Nghiên cứu phân bố & sinh trưởng cỏ thủy sinh Halophila beccarii, Najas indica ở đầm Cầu Hai

ĐẠI HæC HU¾ TR¯àNG ĐẠI HæC S¯ PHẠM Đ¾NG THä Là XUÂN NGHIÊN CĄU SĀ PHÂN Bê CĂA Cè THĂY SINH Halophila beccarii Aschers. VÀ Najas indica (Willd. â ĐÀM CÀU HAI THUÞC PHÁ TAM GIANG – CÀU HAI, TâNH THĆA THIÊN HU¾ VÀ KH¾ NNG SINH TR¯âNG, PHÁT TRIàN CĂA CHÚNG â CÁC ĐÞ M¾N KHÁC NHAU CHUYÊN NGÀNH: THĀC VÀT HæC Mà Sê: 9420111 TÓM TÂT LUÀN ÁN TI¾N S) SINH HæC HUẾ, NĂM 2022 Công trình được hoàn thành tại: Trưßng Đại học Sư phạm, Đại học Huế Ngưßi hướng dẫn khoa học: PGS. Tôn ThÁt Pháp TS.

Lương Quang Đốc Ph¿n biện 1:. Luận án sẽ được b¿o vệ tại Hội đồng chÁm luận án cÁp Đại học Huế họp tại:. Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện:. DANH MĀC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HæC LIÊN QUAN ĐÃ CÔNG Bê [1].

Đặng Thị Lệ Xuân, Trương Thị Hiếu Th¿o, Hoàng Lê Thùy Lan, Trần Thị Thu Sang, Tôn ThÁt Pháp, Phan Thị Thúy Hằng & Lương Quang Đốc (2020). Đặc điểm hình thái và phân bố của loài rong cám Najas indica (Wild. á đầm Cầu Hai, tỉnh Thừa Thiên Huế. Hue University Journal of Science: Natural Science, 129(1A), 107-114.

Dang Thi Le Xuan, Phan Thi Thuy Hang, Ton That Phap, Hoang Cong Tin & Lương Quang Doc (2022). Response to salinity of the submerged aquatic vegetation species Najas indica (Willd. Vietnam Journal of Marine Science and Technology, 22(1), 29–35. Growth and morphological responses of seagrass to low salinity: The case of Halophila beccarii originated from a brackish lagoon in Central Viet Nam.

Hue University Journal of Science: Natural Science 131 (1B), 47-57. Dang Thi Le Xuan, Phan Thi Thuy Hang, Ton That Phap, Hoang Cong Tin, Luong Quang Doc (2022). Effects of salinity on seedling gemination and growth of early seedlings of the Najas indica (Willd. Vietnam Journal of Marine Science and Technology, 22(2), 199–207.

Dang Thi Le Xuan, Phan Thi Thuy Hang, Ton That Phap, Truong Thi Hieu Thao, Hoang Cong Tin, Luong Quang Doc (2022). Morphological and distribution characteristics of Halophila beccarii Aschers., 1871 in the cau hal lagoon, Thua Thien Hue province. Vietnam Journal of Marine Science and Technology, 22(3), 271-283. Lý do chçn đß tài Halophila beccarii Aschers.

là một loài cỏ biển phân bố phổ biến á vùng Àn Độ - Thái Bình Dương. Najas indica (Willd. là một loài cỏ thủy sinh sống chìm thuộc nhóm nước ngọt nhưng có mặt á c¿ môi trưßng nước ngọt và nước lợ. Hiện nay, diện tích bao phủ của hai loài H.

indica đang bị thu hẹp á mức báo động trên phạm vi toàn cầu, đặc biệt là loài H. beccarii đã được liệt kê vào danh sách các loài dễ bị tổn thương và đe dọa của Tổ chức Liên minh B¿o tồn Quốc tế (IUCN). à nước ta hai loài H. indica phân bố á các môi trưßng ven biển, đặc biệt là đầm Cầu Hai, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Cho đến nay chưa có nghiên cứu nào chuyên sâu về đặc điểm phân bố, sinh s¿n của hai loài H. indica cũng như sự ¿nh hưáng của các yếu tố môi trưßng đến phân bố và sinh s¿n của hai loài á điều kiện môi trưßng đầm phá. Để góp phần bổ sung những thông tin khoa học hỗ trợ công tác b¿o tồn đa dạng sinh học vùng đầm phá ven biển, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu của luận án là: <Nghiên cąu sā phân bë căa cé thăy sinh Halophila beccarii Aschers. và Najas indica (Willd.

