Luận án tiến sĩ: Tác động cách mạng công nghiệp 4.0 đến tồn tại con người và ý nghĩa đối với Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HO CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYẾN TRUYÈN KHUÁT THỊ NGA TAC DONG CUA CACH MANG CONG NGHIEP LAN THỨ T.- DEN TON TAI NG: Ol TRONG THE GIGI B: ONG DAI VA Y NGHIA CUA NO DOI VOI VIET NAM HIEN NAY Chuyén nganh: Triét hoc Mã số: 9229001 LUẬN ÁN TIÊN SĨ TRIẾT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DÂN KHOA HỌC: PGS,TS. NGUYÊN CHÍ HIẾU HÀ NỘI - 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HO CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYẾN TRUYÈN KHUÁT THỊ NGA TAC DONG CUA CACH MANG CONG NGHIEP LAN THỨ T.- DEN TON TAI NG: Ol TRONG THE GIGI B: ONG DAI VA Y NGHIA CUA NO DOI VOI VIET NAM HIEN NAY Chuyén nganh: Triét hoc Mã số: 9229001 LUẬN ÁN TIÊN SĨ TRIẾT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DÂN KHOA HỌC: PGS,TS. NGUYÊN CHÍ HIẾU HÀ NỘI - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và chưa từng được ai công bố trong bắt kỳ công trình khoa học nào.

Tác giả luận án Khuất Thị Nga MỤC LỤC (97100013. Tính cấp thiét ctia dé tai. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án.

Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 5. Đóng góp mới của luận á1. --- ‹ + tk 91 9v 919 91 ng nh ng nkp 6. Ý nghĩa của luận án.

Kết cấu của luận án. TỎNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐÈ TÀI I. Những công trình nghiên cứu lý luận chung về “cách mạng”, “cách 3% & mạng khoa học - kỹ thuật”, “cách mạng khoa học - công nghệ” và “cách mạng công nghiệp lần thứ tư””.----- 2 +£++2++£++++2zx++Ex++tx+tzrxezrxesrxeeee II. Những công trình nghiên cứu lý luận chung về “tồn tại người” II.

Những công trình nghiên cứu về “tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến tồn tại người”. Những kết quả cần kế thừa và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu TONG VAN 0 Ẻ 8. 38 Chương 1: TÁC ĐỘNG CỦA CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LÀN THU TU DEN TON TAI NGUOI TRONG THE GIOI DUONG DAI - MOT SO VAN DE LY LUAN CO BAN. Khái niệm “cách mạng”, “cách mạng công nghiệp” “cách mạng khoa học - kỹ thuật” và “cách mạng khoa học - công nghệ”.

Khái nệm “cách mạng” và “cách mạng công nghiệp”. Khái niệm “cách mạng khoa học - kỹ thuật”. Khái niệm “cách mạng khoa học - công nghệ” 1. Lý luận về “cách mạng công nghiệp lần thứ tư” 1.

Bối cảnh ra đời. Đặc trưng và bản chất .---¿- 2 2+2cx+vExEt22kEEAEEExeErkrerkrrrei 1. Các xu hướng công nghệ và nội dung cơ bản 1. Quan niệm về “tồn tại người” trong lịch sử triết học.

Quan niệm về “tồn tại người” trong triết học trước Mác 53 1. Quan niém vé “tén tai người” trong triết học Mác. Quan niệm về “tồn tại người” trong triết học phương Tây hiện đại. Quan niệm chung về “tồn tại người” và những biếu hiện tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến tồn tại người.

Quan niệm chung về “tồn tại NOT”. Những biểu hiện tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư én t6m ri 2y v. 72 Tiểu kết chương 1.-- 2-22 ©+£+EE£+2EE£2EESEEEEEEE221227112112212 21. cre 76 Chương 2: TÁC ĐỘNG CỦA CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LÀN THU TU DEN TON TAI NGUOI TRONG THE GIOI DUONG DAI VA NHUNG VAN DE DAT RA oo.

Trên bình diện sinh học. Một số tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến tồn tại người trên bình diện sinh hỌc. Một số vấn đề đặt ra từ tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến tồn tại người trên bình diện sinh học 2. Trên bình diện xã hội.

--- --- + SH HH He, 2. Một số tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến tồn tại người trên bình diện xã hỘIi. Một số vấn đề đặt ra từ tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến tồn tại người trên bình diện xã hội 2. Trên bình diện tinh thần.

Một số tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến. 102 tồn tại người trên bình diện tinh thần. Một số vấn đề đặt ra từ tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến tồn tại người trên bình diện tinh thần .ÔÒỎ 112 Chuong 3: Y NGHIA CUA NHAN THUC VE TAC DONG CUA CUOC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LÀN THỨ TƯ ĐÉN TON TẠI NGƯỜI ĐÓI VỚI VIỆT NAM HIỆN NAY. Bối cảnh Việt Nam sau gần 35 năm đối mới và tính tất yếu của việc tham gia cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Những thành tựu và hạn chế về kinh tế, chính trị, xã hội và văn hóa của Việt Nam sau gần 35 năm đồi mới. Tinh tất yếu tham gia cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư của M4680. Những tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến Việt Nam từ góc độ tồn tại người. Trên bình diện sinh học.

Trên bình diện xã hội. Trên bình diện tỉnh thần. Quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam về cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tưr. Quan điểm chỉ đạo của Đảng.

