Luận án tiến sĩ tìm hiểu những bước phát triển ngôn ngữ trẻ em từ 1 đến 6 tuổi
Luận án tiến sĩ: Khám phá những cột mốc phát triển ngôn ngữ ở trẻ em. Hiểu sâu hành trình tiếp thu và biểu đạt lời nói.
Năm xuất bản
Số trang
156
Thời gian đọc
24 phút
Lượt xem
0
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
50 Point
Tổng quan nhanh
- Chủ đề:
- Tìm hiểu Phát Triển Ngôn Ngữ Trẻ: Mục tiêu Luận án
- Số trang:
- 156 trang
- Trường:
- Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
- Chuyên ngành:
- Lý luận ngôn ngữ
- Tác giả:
- Lưu Thị Lan
- Năm:
- 1996
Tóm tắt nội dung luận án
I.Tìm hiểu Phát Triển Ngôn Ngữ Trẻ Mục tiêu Luận án
Luận án tập trung tìm hiểu các bước phát triển ngôn ngữ trẻ em trong giai đoạn từ 1 đến 6 tuổi. Giai đoạn này rất quan trọng. Ngôn ngữ đóng vai trò trung tâm trong sự phát triển toàn diện của trẻ. Nó là công cụ giao tiếp thiết yếu. Ngôn ngữ giúp trẻ thể hiện tư duy, cảm xúc. Quá trình thụ đắc ngôn ngữ không diễn ra ngay lập tức. Trẻ trải qua các giai đoạn phức tạp. Việc nắm bắt cách trẻ em học nói là cần thiết. Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn sâu sắc. Nó phục vụ công tác giáo dục và bồi dưỡng thế hệ tương lai. Phát triển ngôn ngữ là nền tảng cho sự phát triển trí tuệ. Mọi kiến thức đều bắt đầu từ ngôn ngữ. Mọi sự hiểu biết đều thông qua ngôn ngữ. Mục đích luận án là làm rõ những bước tiến trong năng lực ngôn ngữ của trẻ. Điều này đặc biệt ý nghĩa với lứa tuổi mầm non. Việc quan tâm nghiên cứu này đã được ấp ủ nhiều năm. Nghiên cứu liên tục tìm hiểu các vấn đề ngôn ngữ trẻ em. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của đề tài. Nó mang lại giá trị khoa học và thực tiễn.
1.1. Tầm quan trọng của thụ đắc ngôn ngữ trẻ em
Thụ đắc ngôn ngữ là một thành tựu vĩ đại của con người. Đối với trẻ em, khả năng này là chìa khóa mở ra thế giới. Ngôn ngữ không chỉ là phương tiện giao tiếp. Nó còn là nền tảng cho phát triển nhận thức. Trẻ học cách tư duy thông qua ngôn ngữ. Các khái niệm được hình thành, sắp xếp bằng lời nói. Sự phát triển ngôn ngữ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng học tập. Trẻ có ngôn ngữ tốt hơn thường có kết quả học tập tốt hơn. Điều này đúng với mọi môn học. Phát triển xã hội ngôn ngữ cũng rất quan trọng. Trẻ dùng ngôn ngữ để tương tác với người khác. Chúng học cách bày tỏ nhu cầu, mong muốn. Chúng hiểu các quy tắc xã hội. Sự tương tác này định hình nhân cách trẻ. Ngôn ngữ giúp trẻ xây dựng mối quan hệ. Nó thúc đẩy sự đồng cảm và hợp tác. Bất kỳ sự chậm trễ nào trong phát triển ngôn ngữ cũng có thể gây ra thách thức. Điều này ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ. Do đó, việc hiểu rõ các mốc phát triển ngôn ngữ là cực kỳ quan trọng. Việc này giúp nhận diện sớm các vấn đề. Việc này hỗ trợ kịp thời cho trẻ. Thụ đắc ngôn ngữ là một quá trình liên tục. Nó đòi hỏi sự chú ý và hỗ trợ từ môi trường xung quanh.
1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ngôn ngữ trẻ
Nghiên cứu tập trung vào trẻ em trong độ tuổi từ 1 đến 6. Đây là giai đoạn vàng của sự phát triển ngôn ngữ. Trong thời kỳ này, trẻ chuyển từ bập bẹ sang nói trôi chảy. Chúng bắt đầu nắm vững ngữ pháp phức tạp. Dữ liệu ngôn ngữ được thu thập từ trẻ em ở nội thành Hà Nội. Việc chọn địa điểm cụ thể giúp đảm bảo tính đồng nhất của mẫu nghiên cứu. Nó cũng phản ánh đặc điểm ngôn ngữ vùng miền. Phạm vi nghiên cứu bao gồm nhiều khía cạnh. Nó bao gồm sự phát triển ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp. Nghiên cứu tìm hiểu cách trẻ hình thành âm thanh. Nó quan sát cách trẻ mở rộng vốn từ. Nó phân tích cách trẻ xây dựng câu cú. Các mốc phát triển ngôn ngữ được ghi nhận. Điều này giúp hiểu rõ hơn về lộ trình tự nhiên của quá trình thụ đắc ngôn ngữ. Luận án không chỉ mô tả hiện tượng. Nó còn cố gắng giải thích các yếu tố ảnh hưởng. Nghiên cứu xem xét mối quan hệ giữa ngôn ngữ và môi trường. Đặc biệt, môi trường ngôn ngữ gia đình có vai trò lớn. Phạm vi nghiên cứu rộng. Nó cung cấp một bức tranh toàn diện về sự phát triển ngôn ngữ. Nó đặc trưng cho trẻ em Việt Nam.
