Giá trị nhân văn trong tư tưởng Nguyễn Trãi - Luận án tiến sĩ triết học

ĐẠI HỌC QUOC GIA THÀNH PHO HO CHÍ MINH TRUONG DAI HOC KHOA HOC XA HOI VA NHAN VAN DOAN THI NGAN GIA TRI NHAN VAN TRONG TU TUONG CUA NGUYEN TRAI THÀNH PHO HO CHI MINH - 2023 ĐẠI HỌC QUOC GIA THÀNH PHO HO CHÍ MINH TRUONG DAI HỌC KHOA HỌC XÃ HOI VA NHÂN VAN DOAN THI NGAN GIA TRI NHAN VAN TRONG TU TUONG CUA NGUYEN TRAI Ngành: Triết học Mã số: 92 29 001 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Nguyễn Anh Quốc 2. Bùi Huy Du PHẢN BIỆN ĐỘC LẬP: 1. Nguyễn Thanh Bình PHẢN BIỆN: 1.

Hà Trọng Tha 3. Trần Mai Ước THÀNH PHO HO CHÍ MINH - 2023 LỜI CẢM ƠN Dé hoàn thành luận án này, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ vô cùng quý báu từ các tập thé và cá nhân. Tôi xin chân thành cảm ơn khoa Triết học, trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn — Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh đã luôn giúp đỡ, trang bị cho tôi hệ thống những kiến thức khoa học từ những ngày đầu nhập học cho đến hôm nay. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của tôi đến TS.

Nguyễn Anh Quốc và TS. Bùi Huy Du đã tận tâm hướng dẫn, giúp đỡ, động viên, khích lệ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận án. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới phòng Sau Đại học - trường Dai hoc Khoa học xã hội và Nhân văn, Thư viện Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn; Thư viện Trung tâm Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã giúp đỡ và cung cấp tư liệu cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tôi xin gửi tới các thầy cô trong khoa Triết học, gia đình, bạn bè, cơ quan công tác lòng biết ơn sâu sắc vì đã luôn tạo điều kiện, động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận án này.

Xin chân thành và trân trọng cảm on! TP. H6 Chi Minh, ngày. năm 2023 Tác giả ĐOÀN THỊ NGÂN LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi, dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Anh Quốc và TS.

Bùi Huy Du. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm vê kêt quả nghiên cứu của công trình này. Hô Chí Minh, ngày. năm 2023 Tác giả ĐOÀN THỊ NGÂN MỤC LỤC Trang PHAN MỞ ĐÂU.

7 2001110221111 1111111111118 se | PHẢN NỘI DUNG.- Q22 0222111122211 1 1111 1111111122 yeu 24 Chương 1. CƠ SỞ Xà HỘI, TIỀN ĐÈ LÝ LUẬN VÀ NHÂN TÓ CHỦ QUAN GOP PHAN HÌNH THÀNH GIA TRI NHÂN VĂN TRONG TƯ TƯỞNG CUA NGUYEN TRAL .-- 2 2-2252SE+EE‡£E£Eczrrxerrerrees 24 1. CƠ SỞ Xà HỘI GOP PHAN HÌNH THÀNH GIÁ TRI NHÂN VAN TRONG TƯ TƯỞNG CUA NGUYEN TRÃI. Sự chuyền biến xã hội Đại Việt thế kỷ XIV - XV và cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược đã góp phần hình thành giá trị nhân văn trong tư tưởng của Nguyễn TIãi.

Quá trình củng cố, xây dựng và phát triển đất nước thời kỳ Hậu Lê với sự hình thành và phát triển giá trị nhân văn trong tư tưởng của Nguyễn 1. TIỀN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ NHÂN TO CHỦ QUAN GOP PHAN HÌNH THÀNH GIA TRI NHÂN VAN TRONG TƯ TƯỞNG CUA NGUYEN 1. Giá trị nhân văn trong văn hóa truyền thống Việt Nam góp phần hình thành giá trị nhân văn trong tư tưởng của Nguyễn Trãi. Giá trị nhân văn trong tư tưởng Tam giáo góp phần hình thành giá trị nhân văn trong tư tưởng của Nguyễn Trãi.

