Luận án tiến sĩ đấu tranh chính trị ở khánh hòa trong cuộc kháng chiến chống mỹ

F ĐẠI HỌC HUẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM NGUYỄN TRUNG TRIỀU ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ Ở KHÁNH HÒA TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ (1954 - 1975) LUẬN ÁN TIẾN SĨ SỬ HỌC HUẾ, NĂM 2018 ĐẠI HỌC HUẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM LỜI CAM ĐOAN NGUYỄN TRUNG TRIỀU ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ Ở KHÁNH HÒA TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ (1954 - 1975) Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam Mã số: 62 22 03 13 LUẬN ÁN TIẾN SĨ SỬ HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học PGS. LÊ CUNG TS. CHU ĐÌNH LỘC HUẾ, NĂM 2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, tư liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực, chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Nguyễn Trung Triều ii LỜI CẢM ƠN Chân thành cảm ơn Lãnh đạo Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương - Nha Trang đã quan tâm, tạo điều kiện về mọi mặt để tôi được tham gia và hoàn thành khóa đào tạo Tiến sĩ (2014-2017).

Trân trọng cảm ơn quý thầy cô giáo Khoa Lịch sử, Phòng Đào tạo Sau Đại học Trường Đại học Sư phạm - Đại học Huế và Ban Đào tạo Sau Đại học - Đại học Huế đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và thực hiện luận án. Trân trọng cảm ơn Văn phòng, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Khánh Hòa, Chi cục Văn thư Lưu trữ tỉnh Khánh Hòa, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV và các nhân chứng đã hỗ trợ về mặt tư liệu để tôi hoàn thành luận án. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ sự kính trọng, lòng biết ơn sâu sắc đối với PGS. Lê Cung và TS.

Chu Đình Lộc - những người thầy đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp luôn động viên, giúp đỡ để tôi hoàn thành khóa học. Huế, tháng 6 năm 2018 Tác giả Nguyễn Trung Triều iii MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa .i Lời cam đoan. ii Lời cảm ơn.

iii Mục lục. iv Danh mục cụm từ viết tắt .vii MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu. Đóng góp của luận án. Bố cục của luận án.

TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Nhóm các công trình nghiên cứu về đấu tranh chính trị ở miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ (1954-1975). Nhóm các công trình nghiên cứu về đấu tranh chính trị ở Khánh Hòa trong kháng chiến chống Mỹ (1954-1975).

Những vấn đề luận án kế thừa. Những vấn đề luận án cần tập trung nghiên cứu. ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ Ở KHÁNH HÒA TỪ NĂM 1954 ĐẾN NĂM 1965. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, truyền thống yêu nước và cách mạng của nhân dân Khánh Hòa trước năm 1954.

Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Truyền thống yêu nước và cách mạng của nhân dân Khánh Hòa trước 1954 29 2. Chính sách của Mỹ, chính quyền Sài Gòn ở Khánh Hòa và chủ trương đấu tranh chính trị của Đảng từ năm 1954 đến năm 1965.

Chính sách của Mỹ, chính quyền Sài Gòn ở Khánh Hòa từ năm 1954 đến năm 1965. Chủ trương của Đảng về đấu tranh chính trị từ năm 1954 đến năm 1965. Nội dung đấu tranh chính trị ở Khánh Hòa từ năm 1954 đến năm 1965. Đòi thi hành Hiệp định Genève.

Chống chính sách “tố Cộng”. Phối hợp với lực lượng vũ trang tiến hành đồng khởi ở vùng rừng núi. Chống phá ấp chiến lược. Đòi tự do tín ngưỡng, bình đẳng tôn giáo.

Chống độc tài, quân phiệt, đòi tự do và dân chủ. Phối hợp với lực lượng vũ trang tiến hành đồng khởi ở vùng nông thôn đồng bằng. ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ Ở KHÁNH HÒA TỪ NĂM 1965 ĐẾN NĂM 1975. Chính sách của Mỹ, chính quyền Sài Gòn ở Khánh Hòa và chủ trương đấu tranh chính trị của Đảng từ năm 1965 đến năm 1975.

Chính sách của Mỹ, chính quyền Sài Gòn ở Khánh Hòa từ năm 1965 đến năm 1975. Chủ trương của Đảng về đấu tranh chính trị từ năm 1965 đến năm 1975. Nội dung đấu tranh chính trị ở Khánh Hòa từ năm 1965 đến năm 1975. Đòi thành lập chính phủ dân sự.

Phối hợp với lực lượng vũ trang tham gia Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Đòi dân chủ, dân sinh. Đòi thi hành Hiệp định Paris. Phối hợp với lực lượng vũ trang tham gia Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975.

TÍNH CHẤT, ĐẶC ĐIỂM VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ. Tính chất dân tộc. Tính chất dân chủ, dân sinh. Thu hút hầu hết các thành phần xã hội tham gia.

Hình thức, biện pháp đấu tranh phong phú, linh hoạt và quyết liệt. Tích cực hưởng ứng và phối hợp với các địa phương khác trong đấu tranh. Ý nghĩa lịch sử. Góp phần nâng cao giác ngộ chính trị đối với các tầng lớp nhân dân.