II.Lý Thuyết và Nghiên Cứu Ngôn Ngữ Học Phát Triển
Lĩnh vực ngôn ngữ học phát triển nghiên cứu cách trẻ em học ngôn ngữ. Nhiều lý thuyết phát triển ngôn ngữ đã được đề xuất. Các nhà nghiên cứu từ Liên Xô, Mỹ, Pháp đã đóng góp lớn. Các tác giả như Shakharovich, Vygotsky, Tikhieva, Rubinskt Ganperin (Liên Xô). Các nhà khoa học như Halliday (Mỹ), Lewis (Pháp) đã có công trình quan trọng. Ở Việt Nam, các nhà khoa học cũng rất quan tâm. Đại học Tổng hợp Hà Nội đã có chương trình nghiên cứu về ngôn ngữ trẻ em từ năm 1972-1986. Nhiều giáo sư đã công bố bài viết có giá trị. Giáo sư Lê Quang Thiêm nghiên cứu dấu hiệu nắm ngữ pháp. Giáo sư Đoàn Thiện Thuật thu thập dữ liệu về ngôn ngữ trẻ tuổi vườn trẻ. Giáo sư Bùi Khánh Thế ghi chép về ngôn ngữ trẻ 25 tháng. Nhiều luận án tốt nghiệp cũng tập trung vào đề tài này. Các công trình này đã tạo nền tảng vững chắc. Chúng cung cấp các khái niệm và phương pháp nghiên cứu. Việc này rất hữu ích cho luận án hiện tại. Nghiên cứu này kế thừa và phát triển các thành tựu đi trước. Nó đóng góp thêm vào kho tàng tri thức về ngôn ngữ trẻ em.
2.1. Các khái niệm cơ bản về ngôn ngữ trẻ em
Để hiểu về thụ đắc ngôn ngữ, cần làm rõ các khái niệm cơ bản. Ngôn ngữ trẻ em khác biệt với ngôn ngữ người lớn. Nó có những đặc trưng riêng về ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp. Giai đoạn tiền ngôn ngữ là thời kỳ trước khi trẻ nói những từ đầu tiên. Nó bao gồm các hoạt động như bập bẹ, bi bô. Đây là bước chuẩn bị quan trọng cho ngôn ngữ thực sự. Trong giai đoạn ngôn ngữ, trẻ bắt đầu sử dụng từ và câu. Các nhà ngôn ngữ học phát triển đã phân loại các khái niệm này. Họ phân tích sự tương đồng và khác biệt. So sánh ngôn ngữ trẻ em với hệ thống ngôn ngữ chung giúp làm nổi bật điều đó. Nghiên cứu cũng xem xét quá trình hình thành và phát triển. Nó là một chuỗi liên tục từ những âm thanh đơn giản. Nó đến cấu trúc câu phức tạp. Hiểu rõ các khái niệm này là nền tảng. Nó giúp phân tích dữ liệu ngôn ngữ trẻ em một cách khoa học. Nó cũng giúp nhận diện các mốc phát triển ngôn ngữ tiêu chuẩn. Từ đó, có thể đánh giá đúng mức độ phát triển của từng trẻ.
2.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu về ngôn ngữ trẻ
Nghiên cứu về ngôn ngữ trẻ em đã thu hút sự quan tâm trên toàn cầu. Nhiều tác giả quốc tế đã đưa ra các lý thuyết phát triển ngôn ngữ nổi tiếng. Tại Liên Xô, Shakharovich, Vygotsky đã nghiên cứu sâu về tâm lý học và ngôn ngữ. Các tác phẩm của họ đã đặt nền móng cho việc hiểu mối quan hệ giữa tư duy và ngôn ngữ. Ở phương Tây, Halliday nghiên cứu chức năng ngôn ngữ. Ông giải thích cách ngôn ngữ được sử dụng để đạt được mục đích. Các công trình này cung cấp một khung lý thuyết rộng. Chúng giúp phân tích sự phát triển ngôn ngữ trẻ em. Tại Việt Nam, từ năm 1972, Đại học Tổng hợp Hà Nội đã có nhiều công trình. Giáo sư Lê Quang Thiêm phân tích dấu hiệu ngữ pháp trong lời nói trẻ. Giáo sư Đoàn Thiện Thuật cung cấp dữ liệu ban đầu về ngôn ngữ trẻ em Việt Nam. Giáo sư Bùi Khánh Thế ghi chép chi tiết về ngôn ngữ của một em bé. Nhiều luận án sinh viên cũng đi sâu vào các khía cạnh cụ thể. Các công trình này là tài liệu quý giá. Chúng giúp định hình hướng nghiên cứu hiện tại. Chúng cung cấp bối cảnh lịch sử và cơ sở dữ liệu. Điều này rất cần thiết cho việc tìm hiểu sâu về ngôn ngữ trẻ em Việt Nam.
