Luận án tiến sĩ: Dạy học hát aria của W.A. Mozart cho sinh viên thanh nhạc giọng soprano - Trường ĐH Sư phạm Nghệ thuật Trung ương

Tài liệu dạy học hát aria Mozart cho sinh viên thanh nhạc giọng soprano trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương.

Tác giả

Luan An

Thể loại

Luận án tiến sĩ

Năm xuất bản

Số trang

196

Thời gian đọc

30 phút

Lượt xem

0

Lượt tải

0

Phí lưu trữ

50 Point

Tổng quan nhanh

Chủ đề:
1. Vai trò của aria Mozart cho giọng soprano thanh nhạc
Số trang:
196 trang
Trường:
trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương
Chuyên ngành:
Lý luận và Phương pháp Dạy học Âm nhạc
Năm:

Tóm tắt nội dung luận án

I. Vai trò của aria Mozart cho giọng soprano thanh nhạc

Âm nhạc của Wolfgang Amadeus Mozart giữ vị trí trung tâm trong lịch sử nghệ thuật phương Tây. Các tác phẩm aria của ông đóng vai trò thước đo chuẩn mực cho nghệ thuật ca hát cổ điển. Đối với sinh viên chuyên ngành thanh nhạc, aria Mozart là giáo cụ không thể thiếu để rèn luyện giọng hát. Các bản nhạc đòi hỏi tính kỷ luật cao về cao độ, nhịp điệu và phong cách biểu diễn. Sinh viên tiếp cận dòng nhạc này sẽ xây dựng được tư duy âm nhạc nghiêm túc và tinh tế. Tác phẩm của Mozart giúp người học hiểu sâu về thẩm mỹ cổ điển. Âm nhạc luôn trong sáng, cân đối và giàu biểu cảm nhân văn. Việc giảng dạy aria Mozart tạo nền móng vững chắc cho quá trình phát triển giọng hát lâu dài. Sinh viên không chỉ hoàn thiện kỹ năng kỹ thuật mà còn mở rộng vốn hiểu biết nghệ thuật. Đây là bước đệm quan trọng trước khi sinh viên bước vào các tác phẩm opera phức tạp hơn.

1.1. Nền tảng phát triển kỹ thuật thanh nhạc cổ điển

Aria của Mozart đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối về thanh âm. Sinh viên phải kiểm soát từng nốt nhạc với độ chuẩn xác cao. Kỹ thuật thanh nhạc cổ điển thông qua các tác phẩm này được củng cố toàn diện. Giọng hát cần đạt độ mềm mại, tự nhiên và không bị căng cứng cơ học. Âm thanh phát ra phải có độ vang sáng và tròn vành rõ chữ. Aria Mozart cho giọng nữ cao thường đặt ra yêu cầu khắt khe về sự cân bằng âm vực. Sinh viên học cách điều tiết làn hơi nhịp nhàng theo từng câu nhạc dài. Việc rèn luyện bài bản giúp giọng hát tăng cường tính linh hoạt và độ ổn định. Người học từng bước làm chủ các quãng nhảy phức tạp mà vẫn giữ nguyên vị trí âm thanh. Nền tảng này giúp bảo vệ thanh đới khỏi tổn thương và mở rộng cự ly giọng hát hiệu quả.

1.2. Hoàn thiện tư duy nghệ thuật cho giọng nữ cao soprano

Aria Mozart luôn gắn liền với tính cách và số phận nhân vật kịch. Giọng nữ cao soprano cần thể hiện chiều sâu nội tâm thông qua từng đường nét giai điệu. Người học không chỉ hát đúng nốt mà còn phải diễn tả cảm xúc tinh tế. Tính cách nhân vật trong opera Mozart rất đa dạng và sống động. Nhân vật có thể ngây thơ, kiêu hãnh hoặc đau khổ tột cùng. Sinh viên cần tìm hiểu hoàn cảnh lịch sử và bối cảnh tác phẩm cụ thể. Quá trình này giúp nâng cao khả năng cảm thụ nghệ thuật thính phòng. Giọng hát trở thành phương tiện biểu đạt kịch tính chân thực và giàu sức thuyết phục. Sinh viên hình thành bản lĩnh sân khấu vững vàng và phong cách biểu diễn chuyên nghiệp. Tư duy thẩm mỹ tao nhã là giá trị cốt lõi thu nhận được từ âm nhạc Mozart.