Làm rối loạn hậu phương và suy giảm thế lực của chính quyền Sài Gòn, tạo điều kiện cho phong trào cách mạng phát triển. Góp phần làm phong phú thêm những bài học kinh nghiệm đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc .155 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN NỘI DUNG LUẬN ÁN ĐÃ CÔNG BỐ .159 TÀI LIỆU THAM KHẢO .160 vi NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT ACL Ấp chiến lược CQSG Chính quyền Sài Gòn CSQG Cảnh sát Quốc gia ĐTCT Đấu tranh chính trị ĐTQS Đấu tranh quân sự LLCT Lực lượng chính trị LLVT Lực lượng vũ trang LTQG Lưu trữ Quốc gia THPG Tỉnh hội Phật giáo TNSVHS Thanh niên, sinh viên, học sinh TNTP Trung Nguyên Trung Phần VNCH Việt Nam Cộng hòa VTLT Văn thư lưu trữ vii MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975), cùng với tấn công về quân sự, Đảng Cộng sản Việt Nam1 chủ trương tấn công Mỹ và chính quyền Sài Gòn (CQSG) cả về chính trị, coi đấu tranh chính trị (ĐTCT) là một hình thức đấu tranh cơ bản, có vai trò quyết định trong tất cả các giai đoạn phát triển của cách mạng miền Nam, là “ưu thế tuyệt đối và vũ khí lớn của ta, có tác dụng như đấu tranh vũ trang (ĐTVT)” [33, tr. Thực hiện chủ trương đó, từ năm 1954 đến năm 1975, ĐTCT đã diễn ra liên tục và rộng khắp ở miền Nam, trở thành nét độc đáo của nghệ thuật chiến tranh cách mạng Việt Nam.

Tuy nhiên, cho đến nay, vấn đề ĐTCT vẫn chưa được quan tâm đầu tư nghiên cứu đúng mức, chưa tương xứng với vị trí của nó trong thế “hai chân, ba mũi” đã được thực tiễn khẳng định. Do đó, việc nghiên cứu, tìm hiểu về ĐTCT giúp chúng ta có cái nhìn đầy đủ hơn về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975) với tính chất là một cuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện. Khánh Hòa là tỉnh có lợi thế về vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên. Thời kỳ 1954- 1975, Mỹ và CQSG đã xây dựng tại đây nhiều căn cứ quân sự quy mô, hiện đại, nổi bật là khu liên hợp hải - lục - không quân Cam Ranh.

Bên cạnh đó, Khánh Hòa còn là địa bàn được Mỹ và CQSG lựa chọn để đặt các cơ quan chỉ huy, trung tâm huấn luyện quân đội, trường đào tạo sĩ quan2. Để vận hành cũng như bảo vệ hệ thống cơ sở phục vụ chiến tranh này, Mỹ và CQSG đã sử dụng một lực lượng quân đội, cảnh sát hùng hậu; đồng thời, công tác an ninh, bộ máy kìm kẹp được đặc biệt coi trọng. Trong điều kiện như vậy, nhưng từ năm 1954 đến năm 1975, nhân dân Khánh Hòa vẫn liên tục ĐTCT bằng nhiều hình thức, thu hút hầu hết các thành phần xã hội tham gia và đạt được những kết quả đáng được lịch sử ghi nhận, nổi bật là phong trào đấu tranh đòi thi hành Hiệp định Genève; chống chính sách “tố 1. Từ năm 1951 đến năm 1976, tên gọi là Đảng Lao động Việt Nam.

Các cơ quan chỉ huy: Bộ Tư lệnh Vùng II Chiến thuật, Bộ Tư lệnh Vùng II Duyên hải, Bộ Tư lệnh Sư đoàn 2 Không quân, Bộ Chỉ huy Tiếp vận 5.; các Trung tâm huấn luyện: Trung tâm Huấn luyện Biệt động quân Dục Mỹ - Ninh Hòa, Trung tâm Huấn luyện Hải quân Cam Ranh, Trung tâm Huấn luyện Không quân Nha Trang.; các trường đào tạo sĩ quan: Trường Hạ sĩ quan Quân lực VNCH (Quân trường Đồng Đế), Trường Sĩ quan Hải quân Nha Trang;. 1 Cộng”; chống phá ấp chiến lược (ACL); đòi tự do tín ngưỡng, bình đẳng tôn giáo; chống độc tài, quân phiệt, đòi tự do và dân chủ; đòi thành lập chính phủ dân sự; đòi thi hành Hiệp định Paris; phối hợp với LLVT tham gia Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 và Xuân 1975;. ĐTCT của nhân dân Khánh Hòa đã góp phần làm thất bại các chiến lược chiến tranh thực dân mới của Mỹ tiến hành ở địa phương cũng như ở miền Nam. Qua tìm hiểu cho thấy, ĐTCT trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975) ở các địa bàn như Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Tây Nguyên, Sài Gòn,.

đã được triển khai nghiên cứu ở những mức độ khác nhau; trong khi đó, đối với Khánh Hòa, cho đến nay chủ đề ĐTCT chỉ được đề cập vắn tắt và rải rác trong các công trình lịch sử Đảng bộ, lịch sử các tổ chức chính trị - xã hội của địa phương. Vì vậy, nghiên cứu ĐTCT ở Khánh Hòa trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975) vừa có ý nghĩa khoa học vừa có ý nghĩa thực tiễn: Về ý nghĩa khoa học, luận án làm rõ các nhân tố ảnh hưởng đến ĐTCT và diễn biến, tính chất, đặc điểm, ý nghĩa lịch sử của ĐTCT ở Khánh Hòa trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (1954-1975). Qua đó, giúp nhận thức rõ hơn về truyền thống yêu nước, cách mạng của nhân dân Khánh Hòa; bản chất thực dân mới của các chính sách, biện pháp do Mỹ và CQSG triển khai tại Khánh Hòa; sự nhạy bén trong chủ trương lãnh đạo ĐTCT của Đảng; sự đa dạng, linh hoạt, quyết liệt về hình thức của ĐTCT ở Khánh Hòa; sự hưởng ứng, phối hợp của Khánh Hòa với địa phương khác trong ĐTCT; kết quả của ĐTCT ở Khánh Hòa thời kỳ 1954-1975;.