Luận án tiến sĩ: Chất lượng hoạt động báo cáo viên vùng ĐBSCL hiện nay - Phạm Tuyết Lệ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN PHẠM TUYẾT LỆ CHẤT LƢỢNG HOẠT ĐỘNG BÁO CÁO VIÊN VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC HÀ NỘI - 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN PHẠM TUYẾT LỆ CHẤT LƢỢNG HOẠT ĐỘNG BÁO CÁO VIÊN VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG HIỆN NAY Ngành: Chính trị học Chuyên ngành: Công tác tƣ tƣởng Mã số: 9 31 02 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS, TS. Ngô Văn Thạo TS. Hà Thị Bình Hòa HÀ NỘI - 2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả trong luận án trung thực và chƣa đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Các trích dẫn chỉ rõ nguồn tài liệu tham khảo của tác giả. Tác giả luận án Phạm Tuyết Lệ ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. i DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. iv DANH MỤC BẢNG SỐ, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu.

Đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án. Kết cấu của luận án. 7 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LU N ÁN.

Các công trình nghiên cứu về công tác tuyên truyền, tuyên truyền miệng và hoạt động báo cáo viên. Các công trình nghiên cứu về chất lƣợng tuyên truyền miệng, chất lƣợng hoạt động báo cáo viên. Các công trình nghiên cứu về đồng bằng sông Cửu Long và chất lƣợng hoạt động báo cáo viên ở Vùng đồng bằng sông Cửu Long. Nhận định về kết quả đã đạt đƣợc và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu.

33 Tiểu kết chƣơng 1. 35 Chƣơng 2: CHẤT LƢỢNG HOẠT ĐỘNG BÁO CÁO VIÊN - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LU N. Báo cáo viên và hoạt động báo cáo viên. Chất lƣợng hoạt động báo cáo viên.

Sự cần thiết phải nâng cao chất lƣợng hoạt động báo cáo viên. 71 Tiểu kết chƣơng 2. 77 iii Chƣơng 3: THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VỀ CHẤT LƢỢNG HOẠT ĐỘNG BÁO CÁO VIÊN VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG HIỆN NAY. Thực trạng đội ngũ báo cáo viên Vùng đồng bằng sông Cửu Long hiện nay.

Thực trạng chất lƣợng hoạt động báo cáo viên Vùng đồng bằng sông Cửu Long hiện nay. Những vấn đề đặt ra về chất lƣợng hoạt động báo cáo viên Vùng đồng bằng sông Cửu Long hiện nay. 124 Tiểu kết chƣơng 3. 133 Chƣơng 4: PHƢƠNG HƢỚNG, GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG HOẠT ĐỘNG BÁO CÁO VIÊN VÙNG ĐỒNG BẰNG S NG CỬU LONG HIỆN NAY.

Phƣơng hƣớng nâng cao chất lƣợng hoạt động báo cáo viên Vùng đồng bằng sông Cửu Long. Các giải pháp chủ yếu nâng cao chất lƣợng hoạt động báo cáo viên Vùng đồng bằng sông Cửu Long hiện nay. 140 Tiểu kết chƣơng 4. 168 TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ C NG BỐ PHỤ LỤC iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Báo cáo viên : BCV Ban Tuyên giáo : BTG Công tác tuyên truyền : CTTT Công tác tuyên truyền miệng : CTTTM Cộng đồng kinh tế ASEAN : AEC Chủ nghĩa xã hội : CNXH Đồng bằng sông Cửu Long : ĐBSCL Đội ngũ báo cáo viên : ĐNBCV Hoạt động tuyên truyền : HĐTT Hội nghị báo cáo viên : HNBCV Hiệp định Đối tác tiến bộ và phát triển xuyên Thái Bình Dƣơng : CPTPP Nhà xuất bản : Nxb Phƣơng pháp tuyên truyền : PPTT Trung tâm bồi dƣỡng chính trị : TTBDCT Tuyên truyền miệng : TTM Tuyên truyền viên : TTV Tổ chức Thƣơng mại thế giới : WTO Vùng đồng bằng sông Cửu Long : VĐBSCL v DANH MỤC BẢNG SỐ, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Bảng 3.

