Luận án quản lý nhà nước đối với các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội

MỤC LỤC Trang PHẦN MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN 6 QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu ngoài nước 6 1. Các công trình nghiên cứu trong nước 9 1. Phương pháp nghiên cứu 15 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ 18 NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP 2.

Những vấn đề chung về khu công nghiệp 18 2. Khái niệm, phân loại khu công nghiệp 18 2. Vai trò của khu công nghiệp đối với nền kinh tế 21 2. Quản lý nhà nước đối với các khu công nghiệp 26 2.

Khái niệm, nội dung và tiêu chí đánh giá quản lý nhà nước 26 đối với các khu công nghiệp 2. Công cụ tác động của nhà nước đến các khu công nghiệp 40 2. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý nhà nước đối 44 với các khu công nghiệp 2. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với các khu công 47 nghiệp và bài học cho thành phố Hà Nội 2.

Kinh nghiệm của một số nước và vùng lãnh thổ Châu Á 47 2. Kinh nghiệm một số địa phương trong nước 53 2. Bài học quản lý nhà nước đối với khu công nghiệp trên địa 64 bàn thành phố Hà Nội Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC KHU 68 CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 3. Khái quát quá trình phát triển các khu công nghiệp trên 68 địa bàn thành phố Hà Nội 3.

Quá trình xây dựng các khu công nghiệp trên địa bàn thành 68 phố Hà Nội 3. Đóng góp của các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố 72 Hà Nội 3. Phân tích thực trạng quản lý nhà nước đối với các khu 75 công nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 3. Về xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách 75 quản lý nhà nước các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 3.

Về tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và 82 chính sách quản lý nhà nước các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 3. Về thực trạng công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát các hoạt 108 động của các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 3. Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với các khu 110 công nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 3. Thành tựu đạt được 110 3.

Hạn chế và nguyên nhân hạn chế trong quản lý nhà nước 112 đối với các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội Chương 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ 119 NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 4. Bối cảnh quốc tế, trong nước và Thủ đô tác động đến 119 hoàn thiện quản lý nhà nước đối với các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 4. Tình hình thế giới và khu vực 119 4. Tình hình trong nước 119 4.

Tình hình Thủ đô Hà Nội 120 4. Định hướng hoàn thiện quản lý nhà nước đối với các 120 khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 4. Một số giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện quản lý nhà 122 nước đối với các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 4. Hoàn thiện quy hoạch khu công nghiệp trên địa bàn thành 122 phố Hà Nội 4.

Nâng cao vai trò quản lý nhà nước của Ban quản lý các khu 131 công nghiệp và CX Hà Nội 4. Đổi mới công tác vận động xúc tiến đầu tư và thu hút đầu tư 133 4. Hoàn thiện cơ sở hạ tầng đảm bảo cho việc phát triển khu 142 công nghiệp 4. Đổi mới chính sách đào tạo và đãi ngộ nguồn nhân lực đáp 148 ứng nhu cầu của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp 4.

Hoàn thiện công tác kiểm tra, thanh tra hoạt động của các 153 KCN trên địa bàn Hà Nội KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 156 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC BẢNG TRONG LUẬN ÁN Trang Bảng 3. Số liệu lao động và diện tích quy hoạch các KCN trên địa 70 bàn Hà Nội Bảng 3. Số liệu thu hút đầu tư trong và ngoài nước vào các KCN 71 trên địa bàn Hà Nội Bảng 3. Số liệu lao động của các KCN Hà Nội giai đoạn 2008 - 2015 72 Bảng 3.

Doanh thu và nộp ngân sách của các KCN Hà Nội 2008 - 2015 74 Bảng 3. Danh mục ngành nghề theo chiến lược phát triển của Tp Hà Nội 77 Bảng 3. Tình hình thu hút vốn đầu tư vào 8 KCN Hà Nội tính đến 89 31/12/2015 Bảng 3. Vốn đăng ký và điều chỉnh của các KCN Hà Nội qua các năm 91 Bảng 3.

Tình hình sử dụng đất của các KCN Hà Nội tính đến 31/12/2015 106 Bảng 3. Tình hình sử dụng vốn đầu tư xây dựng hạ tầng các KCN 107 Hà Nội lũy kế đến 31/12/2015 DANH MỤC HÌNH VẼ TRONG LUẬN ÁN Trang Hình 3. Mô hình tổ chức quản lý nhà nước với KCN,KCX Việt Nam 84 Hình 3. Sơ đồ tổ chức Ban quản lý các KCN và Chế xuất Hà Nội 88 Hình 3.

Cơ cấu vốn FDI các KCN Hà Nội theo dự án 90 Hình 3. Mô hình liên kết sản xuất của công ty Canon 104 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ASEAN Hiệp hội các nước Đông Nam Á ASEM Diễn đàn hợp tác kinh tế Á-Âu BQL Ban quản lý BVMT Bảo vệ môi trường CCN Cụm công nghiệp CLKCN Cụm liên kết công nghiệp CNH Công nghiệp hóa CP Chính phủ DN Doanh nghiệp FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài GDP Tổng sản phẩm quốc nội GSO Tổng cục thống kế GTGT Giá trị gia tăng HASMEA Hiệp hội các doanh nghiệp vừa và nhỏ Tp Hà Nội HĐH Hiện đại hóa KCN Khu công nghiệp KCNC Khu công nghệ cao KCNLN Khu công nghiệp làng nghề KKT Khu kinh tế NCS Nghiên cứu sinh PTBV Phát triển bền vững R&D Research and Development (nghiên cứu và phát triển) SXKD Sản xuất kinh doanh UBND Ủy ban nhân dân UDKHCN Ứng dụng khoa học công nghệ VCCI Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam WTO Tổ chức thương mại thế giới XDCB Xây dựng cơ bản XHCN Xã hội chủ nghĩa 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Khu công nghiệp (KCN) là khu chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, có ranh giới địa lý xác định, được thành lập theo điều kiện, trình tự, thủ tục quy định của Nhà nước. Quản lý và nâng cao hiệu quả hoạt động của các KCN là một vấn đề cấp bách nhằm phát huy vai trò và đóng góp quan trọng của các KCN vào công cuộc phát triển kinh tế đất nước, đảm bảo phát triển bền vững về mặt kinh tế, môi trường, xã hội, thực hiện mục tiêu đến 2020 Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại như đã đề ra tại Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011- 2020.

Hà Nội là trái tim của cả nước, đầu não chính trị- hành chính quốc gia, là trung tâm lớn về văn hoá, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế. Thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 15/12/2000 của Bộ Chính trị về phương hướng nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội trong thời kỳ 2001 - 2010, Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp, trong đó đầu tư xây dựng các KCN là một trong những giải pháp quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư nhất là nguồn vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài, tạo đà thúc đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa (CNH), hiện đại hóa (HĐH) Thủ đô. Xét về số lượng đến 31/12/2015 có 17 KCN tập trung trên địa bàn Hà Nội được Thủ tướng Chính phủ cho phép thành lập và phê duyệt danh mục quy hoạch với tổng diện tích gần 3.500 ha (quy mô bình quân 206ha/KCN) và 01 khu công nghệ cao Hòa Lạc (1.586 ha) do Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý. Các KCN này đã có những đóng góp cho sự phát triển kinh tế xã hội của Thủ đô, tuy nhiên những đóng góp này vẫn chưa tương sứng với mục tiêu đề ra.

Nguyên nhân của vấn đề trên là do trong quá trình quản lý nhà nước các KCN trên địa bàn Hà Nội còn bộc lộ không ít những bất cập cả về lý luận đến thực tiễn như: Công tác quy hoạch các KCN trên địa bàn Hà Nội còn chưa thực sự hợp lý; Quy hoạch phát triển KCN chưa thực sự gắn với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của 2 ngành, của vùng lãnh thổ; Công tác tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch quản lý đối với các KCN chưa thực sự hiệu quả; Trong quy hoạch và triển khai thực hiện quy hoạch cũng như trong công tác quản lý chưa có sự phân loại các KCN; Công tác thanh kiểm tra xử lý vi phạm và cải cách thủ tục hành chính chưa triệt để; Trong quá trình phát triển các KCN, việc phát hiện và điều chỉnh các chính sách liên quan đến quản lý phát triển chưa kịp thời…… Thực tế trên đặt ra vấn đề là phải có những biện pháp kịp thời trong công tác quản lý nhà nước các KCN, khắc phục những khó khăn, vướng mắc, nâng cao hiệu quả hoạt động của các KCN. Xuất phát từ nhận thức về ý nghĩa của những vấn đề trên, qua khảo sát và tìm hiểu tác giả lựa chọn đề tài “Quản lý nhà nước đối với các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội” làm đề tài luận án Tiến sĩ kinh tế. Mục đích nghiên cứu Xây dựng luận cứ khoa học cho các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Để đạt được mục đích trên cần: - Hệ thống hóa và luận giải có chọn lọc cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với các KCN.

- Làm rõ các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với các KCN và nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, trong nước đối với quản lý nhà nước các KCN và rút ra bài học kinh nghiệm cho Hà Nội; - Phân tích và đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với các KCN trên địa bàn thành phố Hà Nội thời gian qua, từ đó chỉ rõ những thành công, những tồn tại hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại hạn chế. - Đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước đối với các KCN trên địa bàn thành phố Hà Nội trong thời gian tới; 3. Đối tượng, phạm vi 3.