Luận án TS: Phát triển giáo viên THPT chuyên vùng Đông Bắc theo tiếp cận năng lực - Nghiên cứu của Nguyễn Minh Tường

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYỄN MINH TƢỜNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN VÙNG ĐÔNG BẮC, VIỆT NAM THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC HÀ NỘI, 2020 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYỄN MINH TƢỜNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN VÙNG ĐÔNG BẮC, VIỆT NAM THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 9 14 01 14 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Xuân Thức PGS. Dƣơng Thị Hoàng Yến HÀ NỘI, 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận án bảo đảm độ tin cậy, tính chính xác và trung thực.

Những kết luận khoa học của luận án đều được rút ra từ kết quả nghiên cứu. Tôi xin chân thành cảm ơn! Tác giả Nguyễn Minh Tƣờng i MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. i DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC BẢNG.

viii DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC. Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Nghiên cứu về giáo viên và phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông.

Nghiên cứu về năng lực và năng lực nghề nghiệp của giáo viên. Nghiên cứu về giáo viên trung học phổ thông chuyên và phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên. Nhận xét các công trình nghiên cứu đã có và những vấn đề mới đặt ra trong luận án. Đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên.

Khái niệm đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên. Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên trường trung học phổ thông chuyên 25 1. Đặc thù lao động sư phạm của giáo viên trường trung học phổ thông chuyên. Năng lực, tiếp cận năng lực, khung năng lực nghề nghiệp của giáo viên trường THPT chuyên.

Năng lực và năng lực nghề nghiệp của giáo viên trường trung học phổ thông chuyên. Tiếp cận năng lực trong phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên. Đổi mới giáo dục và yêu cầu năng lực nghề nghiệp đối với giáo viên trường THPT chuyên. Khung năng lực nghề nghiệp của giáo viên trường THPT chuyên.

Phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên từ lý thuyết quản lý nguồn nhân lực theo tiếp cận năng lực. Phân cấp quản lý trong phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên. Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên từ lý thuyết quản lý nguồn nhân lực theo tiếp cận năng lực. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên theo tiếp cận năng lực.

Bối cảnh hội nhập và xu thế phát triển của thời đại. Xu thế đổi mới giáo dục và hành lang pháp lý về trường trung học phổ thông chuyên. Cơ chế và chính sách quản lý đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên. Nhận thức và năng lực chuyên môn của người giáo viên trường trung học phổ thông chuyên.

Môi trường làm việc của giáo viên trường trung học phổ thông chuyên. Kinh nghiệm quốc tế về vấn đề nghiên cứu. Kinh nghiệm quốc tế về mô hình giáo dục năng khiếu/tài năng. Kinh nghiệm quốc tế về phát triển đội ngũ giáo viên giáo dục năng khiếu/ tài năng.

62 Tiểu kết chƣơng 1. CƠ SỞ THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN VÙNG ĐÔNG BẮC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC. Khái quát tình hình giáo dục trung học phổ thông chuyên vùng Đông Bắc Việt Nam. Giáo dục năng khiếu ở Việt Nam.

Tình hình chung về giáo dục trung học phổ thông chuyên vùng Đông Bắc Việt Nam. Tổ chức khảo sát thực trạng .1 Mục đích khảo sát. Nội dung khảo sát. Phương pháp và công cụ khảo sát.

Tiêu chí và thang đánh giá. Địa bàn khảo sát và mẫu khảo sát. Thực trạng đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên vùng Đông Bắc. Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên vùng Đông Bắc.

Quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên trường THPT chuyên. Thu hút tạo nguồn và tuyển dụng đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên. Tổ chức sử dụng đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên. Tổ chức đào tạo bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên.

Đánh giá và sàng lọc đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên 102 2. Xây dựng môi trường làm việc thuận lợi, tạo cơ hội phát triển nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên theo tiếp cận năng lực. Bối cảnh hội nhập và xu thế phát triển của thời đại.

Xu thế đổi mới giáo dục và hành lang pháp lý về trường THPT chuyên. Công tác quản lý đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên. Bản thân người giáo viên trường trung học phổ thông chuyên. Môi trường làm việc của giáo viên trường trung học phổ thông chuyên.

Đánh giá chung về thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên vùng Đông Bắc. Thách thức. 117 Tiểu kết chƣơng 2. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN VÙNG ĐÔNG BẮC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC.

Các định hướng và nguyên tắc đề xuất giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên theo tiếp cận năng lực. Các nguyên tắc đề xuất giải pháp phát triển đội nfux giáo viên trường THPT vùng Đông Bắc theo tiếp cận năng lực. Giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên theo tiếp cận năng lực. Xác định năng lực nghề nghiệp của giáo viên trường trung học phổ thông chuyên trong bối cảnh đổi mới giáo dục.

