Luận án tiến sĩ về quản lý dạy học phân hóa tại THPT Việt Nam

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC LÊ HOÀNG HÀ QUẢN LÝ DẠY HỌC THEO QUAN ĐIỂM DẠY HỌC PHÂN HÓA Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VIỆT NAM HIỆN NAY Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC Mã số: 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Kế Hào 2. Ngô Quang Sơn HÀ NỘI - 2012 i MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC.

iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC HÌNH. viii MỞ ĐẦU.

1 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC THEO QUAN ĐIỂM DẠY HỌC PHÂN HÓA Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG. Lịch sử nghiên cứu vấn đề. Tổng quan tình hình nghiên cứu về dạy học phân hóa và quản lý dạy học theo quan điểm dạy học phân hoá ở nƣớc ngoài. Tổng quan tình hình nghiên cứu về dạy học phân hóa và quản lý dạy học theo quan điểm dạy học phân hoá ở trong nƣớc.

Một số khái niệm công cụ. Dạy học và dạy học phân hóa. Quản lý, quản lý nhà trƣờng, quản lý dạy học và quản lý dạy học theo quan điểm dạy học phân hóa. Đặc điểm ngƣời quản lý.

Yêu cầu của giáo dục THPT Việt Nam hiện nay .Các cơ sở, tƣ tƣởng chủ đạo, nội dung dạy học, nguyên tắc dạy học, chức năng cơ bản và tính ƣu việt của DH theoquan điểm DHPH 35 1. Cơ sở triết học của DH theo quan điểm DHPH. Cơ sở tâm lý học của DH theo quan điểm DHPH. Cơ sở giáo dục học của DH theo quan điểm DHPH.

Tƣ tƣởng chủ đạo của dạy học theo quan điểm DHPH. Một số nội dung của dạy học theo quan điểm DHPH ở trƣờng phổ thông. Những nguyên tắc và các bƣớc tổ chức DH theo quan điểm DHPH ở trƣờng THPT. Chức năng cơ bản của dạy học theo quan điểm DHPH.

Tính ƣu việt của dạy học theo quan điểm DHPH .Những nội dung cơ bản của QLDH theo quan điểm DHPH ở trƣờng THPT. Quản lý đổi mới nhận thức của CBQL, GV về DH theo quan điểm DHPH. Quản lý việc thực hiện nội dung chƣơng trình theo tinh thần phân hóa. Quản lý hoạt động dạy của giáo viên.

Quản lý hoạt động học tập của HS. QL các điều kiện hỗ trợ DH theo quan điểm DHPH. Những yếu tố ảnh hƣởng đến QL DH theo quan điểm dạy học phân hóa ở trƣờng THPT. Các yếu tố chủ quan.

Các yếu tố khách quan. 63 Kết luận chƣơng 1. 66 Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC THEO QUAN ĐIỂM DẠY HỌC PHÂN HÓA Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HIỆN NAY. Nhà trƣờng Trung học phổ thông Việt Nam hiện nay.

Thực trạng QLDH theo quan điểm DHPH ở trƣờng THPT hiện nay. Vài nét về thực trạng DH theo quan điểm DHPH ở các trƣờng THPT hiện nay. Thực trạng QLDH theo quan điểm DHPH ở trƣờng THPT hiện nay. Đánh giá kết quả nghiên cứu thực trạng và nguyên nhân những hạn chế trong công tác QLDH theo quan điểm DHPH.

Những bất cập. Nguyên nhân những hạn chế trong công tác QLDH theo quan điểm phân hoá ở trƣờng THPT hiện nay. 128 Kết luận chƣơng 2. 130 Chƣơng 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC THEO QUAN ĐIỂM DẠY HỌC PHÂN HÓA Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG.

Định hƣớng cơ bản để phát triển giáo dục - đào tạo trong sự nghiệp đổi mới ở nƣớc ta (theo tinh thần của Đại hội Đảng lần thứ XI). Các nguyên tắc lựa chọn biện pháp. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ.

Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn. Các biện pháp QLDH theo quan điểm DHPH ở trƣờng THPT trong bối cảnh hiện nay. Nâng cao nhận thức về DH theo quan điểm DHPH cho mọi lực lƣợng sƣ phạm- xã hội. Giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho tổ chuyên môn và GV.

Tổ chức cho GV cam kết chất lƣợng qua các hợp đồng. Kiểm soát việc thực hiện cam kết chất lƣợng. Tạo điều kiện hỗ trợ cho dạy học theo quan điểm DHPH. Mối quan hệ giữa các biện pháp QL dạy học theo quan điểm dạy học phân hóa.

Kiểm chứng tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp. Ý kiến đánh giá của chuyên gia về tính cấp thiết, tính khả thi của các biện pháp. Kết quả khảo nghiệm. Đánh giá chung về các biện pháp đƣợc khảo nghiệm.

Thực nghiệm biện pháp 2, “Giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho tổ chuyên môn và GV”. Mục đích của thực nghiệm. Chuẩn bị trƣớc khi thực nghiệm. Tiến hành thực nghiệm.

