Nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận chính trị tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh theo tư tưởng Hồ Chí Minh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN DƢƠNG THỊ MINH DIỆP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TẠI HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY THEO TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ HỒ CHÍ MINH HỌC HÀ NỘI, 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN DƢƠNG THỊ MINH DIỆP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TẠI HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY THEO TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học Mã số: 8 31 02 04 LUẬN VĂN THẠC SĨ HỒ CHÍ MINH HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. Lê Thị Thúy Bình HÀ NỘI, 2022 XÁC NHẬN LUẬN VĂN ĐÃ ĐƢỢC CHỈNH SỬA Luận văn đã được chỉnh sửa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ. Hà Nội, ngày……tháng……. CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG TS.

Lê Đình Năm LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan những nội dung trong luận văn này là kết quả quá trình nghiên cứu nghiêm túc của bản thân và chưa từng công bố trên bất kỳ công trình nào khác. Các thông tin, tài liệu trích dẫn trong luận văn đã được ghi rõ nguồn gốc. Tác giả luận văn Dƣơng Thị Minh Diệp LỜI CẢM ƠN - Kính thưa Hội đồng chấm luận văn tốt nghiệp cao học. - Kính thưa các thầy, cô giáo khoa Tư tưởng Hồ Chí Minh.

Đề tài này được hoàn thành là kết quả của quá trình học tập, nghiên cứu và tích lũy tri thức của tôi tại khoa Tư tưởng Hồ Chí Minh – Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong khoa Tư tưởng Hồ Chí Minh đã luôn tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn này. Xin chân thành cảm ơn các nhà khoa học trong Hội đồng chấm luận văn tốt nghiệp cao học đã quan tâm dành thời gian đọc, nhận xét bài. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới người hướng dẫn khoa học - Tiến sĩ Lê Thị Thúy Bình đã tận tình chỉ bảo và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này.

Tuy nhiên, do năng lực có hạn, trong luận văn không tránh khỏi hạn chế, thiếu sót cần được nghiên cứu, bổ sung thêm. Tôi rất mong nhận được sự góp ý của các nhà khoa học để Luận văn của tôi được hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Học viên Dƣơng Thị Minh Diệp DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT GDLLCT Giáo dục lý luận chính trị LLCT Lý luận chính trị NQ Nghị quyết TW Trung ương ĐU Đảng ủy MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ.

Một số khái niệm liên quan. Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận chính trị. 22 Tiểu kết chương 1. 49 Chƣơng 2: VẬN DỤNG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VÀO NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TẠI HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY.

Đặc điểm của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. Thực trạng công tác giáo dục lý luận chính trị cho học viên tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác giáo dục lý luận chính trị tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. 94 Tiểu kết chương 2.

114 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 132 DANH MỤC BẢNG, HÌNH Bảng 2.1: Một số lớp bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ, giảng viên hằng năm của Học viện Trung tâm .2: Các lớp bồi dưỡng ngắn hạn tại nước ngoài của Học viện Trung tâm giai đoạn 2016 – 2018 .3: Số lượng lớp học và học viên theo chương trình đào tạo của Học viện năm 2016 – 2017 .4: Số lượng lớp học và học viên thông qua các hệ đào tạo cao cấp lý luận chính trị tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh .5: Số lượng lớp học và học viên của chương trình đào tạo theo chức danh cán bộ năm 2020 .6: Số lượng và hình thức đào tạo theo đề án bồi dưỡng cán bộ sự nguồn cao cấp Trung ương.7: Số lượng chuyên đề và học phần của chương trình đào tạo đại học và sau đại học.1: Mô hình tổ chức bộ máy Học viện.2: Số lượng học viên hệ cao cấp lý luận chính trị hệ tập trung của toàn hệ thống Học viện và Học viện Trung tâm năm 2019 – 2020. Lý do lựa chọn đề tài Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao vai trò hết sức to lớn của giáo dục trong việc cải tạo con người cũ, xây dựng con người mới, thường xuyên quan tâm đến công tác GDLLCT cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân. Người trực tiếp mở và giảng dạy các lớp LLCT để chuẩn bị cho việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Người vận dụng sáng tạo lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam nhằm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phục vụ sự nghiệp cách mạng. Đối với mỗi giai đoạn cách mạng, căn cứ vào trình độ cán bộ, từ cán bộ sơ cấp đến cán bộ cao cấp, Người đều tìm những nội dung, phương pháp GDLLCT phù hợp để người học dễ hiểu, dễ nhớ và dễ thực hành. Tư tưởng Hồ Chí Minh về GDLLCT là kết quả của sự nghiên cứu sâu sắc lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, đúc rút kinh nghiệm từ hoạt động thực tiễn và lý luận phong phú của Người. Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã luôn quan tâm đến công tác giáo dục nói chung và GDLLCT nói riêng trên cơ sở vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh và đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần vào việc hình thành, phát triển tư duy lý luận, trang bị cho cán bộ, đảng viên LLCT sắc bén, chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, đảm bảo đầy đủ các phẩm chất, năng lực, sẵn sàng hoàn thành nhiệm vụ được giao, đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã nhận định: “Công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị được đổi mới cả về nội dung và phương pháp; tăng cường quản lý, kỷ luật trong giảng dạy, học tập; chất lượng đào tạo, bồi dưỡng được nâng lên; từng bước khắc phục tình trạng lười học, ngại học LLCT” [10, tr. Việc học tập LLCT trong các trường cao đẳng, đại học, các trường chính trị có những chuyển biến tích cực; người học không còn tiếp thu bài học một cách thụ động mà tích cực tham gia tương tác với giảng viên, thể hiện tư 2 duy của cá nhân, sáng tạo trong việc tiếp nhận và xử lý thông tin; vận dụng kiến thức vào thực tiễn, trong công tác quản lý, lãnh đạo, từ đó nâng cao trách nhiệm của mình, thực hiện tốt mọi quy định của Đảng và Nhà nước. Bên cạnh những thành tựu đạt được, công tác GDLLCT vẫn còn không ít những hạn chế. Việc học tập LLCT chưa đáp ứng được yêu cầu.