2.3. Hướng tiếp cận nghiên cứu của luận án
Luận án này tiếp cận vấn đề theo hướng nghiên cứu thực nghiệm. Nó dựa trên tư liệu ngôn ngữ cụ thể của trẻ em. Đối tượng nghiên cứu là trẻ em từ 1 đến 6 tuổi. Dữ liệu thu thập từ khu vực nội thành Hà Nội. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc phân tích các bước phát triển. Nó bao gồm ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp. Nghiên cứu xem xét sự thay đổi về lượng và chất trong ngôn ngữ trẻ. Đây là một phương pháp quan trọng của ngôn ngữ học phát triển. Nó giúp xác định các mốc phát triển ngôn ngữ. Luận án cũng tìm hiểu khả năng nắm bắt cấu trúc câu của trẻ. Nó phân tích các lỗi sử dụng câu. Việc này giúp hiểu quá trình học ngữ pháp. Nghiên cứu không chỉ dừng lại ở việc mô tả. Nó còn cố gắng đưa ra một số biện pháp hỗ trợ trẻ phát triển ngôn ngữ. Điều này thể hiện tính ứng dụng của công trình. Hướng tiếp cận này mang tính toàn diện. Nó kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn. Nó đóng góp vào việc hiểu sâu sắc hơn về quá trình thụ đắc ngôn ngữ ở trẻ em Việt Nam. Điều này đặc biệt quan trọng cho các chương trình can thiệp sớm ngôn ngữ.
III.Giai Đoạn Phát Triển Ngữ Âm và Từ Vựng Trẻ
Giai đoạn từ 1 đến 6 tuổi chứng kiến sự bùng nổ trong phát triển ngôn ngữ. Đặc biệt, sự hình thành ngữ âm và từ vựng là những bước đi đầu tiên. Ngữ âm học trẻ em khác biệt so với người lớn. Trẻ bắt đầu với những âm thanh đơn giản. Sau đó, chúng dần hoàn thiện hệ thống ngữ âm. Các mốc phát triển ngôn ngữ về ngữ âm bao gồm giai đoạn tiền ngôn ngữ. Đây là giai đoạn bi bô, bập bẹ. Tiếp đến là giai đoạn ngôn ngữ thực sự. Đây là khi trẻ phát ra những từ có nghĩa đầu tiên. Về từ vựng, sự xuất hiện của những từ đầu tiên rất đáng chú ý. Vốn từ của trẻ tăng lên nhanh chóng cả về số lượng và chất lượng. Chúng không chỉ học thêm từ mới. Chúng còn hiểu sâu sắc hơn về ý nghĩa của từ. Việc này liên quan chặt chẽ đến phát triển nhận thức. Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn chi tiết về các bước này. Nó làm rõ quá trình thụ đắc ngôn ngữ ở trẻ em Việt Nam. Điều này hỗ trợ việc nhận diện sớm các dấu hiệu cần can thiệp.
3.1. Các mốc phát triển ngữ âm ban đầu ở trẻ
Ngữ âm là khía cạnh đầu tiên của ngôn ngữ mà trẻ phát triển. Giai đoạn tiền ngôn ngữ rất quan trọng. Trẻ bắt đầu bi bô từ vài tháng tuổi. Những âm thanh bập bẹ này là nền tảng. Chúng giúp trẻ luyện tập cơ quan phát âm. Các mốc phát triển ngôn ngữ ngữ âm bao gồm việc tạo ra các nguyên âm và phụ âm cơ bản. Trẻ dần dần kết hợp chúng thành các âm tiết. Đến khoảng 1 tuổi, trẻ bắt đầu phát ra những từ đơn. Các từ này thường mang ý nghĩa bao quát. Ví dụ, 'ma' có thể là 'mẹ' hoặc 'muốn'. Hệ thống âm vị của trẻ chưa hoàn chỉnh. Chúng thường đơn giản hóa các từ. Ví dụ, 'bóng' thành 'bông'. Sự phát triển ngữ âm tiếp tục diễn ra. Trẻ dần dần phát âm chính xác hơn. Điều này là nhờ sự tiếp xúc với môi trường ngôn ngữ gia đình. Nghe và bắt chước là cách chính. Nghiên cứu các bước phát triển này giúp nhận diện sớm các khó khăn. Nó cũng hỗ trợ các chương trình can thiệp sớm ngôn ngữ.
3.2. Sự hình thành và mở rộng từ vựng của trẻ
Sau khi có những từ đầu tiên, vốn từ vựng của trẻ em phát triển nhanh chóng. Đây là một mốc phát triển ngôn ngữ quan trọng. Ban đầu, trẻ chỉ nói một vài từ. Sau đó, chúng trải qua giai đoạn 'bùng nổ từ vựng'. Thường xảy ra vào khoảng 18-24 tháng tuổi. Trong giai đoạn này, trẻ có thể học 5-10 từ mới mỗi ngày. Số lượng từ vựng tăng lên đáng kể. Không chỉ về lượng, chất lượng từ vựng cũng được nâng cao. Trẻ bắt đầu hiểu các sắc thái nghĩa của từ. Chúng sử dụng từ một cách linh hoạt hơn. Từ vựng của trẻ thường xoay quanh các đối tượng quen thuộc. Đó là người thân, đồ vật, hành động hàng ngày. Sự mở rộng từ vựng liên quan chặt chẽ đến phát triển nhận thức. Trẻ hiểu thế giới xung quanh. Chúng có từ ngữ để mô tả nó. Môi trường ngôn ngữ gia đình đóng vai trò quyết định. Cha mẹ nói chuyện, đọc sách cho con. Điều này giúp trẻ tiếp xúc với nhiều từ ngữ. Nó thúc đẩy quá trình thụ đắc ngôn ngữ.