Nhân tổ chủ quan góp phan hình thành giá trị nhân văn trong tư tưởng của Nguyễn T ãi. 72 KET LUẬN CHUONG 1. c2 2222222112211 2 111 x5 vy83 Chương 2. GIÁ TRI NHÂN VĂN TRONG TƯ TƯỞNG CUA NGUYEN TRRÃII.

LÝ LUẬN CHUNG VE GIA TRỊ. Lịch sử nghiên cứu về giá trị va các xu hướng nghiên cứu giá trị. Các khái niệm liên quan đến đề tài luận án. NOI DUNG GIA TRI NHAN VAN TRONG TU TUONG CUA )/€04501:7 11.

Tinh thần yêu nước thương dan - giá tri nhân văn cốt lõi trong tư tưởng của Nguyễn T ãi. Tinh thần vi con người - giá trị nhân văn phổ quát trong tư tưởng của 0/310 02277 7. Tinh thần yêu thương con người và khoan dung, nhân nghĩa trong tư 0/001580ì;8)/41/518-1 00070777 .ÔỎ 125 KET LUẬN CHUONG 2. 2 +ESEEESESEEEEEESEEEEEEEEEEEESEEEErkeErrkrkrser 134 Chương 3.

ĐẶC DIEM VA Ý NGHĨA LICH SỬ CUA GIÁ TRI NHÂN VAN TRONG TƯ TƯỞNG CUA NGUYEN TRÃI. DAC DIEM CUA GIÁ TRI NHÂN VAN TRONG TƯ TƯỞNG CUA NGUYEN TRAL. Tinh kế thừa, dung hợp va phát triển của giá trị nhân văn trong tư tưởng Nguyễn Tiãi. Tính thực tiễn sinh động của giá trị nhân văn trong tư tưởng Nguyễn 3.

Tính dân tộc và tính nhân dân của giá trị nhân văn trong tư tưởng Nguyễn Trãi.cc 752721221122 sisters LỘ Ï 3. Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TRONG TƯ TƯỞNG CUA NGUYEN TRÃI. Ý nghĩa lý luận của giá trị nhân văn trong tư tưởng của Nguyễn KET LUẬN CHUONG 3. 2 2212212211111 2 111511 xe 177 KET LUẬN CHUNG.

--L-- 2C 2221112211112 2111 5111 xcnưe 179 DANH MỤC TÀI LIEU THAM KHẢO.---------- 2-5 <5: 182 CAC CONG TRINH KHOA HỌC DA CÔNG BO LIÊN QUAN DEN DE TÀI LUẬN ÁN. 103 PHAN MỞ DAU 1. Tinh cấp thiết của đề tai Giá trị nhân văn là sự kết tinh những thành quả phong phú và tốt đẹp mà con người đã sáng tạo nên trong lịch sử, thể hiện sự tiến bộ va văn minh của nhân loại. Nó góp phần nuôi dưỡng những giá trị tốt đẹp nhất của con người, hướng con người đến sự giải phóng và phát triển hoàn thiện nhân cách con người.

