Luận án tiến sĩ Dân chủ trong công tác tuyên truyền ở Vùng Đồng bằng sông Cửu Long hiện nay - Đồng Thị Kim Xuân

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN ĐỒNG THỊ KIM XUYẾN DÂN CHỦ TRONG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN Ở VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC HÀ NỘI - 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN ĐỒNG THỊ KIM XUYẾN DÂN CHỦ TRONG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN Ở VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG HIỆN NAY Chuyên ngành: Công tác tƣ tƣởng Mã số: 9310201 LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS,TS. MAI ĐỨC NGỌC HÀ NỘI - 2023 MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐỀ TÀI CỦA LUẬN ÁN. Các công trình nghiên cứu về dân chủ.

Các công trình nghiên cứu về công tác tuyên truyền và dân chủ trong công tác tuyên truyền. Các công trình nghiên cứu về công tác tuyên truyền và dân chủ trong công tác tuyên truyền ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Nhận định về các công trình đã khảo cứu và hướng nghiên cứu tiếp tục. 32 Chương 2: DÂN CHỦ TRONG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN.

Quan niệm và nội dung dân chủ trong công tác tuyên truyền. Những yếu tố tác động đến việc thực hiện dân chủ trong công tác tuyên truyền và sự cần thiết phải phát huy dân chủ trong công tác tuyên truyền ở nước ta hiện nay. 61 Chương 3: DÂN CHỦ TRONG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN Ở VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG - THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA. Đặc điểm tự nhiên và xã hội vùng Đồng bằng sông Cửu Long có liên quan đến dân chủ trong công tác tuyên truyền.

Thực trạng dân chủ trong công tác tuyên truyền ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long hiện nay. Những vấn đề đặt ra về dân chủ trong công tác tuyên truyền ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long hiện nay. 124 Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP PHÁT HUY DÂN CHỦ TRONG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN Ở VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG THỜI GIAN TỚI. Quan điểm phát huy dân chủ trong công tác tuyên truyền ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long thời gian tới.

Giải pháp phát huy dân chủ trong công tác tuyên truyền ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long thời gian tới. 169 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 172 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ. 188 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CNXH : Chủ nghĩa xã hội CNTB : Chủ nghĩa tư bản CTTT : Công tác tuyên truyền DCH : Dân chủ hoá DCTS : Dân chủ tư sản DCXH : Dân chủ xã hội DCXHCN : Dân chủ xã hội chủ nghĩa ĐCSVN : Đảng Cộng sản Việt Nam NCS : Nghiên cứu sinh Nxb : Nhà xuất bản VĐBSCL : Vùng Đồng bằng sông Cửu Long XHCN : Xã hội chủ nghĩa 1 MỞ ĐẦU 1 T nh cấ thi t củ luận án Dân chủ là một hiện tượng lịch sử xã hội gắn liền với sự tồn tại và phát triển của đời sống con người.

Vấn đề dân chủ đã được các nhà kinh điển Mác- Lênin nói đến rất nhiều, bởi dân chủ chính là bản chất, mục tiêu và động lực của chủ nghĩa xã hội. Là người tiên phong trong cuộc đấu tranh vì một nền dân chủ ở Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ” [97, tr.434] và “thực hành dân chủ là cái chìa khoá vạn năng có thể giải quyết mọi khó khăn” [93, tr. Suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn xác định dân chủ vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước. Trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011), Đảng ta khẳng định: “Dân chủ xã hội chủ nghĩa là bản chất của chế độ ta, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước.

Xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm dân chủ được thực hiện trong thực tế cuộc sống ở mỗi cấp, trên tất cả các lĩnh vực” [55, tr. Kế thừa và phát triển quan điểm đó, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (2021), Đảng ta tiếp tục khẳng định “thực hiện nghiêm túc quan điểm “dân là gốc”; thật sự tin tưởng, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, kiên trì thực hiện phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” [56, tr. Như vậy, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân, thực chất là nhân dân được làm chủ trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, từ chính trị, dân sự, kinh tế, đến văn hóa - xã hội; trong đó có cả công tác tư tưởng nói chung và công tác tuyên truyền nói riêng. Công tác tuyên truyền - một trong ba bộ phận của công tác tư tưởng, có vai trò quan trọng trong việc cung cấp và định hướng thông tin; góp phần tạo sự thống nhất trong Đảng, đồng thuận trong xã hội.