II. Đặc điểm kỹ thuật hát aria Mozart cho giọng nữ cao

Các trích đoạn opera của Mozart chứa đựng hệ thống kỹ thuật thanh nhạc phong phú và tinh xảo. Tác giả đòi hỏi người hát phải làm chủ nhiều kỹ năng chuyên biệt cùng lúc. Âm thanh phát ra phải trong trẻo, nhẹ nhàng nhưng vẫn đảm bảo độ vang dội trong không gian thính phòng. Người học không được dùng sức ép cơ học để tạo âm lượng lớn. Mọi sắc thái biểu cảm phải tuân thủ nghiêm ngặt cấu trúc hòa âm cổ điển. Việc nắm vững các đặc điểm kỹ thuật giúp sinh viên xử lý tác phẩm một cách tự tin và điêu luyện. Các khúc thức âm nhạc yêu cầu sự phối hợp nhịp nhàng giữa hơi thở và khẩu hình. Kỹ năng thanh nhạc chuẩn mực là chìa khóa mở ra vẻ đẹp đích thực của tác phẩm. Giảng viên cần chỉ rõ các yêu cầu kỹ thuật đặc thù trong từng phân đoạn cụ thể.

2.1. Ứng dụng kỹ thuật hát liền tiếng legato nền tảng

Kỹ thuật hát liền tiếng legato là linh hồn trong phong cách thanh nhạc bel canto cổ điển. Trong các aria Mozart, legato giữ vai trò sợi chỉ đỏ kết nối toàn bộ giai điệu. Sinh viên cần duy trì dòng hơi thở đều đặn và liên tục qua từng nguyên âm. Các nốt nhạc phải nối tiếp nhau mượt mà không có khoảng đứt gãy hay giật cục. Cơ quan phát âm phải duy trì trạng thái thả lỏng tối đa. Việc phối hợp phương pháp appoggio giúp điểm tựa hơi thở luôn vững chắc. Nhờ đó, đường nét âm thanh trở nên mềm mại và sâu lắng hơn. Luyện tập legato giúp giọng hát loại bỏ tạp âm và tăng cường độ mượt. Đây là kỹ năng tiên quyết trước khi người học chuyển sang các kỹ thuật phức tạp khác. Độ tinh tế của giọng hát thể hiện rõ nhất qua cách xử lý câu hát liền tiếng.

2.2. Kỹ thuật chạy nốt coloratura và kỹ thuật staccato

Kỹ thuật chạy nốt coloratura đòi hỏi sự linh hoạt tuyệt đối của thanh đới và cơ hoành. Mozart thường sử dụng các chuỗi nốt lướt nhanh với tiết tấu biến hóa liên tục. Sinh viên cần rèn luyện độ nảy và sự dứt khoát trong từng âm thanh nhỏ. Kỹ thuật staccato được kết hợp để tạo điểm nhấn tương phản sắc nét cho bài hát. Từng nốt staccato phải tròn trịa, gọn gàng và vang sáng như hạt ngọc. Người học cần tránh dùng lực đẩy thô bạo từ cổ họng gây cứng cơ. Điểm tựa hơi bụng đóng vai trò quyết định độ chính xác của cao độ nốt cao. Sự phối hợp giữa chạy nốt nhanh và nốt nảy giúp tôn vinh vẻ rực rỡ của giọng hát. Việc tập luyện kiên trì từ tốc độ chậm đến nhanh giúp làm chủ kỹ thuật hoa mỹ này.

2.3. Bí quyết xử lý đoạn chuyển giọng passaggio mượt mà

Khu vực chuyển giọng là thử thách lớn đối với người học thanh nhạc. Xử lý đoạn chuyển giọng passaggio đòi hỏi sự phối hợp khéo léo giữa các khoảng vang. Giọng hát cần chuyển đổi nhịp nhàng từ giọng ngực sang giọng pha và giọng đầu. Nếu thiếu kỹ thuật, âm thanh dễ bị gãy, vỡ hoặc thay đổi âm sắc đột ngột. Sinh viên cần giữ nguyên vị trí âm thanh cao trên vòm họng mềm. Khẩu hình phải duy trì độ mở trong hình chữ nhật đứng và thả lỏng hàm dưới. Hơi thở cần được nâng đỡ vững vàng để ổn định thanh quản ở vị trí thấp tự nhiên. Việc xử lý khéo léo vùng chuyển giọng giúp giọng hát đồng nhất từ âm trầm đến âm cao. Âm thanh phát ra liền mạch, dày dặn và đầy sức sống trên toàn bộ âm vực.

III. Phân loại giọng soprano và kỹ thuật hát aria Mozart

Giọng nữ cao là một phổ âm thanh rất phong phú với nhiều sắc thái riêng biệt. Việc nhận diện chính xác loại giọng có ý nghĩa quyết định trong giảng dạy thanh nhạc. Mỗi dạng âm sắc và độ dày giọng nói đòi hỏi một hướng tiếp cận sư phạm tương ứng. Giảng viên cần đánh giá đúng âm vực, độ vang và khả năng chạy nốt của từng sinh viên. Việc ép giọng hát theo khuôn mẫu không phù hợp sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến thanh đới. Phân loại đúng giúp định hướng bài tập kỹ thuật và tác phẩm chuẩn xác. Sinh viên hiểu rõ thế mạnh của bản thân để khai thác tối đa tiềm năng âm thanh. Sự phát triển giọng hát đúng hướng mang lại sự tự tin và thành công lâu dài trong nghề nghiệp.

