Luận án tiến sĩ đặc điểm sinh học sinh thái học chó hmông cộc đuôi trong huấn lu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ----------------------------- TRẦN HỮU CÔI ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC, SINH THÁI HỌC CHÓ H'MÔNG CỘC ĐUÔI TRONG HUẤN LUYỆN NGHIỆP VỤ LÙNG SỤC PHÁT HIỆN CÁC CHẤT MA TÚY LUẬN ÁN TIẾN SĨ SINH HỌC HÀ NỘI – NĂM 2022 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ----------------------------- TRẦN HỮU CÔI ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC, SINH THÁI HỌC CHÓ H'MÔNG CỘC ĐUÔI TRONG HUẤN LUYỆN NGHIỆP VỤ LÙNG SỤC PHÁT HIỆN CÁC CHẤT MA TÚY Chuyên ngành: Động vật học Mã số: 9 42 01 03 LUẬN ÁN TIẾN SĨ SINH HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Đặng Huy Huỳnh 2. Bùi Xuân Phương HÀ NỘI - NĂM 2022 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: Đây là công trình nghiên cứu khoa học của tôi và một số kết quả cùng cộng tác với một số cộng sự khác. Các số liệu và kết quả trình bày trong luận án là trung thực, một phần đã được công bố trên các tạp chí khoa học chuyên ngành và được sự đồng ý sử dụng số liệu của các đồng tác giả.

Phần còn lại chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Nghiên cứu sinh Trần Hữu Côi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ii LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên tôi xin được bày tỏ và tỏ lòng biết ơn sâu sắc và trân trọng nhất của mình đến GS. Đặng Huy Huỳnh, Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật, TS. Bùi Xuân Phương, Trung tâm Nhiệt đới Việt – Nga, những người Thầy đã luôn tận tình giúp đỡ, hướng dẫn khoa học và định hướng nghiên cứu trong suốt quá trình tôi thực hiện và hoàn thành luận án.

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Lãnh đạo Học viện Khoa học và Công nghệ đã tạo điều kiện thuận lợi để để tôi hoàn thành các nội dung trong chương trình đào tạo. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các Thầy, Cô ở Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật đã giảng dạy, cung cấp các kiến thức mới để tôi hoàn thành các học phần và các chuyên đề trong chương trình đào tạo. Tôi xin chân thành cảm ơn các chuyên viên ở Học viện Khoa học và Công nghệ, ở Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn tôi hoàn thành các hồ sơ trong quá trình học tập. Tôi xin chân thành cảm ơn các Thủ trưởng lãnh đạo Trung tâm Nhiệt đới Việt – Nga, lãnh đạo Viện Sinh thái Nhiệt đới cùng các đồng nghiệp đã luôn ủng hộ và tạo điều kiện thuận lợi để tôi tập trung nghiên cứu và hoàn thành luận án này.

Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình, người thân và bạn bè đã luôn quan tâm, hỗ trợ và động viên trong suốt thời gian qua để tôi có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập và công tác chuyên môn. Tôi xin trân trọng cảm ơn! Nghiên cứu sinh Trần Hữu Côi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com iii MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU.

vii DANH MỤC CÁC BẢNG. viii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU. Nguồn gốc và thuần hóa chó nhà.

Đặc điểm hình thái chung của chó nhà. Đặc điểm một số cơ quan giác quan của chó. Cơ quan khứu giác. Cơ quan thị giác.

Cơ quan thính giác. Những phản ứng cơ bản của hành vi. Phản ứng về thức ăn. Phản ứng bảo vệ, phòng thủ.

Phản ứng định hướng. Phản ứng tìm kiếm. Phản ứng lệ thuộc. Đặc điểm hệ thần kinh của chó.

Đặc điểm sinh lý, sinh hóa máu. Tình hình nuôi dạy, nghiên cứu chó nghiệp vụ. Tình hình nuôi chó nghiệp vụ trên thế giới. Tình hình nghiên cứu chó nghiệp vụ ở Việt Nam.

ĐỐI TƯỢNG, ĐỊA ĐIỂM, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm, thời gian nghiên cứu. 25 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Nội dung nghiên cứu. Điều tra khảo sát, bổ sung đặc điểm phân bố, sinh học, sinh thái của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Nghiên cứu đặc điểm hành vi của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Khả năng huấn luyện nghiệp vụ lùng sục phát hiện các chất ma túy của chó bản địa H'mông cộc đuôi.

Xây dựng tiêu chí tuyển chọn chó bản địa H'mông cộc đuôi huấn luyện nghiệp vụ lùng sục phát hiện các chất ma túy. Phương pháp nghiên cứu. Điều tra phỏng vấn. Phương pháp mô tả và thu số liệu hình thái.

Thu và phân tích sinh lý sinh hoá máu. Nghiên cứu đặc điểm thần kinh. Nghiên cứu đặc điểm hành vi. Đặc điểm hành vi.

Tính trội của chó. Nghiên cứu các cơ quan giác quan. Đặc điểm cơ quan thị giác. Đặc điểm cơ quan khứu giác.

Huấn luyện, đánh giá khả năng thực hiện nghiệp vụ của chó. Huấn luyện chó nghiệp vụ các động tác cơ bản. Huấn luyện chó lùng sục và phát hiện chất ma túy. 34 SƠ ĐỒ NGHIÊN CỨU TỔNG QUÁT TRONG LUẬN ÁN .35 CHƯƠNG III.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Một số đặc điểm sinh học, sinh thái của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Đặc điểm phân bố. Một số chỉ số hình thái cơ thể.

