Luận án Tiến sĩ Tâm lý học: Kỹ năng học tập của sinh viên sư phạm kỹ thuật - Nguyễn Thị Tuyết

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM ………………***………………. NGUYỄN THỊ TUYẾT KỸ NĂNG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN SƢ PHẠM KỸ THUẬT LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÍ HỌC HÀ NỘI – 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM ………………***………………. NGUYỄN THỊ TUYẾT KỸ NĂNG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN SƢ PHẠM KỸTHUẬT Chuyên ngành: Tâm lí học chuyên ngành Mã số: 931.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÍ HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Hồ Viết Lƣơng HÀ NỘI- 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.

Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa ai công bố trong bất kì công trình nào khác. Tác giả luận án Nguyễn Thị Tuyết i LỜI CẢM ƠN Qua quá trình thực hiện luận án, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ , động viên từ các thầy cô giáo, đồng nghiệp, bạn bè và những người thân. Tôi xin được tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Mạc Văn Trang; TS Hồ Viết Lương đã hướng dẫn, bảo ban tôi trong suốt quá trình làm luận án với những định hướng khoa học và sự chỉ bảo tận tình để tôi có thể hoàn thành nghiên cứu này. Tôi xin trân trọng cảm ơn BGH trường Đại Học Sư phạm kỹ thuật Hưng Yên, trường Đại Học Sư phạm kỹ thuật Vinh và trường Đại Học Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long, tập thể các thầy cô giáo đã giúp đỡ và nhiệt tình tham gia quá trình điều tra cũng như tiến hành dạy thực nghiệm để tôi hoàn thành chương trình học tập, nghiên cứu.

Trân trọng cảm ơn Phòng Sau đại học và Ban lãnh đạo Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi có môi trường học tập và nghiên cứu tốt nhất. Đặc biệt xin được cảm ơn Quí thầy cô giáo, các nhà khoa học trong và ngoài Viện đã có nhiều góp ý sâu sắc, tận tình để giúp tôi hoàn thành luận án. Cuối cùng tôi xin gửi lời cám ơn BGH trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội , Ban lãnh đạo Viện Sư phạm kỹ thuật, đơn vị công tác đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành chương trình học tập và nghiên cứu. Xin cảm ơn Quí thầy cô cùng các anh, chị, và các bạn đồng nghiệp trong Viện đã luôn giúp đỡ, quan tâm và tạo điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành chương trình học tập.

Xin gửi lời cám ơn tới gia đình, người thân và bạn bè đã luôn bên cạnh động viên, giúp đỡ tôi trong thời gian qua. Xin trân trọng cảm ơn! ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN .vii DANH MỤC CÁC BẢNG. viii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ.

ix MỞ ĐẦU. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN SƢ PHẠM KỸ THUẬT. Tổng quan tình hình nghiên cứu ở nước ngoài và Việt Nam. Nghiên cứu về kỹ năng học tập, kỹ năng học tập của sinh viên ở nước ngoài.

Các nghiên cứu về kỹ năng học tập ở nước ngoài. Các nghiên cứu về kỹ năng học tập của sinh viên ở nước ngoài. Nghiên cứu về kỹ năng học tập của sinh viên ở Việt Nam. Lí luận về kỹ năng học tập của sinh viên sư phạm kỹ thuật.

Kỹ năng và kỹ năng học tập. Kỹ năng học tập. Hoạt động học tập và kỹ năng học tập của sinh viên sư phạm kỹ thuật. Sinh viên sư phạm kỹ thuật.

Hoạt động học tập của sinh viên sư phạm kỹ thuật. Kỹ năng học tập của sinh viên SPKT. Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng học tập của sinh viên sư phạm kỹ thuật. Các yếu tố chủ quan.

Các yếu tố khách quan. 57 TIỂU KẾT CHƢƠNG 1. TỔ CHỨC VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Vài nét về địa bàn và khách thể nghiên cứu.1 Địa bàn nghiên cứu.

Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên. Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuậtVinh. Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long. Khách thể nghiên cứu.

Tổ chức nghiên cứu. Giai đoạn 1: Nghiên cứu lí luận. Giai đoạn 2: Khảo sát và đánh giá thực trạng. Giai đoạn 3: Đề xuất các biện pháp tác động sư phạm và tổ chức thực nghiệm.

Các biện pháp đề xuất. Cách tiến hành. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể. Phương pháp nghiên cứu lí luận.

Phương pháp nghiên cứu thực tiễn. Phương pháp chuyên gia. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi. Phương pháp phỏng vấn sâu.

Phương pháp quan sát. Phương pháp đánh giá sản ph m hoạt động qua giải bài tập tình huống học tập. Phương pháp phân tích chân dung tâm lí. Phương pháp thực nghiệm tác động sư phạm.

Phương pháp xử lí số liệu bằng thống kê toán học với sự trợ giúp của SPSS. 89 TIỂU KẾT CHƢƠNG 2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN KỸ NĂNG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN SƢ PHẠM KỸ THUẬT. Thực trạng mức độ kỹ năng học tập của sinh viên các trường sư phạm kỹ thuật theo kết quả trưng cầu ý kiến.

Mức độ biểu hiện kĩ năng học tập của sinh viên theo mẫu chung. Mức độ biểu hiện các nhóm kĩ năng học tập theo các biến. Theo cơ sở đào tạo. Theo ngành đào tạo.

Theo năm đào tạo. Theo kết quả học tập. Mức độ biểu biện kĩ năng học tập cụ thể ở các trường sư phạm kỹ thuật. Nhóm kĩ năng tiếp nhận thông tin.