Kết quả thực nghiệm. 179 Kết luận chƣơng 3. 182 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 183 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

187 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 194 v DANH MỤC CÁC VIẾT TẮT CBQL Cán bộ quản lý CĐSP Cao đẳng sƣ phạm CNH-HĐH Công nghiệp hóa- hiện đại hóa CSVC Cơ sở vật chất DHPH Dạy học phân hóa DH Dạy học GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo GV Giáo viên GD Giáo dục GVCN Giáo viên chủ nhiệm HS Học sinh PPDH Phƣơng pháp dạy học QL Quản lý QLDH Quản lý dạy học QLGD Quản lý giáo dục SGK Sách giáo khoa TBDH Thiết bị dạy học THPT Trung học phổ thông vi DANH MỤC BẢNG Trang Bảng 2.1: Tổng hợp ý kiến đánh giá của GV về nhận thức, cũng nhƣ mức độ thực hiện DH theo quan điểm DHPH ở trƣờng THPT hiện nay. Tổng hợp ý kiến đánh giá của GV về hoạt động học tập của HS theo quan điểm dạy học phân hóa. Tổng hợp ý kiến đánh giá nhận thức của CBQL về mức độ thực hiện QL nội dung chƣơng trình theo quan điểm dạy học phân hóa.

Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL về nhận thức và mức độ thực hiện công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS theo quan điểm dạy học phân hóa. Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL về nhận thức và mức độ thực hiện công tác phân công GV giảng dạy theo quan điểm dạy học phân hóa. Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL về nhận thức và mức độ thực hiện công tác quản lý soạn bài, chuẩn bị giờ lên lớp của GV theo quan điểm dạy học phân hóa. Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL về nhận thức và mức độ thực hiện công tác quản lý giờ lên lớp của GV theo quan điểm dạy học phân hóa.

Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL về nhận thức và mức độ thực hiện công tác QL sinh hoạt tổ chuyên môn và hồ sơ chuyên môn theo quan điểm dạy học phân hóa. Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện công tác quản lý hoạt động học tập của HS theo quan điểm dạy học phân hóa. Tổng hợp ý kiến của CBQL về mức độ nhận thức và mức độ thực hiện công tác quản lý cơ sở vật chất trƣờng học. Tổng hợp ý kiến của CBQL, GV về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện môi trƣờng tâm lý lớp học và quản lý môi trƣờng tâm lý lớp học ở trƣờng THPT hiện nay.

Tổng hợp ý kiến đánh giá về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp QLDH theo quan điểm DHPH. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp quản lý đề xuất sắp xếp theo thứ bậc. Tƣơng quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý đề xuất .4: Bảng điểm năm học 2010 – 2011 .180 DANH MỤC HÌNH Hình 3. Mối quan hệ giữa các biện pháp .166 viii DANH MỤC BIỂU ĐỒ Trang Biểu đồ 2.

Tổng hợp ý kiến đánh giá của GV về nhận thức, cũng nhƣ mức độ thực hiện DH theo quan điểm DHPH ở trƣờng THPT hiện nay. Tổng hợp ý kiến đánh giá của GV về hoạt động học tập của HS theo quan điểm dạy học phân hóa. Tổng hợp ý kiến đánh giá nhận thức của CBQL về mức độ thực hiện QL nội dung chƣơng trình theo quan điểm dạy học phân hóa. Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL về nhận thức và mức độ thực hiện công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS theo quan điểm dạy học phân hóa.

Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL về nhận thức và mức độ thực hiện công tác phân công GV giảng dạy theo quan điểm dạy học phân hóa. Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL về nhận thức và mức độ thực hiện công tác QL soạn bài, chuẩn bị giờ lên lớp của GV theo quan điểm DHPH. Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL về nhận thức và mức độ thực hiện công tác quản lý giờ lên lớp của GV theo quan điểm dạy học phân hóa. Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL về nhận thức và mức độ thực hiện công tác QL sinh hoạt tổ chuyên môn và hồ sơ chuyên môn theo quan điểm dạy học phân hóa.

Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện công tác quản lý hoạt động học tập của HS theo quan điểm dạy học phân hóa. Tổng hợp ý kiến của CBQL về mức độ nhận thức và mức độ thực hiện công tác quản lý cơ sở vật chất trƣờng học. Tổng hợp ý kiến của CBQL, GV về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện môi trƣờng tâm lý lớp học và quản lý môi trƣờng tâm lý lớp học ở trƣờng THPT hiện nay. 122 ix MỞ ĐẦU 1.

Lý do chọn đề tài Thời đại ngày nay, thế giới đang chứng kiến nhiều sự thay đổi chóng mặt: xu thế toàn cầu hóa, quốc tế hóa, xu thế hội nhập hợp tác, xu thế kinh tế mở, xu thế kinh tế tri thức…đã và đang hiển hiện rõ và trở thành những nhân tố tác động ở mức độ khác nhau đến tất cả các mặt của đời sống xã hội bất kì quốc gia nào. Trong bối cảnh đó, giáo dục phải đổi mới mạnh mẽ và triệt để nhằm đào tạo con ngƣời có các phẩm chất nhƣ: biết thích ứng một cách có hiệu quả trƣớc những thay đổi; luôn luôn nêu cao tinh thần chủ động, sáng tạo, phát huy tinh thần tự lực tự cƣờng trong lao động và học tập.