Luận án quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản tại Hà Nội - Nguyễn Thanh Xuân

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả, các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, các tài liệu được trích dẫn đúng quy định và được ghi đầy đủ trong danh mục tài liệu tham khảo, không trùng lặp với các công trình khoa học đã công bố. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Thanh Xuân luan an MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG MỞ ĐẦU 5 Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 11 1. Công trình nghiên cứu ở nước ngoài liên quan đến đề tài 11 1. Công trình nghiên cứu ở trong nước liên quan đến đề tài 18 1.

Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố và những vấn đề đặt ra luận án tập trung giải quyết 25 Chương 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN 31 2. Một số vấn đề chung về đầu tư xây dựng cơ bản và quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản 31 2. Quan niệm, nội dung và các nhân tố tác động đến quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản ở thành phố Hà Nội 38 2. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản ở các thành phố trực thuộc Trung ương và bài học rút ra cho thành phố Hà Nội 59 Chương 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI 77 3.

Khái quát kết quả đầu tư xây dựng cơ bản ở thành phố Hà Nội trong thời gian qua 77 3. Ưu điểm, hạn chế trong quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản ở thành phố Hà Nội 85 3. Nguyên nhân ưu điểm, hạn chế và những vấn đề đặt ra cần giải quyết từ thực trạng quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản ở thành phố Hà Nội 114 Chương 4 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI THỜI GIAN TỚI 133 4. Quan điểm tăng cường quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản ở thành phố Hà Nội thời gian tới 133 4.

Giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản ở thành phố Hà Nội thời gian tới 145 KẾT LUẬN 170 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ 172 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 173 luan an PHỤ LỤC 187 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt 1 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNH, HĐH 2 Đối tác công tư PPP 3 Hội đồng nhân dân HĐND 4 Kinh tế - xã hội KT - XH 5 Ngân sách nhà nước NSNN 6 Xây dựng cơ bản XDCB 7 Xây dựng - kinh doanh - chuyển giao BOT 8 Xây dựng - chuyển giao - kinh doanh BTO 9 Xây dựng chuyển giao BT 10 Ủy ban nhân dân UBND luan an DANH MỤC CÁC BẢNG STT Tên bảng Trang Bảng 3.1: Vốn đầu tư xây dựng cơ bản của thành phố Hà 1 78 Nội giai đoạn 2010 - 2014 Bảng 3.2: Kết quả phát triển nhà ở của Thành phố Hà Nội 2 84 từ năm 2015 - 2018 luan an 5 MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài luận án Xây dựng cơ bản, nhất là xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng KT - XH, là ngành kinh tế quan trọng trong nền kinh tế nước ta hiện nay. Để thúc đẩy phát triển KT - XH đòi hỏi XDCB phải đi trước một bước. Chiến lược phát triển KT - XH 2011 - 2020 (được Đại hội lần thứ XI của Đảng thông qua) xác định: “Xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, với một số công trình hiện đại, tập trung vào hệ thống giao thông và hạ tầng đô thị lớn” là một trong 3 đột phá chiến lược” [31, tr.

Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XII tiếp tục khẳng định: “xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ” là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ của Đại hội [32, tr. Do đặc thù về kết cấu, quy mô của các công trình XDCB và nhu cầu rất lớn về XDCB, nên lĩnh vực đầu tư XDCB đỏi hỏi chi phí lớn về các nguồn lực. Đồng thời, do đặc điểm của các công trình XDCB cố định tại nơi xây dựng nên khâu quy hoạch phải chặt chẽ, bảo đảm sự hợp lý về vị trí của các công trình XDCB. Đặc biệt, lĩnh vực XDCB khá nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực, nhất là lãng phí, thất thoát vốn, chậm tiến độ, chất lượng công trình không bảo đảm,.

Do vậy, để tiết kiệm, sử dụng hợp lý các nguồn lực, nâng cao chất lượng, hiệu quả đầu tư và phòng, chống tiêu cực trong lĩnh vực XDCB, đòi hỏi chính quyền, cơ quan chức năng các cấp phải thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về đầu tư XDCB theo quy định của pháp luật. Thành phố Hà Nội, với vị thế là Thủ Đô, trung tâm chính trị, đầu tàu kinh tế của cả nước và diện tích rộng, dân số đông, nên so với nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước, thành phố Hà Nội có nhu cầu cao về đầu tư XDCB, có nhiều dự án quy mô lớn, triển khai trên địa bàn rộng và nhiều lực lượng, thành phần kinh tế tham gia,. Do vậy, đòi hỏi chính quyền thành phố Hà Nội phải tăng cường công tác quản lý nhà nước về đầu tư XDCB. Nhận thức sâu luan an 6 sắc vấn đề này, trong thời gian qua thành phố Hà Nội đã chú trọng công tác quản lý nhà nước về đầu tư XDCB và thu được nhiều thành tựu.

Thành phố Hà Nội thực hiện tương đối tốt việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến đầu tư XDCB theo thẩm quyền; thực hiện khá tốt công tác lập quy hoạch, kế hoạch đầu tư XDCB; quan tâm chỉ đạo và tổ chức thực hiện được về cơ bản quy hoạch, kế hoạch đầu tư XDCB đã xác định; tích cực triển khai công tác giám sát, kiểm tra, thanh tra hoạt động đầu tư XDCB,. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đó, công tác quản lý nhà nước về đầu tư XDCB của thành phố Hà Nội còn có những hạn chế nhất định, trong đó nổi lên là: Thực hiện ban hành một số văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản thuộc thẩm thành phố Hà Nội chưa đồng bộ, sát thực tiễn, chậm thời gian. Công tác lập quy hoạch, kế hoạch đối với một số dự án đầu tư xây dựng cơ bản của thành phố Hà Nội còn tồn tại bất cập. Tổ chức triển khai một số dự án đầu tư xây dựng cơ bản của thành phố Hà Nội còn chậm tiến độ, chất lượng không bảo đảm.

Công tác giám sát, kiểm tra, thanh tra đối với một số dự án đầu tư xây dựng cơ bản của thành phố Hà Nội còn những bất cập, xử lý vi phạm còn chậm. Tình hình đó dẫn đến tình trạng quy hoạch “treo”, đầu tư XDCB dàn trải, dự án XDCB chậm tiến độ, chất lượng không bảo đảm, thất thoát, lãng phí trong XDCB vẫn diễn ra nhiều năm,. Thực hiện Kế hoạch tổng thể phát triển KT - XH thành phố Hà Nội đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Hà Nội sẽ triển khai số lượng lớn các dự án đầu tư về XDCB, như hệ thống giao thông, truyền tải và cung cấp điện, thông tin - truyền thông; cấp nước; thủy lợi, thoát nước và xử lý nước thải, chất thải; phát triển nhà ở và đô thị; cải tạo các chung cư cũ; phát triển các đô thị vệ tinh; phát triển nhà ở, nhà tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng,. Để thực hiện các dự án đầu tư XDCB trên, thành phố Hà Nội phải giải quyết nhiều luan an 7 vấn đề, trong đó đặc biệt là quản lý nhà nước về đầu tư XDCB.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2015 - 2020, xác định: Làm tốt công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch; xây dựng, quản lý phát triển đô thị và xây dựng nông thôn mới, gắn với quản lý tốt tài nguyên, cải thiện chất lượng môi trường, là một trong 5 nhiệm vụ chủ yếu của Thành phố giai đoạn 2015 - 2020. Để thực hiện vấn đề này, rất cần những công trình nghiên cứu dưới góc độ khoa học kinh tế chính trị nhằm luận giải cơ sở lý luận, thực tiễn, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho thành phố Hà Nội xác định chủ trương, biện pháp tăng cường quản lý nhà nước về đầu tư XDCB. Trong thời gian qua, còn thiếu vắng các công trình nghiên cứu luận giải vấn đề trên. Do vậy, đề tài: “Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản ở thành phố Hà Nội” thực sự có tính cấp thiết về lý luận và thực tiễn, được nghiên cứu sinh chọn làm đề tài luận án tiến sĩ kinh tế, chuyên ngành kinh tế chính trị.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu: Luận giải cơ sở lý luận, thực tiễn quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản ở thành phố Hà Nội; trên cơ sở đó đề xuất quan điểm, giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản ở thành phố Hà Nội trong thời gian tới. Nhiệm vụ nghiên cứu: Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài. Luâ ̣n giải những vấn đề chung về đầu tư XDCB, quản lý nhà nước về đầu tư XDCB; quan niệm, nội dung và những nhân tố tác động đến quản lý nhà nước về đầu tư XDCB ở thành phố Hà Nội; phân tích kinh nghiệm quản lý nhà nước về đầu tư XDCB ở các thành phố trực thuộc Trung ương, rút ra bài học cho thành phố Hà Nội. luan an 8 Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về đầu tư XDCB ở thành phố Hà Nội; xác định nguyên nhân và những vấn đề đặt ra cần giải quyết.

Đề xuất quan điểm, giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về đầu tư XDCB ở thành phố Hà Nội thời gian tới. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Quản lý nhà nước về đầu tư XDCB.