3.3. Đặc điểm ngôn ngữ trong giai đoạn tiền ngôn ngữ
Giai đoạn tiền ngôn ngữ là nền tảng cho sự phát triển ngôn ngữ sau này. Nó kéo dài từ khi sinh ra đến khoảng 1 tuổi. Trong giai đoạn này, trẻ chưa nói được từ có nghĩa. Tuy nhiên, chúng đã thể hiện nhiều hành vi giao tiếp. Tiếng khóc là hình thức giao tiếp đầu tiên. Sau đó là tiếng gừ gừ, bi bô (cooing). Khoảng 4-6 tháng tuổi, trẻ bắt đầu bập bẹ (babbling). Đây là việc tạo ra các âm thanh lặp lại. Ví dụ như 'ba-ba', 'ma-ma'. Các âm bập bẹ này không mang ý nghĩa cụ thể. Nhưng chúng giúp trẻ luyện tập cơ quan phát âm. Chúng thử nghiệm các âm thanh khác nhau. Đây là một phần quan trọng của ngôn ngữ học phát triển. Trẻ cũng sử dụng cử chỉ và ánh mắt. Chúng để giao tiếp nhu cầu và mong muốn. Ví dụ, chỉ tay vào đồ vật muốn lấy. Sự tương tác với người lớn trong giai đoạn này là rất quan trọng. Nó tạo ra môi trường ngôn ngữ. Điều này khuyến khích trẻ tiếp tục phát triển. Việc nhận biết các đặc điểm này giúp đánh giá sớm khả năng ngôn ngữ của trẻ. Nó cũng là cơ sở để hỗ trợ can thiệp sớm ngôn ngữ nếu cần.
IV.Khám Phá Sự Phát Triển Ngữ Pháp Ngôn Ngữ Trẻ
Sự phát triển ngữ pháp là một khía cạnh phức tạp của thụ đắc ngôn ngữ. Từ việc nói một từ đơn, trẻ dần dần hình thành những câu phức tạp. Đây là một hành trình đầy thử thách. Trẻ không chỉ học từ. Chúng còn học cách sắp xếp từ thành câu có nghĩa. Giai đoạn từ 1 đến 6 tuổi chứng kiến sự tiến bộ vượt bậc. Các nhà ngôn ngữ học phát triển đã ghi nhận nhiều mốc quan trọng. Trẻ bắt đầu với câu hai từ, thường được gọi là 'ngôn ngữ điện tín'. Sau đó, chúng dần dần thêm các từ chức năng. Chúng học cách sử dụng các thì, giới từ. Khả năng nắm bắt cấu trúc câu phản ánh sự phát triển nhận thức của trẻ. Việc phân tích các loại câu mà trẻ sử dụng là quan trọng. Nó giúp hiểu được năng lực ngữ pháp hiện tại. Nghiên cứu cũng chú ý đến các lỗi ngữ pháp. Các lỗi này không phải là dấu hiệu của sự yếu kém. Ngược lại, chúng là bằng chứng cho quá trình học tập tích cực. Trẻ đang thử nghiệm các quy tắc. Việc hiểu rõ quá trình này giúp thiết kế các chương trình giáo dục hiệu quả. Nó hỗ trợ trẻ trong hành trình làm chủ ngôn ngữ.
4.1. Khả năng nắm bắt cấu trúc câu của trẻ
Khả năng xây dựng câu là một mốc phát triển ngôn ngữ quan trọng. Ban đầu, trẻ chỉ nói một từ. Ví dụ, 'Bóng!' để chỉ muốn quả bóng. Sau đó, khoảng 18-24 tháng, trẻ chuyển sang câu hai từ. Ví dụ, 'Bé bóng' (bé muốn bóng) hoặc 'Mẹ đi' (mẹ đi rồi). Đây là 'ngôn ngữ điện tín'. Nó chỉ giữ lại những từ chính. Dần dần, trẻ tăng độ dài và phức tạp của câu. Chúng thêm các từ chức năng như giới từ, liên từ. Chúng học cách sử dụng các cấu trúc ngữ pháp cơ bản. Ví dụ, chủ ngữ - vị ngữ. Khoảng 3 tuổi, trẻ có thể nói những câu đơn giản nhưng hoàn chỉnh. Đến 4-5 tuổi, chúng bắt đầu sử dụng câu ghép, câu phức. Chúng hiểu các quy tắc về thì, thể, số. Quá trình này không phải là bắt chước đơn thuần. Trẻ học cách tổng quát hóa các quy tắc ngữ pháp. Điều này thể hiện sự phát triển nhận thức. Môi trường ngôn ngữ gia đình cung cấp các mô hình câu. Nó đóng góp vào quá trình học ngữ pháp của trẻ. Phân tích khả năng nắm bắt cấu trúc câu giúp hiểu rõ các lý thuyết phát triển ngôn ngữ.
