Luận án Tiến sĩ: Vận dụng tư tưởng HCM giáo dục yêu nước thanh niên VN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN NGÔ XUÂN DƢƠNG VẬN DỤNG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHỦ NGHĨA YÊU NƢỚC CHO THANH NIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC Hà Nội – 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN NGÔ XUÂN DƢƠNG VẬN DỤNG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHỦ NGHĨA YÊU NƢỚC CHO THANH NIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC Chuyên ngành: Công tác tư tưởng Mã số: 931.01 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học:PGS,TS. Mai Đức Ngọc 2. Mai Đức Ngọc Hà Nội – 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả số liệu nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, chính xác.

Những kết luận khoa học của luận án là mới và chưa công bố trong bất cứ công trình khoa học nào. Hà Nội, ngày…. tháng… năm 2019 Tác giả luận án Ngô Xuân Dƣơng MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.

Các công trình nghiên cứu liên quan đến cơ sở lý luận của việc vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc cho thanh niên Việt Nam hiện nay. Các công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc cho thanh niên Việt Nam hiện nay. Các công trình nghiên cứu liên quan đến việc đề xuất giải pháp nhằm tăng cƣờng vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc cho thanh niên Việt Nam thời gian tới. Giá trị cần tham khảo của các công trình nghiên cứu trên và những vấn đề cần tiếp tục làm sáng tỏ.

22 Chƣơng 1: VẬN DỤNG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHỦ NGHĨA YÊU NƢỚC CHO THANH NIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN. Một số khái niệm cơ bản. Chủ nghĩa yêu nƣớc Hồ Chí Minh, tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên và sự vận dụng vào việc xác định nội dung, phƣơng thức giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc cho thanh niên Việt Nam hiện nay. Sự cần thiết của việc vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục chủ nghĩa nƣớc cho thanh niên Việt Nam hiện nay.

59 Chƣơng 2: VẬN DỤNG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHỦ NGHĨA YÊU NƢỚC CHO THANH NIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA. Những yếu tố tác động đến việc vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc cho thanh niên Việt Nam hiện nay 66 2. Thực trạng vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc cho thanh niên Việt Nam hiện nay. Những vấn đề đặt ra đối với việc vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc cho thanh niên Việt Nam hiện nay 98 Chƣơng 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG VẬN DỤNG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHỦ NGHĨA YÊU NƢỚC CHO THANH NIÊN VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI.

Quan điểm tăng cƣờng vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc cho thanh niên Việt Nam trong thời gian tới. Giải pháp tăng cƣờng vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc cho thanh niên Việt Nam trong thời gian tới. 143 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ. 146 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

147 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: Đánh giá của thanh niên về nội dung giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc trên cơ sở vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh .2: Tƣơng quan giữa phƣơng pháp giảng dạy truyền thống và phƣơng pháp giảng dạy tích cực với hiệu quả giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc cho thanh niên .3: Mức độ hiệu quả của công tác giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc. 85 thông qua các tổ chức chính trị - xã hội. Ý kiến của thanh niên về vấn đề chủ quyền đất nƣớc .5: Tình hình phạm tội trẻ .1: Nhận thức về việc vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc cho thanh niên .2: Mức độ nhiệt tình, trách nhiệm, đạo đức, lối sống của đội ngũ trực tiếp làm nhiệm vụ giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc (đánh giá của thanh niên). 123 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT CTQG: Chính trị quốc gia LLCT: Lý luận chính trị NXB: Nhà xuất bản TNCS: Thanh niên cộng sản 1 MỞ ĐẦU 1.

Lý do chọn đề tài Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh là nền tảng tƣ tƣởng của Đảng, là tài sản tinh thần to lớn của dân tộc ta, soi đƣờng cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi. Đẩy mạnh việc học tập, vận dụng và làm theo tƣ tƣởng của Ngƣời là một việc làm vô cùng quan trọng và ý nghĩa đối với cách mạng Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Vì vậy, Đảng ta xác định: “làm cho tƣ tƣởng, đạo đức, phong cách của Hồ Chí Minh thật sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của đời sống xã hội” [21]. Chủ nghĩa yêu nƣớc là sợi chỉ đỏ xuyên suốt chiều dài lịch sử, là sản phẩm tinh thần cao quý, giữ vị trí chuẩn mực cao nhất của đạo lý và đứng đầu trong bậc thang giá trị văn hóa tinh thần của dân tộc Việt Nam.

