Luận án tiến sĩ: Thành ủy Hà Nội lãnh đạo xây dựng chính quyền đô thị hiện nay

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH TRẦN THỊ PHƯƠNG HOA HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN THÀNH ỦY HÀ NỘI LÃNH ĐẠO TRẦN THỊ PHƯƠNG HOA XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ THÀNH ỦY HÀ NỘI LÃNH ĐẠO XÂYXÂY NGÀNH: DỰNG CHÍNH DỰNG QUYỀN ĐẢNG ĐÔ THỊ VÀ CHÍNH HIỆN QUYỀN NAY NHÀ NƯỚC Mã số: 9310202 Người hướng dẫn khoa học: 1. PGS, TS Mai Đức Ngọc 2. PGS, TS Đinh Ngọc Giang LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC HÀ NỘI - 2024 HÀ NỘI - 2024 HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN TRẦN THỊ PHƯƠNG HOA THÀNH ỦY HÀ NỘI LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC Mã số: 9310202 Người hướng dẫn khoa học: 1. PGS, TS Mai Đức Ngọc 2.

PGS, TS Đinh Ngọc Giang LỜI HÀCAM NỘI -ĐOAN 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu của luận án là trung thực, có trích dẫn rõ ràng và đầy đủ theo quy định. Tác giả Trần Thị Phương Hoa MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.

Các công trình khoa học ngoài nước. Các công trình khoa học trong nước. Khái quát kết quả của các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài và những vấn đề luận án tập trung giải quyết. 25 Chương 2: THÀNH ỦY HÀ NỘI LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ HIỆN NAY - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN.

Chính quyền đô thị và xây dựng chính quyền đô thị. Thành phố, Thành ủy Hà Nội. Thành ủy Hà Nội lãnh đạo xây dựng chính quyền đô thị hiện nay - khái niệm, đặc điểm, nội dung, phương thức và vai trò. 54 Chương 3: XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ VÀ THÀNH ỦY HÀ NỘI LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM.

Thực trạng xây dựng chính quyền đô thị ở thành phố Hà Nội. Thành ủy Hà Nội lãnh đạo xây dựng chính quyền đô thị - thực trạng, nguyên nhân và kinh nghiệm. 82 Chương 4: MỤC TIÊU, YÊU CẦU, NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦA THÀNH ỦY HÀ NỘI ĐỐI VỚI XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ THỜI GIAN TỚI. Mục tiêu, yêu cầu và nhiệm vụ tăng cường sự lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với xây dựng chính quyền đô thị thời gian tới.

Giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với xây dựng chính quyền đô thị thời gian tới. 157 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 159 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 177 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN BTV : Ban Thường vụ CB, CC : Cán bộ, công chức CTQG : Chính trị quốc gia CNXH : Chủ nghĩa xã hội CQĐT : Chính quyền đô thị CT-XH : Chính trị - xã hội HĐND : Hội đồng nhân dân HTCT : Hệ thống chính trị KT-XH : Kinh tế xã hội MTTQ : Mặt trận Tổ quốc Nxb : Nhà xuất bản PTLĐ : Phương thức lãnh đạo UBND : Ủy ban nhân dân 1 MỞ ĐẦU 1.

Lý do chọn đề tài Đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền đô thị (CQĐT) hiện nay là một trong những nhiệm vụ hàng đầu được Đảng và Nhà nước ta quan tâm chỉ đạo triển khai thực hiện thông qua Văn kiện Đảng, nghị quyết các kỳ Đại hội Đảng, các Hội nghị Trung ương nhằm góp phần đáp ứng những yêu cầu của thực tiễn đối với việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của nhà nước cũng như CQĐT các cấp. Đối với Thủ đô Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII đã xác định nhiệm vụ và giải pháp: “Xây dựng Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị thông minh, hiện đại; có không gian xanh, sạch, đẹp; có kiến trúc đô thị mang dấu ấn nghìn năm văn hiến và mang đậm bản sắc văn hóa của dân tộc; có cuộc sống an ninh, an toàn” [23, tr. Kết luận số 22-KL/TW, ngày 07-11-2017 của Bộ Chính trị về sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 11-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội giai đoạn 2011-2020 khẳng định: “Thành phố Hà Nội được triển khai thí điểm quản lý theo mô hình chính quyền đô thị trong khu vực các quận” [6]. Trên cơ sở đó, Thành ủy Hà Nội đã xây dựng "Đề án thí điểm quản lý theo mô hình chính quyền đô thị tại thành phố Hà Nội" và được Bộ Chính trị đồng ý thông qua tại Kết luận số 46-KL/TW ngày 19-4-2019 về Đề án thí điểm quản lý theo mô hình chính quyền đô thị tại Thành phố Hà Nội.