4.2. Phân tích lỗi ngữ pháp và phát ngôn của trẻ
Lỗi ngữ pháp là một phần không thể tránh khỏi. Nó là một dấu hiệu của quá trình học ngôn ngữ. Trẻ em thường mắc các lỗi như tổng quát hóa quá mức. Ví dụ, sử dụng 'điing' cho tất cả các động từ có quy tắc. Đây là dấu hiệu trẻ đang cố gắng áp dụng một quy tắc đã học. Mặc dù quy tắc đó chưa hoàn toàn chính xác. Nghiên cứu này phân tích số lượng, phân loại và tỷ lệ câu dùng sai. Việc này cung cấp cái nhìn sâu sắc về chiến lược học ngôn ngữ của trẻ. Các lỗi này cho thấy trẻ không chỉ bắt chước. Chúng đang tự xây dựng hệ thống ngữ pháp của riêng mình. Sự phát triển ngữ pháp là một quá trình dần dần. Trẻ từ từ điều chỉnh các quy tắc. Phân tích lỗi cũng giúp nhận diện các dấu hiệu sớm của rối loạn ngôn ngữ trẻ em. Mặc dù nhiều lỗi là bình thường, nhưng một số loại lỗi dai dẳng có thể cần can thiệp sớm ngôn ngữ. Việc hiểu rõ các loại lỗi và nguyên nhân giúp giáo viên và phụ huynh hỗ trợ trẻ tốt hơn. Nó giúp họ điều chỉnh cách giao tiếp để cung cấp mô hình ngôn ngữ chính xác.
V.Tác Động Môi Trường đến Ngôn Ngữ Trẻ Em
Môi trường đóng vai trò không thể thiếu trong phát triển ngôn ngữ trẻ em. Ngôn ngữ không tự nhiên hình thành. Nó đòi hỏi sự tương tác và kích thích từ bên ngoài. Môi trường ngôn ngữ gia đình là yếu tố quan trọng nhất. Cách cha mẹ giao tiếp với con cái ảnh hưởng sâu sắc đến quá trình thụ đắc ngôn ngữ. Sự giàu có về từ vựng, cấu trúc câu. Sự phản hồi kịp thời từ người lớn. Tất cả đều góp phần thúc đẩy sự phát triển. Các biện pháp giáo dục sớm ngôn ngữ cũng rất cần thiết. Chúng giúp trẻ phát triển đúng các mốc phát triển ngôn ngữ. Môi trường không chỉ cung cấp input. Nó còn tạo động lực cho trẻ sử dụng ngôn ngữ. Từ đó, phát triển xã hội ngôn ngữ. Ngôn ngữ không chỉ là một công cụ. Nó là cầu nối giữa trẻ và thế giới xung quanh. Nó ảnh hưởng đến phát triển nhận thức. Một môi trường giàu ngôn ngữ sẽ nuôi dưỡng một tư duy phong phú. Nó cung cấp nền tảng vững chắc cho sự học tập suốt đời. Việc hiểu rõ tác động này giúp xây dựng các chiến lược hiệu quả. Nó hỗ trợ trẻ phát triển ngôn ngữ tối ưu.
5.1. Vai trò của môi trường ngôn ngữ gia đình
Môi trường ngôn ngữ gia đình là cái nôi đầu tiên của sự phát triển ngôn ngữ. Trẻ học nói thông qua tiếp xúc hàng ngày với người lớn. Chất lượng và số lượng lời nói mà trẻ nghe được rất quan trọng. Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ chặt chẽ. Mối liên hệ giữa ngôn ngữ của cha mẹ và vốn từ vựng của trẻ. Cha mẹ nói chuyện thường xuyên với con. Cha mẹ đọc sách cho con nghe. Cha mẹ phản hồi những tiếng bi bô của trẻ. Những hành động này khuyến khích trẻ tham gia vào cuộc đối thoại. Điều này thúc đẩy quá trình thụ đắc ngôn ngữ. Gia đình cung cấp các mô hình ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp. Trẻ bắt chước và dần dần tiếp thu. Sự ủng hộ và khuyến khích từ gia đình giúp trẻ tự tin hơn khi nói. Ngược lại, một môi trường ít tương tác có thể làm chậm quá trình phát triển. Nó có thể dẫn đến rối loạn ngôn ngữ trẻ em. Việc tạo ra một môi trường giàu ngôn ngữ là trách nhiệm của gia đình. Nó là yếu tố then chốt cho sự phát triển toàn diện của trẻ.
5.2. Biện pháp hỗ trợ phát triển ngôn ngữ cho trẻ
Nhiều biện pháp có thể giúp trẻ phát triển ngôn ngữ hiệu quả. Việc giao tiếp thường xuyên là cơ bản nhất. Cha mẹ nên trò chuyện, kể chuyện, đặt câu hỏi cho trẻ. Ngay cả khi trẻ chưa biết nói. Việc này giúp trẻ tiếp xúc với ngôn ngữ phong phú. Đọc sách cho trẻ nghe là một biện pháp rất hiệu quả. Nó không chỉ mở rộng vốn từ. Nó còn phát triển khả năng lắng nghe và tư duy. Khi trẻ nói, người lớn nên lắng nghe và phản hồi. Điều này khuyến khích trẻ tiếp tục giao tiếp. Mở rộng các câu nói của trẻ cũng rất hữu ích. Ví dụ, nếu trẻ nói 'Bóng', người lớn có thể nói 'À, con muốn quả bóng màu đỏ đó à?'. Điều này cung cấp thêm thông tin và cấu trúc ngữ pháp. Việc chơi các trò chơi ngôn ngữ cũng rất quan trọng. Ví dụ, trò chơi gọi tên đồ vật, hát đồng dao. Đối với trẻ có dấu hiệu chậm nói hoặc rối loạn ngôn ngữ trẻ em, can thiệp sớm ngôn ngữ là cần thiết. Các chuyên gia có thể đưa ra phương pháp phù hợp. Việc này giúp trẻ bắt kịp các mốc phát triển ngôn ngữ.
