Luận án tiến sĩ: Kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập của sinh viên dân tộc Tày vùng Đông Bắc Việt Nam - Nông Thị Nhung

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NÔNG THỊ NHUNG KỸ NĂNG GIAO TIẾP TRONG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN DÂN TỘC TÀY VÙNG ĐÔNG BẮC VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC HÀ NỘI, 2017 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NÔNG THỊ NHUNG KỸ NĂNG GIAO TIẾP TRONG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN DÂN TỘC TÀY VÙNG ĐÔNG BẮC VIỆT NAM Ngành: Tâm lý học Mã số : 62 31 04 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN THỊ MAI LAN HÀ NỘI, 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa có ai công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác. Tác giả luận án Nông Thị nhung LỜI CẢM ƠN Để có được kết quả như ngày hôm nay, tôi xin bày tỏ lời cám ơn sâu sắc đến PGS.

Nguyễn Thị Mai Lan, người thầy đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo cho tôi trong quá trình thực hiện luận án. Tôi xin cám ơn sâu sắc Ban Giám đốc Học viện Khoa học xã hội, Các thầy cô giáo Khoa Tâm lý – Giáo dục, các phòng ban của Học viện và các anh chị của Học viện đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện để tôi thực hiện luận án. Tôi xin cám ơn chân thành các thầy cô ở các cấp hội đồng đánh giá luận án đã chỉ bảo cho tôi những điều quý báu đề tôi hoàn thiện luận án. Tôi cũng xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đến gia đình, bạn bè đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án.

Hà Nội, ngày…tháng 6 năm 2017 Nông Thị Nhung MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ KỸ NĂNG GIAO TIẾP TRONG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP TRÊN LỚP CỦA SINH VIÊN. Tổng quan tình hình nghiên cứu trên thế giới về kỹ năng giao tiếp của sinh viên. Tổng quan tình hình nghiên cứu ở Việt Nam về kỹ năng giao tiếp của sinh viên trong hoạt động học tập.

17 Chương 2: LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG GIAO TIẾP TRONG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP TRÊN LỚP CỦA SINH VIÊN DÂN TỘC TÀY. Kỹ năng giao tiếp. Kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày. Biểu hiện và mức độ của kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày.

Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày. 61 Chương 3 TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Địa bàn và khách thể nghiên cứu. Nghiên cứu lý luận.

Nghiên cứu thực tiễn. Thực nghiệm tác động. 77 Chương 4: THỰC TRẠNG KỸ NĂNG GIAO TIẾP TRONG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP TRÊN LỚP CỦA SINH VIÊN DÂN TỘC TÀY VÙNG ĐÔNG BẮC VIỆT NAM80 4. Thực trạng kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày.

So sánh kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp sinh viên dân tộc Tày qua biến số dân tộc, giới tính, năm học. Mối tương quan giữa các kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày. Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày. Thực nghiệm tác động.

134 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 142 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 146 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 147 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Các mức độ kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày .1: Tổng số khách thể sinh viên được nghiên cứu .2: Kết quả độ tin cậy Alpha của các thang đo như sau: .1: Mức độ thực hiện kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày.2: Mức độ thực hiện kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày so sánh theo các biến số giới tính, dân tộc, năm học.

81 các mối quan hệ trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày. Mức độ thực hiện kỹ năng tìm hiểu đối tượng giao tiếp. Mức độ thực hiện kỹ năng thể hiện sự tôn trọng đối tượng. 87 giao tiếp của sinh viên dân tộc Tày.

Mức độ thực hiện kỹ năng thể hiện sự hợp với tác đối tượng giao tiếp trong hoạt động học tập của sinh viên dân tộc Tày. Mức độ thực hiện kỹ năng thể hiện sự trung thực với đối tượng giao tiếp trong hoạt động học tập của sinh viên dân tộc Tày .7: Mức độ thực hiện kỹ năng diễn đạt các nội dung học tập. 98 trên lớp của sinh viên dân tộc Tày. Mức độ thực hiện kỹ năng lắng nghe của sinh viên dân tộc Tày.

Mức độ thực hiện kỹ năng điều chỉnh cảm xúc. 104 của sinh viên dân tộc Tày .10: Mức độ thực hiện kỹ năng sử dụng hiệu quả phương tiện giao tiếp bằng ngôn ngữ nói trong hoạt động học tập của sinh viên dân tộc Tày. Mức độ thực hiện kỹ năng sử dụng hiệu quả phương tiện giao tiếp bằng ngôn ngữ viết trong hoạt động học tập của sinh viên dân tộc Tày. Mức độ thực hiện kỹ năng sử dụng hiệu quả phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ trong hoạt động học tập của sinh viên dân tộc Tày.