Quy hoạch đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên đáp ứng yêu cầu năng lực. Thu hút tạo nguồn, tuyển chọn và sử dụng đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên theo khung năng lực nghề nghiệp. Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên theo khung năng lực nghề nghiệp. Đánh giá giáo viên trường trung học phổ thông chuyên theo khung năng lực nghề nghiệp.

Tạo môi trường điều kiện làm việc và cơ hội phát triển nghề nghiệp cho giáo viên phát huy tối đa năng lực nghề nghiệp. Mối quan hệ giữa các giải pháp. Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên. Mục đích khảo nghiệm.

Nội dung và cách thức khảo nghiệm. Mẫu khảo nghiệm. Kết quả khảo nghiệm. Thử nghiệm giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên.

Mục đích thử nghiệm. Cơ sở lựa chọn giải pháp thử nghiệm khoa học. Giả thuyết thử nghiệm. Mẫu thử nghiệm.

Nội dung và cách thức thử nghiệm. Tiêu chí và thang đánh giá kết quả thử nghiệm. Phương pháp đánh giá thử nghiệm. Kết quả thử nghiệm.

166 Tiểu kết chƣơng 3. 172 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 173 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 177 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ.

190 PHỤ LỤC vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nguyên nghĩa BD Bồi dưỡng CBQL Cán bộ quản lý GV Giáo viên GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo HS Học sinh HSG Học sinh giỏi KHTN Khoa học tự nhiên NLDH Năng lực dạy học TCM Tổ chuyên môn TTCM Tổ trưởng chuyên môn TPHT Trung học phổ thông UBND Ủy ban nhân dân vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Địa bàn khảo sát. Mẫu khách thể khảo sát. Số lượng HS và CBQL, GV trường THPT chuyên năm học.

Mẫu điều tra CBQL, GV dạy môn chuyên ở các trường THPT chuyên. Cơ cấu GV theo độ tuổi. Cơ cấu CBQL, GV theo giới tính. Đánh giá phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống củaCBQL, giáo viên trường THPT chuyên.

Trình độ chính trị của CBQL, giáo viên THPT chuyên. Đánh giá năng lực nghề nghiệp của đội ngũ giáo viên trường THPT chuyên. Trình độ đào tạo, ngoại ngữ, tin học của CBQL, GV trường THPT chuyên năm học 2018 - 2019. Bảng tổng hợp đánh giá thực trạng phẩm chất và năng lực nghề nghiệp đội ngũ giáo viên trường THPT chuyên.

Đánh giá mức độ cần thiết của những phẩm chất và năng lực đặc trưng ở người GV trường THPT chuyên. Đánh giá mức độ thực hiện công tác qui hoạch, phát triển đội ngũ GV trường THPT chuyên. Đánh giá mức độ thực hiện công tác tuyển dụng đội ngũ GV trường THPT chuyên. Đánh giá mức độ thực hiện hình thức tuyển dụng đội ngũ giáo viên trường THPT chuyên.

Đánh giá mức độ thực hiện công tác bố trí, sử dụng GV trường THPT chuyên. Đánh giá mức độ thực hiện nội dung đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ GV trường THPT chuyên. Đánh giá mức độ thực hiện công tác đánh giá giáo viên trường THPT chuyên. Đánh giá mức độ thực hiện công tác tạo động lực, môi trường làm việc cho GV trường THPT chuyên.

Bảng tổng hợp thực trạng công tác phát triển đội ngũ GV trường THPT chuyên. Mức độ ảnh hưởng của bối cảnh hội nhập và xu thế phát triển của thời đại. Đánh giá mức độ ảnh hưởng từ xu thế đổi mới giáo dục và hành lang pháp lý về trường THPT chuyên. Đánh giá mức độ ảnh hưởng từ công tác quản lý đội ngũ GV trường THPT chuyên.

Đánh giá mức độ ảnh hưởng từ bản thân GV trường THPT chuyên 111 Bảng 2. Đánh giá mức độ ảnh hưởng từ môi trường làm việc của GV trường THPT chuyên. Bảng tổng hợp mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến phát triển đội ngũ GV trường THPT chuyên. Đánh giá tính cấp thiết và khả thi của các giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường THPT chuyên.

Mối quan hệ giữa tính cấp thiết và khả thi của các giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường THPT chuyên. Ma trận mối quan hệ giữa nội dung bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho GV trường THPT chuyên với các tiêu chí đánh giá năng lực. Kết quả đánh giá năng lực của giáo viên trường THPT chuyên .