Nhận thức sâu sắc ý nghĩa và tính chất đặc biệt quan trọng của việc triển khai tổ chức thí điểm mô hình CQĐT; bám sát các văn bản chỉ đạo của Trung ương: Kết luận số 46-KL/TW ngày 19-4-2019 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 97/2019/QH14 ngày 27-11-2019 của Quốc hội và Nghị định số 32/2021/NĐ-CP ngày 29-3-2021 của Chính phủ, Thành ủy, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội (TCCT-XH) thành phố đã khẩn trương xây dựng, ban hành đầy đủ, kịp thời kế hoạch và các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn triển khai thực hiện thí điểm mô hình CQĐT. Ban Thường vụ Thành ủy (BTV Thành ủy) Hà Nội đã đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo (PTLĐ) để tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương về xây dựng CQĐT hiệu quả, kịp thời. Trong đó, BTV Thành ủy kịp thời 2 thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án thí điểm mô hình CQĐT thành phố Hà Nội; cụ thể hóa thành nhiều kế hoạch, đề án, chương trình để lãnh đạo các cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc và chính quyền địa phương từ thành phố đến cơ sở tiếp tục cụ thể hóa chủ trương trên để tổ chức thí điểm mô hình CQĐT tại 175 phường thuộc 12 quận và thị xã Sơn Tây. Sau 03 năm thực hiện, bám sát sự chỉ đạo của Trung ương, với quyết tâm chính trị cao, Thành ủy, BTV Thành ủy, các cấp ủy, chính quyền từ Thành phố đến cơ sở đã nghiêm túc triển khai đồng bộ, toàn diện việc thực hiện thí điểm tổ chức mô hình CQĐT và đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng, tạo chuyển biến rõ rệt cả về nhận thức và hành động trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị (HTCT) của Thủ đô.

Hoạt động của hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp thành phố Hà Nội có nhiều chuyển biến tích cực; công tác chuẩn bị kỳ họp được thực hiện đảm bảo đúng quy định của pháp luật, việc ban hành nghị quyết của HĐND các cấp cơ bản được thực hiện theo đúng quy trình, thủ tục, thẩm quyền và đúng quy định của pháp luật, có tính khả thi cao, được nhân dân đồng tình ủng hộ… 175/175 đảng ủy phường đã tiến hành rà soát, sửa đổi, ban hành quy chế làm việc theo đúng quy chế mẫu; thông báo phân công nhiệm vụ cấp ủy viên cho phù họp, đồng bộ với các quy định hiện hành trên cơ sở bám sát và thực hiện nghiêm túc quy chế làm việc, xác định tư duy đổi mới trong việc ban hành và tổ chức thực hiện nghị quyết đảm bảo thiết thực, hiệu quả. Quá trình thực hiện nghị quyết đều có sự phân công, kiểm tra, đánh giá, đưa nghị quyết vào cuộc sống, góp phần lãnh đạo hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị ở địa phương. Xu hướng đô thị hóa đã và đang diễn ra mạnh mẽ trên địa bàn Thành phố, Hà Nội cũng đã thực hiện các quy định của Luật Thủ đô (sửa đổi) nhằm thực hiện và triển khai hiệu quả mô hình CQĐT, nhất là trong điều kiện cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư có sự ảnh hưởng tới hình thành cũng như phát triển của các đô thị thông minh. Hơn nữa, với chủ trương xây dựng đồng thời chuyển 5 huyện sang mô hình quận hiện nay cũng đã dẫn đến những thay đổi mạnh mẽ trong nội dung, PTLĐ của Thành ủy trong xây dựng CQĐT.

Đặc biệt, trong quá trình lãnh đạo thực hiện chính quyền đô thị ở Hà Nội, Thành ủy Hà Nội có lúc, có nơi còn thiếu sự quyết liệt; công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Thành ủy đôi khi chưa 3 hiệu quả, một phần do công tác tuyên truyền, thuyết phục, vận động nhân dân tham gia xây dựng và thực hiện chính quyền đô thị ở một số phường còn có biểu hiện làm theo phong trào; việc lựa chọn nhiệm vụ trọng tâm đôi khi chưa sát với thực tiễn tại các đơn vị cũng như các đặc điểm của từng quận, thị xã và từng phường. Trong PTLĐ của Thành ủy Hà Nội, việc lãnh đạo các tổ chức của HTCT cụ thể hóa, tổ chức thực hiện chủ trương, nghị quyết của Thành ủy Hà Nội về xây dựng CQĐT đôi khi chưa hiệu quả cao; lãnh đạo xây dựng tổ chức bộ máy, đội ngũ CB, CC chính quyền quận, thị xã và tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức (CB, CC) ở các phường còn hạn chế; Thành ủy lãnh đạo phối hợp hoạt động giữa một số cơ quan, tổ chức liên quan trong xây dựng CQĐT đôi khi còn chưa nhịp nhàng, phương pháp thực hiện việc kiểm tra, giám sát, chấn chỉnh và chỉ đạo khắc phục thiếu sót, sai phạm đôi khi còn mang tính hình thức, nhắc nhở, chưa hiệu quả. Thực tế trong quá trình triển khai thực hiện, vẫn còn một số cấp ủy và chính quyền chưa thực sự quan tâm đến công tác lãnh đạo, chỉ đạo hoặc còn biểu hiện lúng túng khi chuyển sang mô hình mới… Chính từ những hạn chế, khó khăn đó yêu cầu đặt ra đối với Thành ủy Hà Nội đó là cần phải xác định rõ nội dung cũng như PTLĐ thực hiện hiệu quả việc xây dựng chính quyền đô thị trên địa bàn Thành phố. Xuất phát từ các yêu cầu trên, đòi hỏi phải tăng cường sự lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với xây dựng CQĐT.

Do đó, nghiên cứu sinh lựa chọn vấn đề: “Thành ủy Hà Nội lãnh đạo xây dựng chính quyền đô thị hiện nay” làm đề tài nghiên cứu luận án tiến sĩ ngành Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước nhằm góp phần giải quyết những vấn đề cấp thiết nêu trên. Mục đích và nhiệm vụ của luận án 2.