Mức độ thực hiện kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày và sinh viên dân tộc Kinh .14: Mức độ thực hiện kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của nữ sinh viên dân tộc Tày và nam sinh viên dân tộc Tày .15: Mức độ thực hiện kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp 124 của sinh viên dân tộc Tày theo biến số năm học .16: Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan và khách quan đến kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày.17: Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan đến kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày .18: Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố khách quan đến kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày.19: Dự báo mức độ ảnh hưởng của các yếu tố độc lập đơn nhất .20: Mức độ thay đổi kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày trước - sau thực nghiệm và với lớp đối chứng .21: Sự thay đổi kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày trước – sau thực nghiệm và lớp đối chứng. 136 DANH MỤC CÁC BIỂU Biểu đồ 4.1: Mức độ thực hiện nhóm kỹ năng thiết lập.2: Mức độ thực hiện nhóm kỹ năng giải quyết vấn đề học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày. Mức độ thực hiện nhóm kỹ năng sử dụng các phương tiện giao tiếp của sinh viên dân tộc Tày.1: Tương quan giữa các kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp trên lớp của sinh viên dân tộc Tày. 125 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ĐTB : Điểm trung bình ĐLC : Độ lệnh chuẩn TN : Thực nghiệm MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Giao tiếp có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hiệu quả hoạt động, hình thành phẩm chất, năng lực, kỹ năng nghề nghiệp. Giao tiếp giúp cho mỗi cá nhân trở nên tích cực, chủ động trong công việc của mình. Đối với sinh viên, giao tiếp có ý nghĩa hết sức quan trọng trong hoạt động học tập của các em tại trường đại học. Bởi vì, nhờ có hoạt động giao tiếp giữa sinh viên với giảng viên, giữa sinh viên với nhau, giữa sinh viên với lực lượng khác tham gia vào quá trình đào tạo các em sẽ nắm bắt được các tri thức khoa học, các kỹ năng nghề nghiệp, nắm bắt được nội quy, quy chế trong học tập và rèn luyện tại trường đại học.

Mặt khác, nhờ có giao tiếp sinh viên sẽ mở rộng đối tượng giao tiếp trong trường đại học, sẽ thoả mãn được các nhu cầu giao tiếp của bản thân, sẽ có được những cơ hội thể hiện các kỹ năng giao tiếp của mình. Sinh viên dân tộc thiểu số nói chung và sinh viên dân tộc Tày nói riêng gặp phải một số khó khăn nhất định trong hoạt động học tập ở trường đại học như: môi trường sống và học tập tại trường đại học khác biệt so với môi trường sống tại làng, bản, huyện mà đa số sinh viên dân tộc Tày đã sống; một số đặc điểm tâm lý như ngại giao tiếp với người khác dân tộc, ngại giao tiếp với những người bạn mới, thầy cô giáo mới, khả năng ứng xử chưa thật phù hợp, chưa thật tự tin, khả năng làm việc độc lập và làm việc theo nhóm chưa cao. Trước khi bước vào môi trường đại học, các em có một cuộc sống tương đối đơn giản, thoải mái, cách thức suy nghĩ còn hạn chế, khi bước vào môi trường đại học các em phải có một cách suy nghĩ, tư duy mới để đáp ứng yêu cầu khoa học của hoạt động học tập tại trường đại học. Phương pháp học tập ở trường phổ thông và trường đại học hoàn toàn khác nhau.

Ở trường đại học đòi hỏi các em phải độc lập suy nghĩ, phải có tư duy sáng tạo… Mặt khác, ngôn ngữ cũng là rào cản trong hoạt động học tập của các em. Trong hoạt động học tập trên lớp, sinh viên dân Tày cũng gặp phải những trở ngại nhất định. Để giúp các em vượt qua những khó khăn này thì giao tiếp có vai trò quan trọng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, để giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày đạt hiệu quả cao đòi hỏi các em phải có kỹ năng giao tiếp tốt.

Chính vì 1 những lí do trên rất cần phải giúp sinh viên dân tộc Tày có được kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp tại trường đại học. Do vậy, việc nghiên cứu và tìm hiểu để nắm bắt được kỹ năng giao tiếp trong hoạt động học tập trên lớp của sinh viên dân tộc Tày là gì? Biểu hiện và mức độ của kỹ năng này ở sinh viên dân tộc Tày hiện nay như thế nào? Những yếu tố nào ảnh hưởng đến kỹ năng này ở các em?