Chủ trương, chính sách của Đảng về chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Một số giải pháp chủ yếu và kiến nghị để phát huy tốt tác động tích cực và hạn chế tác động tiêu cực của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến tồn tại người ở Việt Nam hiện nay 3. Một số giải pháp chủ yếu. Một số kiến nghị.---- 2-22 ESEESEEEE11271121171171E211 1e 1xeC Tiểu kết chương .- - ch TH HT TH TH nh Hành KÉT LUẬN DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.

2-22 5S2E2EE2EEEEEEEEEEEEEEErerkerrreeg 154 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.--2-- 2 e2+sz£5ez+z 155 PHỤ LỤC MO DAU 1. Tính cấp thiết của đề tài Nhân loại đã trải qua ba cuộc cách mạng công nghiệp lớn và đang bước vào cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Xét về mặt bản chất, sự thay thế nhau của các cuộc cách mạng công nghiệp thực chất là sự nối tiếp nhau của những tiến bộ khoa học và công nghệ. Chúng ta đang được chứng kiến những thành tựu đáng kinh ngạc của khoa học và công nghệ cùng những giá trị thực tiễn mà nó tạo ra cho đời sống kinh tế - xã hội của con người.

Bên cạnh đó, những tiến bộ của nó cũng tạo ra không ít những nguy cơ, thách thức đối với đời sống của nhân loại trên mọi lĩnh vực: kinh tế, văn hóa, giáo dục, đạo đức, môi trường, an ninh. Và trước đây, chính C. Mác đã từng nhắn mạnh: “Chúng ta thấy rằng những máy móc có một sức mạnh kỳ diệu trong việc giảm bớt lao động của con người và làm cho lao động của con người có kết quả hơn, thì lại đem nạn đói và tình trạng kiệt quệ đến cho con người. Những nguồn của cải mới, từ xưa tới nay chưa ai biết, đường như do một sức mạnh thần kỳ nào đó lại đang biến thành nguồn gốc của sự nghèo khổ.

Những thắng lợi của kỹ thuật dường như đã được mua bằng cái giá của sự suy đồi về mặt tinh thần. Dường như loài người càng chinh phục được thiên nhiên nhiều hơn, thì con người lại càng trở thành nô lệ của những người khác hoặc nô lệ cho sự đê tiện của chính mình” [99; tr. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư - một nắc thang vượt trội trong tiễn trình phát triển khoa học - công nghệ của nhân loại - là một cuộc cách mạng được nhận định sẽ làm “thay đổi toàn điện bộ mặt của nhân loại”, thay đôi căn bản cách chúng ta sống, làm việc và liên hệ với nhau. Sự tác động đó hứa hẹn sẽ mang lại những giá trị to lớn, chưa từng có trong lịch sử, làm tăng thêm những giá trị, sức mạnh vốn là đặc trưng của loài người.

Nhưng đồng thời cũng làm sâu sắc thêm khía cạnh tiêu cực của những tác động này - nói 2 như Klaus Schwab, người sáng lập, Chủ tịch Điều hành Diễn đàn Kinh tế thế giới và là tác giả công trình Cách mạng công nghiệp lan thứ tư rằng “những thay đối này sâu sắc đến mức, từ góc độ lịch sử nhân loại, chưa bao giờ có một thời điểm vừa tràn đầy hứa hẹn vừa tiềm tàng hiểm họa như lúc này” [125; tr. Cách mạng công nghiệp lần thứ tư không chỉ thay đổi bộ mặt kinh tế, chính trị, xã hội trên phạm vi toàn cầu mà nó còn có khả năng làm thay đổi những giá trị cốt lõi nhất của loài người (tồn tại người), khiến cho nhân loại phải đặt ra câu hỏi về bản chất thực sự của con người, về bản sắc văn hóa của giống loài, về tự do, về sự thấu cảm giữa người với người trong xã hội hiện đại. Thậm chí, các nhà nghiên cứu còn lo ngại rằng cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư còn có nguy cơ khiến cho con người đánh mắt chính bản thân mình, phai nhạt bản sắc văn hóa, ngày càng mất tự do và trở nên cô đơn hơn bắt cứ lúc nào. Đối với Việt Nam, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư là cơ hội to lớn giúp chúng ta hiện thực hóa mục tiêu xây dựng đất nước trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại, là cơ hội hiếm có đề Việt Nam có thé rút ngắn khoảng cách với các quốc gia phát triển trên thế giới.

Cơ hội là rất rõ ràng, tuy nhiên Chính phủ Việt Nam cũng xác định rằng thách thức đến từ cuộc cách mạng lần này đối với đất nước là rất lớn. Mặt khác, việc phát triển nhanh dựa trên khoa học và công nghệ phải đảm bảo mục tiêu bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống, phúc lợi của người dân, đảm bảo vững chắc quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường sinh thái [Xem 165]. Như vậy, rõ ràng rằng, trong mọi chỉ đạo, bên cạnh mục tiêu phát triển kinh tế đất nước thì Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn quan tâm đặc biệt đến việc đảm bảo các chỉ số an toàn về môi trường, đạo đức xã hội, an sinh xã hội và đời sống văn hóa của đất nước. Nói cách khác, những giá trị cốt lõi của con người, thê hiện tính nhân văn, nhân đạo, những yêu tô làm nên sự khác biệt của con người so với những giống loài khác.

luôn luôn cần thiết được giữ gìn và phát triển dù chúng ta đang ở thời đại nào. Sự phát triển kinh tế đất nước luôn phải vì con người, thậm chí kinh tế cần phải trở thành động lực cho những giá trị người được phát huy.