Luận án TS: Giun đũa Toxocara canis ở chó Phú Thọ - Biện pháp phòng trị

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NCS. NGUYỄN THỊ QUYÊN NGHIÊN CỨU NHIỄM GIUN TRÕN ĐƢỜNG TIÊU HÓA Ở CHÓ TẠI TỈNH PHÖ THỌ, ĐẶC ĐIỂM BỆNH DO GIUN ĐŨA TOXOCARA CANIS GÂY RA VÀ BIỆN PHÁP PHÕNG TRỊ LUẬN ÁN TIẾN SĨ THÚ Y Thái Nguyên - 2017 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NCS. NGUYỄN THỊ QUYÊN NGHIÊN CỨU NHIỄM GIUN TRÕN ĐƢỜNG TIÊU HÓA Ở CHÓ TẠI TỈNH PHÖ THỌ, ĐẶC ĐIỂM BỆNH DO GIUN ĐŨA TOXOCARA CANIS GÂY RA VÀ BIỆN PHÁP PHÕNG TRỊ Ngành: Ký sinh trùng và Vi sinh vật học Thú y Mã số: 62. 04 LUẬN ÁN TIẾN SĨ THÚ Y Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS.

Nguyễn Thị Kim Lan TS. Nguyễn Văn Quang Thái Nguyên - 2017 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án này là hoàn toàn trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Mọi thông tin trích dẫn trong luận án đều được chỉ rõ nguồn gốc.

TÁC GIẢ Nguyễn Thị Quyên ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án này, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới GS. Nguyễn Thị Kim Lan, TS. Nguyễn Văn Quang - người đã hướng dẫn, chỉ bảo tôi hết sức tận tình trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn các Thày, Cô, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên đã giảng dạy, hướng dẫn tôi hoàn thành các học phần và các chuyên đề trong chương trình đào tạo.

Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ cảm ơn sâu sắc đến Ban Giám đốc, Ban Đào tạo sau đại học - Đại học Thái Nguyên, Ban Giám hiệu, phòng Đào tạo, Ban Chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông Lâm đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi học tập và nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ cảm ơn sâu sắc đến Ban Lãnh đạo Trường Đại học Hùng Vương, Khoa Nông Lâm Ngư - Trường Đại học Hùng Vương đã tạo mọi điều kiện thời gian, kinh phí hỗ trợ cho tôi trong quá trình học tập. Tôi xin trân trọng cảm ơn Chi cục Thú y tỉnh Phú Thọ; các Trạm Thú y; các cán bộ, nhân dân địa phương của các huyện Phù Ninh, Lâm Thao, Yên Lập, Cẩm Khê, Thanh Thủy, Thanh Sơn và thành phố Việt Trì đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ths.

Bùi Chí Vinh và Ths. Nguyễn Văn Bằng đã tham gia và hỗ trợ tôi trong quá trình thực hiện đề tài. Tôi vô cùng biết ơn các thành viên trong gia đình và bạn bè đã luôn ở bên tôi, giúp đỡ và động viên tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành Luận án. Thái Nguyên, ngày tháng năm 2017 NGHIÊN CỨU SINH Nguyễn Thị Quyên iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU. vi DANH MỤC CÁC HÌNH. ix DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Những đóng góp mới của đề tài .3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU.

Cơ sở khoa học của đề tài. Điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế - xã hội của tỉnh Phú Thọ. Giun tròn ký sinh ở chó. Bệnh giun đũa do T.

Bệnh ấu trùng giun đũa chó ở người. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước. Tình hình nghiên cứu ở trong nước. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài .32 CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG, VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun tròn đường tiêu hóa ở chó tại Phú Thọ. Nghiên cứu bệnh giun đũa do Toxocara canis ở chó và biện pháp phòng trị. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun tròn đường tiêu hóa ở chó tại tỉnh Phú Thọ. Phương pháp nghiên cứu bệnh giun đũa do T. Phương pháp xử lý số liệu .50 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun tròn đường tiêu hóa ở chó tại Phú Thọ.

Thực trạng công tác phòng chống bệnh giun tròn cho chó tại Phú Thọ. Thành phần và sự phân bố các loài giun tròn ký sinh ở đường tiêu hóa chó tại Phú Thọ. T lệ và cường độ nhiễm giun tròn đường tiêu hóa ở chó qua m khám. T lệ và cường độ nhiễm theo thành phần loài giun tròn ký sinh ở đường tiêu hóa chó (qua m khám).

T lệ và cường độ nhiễm giun tròn đường tiêu hóa chó ở các địa phương qua x t nghiệm phân. T lệ và cường độ nhiễm giun tròn đường tiêu hóa theo tu i chó (qua x t nghiệm phân). T lệ và cường độ nhiễm giun tròn đường tiêu hóa theo loại chó (qua xét nghiệm phân). T lệ và cường độ nhiễm giun tròn ở chó theo phương thức nuôi.

T lệ và cường độ nhiễm giun tròn ở chó theo mùa vụ. Nghiên cứu bệnh giun đũa do T. Kết quả định danh loài giun tròn T. canis bằng kỹ thuật sinh học phân tử.

T lệ và cường độ nhiễm giun đũa T. canis ở chó tại các địa phương (qua x t nghiệm phân). Nghiên cứu bệnh lý và lâm sàng bệnh giun đũa T. canis trên chó gây nhiễm và nhiễm tự nhiên.

Nghiên cứu một số yếu tố nguy cơ nhiễm ấu trùng giun đũa T. canis ở người. Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh giun đũa T. canis cho chó.

126 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ .136 TÀI LIỆU THAM KHẢO .138 vi DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 3. Thực trạng công tác phòng chống bệnh giun tròn cho chó tại Phú Thọ. Thành phần và sự phân bố các loài giun tròn ký sinh ở đường tiêu hóa chó tại Phú Thọ. T lệ và cường độ nhiễm giun tròn đường tiêu hóa ở chó (qua m khám).

T lệ và cường độ nhiễm theo thành phần loài giun tròn đường tiêu hóa chó (qua m khám). T lệ và cường độ nhiễm giun tròn đường tiêu hóa chó ở các địa phương (qua x t nghiệm phân). T lệ và cường độ nhiễm giun tròn đường tiêu hóa theo tu i chó. T lệ và cường độ nhiễm giun tròn đường tiêu hóa theo loại chó.

T lệ và cường độ nhiễm giun tròn ở chó theo phương thức nuôi. T lệ và cường độ nhiễm giun tròn ở chó theo mùa vụ. Khoảng cách di truyền giữa các quần thể loài T. canis và các loài khác dựa trên phân tích trình tự gen ITS2.

Khoảng cách di truyền giữa các quần thể loài T. canis và các loài khác dựa trên phân tích trình tự gen CO1. T lệ và cường độ nhiễm giun đũa T. canis ở chó tại các địa phương (qua x t nghiệm phân).

Thời gian giun đũa T. canis hoàn thành vòng đời trong cơ thể chó gây nhiễm và diễn biến thải trứng. Biểu hiện lâm sàng và khối lượng chó thí nghiệm. T n thương đại thể của chó mắc bệnh giun đũa T.

canis do gây nhiễm. T n thương vi thể ở chó bị bệnh giun đũa T. canis do gây nhiễm. Sự thay đ i các chỉ tiêu hồng cầu của chó gây nhiễm.

Sự thay đ i các chỉ tiêu tiểu cầu của chó gây nhiễm. Sự thay đ i các chỉ tiêu bạch cầu và công thức bạch cầu của chó gây nhiễm. T lệ chó nhiễm giun đũa T. canis có triệu chứng lâm sàng.

T n thương đại thể ở đường tiêu hóa của chó bị bệnh giun đũa T. canis tại các địa phương. Hiểu biết của người dân về đường lây nhiễm giun đũa từ chó sang người. Hiểu biết của người dân về tác hại và biện pháp phòng chống bệnh ấu trùng giun đũa chó.

T lệ và cường độ nhiễm giun đũa T. canis ở chó tại 3 xã thuộc huyện Phù Ninh. Sự ô nhiễm trứng giun đũa T. canis ở sân và vườn tại các điểm nghiên cứu.

Sự ô nhiễm trứng giun đũa T. canis ở các mẫu rau ăn của người. T lệ x t nghiệm ELISA dương tính với ấu trùng giun đũa chó trên người tại 3 xã của huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ. Mức độ huyết thanh dương tính đọc theo mật độ quang (OD).

Biểu hiện lâm sàng của người nhiễm ấu trùng giun đũa chó. T lệ người có huyết thanh dương tính và âm tính với ấu trùng giun đũa chó trong số người nuôi chó. T lệ người có huyết thanh dương tính và âm tính với ấu trùng giun đũa chó trong số người không nuôi chó. Đánh giá nguy cơ nhiễm ấu trùng giun đũa ở người nuôi chó và người không nuôi chó.

T lệ huyết thanh người dương tính và âm tính với ấu trùng giun đũa chó theo mức độ tiếp xúc với chó. T lệ huyết thanh người dương tính và âm tính với ấu trùng giun đũa chó theo mức độ tiếp xúc với đất. T lệ huyết thanh người dương tính và âm tính với ấu trùng giun đũa chó theo thói quen ăn rau sống. Xác định chỉ số nguy cơ nhiễm ấu trùng giun đũa chó ở người tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ.

Hiệu lực của thuốc tẩy giun đũa T. canis cho chó gây nhiễm. Hiệu lực của thuốc tẩy giun đũa cho chó ngoài thực địa. T lệ và cường độ nhiễm giun đũa T.

canis ở chó trước thử nghiệm. T lệ và cường độ nhiễm giun đũa T. canis ở chó sau 2 tháng thử nghiệm. T lệ và cường độ nhiễm giun đũa T.

canis ở chó sau 4 tháng thử nghiệm. 133 ix DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 3. Biểu đồ t lệ nhiễm giun tròn đường tiêu hóa ở chó qua m khám. Biểu đồ t lệ nhiễm giun tròn đường tiêu hóa ở chó theo thành phần loài (qua m khám).

Ảnh chụp đo vẽ giun tròn Ancylostoma caninum (Ercolani, 1859) Linstow, 1899 ký sinh ở chó tại Phú Thọ. Ảnh chụp đo vẽ giun tròn Toxocara canis (Werner, 1782) Stiles, 1905 ký sinh ở chó tại Phú Thọ. Ảnh chụp đo vẽ giun tròn Spirocerca lupi Rudolphi, 1819. Biểu đồ t lệ nhiễm giun tròn đường tiêu hóa chó ở các địa phương.

Biểu đồ cường độ nhiễm giun đũa T. canis ở các địa phương .