Về số lƣợng báo cáo viên (ở các tỉnh, thành phố thuộc diện khảo sát). Cơ cấu độ tuổi của báo cáo viên cấp tỉnh. Cơ cấu độ tuổi báo cáo viên cấp huyện. Về trình độ chuyên môn báo cáo viên.

Nội dung tuyên truyền miệng. Về số lƣợng, chất lƣợng, quy mô hoạt động và chuyên đề. Các hình thức tổ chức hội nghị thông tin định kỳ của báo cáo viên. Số lƣợng, chất lƣợng, hoạt động và báo cáo viên chuyên đề.

Về tính thời sự của thông tin. Về cơ sở vật chất phục vụ hoạt động báo cáo viên. Phẩm chất chính trị, đạo đức của báo cáo viên. Năng lực nghiên cứu đối tƣợng của báo cáo viên.

Năng lực thuyết phục và hấp dẫn ngƣời nghe của báo cáo viên. Các hoạt động nâng cao chất lƣợng bài nói. Mức độ và chất lƣợng thực hiện đối thoại của báo cáo viên. Tính định hƣớng trong tuyên truyền miệng của báo cáo viên.

Sự chuyển biến nhận thức và hành động của nhân dân. Tính cấp thiết của đề tài Công tác tƣ tƣởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính đảng nhằm xây dựng, phát triển, hoàn thiện hệ tƣ tƣởng, phổ biến truyền bá hệ tƣ tƣởng trong quần chúng, cổ vũ động viên quần chúng tham gia các hoạt động xã hội. Trong lịch sử nhân loại, từ khi xuất hiện giai cấp và đấu tranh giai cấp, các giai cấp cầm quyền đều tiến hành công tác tƣ tƣởng, xây dựng hệ tƣ tƣởng để luận chứng cho sự tồn tại của chế độ xã hội và bảo vệ lợi ích của giai cấp mình. Công tác tƣ tƣởng của đảng cộng sản là hoạt động xây dựng, phát triển, hoàn thiện hệ tƣ tƣởng của giai cấp công nhân, tạo nền tảng tƣ tƣởng cho Đảng; phổ biến, truyền bá hệ tƣ tƣởng trong giai cấp công nhân, nhân dân lao động và các tầng lớp quần chúng, lôi cuốn, cổ vũ họ tham gia cuộc đấu tranh giành và bảo vệ chính quyền, xây dựng CNXH và tiến lên chủ nghĩa cộng sản.

Xét về nội dung, vị trí, vai trò, công tác tƣ tƣởng là nhiệm vụ thƣờng xuyên, liên tục, quan trọng hàng đầu trong tất cả các giai đoạn cách mạng dƣới sự lãnh đạo của Đảng. Công tác tƣ tƣởng bao gồm 3 hình thái: hình thái lý luận, hình thái tuyên truyền và hình thái cổ động. Hình thái lý luận bao gồm các hoạt động nghiên cứu, tuyên truyền lý luận và giáo dục lý luận chính trị, nhằm xác lập, phát triển, hiện thực hóa hệ tƣ tƣởng. Hình thái tuyên truyền bằng các hình thức khác nhau phổ biến, truyền bá hệ tƣ tƣởng, quan điểm, đƣờng lối của giai cấp, chính đảng trong xã hội.