3.1. Các tiêu chí phân loại giọng soprano trong đào tạo

Quy trình phân loại giọng soprano dựa trên nhiều tiêu chí âm học và sinh lý học giọng hát. Giọng Coloratura Soprano sở hữu âm vực siêu cao và độ linh hoạt vượt trội. Giọng Lyric Soprano có âm sắc ngọt ngào, ấm áp và khả năng hát liền tiếng tuyệt vời. Trong khi đó, giọng Dramatic Soprano lại mang nội lực mạnh mẽ, độ dày và kịch tính cao. Giảng viên căn cứ vào điểm chuyển giọng tự nhiên để xác định loại giọng chính xác. Màu sắc âm thanh và độ nặng nhẹ của làn hơi cũng là yếu tố quan trọng. Thể trạng cơ thể và cấu trúc vòm họng ảnh hưởng trực tiếp đến đặc tính phát âm. Việc kiểm tra định kỳ giúp theo dõi sự biến đổi của giọng hát theo thời gian. Sự phân loại khoa học tạo tiền đề vững chắc cho việc cá nhân hóa lộ trình đào tạo.

3.2. Lựa chọn aria Mozart phù hợp từng loại giọng nữ cao

Chọn bài hát phù hợp là khâu quan trọng trong giáo trình thanh nhạc đại học. Tác phẩm aria Mozart cho giọng nữ cao rất đa dạng, đáp ứng mọi loại hình giọng soprano. Sinh viên giọng màu sắc phù hợp với vai Nữ hoàng đêm tối trong vở Cây sáo thần. Sinh viên giọng trữ tình nên bắt đầu với các aria của nhân vật Susanna hay Pamina. Giọng nữ cao kịch tính có thể tiếp cận các trích đoạn của Donna Anna hoặc Donna Elvira. Tác phẩm được chọn phải vừa sức và hỗ trợ khắc phục điểm yếu của người học. Việc hát đúng tác phẩm giúp sinh viên phát huy vẻ đẹp tự nhiên của giọng hát. Ngược lại, chọn bài quá khó dễ dẫn đến căng thẳng tâm lý và sai lệch kỹ thuật. Giáo trình cần được tinh chỉnh linh hoạt theo sự tiến bộ của từng cá nhân.

IV. Phương pháp dạy hát aria Mozart cho giọng soprano chuẩn

Phương pháp giảng dạy hiện đại kết hợp chặt chẽ giữa thị phạm âm thanh và phân tích lý thuyết. Giảng viên đóng vai trò định hướng, uốn nắn từng chi tiết phát âm và tư thế cơ thể. Quá trình học tập đòi hỏi sự kiên nhẫn và luyện tập có kỷ luật hàng ngày. Người học cần hiểu rõ cơ chế giải phẫu của hệ thống hô hấp và thanh quản. Việc ứng dụng công nghệ thu âm giúp sinh viên tự lắng nghe và đánh giá giọng hát khách quan. Giảng viên cần tạo môi trường học tập cởi mở, khuyến khích sáng tạo và giảm bớt áp lực tâm lý. Sự kết hợp đồng bộ giữa kỹ thuật hơi thở, khẩu hình và ngôn ngữ tạo nên kết quả vượt trội. Dạy học thanh nhạc là nghệ thuật truyền cảm hứng dựa trên nền tảng khoa học vững chắc.

4.1. Rèn luyện hơi thở với phương pháp appoggio chuẩn mực

Hơi thở là nguồn năng lượng duy nhất tạo nên tiếng hát thính phòng. Phương pháp appoggio là nghệ thuật tựa hơi cổ điển của trường phái bel canto nước Ý. Phương pháp này yêu cầu sự phối hợp nhịp nhàng giữa cơ hoành, cơ bụng và cơ liên sườn. Lồng ngực được duy trì ở trạng thái mở rộng tự nhiên khi hít vào và thở ra. Sinh viên không nâng vai hay gồng cứng cơ ngực trên khi lấy hơi. Luồng khí được nén nhẹ và giải phóng từ tốn qua khe thanh môn. Áp lực hơi thở ổn định giúp duy trì trường độ nốt nhạc dài mà không bị run rẩy. Làn hơi vững chắc bảo vệ thanh quản khỏi áp lực cơ học quá tải. Sinh viên luyện tập các bài tập nén và xả hơi hàng ngày để hình thành phản xạ tự động.