Do đó, giá trị nhân văn trở thành thước đo của sự văn minh, tiễn bộ của con người và là một chủ đê quan trọng trong lịch sử tư tưởng của nhân loại. Nhận thức rõ vai trò và ý nghĩa cao dep của giá tri nhân văn, cùng với nhân loại nói chung, dân tộc Việt Nam - một dân tộc trải qua biết bao thăng tram của lịch sử, cũng luôn luôn dé cao, vun đắp và xây dựng những giá trị nhân văn tốt đẹp. Trong suốt chiều dai lịch sử dân tộc, trải qua quá trình dau tranh dựng nước và giữ nước, người Việt Nam đã luôn gìn giữ và phát huy truyền thống nhân văn cao đẹp của dân tộc mình. Đó là tư tưởng thương dân, “lay tam lòng thiên hạ làm tam lòng của mình” (Viện Khoa học xã hội Việt Nam, tập 2, 1988, trang 27) của Trần Thái Tông; tinh thần “thân dân, trọng dân”, “khoan sức cho dân” (Viện Khoa học xã hội Việt Nam, tập 2, 1988, trang 397) của Trần Quốc Tuấn; tư tưởng “ai dân”, “ưu quốc” (Viện Khoa học xã hội Việt Nam, tập 2, 1988, trang 479) của Trần Nhân Tông và tư tưởng “nhân nghĩa”, “an dan’ , “trừ bạo” của Nguyễn Trãi.

Tất cả những giá trị nhân văn 33 66 , cao đẹp ay đã được bao tồn, lưu truyền, vun đắp và cudi cùng được kết tinh lại trong những tư tưởng và chân lý lớn, mà thé hiện sâu sắc nhất chính là giá tri nhân văn của Hồ Chi Minh: “Nếu nước độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc, tự do, thì độc lập cũng chăng có nghĩa lý gì” (Hồ Chí Minh, tập 1, 2011, trang 56). Và cũng chính những giá trị nhân văn này đã góp phan khang định cốt cách, tinh thần và bản sắc Việt Nam, là một trong những nhân tố góp phần làm nên thăng lợi vẻ vang của dân tộc Việt Nam trong suôt chiêu dài lịch sử dân tộc. Tiếp thu sáng tạo giá trị nhân văn của dân tộc và nhân loại, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam cũng như trong sự nghiệp đổi mới đất nước, Đảng Cộng sản Việt Nam cũng luôn luôn quan tâm đến vấn đề gìn giữ và phát huy giá trị nhân văn, một trong những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc ta. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng năm 2001 đã xác định nhiệm vụ quan trọng trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2001 - 2010 là: "làm cho văn hóa thấm sâu vào từng khu dân cư, từng gia đình, từng người, hoàn thiện hệ giá trị mới của con người Việt Nam, kế thừa các giá tri văn hóa truyền thống của dân tộc và tiếp thu tinh hoa văn hóa của loài người" (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2001, trang 56).

Đến Đại hội lần thứ X năm 2006, nhiệm vụ "xây dựng và hoàn thiện giá trị, nhân cách con người Việt Nam" tiếp tục được đặt ra với nhiệm vụ: "Bồi dưỡng các giá tri văn hóa trong thanh niên, học sinh, sinh viên, đặc biệt là lý tưởng sống, lối sống, năng lực trí tuệ, đạo đức và bản lĩnh văn hóa con người Việt Nam" (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2006, trang 58). Tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII và ban hành Nghị quyết số 33 của Hội nghị trung ương 9 khóa XI về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước, Đảng ta đã xác định một trong những mục tiêu quan trọng đầu tiên phải thực hiện là: "hoàn thiện các chuẩn mực giá tri văn hóa và con người Việt Nam, tạo môi trường và điều kiện để phát triển về nhân cách, đạo đức, trí tuệ, năng lực sáng tạo, thể chất, tâm hồn, trách nhiệm xã hội, nghĩa vu công dân, ý thức tuân thủ pháp luật; đề cao tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc, lương tâm, trách nhiệm của mỗi người với bản thân mình, với gia đình, cộng đồng, xã hội và đất nước" (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2014, trang 47). Cho tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII năm 2016, Đảng ta lại tiếp tục xác định nhiệm vụ hang dau là xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, trong đó: "đúc kết và xây dựng hệ giá tri văn hóa và hệ giá tri chuẩn mực của con người Việt Nam thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế; tạo điều kiện dé phat triển về nhân cách, đạo đức, trí tuệ, năng lực sáng tạo, thể chất, tâm hồn, trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ công dân, ý thức tuân thủ pháp luật" (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2016, trang 126).