5.3. Liên hệ với phát triển nhận thức và xã hội ngôn ngữ
Ngôn ngữ không chỉ là kỹ năng riêng lẻ. Nó có mối liên hệ sâu sắc với phát triển nhận thức và xã hội. Phát triển ngôn ngữ thúc đẩy khả năng tư duy logic, giải quyết vấn đề. Khi trẻ có ngôn ngữ, chúng có thể diễn đạt ý tưởng phức tạp. Chúng có thể lập luận và suy nghĩ trừu tượng. Ngôn ngữ là công cụ để tổ chức thông tin trong não bộ. Việc này ảnh hưởng đến trí nhớ và sự chú ý. Về phát triển xã hội ngôn ngữ, ngôn ngữ là cầu nối. Nó giúp trẻ tương tác với bạn bè và người lớn. Trẻ học cách chia sẻ, hợp tác, thương lượng thông qua ngôn ngữ. Khả năng giao tiếp tốt giúp trẻ xây dựng mối quan hệ lành mạnh. Nó giúp trẻ hòa nhập vào cộng đồng. Ngược lại, những khó khăn về ngôn ngữ có thể ảnh hưởng tiêu cực. Nó có thể ảnh hưởng đến các mối quan hệ xã hội. Nó có thể gây ra sự cô lập. Các lý thuyết phát triển ngôn ngữ như của Vygotsky nhấn mạnh điều này. Ông cho rằng ngôn ngữ và tư duy phát triển song song. Chúng ảnh hưởng lẫn nhau. Vì vậy, việc hỗ trợ phát triển ngôn ngữ. Nó cũng là hỗ trợ phát triển toàn diện cho trẻ.
Mục lục chi tiết luận án
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (156 trang)Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộB() GIAO DUC VA DÀO TAO DAI HOC QUÒC GIÀ HA NOI TRUÒNG DAI HOC KHOA HOC XÀ HÓI VÀ NHÀN VÀN Ula THI UIN TÌM HIÉU NHtJNG Bl/ÒC PHAT TRIÉN NGÒN NGlT TRÉ EM TU 1 DEN 6 TUOI (Trén tir liéu ngón ngii tré em ór nói thành Ha Noi) Chuyén ngành : LY LUÀN NGÒN NG0 Ma hiéu : 5. LUÀN AN PHÓ TIÈN SY KHOA HOC N G 0 VÀN -DAI f^->-Co-:';'.^^:A ' \ NÒ* Ngixài hixóng din kboa hoc: PGS. NGUYÉN CAO DÀM • '• • — " ^•— • - - ,11——J Ha Nói - 1996 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MUC LUC Trang Phàn ma dàu Chuong 1 Dan luàn mot so vàn de ve ngón ngù tré em 11 1. L Mot so khài niém ve ngón ngù tré em.
Nhùns dièm gións: nhau va khàc nhau cùa no:òn nsù tré em trong dòi chiéu vói nhùng khài niem co ban cùa ngón ngù chung. Ve qua trình hình thành va phàt trién ngón ngù cùa tré. Mot so huons nghién cùu chung va huon^ nghièn cùu cùa luàn àn ve ngón ngù tré em. 00 Chuong 2 Nhùng buóc phàt trièn ve ngù àm.
tu vung trong ngón ngù tré em Viet Nam. 28 Mot vài nhàn xét so lugc ve buóc phàt trièn ngù àm cùa tré.1 Vài net ve giai doan tién ngón ngù. Giai doan ngón ngù (tré tu 1 nam tra lén) 33 0 1 Nhùng buóc phàt trièn ve tu vung cùa ngón ngù tre em Viet Nam. 4V o o Su \uàt hièn nhùn^: tir dàu tièn.
40 1 1 n NhOng birac phàt trièn ngòn ngù cua tré xét ve lircmg. o23 NhCrrig buóc phat trièn ngón ngù cùa tré xét ve chat. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tièu kèt ptìàn tir vung. '^ Chuong 3 Nhùng buóc phàt trièn ve ngù phàp.1 Khà nàng nam bàt càc loai càu xét theo càu trùc.
So luang, phàn loai, ty le càu dùng sai. Khà nàng su dung càc loai càu xét theo muc dich phàt ngòn. Vài dac dièm cùa ngón ngù tré em. Mot so bien phàp giùp tré phàt trièn ngòn ngù.
ìA Kétluan 14 Chù thich 1-5 Tài lièu tham khào 4^ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ma dàu 1. Muc dich, y nghla cùa luàn àn.L Ngón ngù là phuong tién giao tiép quan trong nhat cùa con ngu< trong xà hòi: Tré em mai sinh ra chua thè nói dugc ngay. Muón nói duo muón su dung dugc ngón ngù de giao tiép vói moi nguòi, tré phài trai qua qi trình hình thành va phàt trièn ngòn ngù. Tu 1- 6 tuoi là thòi gian tré bàt dàu hình thành va phàt trién ngòn ngi Tré em hoc nói thòng qua su tiép xùc vói nguòi lón va vói càc tré em khà< Vièc hình thành va phàt trién ngòn ngù cho tré ó lùa tuoi này là mot nhièm \ hét sue quan trong va càp thièt cùa còng tàc giào due boi vi ngòn ngù là cor cu de tu duy, nò dóng vai trò rat lón trong vièc phàt trién tri tue va càc qi trình tàm ly khàc.