4.2. Kỹ năng phát âm tiếng Ý trong thanh nhạc thính phòng

Ngôn ngữ Ý được xem là ngôn ngữ mẹ đẻ của nghệ thuật opera kinh điển. Phát âm tiếng Ý trong thanh nhạc đòi hỏi các nguyên âm phải luôn thuần khiết và chuẩn xác. Năm nguyên âm A, E, I, O, U cần được định vị rõ ràng trong khoang miệng. Người hát không được làm biến dạng nguyên âm khi chuyển đổi cao độ âm thanh. Phụ âm tiếng Ý cần được bật nhả nhanh, gọn và dứt khoát ở đầu môi hoặc răng. Trọng âm từ và nhạc điệu câu thơ phải hòa quyện hoàn hảo với giai điệu âm nhạc. Khẩu hình mở thoáng giúp tạo khoảng vang tự nhiên cho nguyên âm mở. Việc phát âm chuẩn xác giúp giọng hát phóng xa và truyền cảm mạnh mẽ. Sinh viên cần học kỹ quy tắc phiên âm ngữ âm quốc tế để đọc đúng văn bản.

4.3. Quy tắc phát âm tiếng Đức chuẩn bel canto opera

Vở opera Cây sáo thần của Mozart đòi hỏi kỹ năng phát âm tiếng Đức điêu luyện. Phát âm tiếng Đức chuẩn bel canto là thách thức không nhỏ đối với sinh viên Việt Nam. Hệ thống nguyên âm biến đổi Umlaut như Ä, Ö, Ü cần sự tập trung cao độ về vị trí khẩu hình. Các phụ âm phức hợp và phụ âm tắc thanh môn đòi hỏi lực bật mạnh nhưng không được cắt đứt dòng hơi. Người hát phải giữ liên tục đường truyền âm thanh mềm mại dù gặp cụm phụ âm khó. Việc hát liền tiếng trên nền tiếng Đức đòi hỏi sự phân tách rành mạch giữa nguyên âm và phụ âm. Âm thanh phải vang ở hốc xoang mặt mà không bị tụt lại trong họng. Nắm vững phát âm tiếng Đức giúp tác phẩm giữ trọn vẹn phong cách nguyên bản.

V. Quy trình luyện tập aria Mozart cho giọng nữ cao soprano

Quy trình tập luyện một bản aria đòi hỏi sự nghiêm túc và bài bản từ đầu đến cuối. Người học không nên vội vã hát cả bài ngay khi mới tiếp cận bản nhạc. Việc chia nhỏ quá trình học tập thành từng giai đoạn rõ ràng mang lại hiệu quả cao nhất. Mỗi bước thực hiện đều nhằm giải quyết một nhóm vấn đề cụ thể về kỹ thuật hoặc nghệ thuật. Sinh viên cần kết hợp giữa tự học ở nhà và sự hướng dẫn trực tiếp từ giảng viên. Kế hoạch luyện tập chi tiết giúp tối ưu hóa thời gian và công sức. Tính kiên trì và thói quen làm việc khoa học quyết định sự tiến bộ của giọng hát. Nắm chắc quy trình giúp sinh viên làm chủ tác phẩm một cách toàn diện.

5.1. Phân tích văn bản âm nhạc và bối cảnh kịch bản

Bước đầu tiên của quy trình là đọc và phân tích kỹ lưỡng tổng phổ âm nhạc. Sinh viên cần xướng âm chuẩn xác giai điệu, nhịp phách và các ký hiệu sắc thái âm nhạc. Tìm hiểu bối cảnh ra đời của vở opera và mối quan hệ giữa các nhân vật kịch là điều bắt buộc. Người học phải dịch nghĩa từng từ và toàn bộ nội dung lời ca sang tiếng mẹ đẻ. Việc hiểu rõ ý nghĩa văn bản giúp xác định cảm xúc chủ đạo của nhân vật. Phân tích cấu trúc đoạn nhạc giúp định hình cách phân chia hơi thở hợp lý. Giai đoạn này xây dựng nền tảng tư duy vững vàng trước khi bước vào tập hát thực tế. Hiểu biết sâu sắc về tác phẩm giúp việc biểu diễn mang đậm tính nghệ thuật.

5.2. Luyện tập thanh nhạc từng đoạn và ghép nhạc đệm

Sau khi nắm vững lý thuyết, sinh viên bước vào giai đoạn luyện tập thanh âm cụ thể. Kỹ thuật thanh nhạc cổ điển được áp dụng vào từng câu hát ngắn và các đoạn chạy nốt khó. Người học luyện thanh bằng các âm trung tính để định hình vị trí âm thanh trước khi ghép lời. Các đoạn nhạc phức tạp cần được tập luyện ở tốc độ chậm rãi và tăng dần khi đã thuần thục. Bước tiếp theo là tập luyện cùng nghệ sĩ đệm đàn piano để rèn luyện khả năng phối hợp nhịp điệu. Sự lắng nghe và tương tác với phần đệm giúp giữ vững cao độ và tiết tấu. Hoàn thiện tác phẩm bao gồm việc kết hợp động tác diễn xuất hình thể tự nhiên. Tác phẩm hoàn chỉnh sẵn sàng cho các buổi kiểm tra và biểu diễn sân khấu.