Chủ nghĩa yêu nƣớc là động lực nội sinh to lớn của cộng đồng dân tộc Việt Nam, tạo nên sức mạnh vô địch trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm và trong sự nghiệp dựng xây đất nƣớc. Hồ Chí Minh từng nói: “Nhân dân Việt Nam có truyền thống yêu nƣớc nồng nàn. Lịch sử ngàn năm của dân tộc Việt Nam đã ghi những trang oanh liệt của nhân dân đấu tranh để xây dựng nƣớc nhà và bảo vệ nền độc lập của Tổ quốc mình” [64; tr. Thanh niên là rƣờng cột của nƣớc nhà, chủ nhân tƣơng lai của đất nƣớc, là lực lƣợng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng Việt Nam.

Chăm lo, bồi dƣỡng, giáo dục thanh niên là một việc làm rất quan trọng và cần thiết để bảo đảm cho sự ổn định, phát triển bền vững của đất nƣớc. Hiện nay, chúng ta đang ra sức phấn đấu xây dựng một nƣớc Việt Nam hòa bình, giàu mạnh, độc lập, dân chủ và đi lên chủ nghĩa xã hội. Đây là sự 2 nghiệp vĩ đại, hết sức vẻ vang nhƣng đầy khó khăn gian khổ, phức tạp và chƣa có tiền lệ. Để hoàn thành sự nghiệp này, một trong những động lực quan trọng hàng đầu là đẩy mạnh học tập, làm theo tƣ tƣởng Hồ Chí Minh và khơi dậy, phát huy cao độ chủ nghĩa yêu nƣớc trong Đảng, trong các tầng lớp nhân dân đặc biệt là thế hệ trẻ - những ngƣời kế tục, tiếp tục giƣơng cao ngọn cờ độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội đi đến thắng lợi cuối cùng.

Công tác giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc cho thanh niên trên cơ sở vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh là một bộ phận quan trọng trong công tác tƣ tƣởng của Đảng ta nhằm tiếp tục xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nƣớc, tự cƣờng dân tộc; kiên định lý tƣởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có đạo đức cách mạng, ý thức chấp hành pháp luật, có lối sống văn hóa, vì cộng đồng; có năng lực và bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khỏe, tri thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp trong lao động tập thể, trở thành những ngƣời công dân tốt cho đất nƣớc. Trong những năm qua, công tác này đã đạt đƣợc những thành tựu đáng khích lệ: các cấp ủy đảng đã lãnh đạo hệ thống chính trị thực hiện tốt hơn công tác giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc cho thế hệ trẻ; chất lƣợng đội ngũ cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ giáo dục không ngừng đƣợc nâng cao; chƣơng trình, nội dung, phƣơng thức giáo dục luôn đƣợc đổi mới; điều kiện vật chất phục vụ công tác giáo dục đƣợc quan tâm đầu tƣ, cải tiến; thanh niên không chỉ thụ động tiếp thu nội dung giáo dục mà có sự tƣơng tác tích cực với lực lƣợng trực tiếp làm nhiệm vụ giáo dục, có sự phản biện trong việc tiếp nhận và xử lý thông tin; nhiều tấm gƣơng thanh niên năng động, tích cực, bằng tài năng và trí tuệ đã vƣơn lên, vƣợt qua đói nghèo, chiến thắng lạc hậu trên khắp mọi miền của Tổ quốc; tƣ tƣởng chính trị ở thanh niên ngày càng ổn định; v. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đó, công tác giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc cho thanh niên trên cơ sở vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh vẫn còn tồn tại những hạn chế: một số cấp ủy, chính quyền chƣa thấy đƣợc tầm 3 quan trọng của công tác này do vậy chƣa có sự quan tâm đúng mức; chất lƣợng đội ngũ trực tiếp làm nhiệm vụ giáo dục vẫn còn “thiếu và yếu”; chƣơng trình, nội dung và phƣơng thức giáo dục còn nhiều bất cập, chƣa theo kịp sự phát triển của tình hình thanh niên; khả năng chi phối và ảnh hƣởng của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam chƣa sâu rộng, tỷ lệ tập hợp thanh niên thấp; tính tiền phong gƣơng mẫu của cán bộ đoàn, hội và đoàn viên, hội viên chƣa cao; cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ công tác này chƣa đƣợc quan tâm đúng mức; môi trƣờng văn hóa còn nhiều yếu tố chƣa lành mạnh; một bộ phận thanh niên còn có những biểu hiện suy thoái tƣ tƣởng chính trị, đạo đức, lối sống, phai nhạt lý tƣởng, giảm sút niềm tin, ít quan tâm đến tình hình đất nƣớc, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, sống thực dụng, xa rời truyền thống văn hóa dân tộc. Những hạn chế, khuyết điểm trên do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân rất cơ bản là thiếu sự nghiên cứu một cách sâu sắc toàn diện những giá trị của tƣ tƣởng Hồ Chí Minh để từ đó vận dụng phù hợp với tình hình thực tế hiện nay.