46 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Đặc điểm sinh lý, sinh hoá máu. Đặc điểm một số cơ quan giác quan của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Thính giác.

Các tính trội của chó bản địa H'mông cộc đuôi trong huấn luyện nghiệp vụ. Đặc điểm thần kinh của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Đặc điểm hành vi xã hội của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Hành vi giao tiếp.

Mức độ hoạt động. Phản ứng với đối tượng lạ. Hành vi chơi đùa .5 Phản ứng với tiếng ồn. Hành vi xã hội của chó bản địa H'mông cộc đuôi.

Khả năng huấn luyện chó bản địa H'mông cộc đuôi lùng sục phát hiện các chất ma túy. Sự hình thành phản xạ có điều kiện của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Ảnh hưởng của điều kiện ngoại cảnh tới sự hình thành phản xạ có điều kiện ban đầu của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Ảnh hưởng của độ tuổi đến sự hình thành phản xạ có điều kiện ở chó bản địa H'mông cộc đuôi.

Ảnh hưởng của giới tính tới hình thành phản xạ có điều kiện ở chó bản địa H'mông cộc đuôi. Kết quả huấn luyện chó bản địa H'mông cộc đuôi lùng sục phát hiện các chất ma túy. Ảnh hưởng của giới tính đến khả năng huấn luyện chó bản địa H'mông cộc đuôi. So sánh kết quả huấn luyện của chó bản địa H'mông cộc đuôi so với một số giống chó khác.

94 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Tiêu chí tuyển chọn chó bản địa H'mông cộc đuôi huấn luyện nghiệp vụ lùng sục phát hiện các chất ma túy. Xác định sự ảnh hưởng của một số đặc điểm sinh học đến kết quả huấn luyện chuyên khoa lùng sục phát hiện các chất ma tuý. Xây dựng tiêu chí tuyển chọn chó bản địa H'mông cộc đuôi làm chó nghiệp vụ lùng sục phát hiện các chất ma tuý.

Tiêu chí nhóm 1 (Nhóm tiêu chí về hình thái). Tiêu chí nhóm 2 (Nhóm tiêu chí về đặc điểm sinh học). 102 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .105 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.106 TÀI LIỆU THAM KHẢO.107 PHẦN PHỤ LỤC .119 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com vii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU Chữ viết tắt Ý nghĩa CBHL Cán bộ huấn luyện CI Confidence Interval (Khoảng tin cậy) cm Centimet cs Cộng sự CV Coefficient of Variation (Hệ số biến thiên) ĐHBKG Định hướng bằng khứu giác ĐNKG Độ nhạy khứu giác FCI Federation Cynologique Internationale (Hiệp hội chó giống thế giới) KNHVLT Khả năng hít vết liên tục m Mét Max Maximum (Giá trị lớn nhất) MĐTCTK Mức độ tích cực tìm kiếm Mean Giá trị trung bình Min Minimum (Giá trị nhỏ nhất) MT1 Môi trường 1 MT2 Môi trường 2 n Số mẫu SD Standard Deviation (Độ lệch chuẩn) SL Số lần SLK Số lần khen SLKTCH Số lần kích thích cơ học SLLLĐT Số lần lặp lại động tác SLTTA Số lần thưởng thức ăn TB Trung bình VKA Vietnam Kennel Association (Hiệp hội những người nuôi chó giống Việt Nam) ♂ Cá thể đực ♀ Cá thể cái TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.tuy viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3. Tổng hợp một số chỉ số hình thái cơ thể chó bản địa H'mông cộc đuôi.

Chỉ số hình thái chó bản địa H'mông cộc đuôi. Tỷ lệ bắt gặp màu lông của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Tỷ lệ bắt gặp các kiểu tai của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Tỷ lệ bắt gặp các nhóm độ dài đuôi của chó bản địa H'mông cộc đuôi.

Một số chỉ tiêu sinh lý máu của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Một số chỉ tiêu sinh hoá máu của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Khoảng cách nghe của chó bản địa H'mông cộc đuôi theo giai đoạn tuổi. Khứu giác của chó bản địa H'mông cộc đuôi.

Khoảng cách nhìn của chó bản địa H'mông cộc đuôi theo độ tuổi. Tỷ lệ các tính trội của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Tỷ lệ các dạng hoạt động thần kinh cấp cao của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Hành vi giao tiếp của chó bản địa H'mông cộc đuôi.

Phản ứng với đối tượng lạ của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Hành vi chơi đùa của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Phản ứng của chó bản địa H'mông cộc đuôi đối với tiếng ồn. Đặc điểm các hành vi của chó bản địa H'mông cộc đuôi.

Ảnh hưởng của môi trường đến khả năng thành lập phản xạ có điều kiện ban đầu của chó bản địa H'mông cộc đuôi. Sự hình thành phản xạ có điều kiện của chó bản địa H'mông cộc đuôi ở các độ tuổi (n = 30). Sự hình thành phản xạ có điều kiện của chó bản địa H'mông cộc đuôi ở các giới tính (n = 30). Kết quả đánh giá chó bản địa H'mông cộc đuôi lùng sục phát hiện các chất ma túy theo giai đoạn huấn luyện (n = 40).

Ảnh hưởng của giới tính đến khả năng huấn luyện chó bản địa H'mông cộc đuôi lùng sục phát hiện các chất ma túy (n = 20) .tuy TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.tuy ix Bảng 3.