Mục lục chi tiết luận án

LỜI CAM ĐOAN
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU
MỞ ĐẦU
1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC HÁT ARIA CỦA W. MOZART
1.1. Tổng quan nghiên cứu
1.1.1. Nghiên cứu về opera và aria
1.1.2. Nghiên cứu về dạy học thanh nhạc
1.1.3. Nghiên cứu về dạy học hát aria
1.2. Đánh giá tình hình nghiên cứu
1.3. Cơ sở lý luận về dạy học hát aria của W. Mozart
1.3.1. Một số khái niệm
1.3.2. Vai trò của aria W. Mozart trong dạy học thanh nhạc
1.3.3. Các thành tố của quá trình dạy học hát aria W. Mozart cho sinh viên giọng soprano ngành Đại học Thanh nhạc
1.4. Tiểu kết chương 1
2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CÁC ARIA CHO GIỌNG SOPRANO TRONG BA VỞ OPERA CỦA W. MOZART
2.1. Mozart và sự nghiệp sáng tác opera
2.1.1. Một số nét về nhạc sĩ W. Mozart
2.1.2. Khái quát về sáng tác opera của W. Mozart
2.1.3. Ba vở opera tiêu biểu của W. Mozart
2.2. Đặc điểm các aria cho giọng soprano
2.3. Các kỹ thuật thanh nhạc tiêu biểu thường được sử dụng trong hát aria của W. Mozart
2.3.1. Passage - kỹ thuật điển hình trong aria của W. Mozart
2.3.2. Staccato - kỹ thuật tạo điểm nhấn cho aria
2.3.3. Legato - kỹ thuật được sử dụng với vai trò nền tảng
2.3.4. Các kỹ thuật khác
2.4. Nhận xét chung về vấn đề sử dụng kỹ thuật thanh nhạc trong hát aria của W. Mozart
2.5. Tiểu kết chương 2
3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG DẠY HỌC HÁT ARIA CỦA W. MOZART CHO SINH VIÊN GIỌNG SOPRANO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG
3.1. Khái quát về Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương
3.1.1. Một số nét chung
3.1.2. Đôi nét về ngành Đại học Thanh nhạc
3.1.3. Đội ngũ giảng viên thanh nhạc
3.2. Nội dung chương trình và tài liệu giảng dạy môn Thanh nhạc
3.2.1. Nội dung chương trình
3.2.2. Tài liệu giảng dạy
3.3. Aria của W. Mozart cho giọng soprano trong chương trình giảng dạy
3.4. Đặc điểm tâm sinh lý và giọng hát của sinh viên giọng soprano
3.4.1. Đặc điểm tâm sinh lý
3.4.2. Đặc điểm giọng hát của sinh viên giọng soprano
3.5. Khả năng hát aria W. Mozart của sinh viên giọng soprano
3.6. Thuận lợi và khó khăn khi dạy học hát aria của W. Mozart cho sinh viên giọng soprano
3.7. Thực trạng dạy học hát aria của W. Mozart cho sinh viên thanh nhạc giọng soprano
3.7.1. Tình hình dạy của giảng viên
3.7.2. Thực trạng học hát aria W. Mozart của sinh viên giọng soprano
3.8. Đánh giá thực trạng dạy học hát aria của W. Mozart cho sinh viên giọng soprano
3.9. Tiểu kết chương 3
4. CHƯƠNG 4: BIỆN PHÁP DẠY HỌC HÁT ARIA CỦA W. MOZART CHO SINH VIÊN GIỌNG SOPRANO
4.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
4.2. Biện pháp dạy học hát aria của W. Mozart
4.2.1. Điều chỉnh, bổ sung một số aria của W. Mozart cho giọng soprano trong chương trình dạy học thanh nhạc
4.2.2. Biện pháp rèn luyện kỹ năng hát aria của W. Mozart
4.2.3. Xây dựng quy trình dạy học hát aria của W. Mozart cho SV giọng soprano
4.2.4. Sử dụng một số phương pháp dạy học hiện đại
4.2.5. Ứng dụng công nghệ thông tin và các phương tiện nghe nhìn trong dạy và học aria của W. Mozart
4.2.6. Tạo động lực phát huy tính tích cực học tập của sinh viên
4.3. Thực nghiệm sư phạm
4.3.1. Mục đích thực nghiệm
4.3.2. Đối tượng, thời gian, địa điểm thực nghiệm
4.3.3. Nội dung và tiêu chí đánh giá kết quả thực nghiệm
4.3.4. Quy trình thực nghiệm
4.3.5. Đánh giá kết quả thực nghiệm
4.4. Tiểu kết chương 4
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Xem trước tài liệu
Tải đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tài liệu dạy học hát aria của w a mozart cho sinh viên thanh nhạc giọng soprano trường đại học sư phạm nghệ thuật trung ương

Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Tải đầy đủ (196 trang)

Trích đoạn nội dung luận án

Tải xuống để đọc toàn bộ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG ĐÀO THỊ KHÁNH CHI DẠY HỌC HÁT ARIA CỦA W. MOZART CHO SINH VIÊN THANH NHẠC GIỌNG SOPRANO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ÂM NHẠC KHÓA: 2 (2016 - 2019) Hà Nội, 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG ĐÀO THỊ KHÁNH CHI DẠY HỌC HÁT ARIA CỦA W. MOZART CHO SINH VIÊN THANH NHẠC GIỌNG SOPRANO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ÂM NHẠC Mã số: 9140111 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Tố Mai Hà Nội, 2023 LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của chính tác giả.

Các kết quả nghiên cứu và những kết luận trong luận án này là trung thực, không sao chép từ bất kỳ một nguồn nào và dưới bất kỳ hình thức nào. Việc tham khảo các nguồn tài liệu đã được thực hiện trích dẫn và ghi nguồn tài liệu tham khảo đúng quy định. Tác giả luận án Đào Thị Khánh Chi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CĐSP Cao đẳng Sư phạm ĐHSP Đại học Sư phạm GS Giáo sư GV Giảng viên HP Học phần HS Học sinh NCS Nghiên cứu sinh NSND Nghệ sĩ nhân dân NSƯT Nghệ sĩ ưu tú Nxb Nhà xuất bản PGS Phó giáo sư PL Phụ lục PPDH Phương pháp dạy học QTDH Quá trình dạy học SV Sinh viên ThS Thạc sĩ Tr Trang TS Tiến sĩ TW Trung ương DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3. Kết quả khảo sát về việc sử dụng aria của Mozart trong giảng dạy.

Kết quả khảo sát về PPDH aria Mozart của giảng viên. Kết quả khảo sát về tình hình học hát aria W. Mozart của sinh viên. Kết quả học tập của sinh viên.

Bảng điều chỉnh, bổ sung chương trình. Tiêu chí đánh giá khả năng hát aria W. Mozart của sinh viên. Kết quả kiểm tra, đánh giá trước thực nghiệm.

Kết quả kiểm tra, đánh giá sau thực nghiệm. So sánh kết quả kiểm tra trước và sau thực nghiệm.175 MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC HÁT ARIA CỦA W. Tổng quan nghiên cứu.

Nghiên cứu về opera và aria. Nghiên cứu về dạy học thanh nhạc. Nghiên cứu về dạy học hát aria. Đánh giá tình hình nghiên cứu.

Cơ sở lý luận về dạy học hát aria của W. Một số khái niệm. Vai trò của aria W. Mozart trong dạy học thanh nhạc.

Các thành tố của quá trình dạy học hát aria W. Mozart cho sinh viên giọng soprano ngành Đại học Thanh nhạc.40 Tiểu kết chương 1. 49 Chương 2: ĐẶC ĐIỂM CÁC ARIA CHO GIỌNG SOPRANO TRONG BA VỞ OPERA CỦA W. Mozart và sự nghiệp sáng tác opera.

Một số nét về nhạc sĩ W. Khái quát về sáng tác opera của W. Ba vở opera tiêu biểu của W. Đặc điểm các aria cho giọng soprano.

Các kỹ thuật thanh nhạc tiêu biểu thường được sử dụng trong hát aria của W. Passage - kỹ thuật điển hình trong aria của W. Staccato - kỹ thuật tạo điểm nhấn cho aria. Legato - kỹ thuật được sử dụng với vai trò nền tảng.

Các kỹ thuật khác. Nhận xét chung về vấn đề sử dụng kỹ thuật thanh nhạc trong hát aria của W. 81 Tiểu kết chương 2. 84 Chương 3: THỰC TRẠNG DẠY HỌC HÁT ARIA CỦA W.

MOZART CHO SINH VIÊN GIỌNG SOPRANO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG. Khái quát về Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương. Một số nét chung. Đôi nét về ngành Đại học Thanh nhạc.

Đội ngũ giảng viên thanh nhạc. Nội dung chương trình và tài liệu giảng dạy môn Thanh nhạc. Nội dung chương trình. Tài liệu giảng dạy.