Usinxki dà nói :" ngón ngù là co so cùa moi su phàt trién tri tue va k? tàng cùa moi kién thùc. Tàt cà moi su hiéu biét déu bàt dàu tu ngòn ngù, thòr qua ngòn ngù va lai tró lai ngòn ngù." Phàt trièn ngòn ngù cho tré a lùa tuoi màm non là mot trong nhùng vìi làm càn thiét dàu tièn trong vièc boi duóng giào due thè he tuong lai va thi hièn lai Bàc day: " Vi Igi ich muòi nam trong cày, vi Igi ich tram nàm tròr nguòi." Vi vay dà tu làu Uy ban Bào ve Bà me Tré em Trung LTong dà co chuar trình nghièn cùu thè lue tré em. tàm ly tré em trong dò co gàn voi vièc nghit cùu ngòn ngù. Nguòi viét luàn àn này ngay tu khi con hoc dai hoc dà chù y dt ngón ngù tré em vói luàn vàn tot nghièp cua mình.
Va hon hai mirai nàm qi vàn lièn tue nghièn cùu, tìm hiéu càc vàn de ve ngón ngù tré em nèn dà li chon de tài là : LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tlm hièu nhung buóc phàt trièn ngòn ngù tré em tu 1 - 6 tuoi. Trèn tu lièii ngòn ngù cua tre em a noi thanh Ha Nòij 1.2- Trén thè giai de tài nghièn cùu ngòn ngù tré em tu 1 - 6 tuoi r dugc quan tàm chù y va dugc nghièn cùu duói nhiéu góc dò khàc nhau. ò Lièn Xò co nhiéu tàc già nghièn cùu càc vàn de ngón ngù tré em ni Shakharovich.Vygotsky, Tikhieva, Rubmsk Ganperin ò My co càc tàc già nhu Halliday. a Phàp co cac tàc già nhu Lewis.
a nuoc ta tu nàm 1972 - 1986 truòng Dai Hoc Tòng Hgp Ha Nói co tha: già vào chuong trình nghièn cùu ve ngòn ngù tré em. Hàng loat càc bài viét ci cac giào su, phó giào su ve ngòn ngù tré em nhu : - Giào su Le Quang Thièm voi bài viét :" Dàu hiéu cùa vièc nàm rù ò t nhò thè hièn qua lai nói." - Giào su Doàn Thièn Thuàt vói bài :" Nhùng cu lièu ban dàu ve ngc ngù tré em Viét Nam lùa tuoi vuòn tré 24- 36 thàng." - Giào su Bùi Khành Thè voi bài :" Nhùng ghi chép'vé ngòn ngù cùa m^ em bé 25 thàng va vàn de nghièn cùu ngòn ngù tré tha Viet Nam." Va hàng loat càc luan àn tot nghièp cùa sinh vièn khoa Ngù Vàn di ve e tài nàv nhu : - Luàn àn cùa Nguyén Mùih Chàu vói de tài :" Mot vài cu lièu neon n^ tré ò sàa dình va nhà tré lùa tu6i lén 2- 3." - Luàn àn cùa Luu Thi Lan tìm hièu ve vàn de :" Nhùng dàc trung m phàp trong càu nói cùa tré tu 1- 3 mòi." - Luàn àn cùa Le Danh Khiém ve vàn de :" Tàc dòng n2:òn nsù ci nhùng nguòi xung quanh dói vói tre em." i lùa mòi vuòn tré ).o càp nhu luàn an phó cièn sì cua Nguvén Huy Càn vè:"Qt trình hình rhành va phat tnèn tiéng noi tre em Viet Nam rù l- 3 mòi." LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Lièn tiép a tap chi nghièn cùu giào due cùa vièn Khoa hoc Giào due ce nhùng bài viét ve neon n2;ù tre em truóc mòi hoc. Nhìn chung, vàn de ngòn ngù tré em dugc càc nhà khoa hoc quan tàn trèn nhiéu mat. Co nhà khoa hoc nghièn cùu ve mói lièn quan giùa tàm ly vi ngón ngù, co nhà khoa hoc nghièn cùu càu trùc dac biét cùa ngòn ngù tré em Mot so nhà khoa hoc khàc lai nghièn cùu càc yéu tó tàc dòng, ành huòng dèi qua trình hình thành va phàt tiièn ngòn ngù cùa tré.
Càc còns trình nghièn cùu ngòn ngù tré em do Uv ban Bào ve Bà me Tn em Trung uong de xuong lai thièn ve nghièn cùu càc chuàn phàt trièn ngòn ngi nhàm tao nèn thuóc do cho vièc xàc dinh su phàt trién bình thuòng hay khòns binh thuòng dói vói mot em bé nào dò. Luàn àn này ve càn bàn dugc hìnl thành theo xu huòng cùa càc nhà khoa hoc trong nuòc. Luàn àn này nhàm dua ra nhùng so lièu cu thè ve su phàt trièn ngòi ngù cùa tré tu 1-6 mòi. Nò dugc dùng làm co so cho vièc diéu chình va bièi soan chuong trình phàt trién ngòn ngù cho tré em lùa mòi nhà tré, màu giào bièn soan càc sàch dùng trong càc truòng su pham dào tao co giào nhà tré, mài giào.
Trong luàn àn co kién nghi mot so phuong phàp boi duòng phàt triéi ngòn ngù cho tré a càc lùa mòi nèu trén. Luan àn tìm hiéu càc buóc phàt trién cùa tré chù yéu ve mat tu vun; va ngù phàp. De cho chuong trình mièu tà dugc toàn dien, nguòi viét co de cà] deh ngù am nhung khóng phài là trong tàm. Ve càn bàn nguòi viét co gang dua ra càc so liéu va càc dù kién d chùng minh su phàt trièn ve lugng cùng nhu su phàt trién ve chat trong cà phàn ma luàn àn dà de càp dén.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. So vói càc còng trinh klìàc trong nuòc va ngoài nuóc, luàn àn da d càp dén nhiéu vàn de ngòn ngù tré em Viét Nam nhu tu vung, ngù phàp cua tr tu 1- 6 tuoi. Nhìrng két qua cùa còng trinh này sé góp phàn soi sàng dugc mot so va de thuòc ly luan dai cuong cùa ngón ngù hoc. Nhùng cu lièu cùa ngòn ngù tr em Viet Nam se dóng góp thèm nhùng bang chùng cho nhùng luàn diém thuò ngòn ngù hoc dai cuong.
Dóng thòi nhùng két qua nghièn cùu này se góp phà vào vièc giào due ngòn ngù cho tré em ó càc nhà tré, truòng màu giào va gi dình. Mat khàc, nhùng két qua nghièn cùu dò cùng sé tao co sa cho viècnghiè cùu ngòn ngù bènh ly. Qua trình tiép thu ngòn ngù cùa tré là qua trình ngugc lai vói qua trìn mat ngón ngù cùa nhùng nguòi bènh màc chùng "thàt ngòn".(aphasic) Nhùng cu liéu cùa ngòn ngù tré em se giùp cho càc bàc sT thàn kin nghièn cùu khà nàng phuc hói ngòn ngù cho càc nguòi bènh. Nhùng thành qua cùa luan àn này cùng dóng góp cho vièc giào due ngò ngù cho nhùng tré càm diéc.
Thuc té hoat dòng trong nhùng nàm qua cùa Vie Cam diéc Tmng uong da chùng tò diéu dò. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phuong phàp nghièn cùu cùa luàn àn : 2. De dàp ùng dugc yéu càu nghièn cùu ve su phàt trién ngòn ngù tr em, nguòi viét dà phài theo dói mot so tré em qua càc thòi ky, bòi vi chi tré] mot dói tugng nhàt dinh mai co thè co dugc tu liéu dóng nhat va dàm bào eh' vièc rùt ra dugc càc nhàn xét dàng tin cày.
Thuc hièn còng vièc này nguòi viét dà theo dói hai con cùa chinh mình: Chàu Bùi Lan Anh - smh ngày 9/12/1975. Chàu Bùi Thg Thach Làm - sinh ngày 1/8/1989. Nhùng so liéu cùa chàu Thach Làm dugc dem dói chiéu vói chàu Lai Anh. Rat may man chàu thù nhàt là gài va chàu thù hai lai là trai.
Càch nghiè; cùu này dugc goi là nghièn cùu (theo chiéu) doc. Tuy nhièn, su quan sàt ày chi co già tri khi dugc dem dói chiéu mot càc: khàch quan hon tue là dugc dói chiéu so sành trèn mot dien ròng hon vói nhié^ dói tugng hon. Muón vay chùng tòi dà phài co mot su kièm tra trèn nhiéu de tugng mai khàc nhau. Càch nghièn cùu này dugc ggi là nghièn cùu theo chié ngang.
Chùng tòi dà su dung tu liéu va so liéu cùa Uy ban Bào ve Bà me Tr em Tmng uong va Vièn Nghièn cùu Tré em tnióc mòi hoc, cu thè là ó mòi nàr tuoi so lugng càc chàu dugc nghièn cùu là 30 em va càch nhau 3 thàng mgt.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Trích dẫn luận án này
Lưu Thị Lan (1996). Luận án tiến sĩ tìm hiểu những bước phát triển ngôn ngữ trẻ [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội]. LuanAn.net. https://luanan.net/giao-duc-hoc/tam-ly-hoc-giao-duc/luan-an-tien-si-tim-hieu-nhung-buoc-phat-trien-ngon-ngu-tre-em-tu-1-den-6-tuoi
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Luận án tiến sĩ tìm hiểu những bước phát triển ngôn ngữ trẻ" nghiên cứu về vấn đề gì?
Luận án tiến sĩ: Khám phá những cột mốc phát triển ngôn ngữ ở trẻ em. Hiểu sâu hành trình tiếp thu và biểu đạt lời nói.
Luận án "Luận án tiến sĩ tìm hiểu những bước phát triển ngôn ngữ trẻ" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội. Năm bảo vệ: 1996.
Luận án "Luận án tiến sĩ tìm hiểu những bước phát triển ngôn ngữ trẻ" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Luận án tiến sĩ tìm hiểu những bước phát triển ngôn ngữ trẻ" thuộc chuyên ngành Lý luận ngôn ngữ. Danh mục: Tâm Lý Học Giáo Dục.
Luận án "Luận án tiến sĩ tìm hiểu những bước phát triển ngôn ngữ trẻ" có bao nhiêu trang?
Luận án "Luận án tiến sĩ tìm hiểu những bước phát triển ngôn ngữ trẻ" có 156 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Luận án tiến sĩ tìm hiểu những bước phát triển ngôn ngữ trẻ" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.