Đại hội lần thứ XIII của 2 Đảng xác định: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức công tác tư tưởng theo hướng chủ động, thiết thực, kịp thời và hiệu quả; nâng cao tính chiến đấu, tính giáo dục, tính thuyết phục trong tuyên truyền, học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước” [56, tr. Một trong những vấn đề mang tính cốt lõi đối với việc thực hiện phương hướng, nhiệm vụ công tác tư tưởng nói chung và công tác tuyên truyền nói riêng theo tinh thần Đại hội XIII là dân chủ. Dân chủ trong công tác tuyên truyền có vai trò rất quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng và hiệu quả tuyên truyền; bảo đảm cho chủ thể và đối tượng tuyên truyền thể hiện, thực hiện tính chủ động, tự giác, sáng tạo của mình trong việc truyền bá, giáo dục và tiếp thu, lĩnh hội chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cương lĩnh, đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước,… Đây là vấn đề rất cần thiết và cấp bách trong bối cảnh hiện nay; cần được đặt ra như một quan điểm, một chủ trương trong công tác tuyên truyền. Đồng bằng sông Cửu Long (còn được gọi là Tây Nam Bộ hay miền Tây) - vùng cực nam của Tổ quốc, có một vị trí rất quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng của nước ta.

Đây cũng là một trong những địa bàn trọng điểm chống phá của các thế lực thù địch trong và ngoài nước. Trước diễn biến phức tạp của tình hình quốc tế và trong nước như hiện nay, các thế lực thù địch, phản động đang ra sức phá hoại, xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước với mục đích làm giảm niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước trên phạm vi cả nước nói chung và ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng. Do vậy, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ vô cùng quan trọng của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long; đòi hỏi công tác tuyên truyền phải thật sự chất lượng và hiệu quả. Chính vì thế, 3 thực hiện và phát huy dân chủ trong công tác tuyên truyền ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long càng trở nên quan trọng và cấp thiết hơn nữa.

Trong những năm qua, với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và Nhân dân, dân chủ trong công tác tuyên truyền ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long đã có sự đổi mới và đạt được những kết quả quan trọng. Chủ thể và đối tượng thể hiện tinh thần tự giác, chủ động, tích cực, sáng tạo trong công tác tuyên truyền, từ khâu lãnh đạo, quản lý đến quá trình tổ chức thực hiện; qua đó, chất lượng và hiệu quả công tác tuyên truyền của Vùng được nâng cao, nhân dân tin tưởng và ủng hộ quan điểm, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, giữ vững ổn định chính trị - xã hội, phát huy ngày càng tốt hơn vai trò làm chủ của nhân dân trong các lĩnh vực của đời sống xã hội,… Tuy nhiên, việc thực hiện dân chủ trong công tác tuyên truyền của Vùng vẫn còn những hạn chế, yếu kém như: hoạt động lãnh đạo, quản lý của cấp uỷ và chính quyền các cấp đôi khi còn lỏng lẻo, hình thức; việc xác định nội dung và lựa chọn, sử dụng phương pháp, hình thức, phương tiện tuyên truyền có lúc có nơi chưa thật sự sát hợp với đối tượng và hoàn cảnh địa phương. Xuất phát từ cơ sở lý luận và tình hình thực tiễn trên, tác giả nhận thấy việc nghiên cứu về dân chủ trong công tác tuyên truyền ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long là vấn đề cần thiết và cấp bách trong bối cảnh hiện nay. Chính vì thế, tác giả quyết định chọn đề tài “Dân chủ trong công tác tuyên truyền ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long hiện nay” để là luận án Tiến sĩ Chính trị học, chuyên ngành Công tác tư tưởng.

2 Mục ch và nhiệ vụ nghiên cứu c ch nghiên c u Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về dân chủ trong công tác tuyên truyền ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long, luận án đề xuất các quan điểm và giải pháp phát huy dân chủ trong công tác tuyên truyền ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong thời gian tới. 4 hiệm v nghiên c u Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận án tập trung làm rõ các nhiệm vụ sau: - Tổng quan các công trình khoa học có liên quan đến đề tài luận án, nhận định về các công trình nghiên cứu đó, xác định những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu. - Phân tích, làm rõ những vấn đề lý luận về dân chủ trong công tác tuyên truyền. - Khái quát, phân tích thực trạng, làm rõ những vấn đề đặt ra đối với dân chủ trong công tác tuyên truyền ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

- Đề xuất, luận giải, phân tích cơ sở khoa học của các quan điểm và giải pháp phát huy dân chủ trong công tác tuyên truyền ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong thời gian tới.