Mozart cho giọng soprano trong chương trình giảng dạy. Đặc điểm tâm sinh lý và giọng hát của sinh viên giọng soprano. Đặc điểm tâm sinh lý. Đặc điểm giọng hát của sinh viên giọng soprano.

Khả năng hát aria W. Mozart của sinh viên giọng soprano. Thuận lợi và khó khăn khi dạy học hát aria của W. Mozart cho sinh viên giọng soprano.

Thực trạng dạy học hát aria của W. Mozart cho sinh viên thanh nhạc giọng soprano. Tình hình dạy của giảng viên. Thực trạng học hát aria W.

Mozart của sinh viên giọng soprano. Đánh giá thực trạng dạy học hát aria của W. Mozart cho sinh viên giọng soprano. 119 Tiểu kết chương 3.

123 Chương 4: BIỆN PHÁP DẠY HỌC HÁT ARIA CỦA W. MOZART CHO SINH VIÊN GIỌNG SOPRANO. Nguyên tắc đề xuất biện pháp. Biện pháp dạy học hát aria của W.

Điều chỉnh, bổ sung một số aria của W. Mozart cho giọng soprano trong chương trình dạy học thanh nhạc. Biện pháp rèn luyện kỹ năng hát aria của W. Xây dựng quy trình dạy học hát aria của W.

Mozart cho SV giọng soprano. Sử dụng một số phương pháp dạy học hiện đại. Ứng dụng công nghệ thông tin và các phương tiện nghe nhìn trong dạy và học aria của W. Tạo động lực phát huy tính tích cực học tập của sinh viên.

Thực nghiệm sư phạm. Mục đính thực nghiệm. Đối tượng, thời gian, địa điểm thực nghiệm. Nội dung và tiêu chí đánh giá kết quả thực nghiệm.

Quy trình thực nghiệm. Đánh giá kết quả thực nghiệm. 173 Tiểu kết chương 4.177 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ. 181 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

Lý do chọn đề tài Trong nội dung chương trình học hiện nay, sinh viên (SV) ngành Đại học Thanh nhạc nói chung, giọng hát soprano (nữ cao) nói riêng được học các tác phẩm phong phú và đa dạng như dân ca Việt Nam, ca khúc Việt Nam, dân ca nước ngoài, các bài romance, aria… Có thể nói, aria là những tác phẩm không thể thiếu trong dạy học thanh nhạc ở các trường chuyên nghiệp để phát triển giọng hát. Tại sao lại như vậy? Bởi trong các bài aria có rất nhiều những yêu cầu khắt khe về kỹ thuật thanh nhạc như legato, staccato, passage. buộc người hát phải dày công luyện tập. Việc hát tốt thể loại này sẽ là cơ sở giúp SV hát các thể loại khác một cách thuận lợi hơn.

Yêu cầu này đòi hỏi SV phải có được nhiều yếu tố như giọng hát vang, khỏe, kỹ thuật thanh nhạc chắc chắn và ổn định. Bên cạnh đó, cần có những kiến thức nhất định về lý luận và thẩm mỹ âm nhạc, kỹ năng biểu diễn. mà không phải SV nào cũng có thể làm được. Soprano là giọng hát nữ cao có màu sắc trong sáng, so với các loại giọng hát khác, giọng soprano có thể hát được những giai điệu có nốt cao nhất trong thanh nhạc.

Giọng soprano có tính linh hoạt, được chia làm nhiều dạng: nữ cao trữ tình, nữ cao kịch tính, nữ cao màu sắc, cho nên thể hiện được phong phú các cung bậc trạng thái cảm xúc của con người. Giọng soprano có vai trò rất quan trọng trong lĩnh vực thanh nhạc, các tác giả viết opera (nhạc kịch), hợp xướng hầu như đều soạn cho giọng soprano. Người có giọng soprano phải luyện tập đa dạng các loại kỹ thuật, đa dạng các thể loại thanh nhạc mới có thể thành công trong sự nghiệp của mình và luyện tập hát aria là một yêu cầu không thể thiếu đối với giọng hát soprano. Wolfgang Amadeus Mozart (W.

Mozart, 1756-1791) là một nhà soạn nhạc vĩ đại với những sáng tác để đời mà cho đến tận ngày nay, những sáng tác ấy vẫn luôn là hình mẫu lý tưởng cho các nhạc sĩ. Trong sáng tác opera, ông có nhiều đóng góp to lớn: tiếp sau nhạc sĩ C. Gluck (1714 - 1787), ông đã đưa opera châu Âu thoát khỏi thời kỳ khủng hoảng vào đầu thế kỷ XVIII, hoàn thiện hơn cho thể loại opera và nâng thể loại này lên một tầm cao mới. Nhiều vở opera của ông đã được dàn dựng và biểu diễn trên khắp thế giới.

Với 23 vở opera có giá trị cao cả về nội 2 dung tư tưởng lẫn nghệ thuật, sự phong phú, đa dạng về phong cách cũng như về mặt kỹ thuật thanh nhạc, W. Mozart đã trở thành nhà cải cách nhạc kịch thứ hai và có tầm ảnh hưởng sâu rộng với nền nhạc kịch thế giới sau này. Giai điệu trong các tác phẩm âm nhạc của ông thường rất trong sáng, uyển chuyển, tinh tế. Trong opera của Mozart, nhất là 3 vở Cây sáo thần (Die Zauberflötem), Don Giovanni, Đám cưới Figaro (Le nozze di Figaro) có nhiều tiết mục aria với những kỹ thuật thanh nhạc đặc sắc, rất thuận lợi để phát triển giọng hát, đặc biệt là cho giọng soprano.

Hiện nay, ở Việt Nam, tác phẩm của W. Mozart cũng được dàn dựng khá công phu và thu được những thành công lớn như vở Cây sáo thần, Đàn bà là thế đấy, Đám cưới Figaro…, nhiều trường đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp đã sử dụng các aria của W. Mozart như một phần thi bắt buộc của SV qua mỗi học kỳ. Xem xét các opera tiêu biểu của W.

Mozart cho thấy, ông viết nhiều aria cho hầu hết các loại giọng nam và giọng nữ. Tuy vậy, có thể thấy ông vẫn dành nhiều aria cho giọng soprano (giọng nữ cao) với đủ các dạng nhân vật chính diện, phản diện, thể hiện các dạng cung bậc tình cảm, với đầy đủ và phong phú kỹ thuật thanh nhạc cơ bản và kỹ thuật thanh nhạc đỉnh cao. Do vậy, khi sử dụng các aria của W. Mozart để luyện tập cho giọng soprano sẽ phát triển giọng hát của người học một cách toàn diện và tiến bộ rất nhanh.

Trường ĐHSP Nghệ thuật TW hiện đang là cơ sở đào tạo thu hút được số lượng lớn SV tham gia học tập ngành Đại học Thanh nhạc. Việc nâng cao chất lượng đào tạo là vấn đề cần được quan tâm hàng đầu của nhà trường. Với môn Thanh nhạc, SV được học 2 tiết/tuần với những tác phẩm phong phú, đa dạng ở nhiều thể loại khác nhau từ các bài luyện thanh cho đến tác phẩm. Mặc dù aria của W.

Mozart không phải là những tác phẩm bắt buộc trong chương trình nhưng luôn được khuyến khích và nhiều giảng viên (GV) đã lựa chọn đưa vào giảng dạy cho SV, đặc biệt là được sử dụng trong kỳ thi tốt nghiệp. Trong đó, có các bài aria của W. Mozart cho giọng soprano. Tuy nhiên, việc dạy học hát aria của W.

Mozart cho giọng soprano hiện nay tại Trường ĐHSP Nghệ thuật TW còn tồn tại một số vấn đề như: Chưa có giáo 3 trình chính thức cho môn học, việc giảng dạy vẫn chủ yếu dựa vào các giáo trình của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam hoặc do các GV tự tìm tòi, lựa chọn.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Trích dẫn luận án này

Đào Thị Khánh Chi (2023). Hướng dẫn dạy hát aria Mozart cho sinh viên giọng soprano [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương]. LuanAn.net. https://luanan.net/am-nhac/am-nhac-hoc/day-hoc-hat-aria-mozart-cho-sinh-vien-thanh-nhac-giong-soprano

Câu hỏi thường gặp

Luận án "Hướng dẫn dạy hát aria Mozart cho sinh viên giọng soprano" nghiên cứu về vấn đề gì?

Tài liệu dạy học hát aria Mozart cho sinh viên thanh nhạc giọng soprano trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương.

Luận án "Hướng dẫn dạy hát aria Mozart cho sinh viên giọng soprano" được bảo vệ tại trường nào?

Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương. Năm bảo vệ: 2023.

Luận án "Hướng dẫn dạy hát aria Mozart cho sinh viên giọng soprano" thuộc chuyên ngành gì?

Luận án "Hướng dẫn dạy hát aria Mozart cho sinh viên giọng soprano" thuộc chuyên ngành Lý luận và phương pháp dạy học âm nhạc. Danh mục: Âm Nhạc Học.

Luận án "Hướng dẫn dạy hát aria Mozart cho sinh viên giọng soprano" có bao nhiêu trang?

Luận án "Hướng dẫn dạy hát aria Mozart cho sinh viên giọng soprano" có 196 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.

Cách tải luận án "Hướng dẫn dạy hát aria Mozart cho sinh viên giọng soprano" về máy như thế nào?

Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.

Luận án liên quan

Chia sẻ tài liệu: Facebook Twitter