Nhóm kĩ năng xử lí thông tin. Nhóm kĩ năng sử dụng thông tin. Nhóm kĩ năng làm việc nhóm trong học tập. Tương quan giữa các nhóm kĩ năng học tập và dự báo sự biến đổi kĩ năng học tập của sinh viên.

Dự báo sự biến đổi kĩ năng học tập của sinh viên theo biến năm đào tạo. Dự báo sự biến đổi kĩ năng học tập của sinh viên theo kết quả học tập. Đánh giá chung mức độ biểu biện các nhóm kĩ năng học tập của sinh viên. Kết quả giải bài tập tình huống.

Nhóm kĩ năng tiếp nhận thông tin. Nhóm kĩ năng xử lí thông tin. Nhóm kĩ năng sử dụng thông tin. Nhóm kĩ năng làm việc nhóm.

Kết quả giải bài toán thực hiện các nhiệm vụ kỹ thuật. Phân tích chân dung tâm lí một số sinh viên đại diện các trường sư phạm kỹ thuật. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan, khách quan đến kĩ năng học tập nghề nghiệp của sinh viên. Đánh giá chung kĩ năng học tập của sinh viên sư phạm kỹ thuật.

Những kĩ năng nổi trội của sinh viên được khảo sát trong học tập môn tâm lí học nghề nghiệp. Những hạn chế cơ bản. Nguyên nhân của những kĩ năng biểu hiện nổi trội và nguyên nhân của những hạn chế trong kỹ năng học tập của sinh viên. Đề xuất một số biện pháp tâm lí sư phạm và thực nghiệm.

Cơ sở đề xuất biện pháp tác động sư phạm. Đề xuất một số biện pháp tâm lí sư phạm. Kết quả thực nghiệm. Kết luận thực nghiệm.

153 TIỂU KẾT CHƢƠNG 3. 154 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. Về thực tiễn. Với các trường sư phạm kỹ thuật.

Với giảng viên các trường sư phạm kỹ thuật. Với sinh viên các trường sư phạm kỹ thuật. 158 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 159 PHỤ LỤC vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN VIẾT TẮT VIẾT ĐẦY ĐỦ CVHT Cán bộ cố vấn học tập ĐH Đại học GV Giáo viên HĐHT Hoạt động học tập KN Kỹ năng KNHT Kỹ năng học tập NVSP Nghiệp vụ sư phạm SV Sinh viên SPKT Sư phạm kỹ thuật TLH Tâm lí học NN Nghề nghiệp vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.

Mẫu khách thể nghiên cứu. Phân bố khách thể tham gia phỏng vấn sâu. Mức độ biểu hiện các nhóm kĩ năng học tập theo mẫu chung. Mức độ biểu hiện các nhóm kĩ năng theo cơ sở đào tạo.

Mức độ biểu hiện các nhóm kĩ năng theo ngành đào tạo. Mức độ biểu hiện các nhóm kĩ năng theo năm đào tạo. Mức độ biểu hiện các nhóm kĩ năng theo kết quả học tập. Kĩ năng nghe và ghi bài giảng.

Kĩ năng đọc sách, tài liệu, giáo trình. Kĩ năng hệ thống hóa kiến thức môn học. Kĩ năng ôn tập. Kĩ năng giải bài tập thực hành môn học.

Kĩ năng thảo luận, xemina môn học. Kĩ năng làm bài kiểm tra, bài thi. Nhóm kĩ năng làm việc nhóm trong học tập. Hệ số tương quan giữa 4 nhóm kĩ năng học tập trên toàn mẫu.

Mô hình hồi quy dự báo sự biến đổi của từng kĩ năng trong các nhóm kĩ năng học tập theo biến số năm đào tạo. Mô hình hồi quy dự báo sự biến đổi kĩ năng trong các nhóm kĩ năng học tập theo biến số kết quả học tập. Biểu hiện nhóm kĩ năng tiếp nhận thông tin. Biểu hiện nhóm kĩ năng xử lí thông tin.

Biểu hiện nhóm kĩ năng sử dụng thông tin. Biểu hiện kĩ năng làm việc nhóm. Kết quả giải các bài toán thực hiện các nhiệm vụ kỹ thuật. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan, khách quan đến kĩ năng học tập của sinh viên.

Kết quả thực nghiệm giải bài tập tình huống về các kĩ năng học tập môn học. Kết quả giải bài tập thực hiện các nhiệm vụ kỹ thuật.152 viii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Biểu đồ 1: Tổng hợp mức độ biểu hiện nhóm kĩ năng tiếp nhận thông tin .107 Biểu đồ 2: Tổng hợp kết quả đánh giá biểu hiện nhóm kĩ năng xử lí thông tin .112 Biểu đồ 3: Tổng hợp kết quả chung mức độ biểu hiện nhóm kĩ năng sử dụng thông tin. Tổng hợp kết quả mức độ biểu biện các nhóm kĩ năng học tập .124 ix MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài 1.

Về í uận Trước xu thế hội nhập toàn cầu và quá trình quốc tế hóa sản xuất, sự phân công lao động diễn ra ngày càng sâu rộng, nền kinh tế tri thức phát triển mạnh do đó nguồn nhân lực nói chung, lao động kỹ thuật nói riêng càng trở thành nhân tố quyết định sự phát triển cũng như năng lực cạnh tranh ở mỗi quốc gia, dân tộc đặc biệt là các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam.