Luận án tiến sĩ: Ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan binh sĩ đồn biên phòng Việt Nam - Trung Quốc - Hoàng Trọng Thiết

LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu, trích dẫn trình bày trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Hoàng Trọng Thiết n 4 MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC MỞ ĐẦU 5 Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 10 1. Những công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến đề tài luận án 10 1.

Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan và những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu 25 Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ Ý THỨC BẢO VỆ BIÊN GIỚI QUỐC GIA CỦA HẠ SĨ QUAN, BINH SĨ CÁC ĐỒN BIÊN PHÒNG BIÊN GIỚI VIỆT NAM - TRUNG QUỐC 31 2. Quan niệm ý thức bảo vệ biên giới quốc gia Việt Nam và ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc 31 2. Nhân tố cơ bản quy định ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc 58 Chương 3 THỰC TRẠNG Ý THỨC BẢO VỆ BIÊN GIỚI QUỐC GIA CỦA HẠ SĨ QUAN, BINH SĨ CÁC ĐỒN BIÊN PHÒNG BIÊN GIỚI VIỆT NAM - TRUNG QUỐC HIỆN NAY VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA 78 3. Thực trạng ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc hiện nay 78 3.

Một số vấn đề đặt ra từ thực trạng ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc hiện nay 108 Chương 4 GIẢI PHÁP CƠ BẢN PHÁT TRIỂN Ý THỨC BẢO VỆ BIÊN GIỚI QUỐC GIA CỦA HẠ SĨ QUAN, BINH SĨ CÁC ĐỒN BIÊN PHÒNG BIÊN GIỚI VIỆT NAM - TRUNG QUỐC HIỆN NAY 124 4. Nâng cao chất lượng giáo dục chính trị, pháp luật và huấn luyện, rèn luyện quân sự, nghiệp vụ của hạ sĩ quan, binh sĩ đồn biên phòng 124 4. Xây dựng môi trường văn hóa đồn biên phòng tốt đẹp, lành mạnh, bảo đảm chế độ, chính sách đối với hạ sĩ quan, binh sĩ và tham gia phát triển kinh tế - xã hội địa bàn biên giới 131 4. Phát huy nhân tố chủ quan của hạ sĩ quan, binh sĩ đồn biên phòng 151 KẾT LUẬN 168 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ 170 n 5 CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 171 PHỤ LỤC 186 n 6 MỞ ĐẦU 1.

Lý do lựa chọn đề tài luận án Mọi hoạt động của con người đều do ý thức chỉ đạo, ý thức không trực tiếp tạo ra hay thay đổi thế giới vật chất, nó trang bị cho con người tri thức về sự vật, hiện tượng, trên cơ sở đó con người xác định mục tiêu, phương hướng, xây dựng kế hoạch, lựa chọn phương pháp, công cụ, phương tiện để thực hiện mục đích nhận thức và cải tạo thế giới. Ý thức bảo vệ biên giới quốc gia không tự nhiên có sẵn, cũng không nhất thành bất biến mà có sự vận động, biến đổi tùy từng giai đoạn lịch sử nhất định. Ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc là một hình thái của ý thức xã hội - chính trị; có vị trí, vai trò rất quan trọng trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ của hạ sĩ quan, binh sĩ đồn biên phòng nhất là vai trò hướng dẫn, định hướng, chỉ đạo các hoạt động bảo vệ biên giới quốc gia của họ. Muốn bảo vệ vững chắc biên giới quốc gia đòi hỏi phải xây dựng, phát triển ý thức bảo vệ biên giới quốc gia cho họ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ biên giới quốc gia trong tình hình mới.

Biên giới quốc gia là thiêng liêng, bất khả xâm phạm; bảo vệ vững chắc biên giới quốc gia là yếu tố tiên quyết trong việc tạo lập nền độc lập, tự chủ và môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước; là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta, trong đó Bộ đội Biên phòng là lực lượng nòng cốt, chuyên trách. Biên giới Việt Nam - Trung Quốc là cửa ngõ quan trọng của đất nước, có ý nghĩa chiến lược về kinh tế, chính trị, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và văn hóa, xã hội. Hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc là lực lượng thường xuyên, trực tiếp thực thi nhiệm vụ, có vai trò quan trọng trong các hoạt động bảo vệ biên giới quốc gia ở các đồn biên phòng. Vì vậy, phát triển ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa cấp thiết trong bảo vệ vững chắc biên giới quốc gia nơi đây.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc, những năm qua, cấp ủy, chỉ huy các đơn vị biên phòng biên giới Việt Nam - n 7 Trung Quốc thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo phát triển ý thức bảo vệ biên giới quốc gia cho họ, coi đây là một nhiệm vụ trọng tâm trong công tác giáo dục chính trị tại đơn vị. Qua đó, đã nâng cao nhận thức trách nhiệm, khơi dậy khát vọng, lòng yêu nước, tự hào dân tộc, củng cố niềm tin, ý chí quyết tâm của hạ sĩ quan, binh sĩ đồn biên phòng trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ biên giới quốc gia. Tuy nhiên, so với yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra, ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc còn những hạn chế như: nhận thức, tình cảm, niềm tin, ý chí về bảo vệ biên giới quốc gia của một bộ phận hạ sĩ quan, binh sĩ chưa sâu sắc, chưa toàn diện; còn biểu hiện sợ khó, ngại khổ, không muốn bám trụ nơi biên giới; chủ quan, lơ là, mất cảnh giác trong thực hiện nhiệm vụ; vi phạm kỷ luật, pháp luật, v. Những hạn chế đó ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ của hạ sĩ quan, binh sĩ và nhiệm vụ bảo vệ biên giới quốc gia của các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc.

Giai đoạn hiện nay, nhiệm vụ bảo vệ biên giới quốc gia, xây dựng lực lượng Bộ đội Biên phòng không ngừng phát triển, đặt ra yêu cầu ngày càng cao và toàn diện hơn đối với hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng. Trong khi đó, tình hình biên giới Việt Nam - Trung Quốc diễn biến phức tạp, khó dự báo, tiềm ẩn nhiều nguy cơ, thách thức đối với nhiệm vụ bảo vệ biên giới quốc gia. Các hoạt động xâm canh, xâm cư, lấn chiếm biên giới, xuất nhập cảnh trái phép; hoạt động tội phạm ma túy, buôn lậu, mua bán người, tội phạm có tổ chức, có vũ trang, xuyên biên giới gia tăng; vấn đề biên giới, lãnh thổ gắn với vấn đề dân tộc, tôn giáo trở thành trọng điểm chống phá của các thế lực thù địch; cùng với các thách thức an ninh phi truyền thống đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ biên giới quốc gia ngày càng toàn diện, nặng nề, phức tạp. Việc phát triển ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc hiện nay là hết sức cần thiết.

Từ những lý do trên, nghiên cứu sinh lựa chọn “Ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc hiện nay” làm đề tài luận án. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu Luận giải những vấn đề lý luận, thực tiễn về ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc; trên cơ sở đó, đề xuất giải pháp phát triển ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ biên giới quốc gia hiện nay. Nhiệm vụ nghiên cứu - Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. - Làm rõ những vấn đề cơ bản lý luận về ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc.

- Đánh giá thực trạng ý thức bảo vệ biên giới quốc gia và xác định một số vấn đề đặt ra từ thực trạng ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc hiện nay. - Đề xuất giải pháp cơ bản phát triển ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc hiện nay. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ các đồn biên phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc. Phạm vi nghiên cứu Về nội dung: Những vấn đề cơ bản lý luận và thực tiễn có liên quan đến ý thức bảo vệ biên giới quốc gia của hạ sĩ quan, binh sĩ đang tại ngũ ở các đồn biên phòng biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc.

Về không gian: Luận án nghiên cứu, khảo sát các đồn biên phòng thuộc Bộ đội Biên phòng các tỉnh biên giới đất liền Việt Nam và Trung Quốc là: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên. Về thời gian: Các số liệu, tài liệu sử dụng trong luận án được giới hạn từ năm 2016 (diễn ra Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng) đến nay. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu Cơ sở lý luận Luận án dựa trên quan điểm triết học Mác - Lênin về ý thức; ý thức xã hội; biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội; về nhà nước. Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của hạ sĩ quan, binh sĩ; về công tác biên phòng và bảo vệ biên giới quốc gia.

Đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa và Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia.