điểm sinh thái và phát tiển bền vững. Đồng thời đề xuất những biện pháp để cải tạo những nơi đất lòn tạo màu, nhanh chóng phủ xanh đất trống đồi trọc. ` PHANI TONG QUAN VAN DE NGHIEN CUU Đất rừng là bộ phận quan trọng của hệ sinh thái rừng, là tắm gương phản ánh các hoạt động sống của rừng như trao đôi chất, tích lũy, chuyển hóa năng lượng, sinh trưởng phát triển và tái sinh rừng.

Việc nghiên cứu đất rừng luôn "` được đặt trong mối quan hệ ảnh hưởng của thảm thực Đây là lĩnh vực thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà Khoa học, vì vậy những nghiên cứu này được thực hiện 6 hau hết Gy giá tắc vùng có kinh doanh rừng. Sau đây là một số quan điểm và công t 'fghiên cứu về mối quan £ ~ 3à hệ của thảm thực vật với đất làm cơ sở định hỨỜNg nghiện cứu của đê tài. Trên thế giới Á\ t> Ss 1. Vai trò của thảm thực vật rừng đếnquá trình hình thành đất Dokuchaev (1879) (dẫn theo Ngô Nhật Tiền, Nguyễn Xuân Quát, 1967) [19] đã khẳng định rằng: Đất là Vật thể tự hiền luôn biến đổi, là sản phẩm chung được hình thành dưới sae hop của năm nhân tố hình thành dat: Đá mẹ, khí hậu, địa hình, sinh vật ực VẬY và động vật) và thời gian, trong đó ông đặc biệt nhắn mạnh đế ¡trò của thực vật trong quá trình hình thành đất.

“Nhân tố chủ đạo trong - hình thằnh đất ở vùng nhiệt đới là nhân tố thảm thực vật rừng” bởi vì nólà nhân tố tạo ra chất hữu cơ và khi chết nó chuyển hóa thành mùn. William cheng: sự phân giải và hình thành các hợp chất hữu cơ là bản chất của quá trình hình thành đất (dẫn theo Nguyễn Ngọc Bình, 1996) [4]. Khi nghiêi ud thinh hình thành đất ở vùng nhiệt đới Husdson đã kết luận rằng: “Với cÌ tắm cao ở vùng nhiệt đới và tác dụng to lớn của thảm thực vật thành đất ở vùng nhiệt đới xảy ra nhanh hơn so với vùng ôn đới, khoảng 6208 mm/nam (Hudson 1981). Nghiên cứu của Reynold.

M (1988) (dẫn theo Vũ Tấn Phương, 2001) [14] đã xem xét đất ở hai trạng thái thực vật khác nhau: đất được che phủ bởi trảng cỏ và đất được che phủ bởi rừng lá kim ở khu vực đất dốc xứ Wales đã đưa ra kết luận rằng việc trồng rừng lá kim làm cho nồng độ các ion trong đất tăng 1,5 — 3 lần trong khi nồng độ ion HỶ chỉ biến đổi rất ít.Dela Cruz và A.