Hình thái cổ động là các hoạt động cổ vũ, động viên, đa số bằng các hình thức trực tiếp, kêu gọi và tổ chức quần chúng tham gia các hoạt động cách mạng trong thực tế. Tuyên truyền là một trong những hoạt động cơ bản của công tác tƣ tƣởng. Các kết quả của công tác nghiên cứu lý luận, hệ tƣ tƣởng, đƣờng lối, quan điểm của Đảng nhờ có tuyên truyền đã đến với quần chúng và trở thành lực lƣợng vật chất vĩ đại thông qua các hoạt động cách mạng của hàng triệu quần chúng. 2 TTM là bộ phận cấu thành của công tác tƣ tƣởng.

Cùng với các bộ phận khác của công tác tƣ tƣởng, TTM và hoạt động của BCV truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tƣ tƣởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đƣờng lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc trong xã hội, góp phần xây dựng thế giới quan duy vật biện chứng, phƣơng pháp luận khoa học, tƣ tƣởng, tình cảm, nhân cách, lối sống, cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, tạo sự chuyển biến trong nhận thức và cùng với cổ động, tạo nên các hành động tự giác, tích cực, chủ động, sáng tạo của đại đa số quần chúng nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. TTM và hoạt động BCV còn là công cụ quan trọng hàng đầu trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tƣ tƣởng của Đảng, phê phán, phản bác các quan điểm sai trái, làm thất bại mọi âm mƣu, thủ đoạn chống phá của các lực lƣợng thù địch trong công tác tƣ tƣởng. Trong CTTT, TTM là một trong những hình thức tuyên truyền đặc biệt, hình thành từ rất sớm và đƣợc thực hiện bằng lời nói qua giao tiếp trực tiếp. Nhờ có giao tiếp trực tiếp giữa ngƣời nói và ngƣời nghe, TTM có những ƣu thế nổi trội so với các loại hình tuyên truyền khác về tính hấp dẫn, sinh động, tính định hƣớng thông tin, tính chiến đấu, tính thuyết phục, tính bảo mật, tính tƣơng tác và khả năng thực hiện đối thoại.

Trong thời đại ngày nay, dù các phƣơng tiện truyền thông ngày càng hiện đại, phổ biến, tiện lợi thì TTM vẫn là một hình thức tuyên truyền hiệu quả, không thể thay thế. TTM đƣợc thực hiện bởi ĐNBCV do cấp ủy thành lập, lãnh đạo, tổ chức và chỉ đạo hoạt động. Dƣới sự lãnh đạo của cấp uỷ đảng, BCV phổ biến quan điểm, đƣờng lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc, thông báo thời sự, chính sách, giải đáp những vƣớng mắc trong nhận thức, nắm bắt và phản ánh kịp thời tình hình tƣ tƣởng, những tâm tƣ, nguyện vọng của quần chúng cho các cấp ủy đảng; đấu tranh, phê phán các quan điểm sai trái. Cũng nhƣ các lĩnh vực hoạt động khác, chất lƣợng hoạt động BCV là yếu tố mang tính quyết định đến hiệu quả của công tác TTM và HĐTT nói chung.

Chất lƣợng của hoạt động BCV phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đó là phẩm chất, năng lực của BCV và chủ thể lãnh đạo, quản lý hoạt động BCV. Trong bối cảnh 3 tình hình quốc tế và trong nƣớc có những diễn biến phức tạp; sự bùng nổ thông tin toàn cầu cùng với sự nở rộ của các trang mạng xã hội làm cho cuộc đấu tranh tƣ tƣởng trên mặt trận tuyên truyền ngày càng phức tạp và trở nên cấp bách thì việc nâng cao chất lƣợng hoạt động BCV có tác động trực tiếp đến chất lƣợng, hiệu quả của CTTT, góp phần nâng cao chất lƣợng công tác tƣ tƣởng của Đảng trong giai đoạn hiện nay. ĐBSCL, còn đƣợc gọi là đồng bằng Nam Bộ hoặc miền Tây Nam Bộ, có 12 tỉnh và thành phố Cần Thơ trực thuộc Trung ƣơng. Toàn vùng có có diện tích tự nhiên 40.