Dưới sự ảnh hưởng của kinh tế thị trường, một bộ phận cán bộ, đảng viên có biểu hiện “suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống”. Tình trạng xem nhẹ lý luận, lý luận chính trị, ngại học, lười học lý luận, học đối phó, học cho xong chứ không vì nhu cầu bổ sung kiến thức về thế giới quan khoa học, phương pháp luận vẫn còn diễn ra khá phổ biến. Trước bối cảnh mới của đất nước, Đại hội Đảng lần thứ XIII nêu rõ sự cần thiết phải không ngừng nâng cao trình độ LLCT cho cán bộ, đảng viên: “Đổi mới căn bản nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục lý luận chính trị theo hướng khoa học, sáng tạo, hiện đại và gắn lý luận với thực tiễn; đưa việc bồi dưỡng LLCT, cập nhật kiến thức mới cho cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo quản lý, chủ chốt các cấp đi vào nền nếp. Kết hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa học tập lý luận với rèn luyện, thử thách cán bộ trong thực tiễn để nâng cao bản lĩnh chính trị; khắc phục tình trạng ngại học, lười học lý luận chính trị trong cán bộ, đảng viên” [10, tr.

Trong hệ thống các cơ quan giáo dục, đào tạo LLCT, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh là cơ sở giáo dục đặc thù: Là trung tâm quốc gia đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo quản lý cho hệ thống chính trị; là trung tâm quốc gia nghiên cứu chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm cơ sở cho việc hoạch định đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước. Trước những yêu cầu nhiệm vụ của công cuộc đổi mới đất nước, quy mô đào tạo của Học viện không ngừng được mở rộng với nhiều trình độ từ cử nhân chính trị chuyên ngành, cao cấp LLCT, các lớp bồi dưỡng cán bộ nguồn cao cấp Trung ương, bồi dưỡng tại các địa phương,… 3 Công tác GDLLCT ở Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh có vai trò vô cùng quan trọng nhằm hình thành thế giới quan khoa học, phương pháp luận biện chứng và khả năng vận dụng vào thực tiễn, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ vừa hồng vừa chuyên đáp ứng yêu cầu thời kỳ hội nhập và phát triển đất nước. Xuất phát từ thực tiễn trên, tôi chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả công tác giáo dục lý luận chính trị tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh theo tƣ tƣởng Hồ Chí Minh” làm đề tài Luận văn Thạc sĩ Hồ Chí Minh học. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Trong những năm gần đây, tư tưởng Hồ Chí Minh được các cấp, các ngành, các đồng chí lãnh đạo, các nhà khoa học giành nhiều thời gian nghiên cứu.

Công tác GDLLCT cũng được đề cập đến trong các hội thảo và trong các công trình nghiên cứu khoa học với những góc độ, khía cạnh khác nhau tập trung ở một số hướng nghiên cứu cơ bản sau: 2. Những công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận chính trị Nguyễn Duy Bắc (2004), “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về dạy và học các môn Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong trường đại học”, Nxb.Chính trị Quốc gia, Hà Nội. Tác giả đã tập trung làm rõ tình hình GDLLCT ở các cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn Hà Nội từ năm 1995 đến năm 2004.