ã đÁm CÁu Hai thußc phá Tam Giang – CÁu Hai, tãnh Thća Thiên Hu¿ và kh¿ nng sinh tr°ãng, phát trián căa chúng ã các đß m¿n khác nhau”. Các kết qu¿ nghiên cứu góp phần bổ sung những thông tin về đặc điểm hình thái, phân bố, sinh s¿n của hai loài, là cơ sá khoa học cho công tác b¿o vệ và phát triển các th¿m cỏ thủy sinh sống chìm á môi trưßng đầm phá. Māc tiêu nghiên cąu Mục tiêu chung của đề tài là nghiên cứu đặc điểm phân bố cùa hai loài cỏ thủy sinh sống chìm H. indica á đầm Cầu Hai và sự ¿nh hưáng của độ mặn lên sự sinh trưáng của hai loài này á điều kiện nuôi trồng.

Để thực hiện mục tiêu chung trên đây, đề tài bao gồm các mục tiêu nghiên cứu cụ thể: 1 - Mô t¿ đặc điểm hình thái của hai loài H. indica á đầm Cầu Hai. - Xây dựng được b¿n đồ phân bố của hai loài H. indica á đầm Cầu Hai.

- Xác định được yếu tố môi trưßng ¿nh hưáng đến phân bố của hai loài H. indica á đầm Cầu Hai. - Đánh giá được đặc điểm sinh s¿n hữu tính của hai loài H. indica á đầm Cầu Hai.

- Xác định được yếu tố môi trưßng ¿nh hưáng lên sinh s¿n hữu tính của hai loài H. indica á đầm Cầu Hai. - Đánh giá được mức độ ¿nh hưáng của độ mặn lên sinh trưáng của hai loài H. indica trong điều kiện nuôi trồng.

Nßi dung nghiên cąu - Xác định một số đặc điểm môi trưßng nước và môi trưßng trầm tích của đầm Cầu Hai (nhiệt độ, độ mặn, độ sâu, độ đục, pH và nồng độ N-NO3-, P-PO43- trong môi trưßng nước và nồng độ N-NO3-, P-PO43- môi trưßng trầm tích). - Nghiên cứu đặc điểm hình thái của hai loài H. indica; xác định đặc điểm phân bố trên cơ sá đánh giá độ phủ, mật độ thân đứng và sinh khối đi đến xây dựng b¿n đồ phân bố của H. indica; xác định đặc điểm sinh s¿n của H.

indica á điều kiện tự nhiên đầm Cầu Hai. - Kiểm tra mối quan hệ giữa sự phân bố của hai loài H. indica với một số yếu tố của môi trưßng nước, môi trưßng trầm tích và yếu tố khí hậu (nhiệt độ không khí, lượng mưa và số giß nắng). - Đánh giá sự ¿nh hưáng của độ mặn đối với hai loài H.

indica thông qua sự n¿y mầm cây con và kh¿ năng sinh trưáng của hai loài trong điều kiện nuôi trồng. Ý ngh*a khoa hçc Cung cÁp thông tin khoa học về hình thái, phân bố, sinh s¿n của H. indica á đầm Cầu Hai; cung cÁp b¿n đồ phân bố của H. indica á đầm Cầu Hai trong thßi gian nghiên cứu và mối liên hệ giữa sự phân bố của hai loài với một số yếu tố môi trưßng của thủy vực.

Xác định được độ muối thích hợp cho sự sinh trưáng của H. indica trong điều kiện nuôi trồng. Ý ngh*a thāc tißn Thông tin về đặc điểm hình thái, sinh s¿n, phân bố của H. indica và sự ¿nh hưáng của độ mặn môi trưßng nước lên sinh trưáng của hai loài góp phần làm sáng tỏ sự hình thành, phát triển các th¿m cỏ của hai loài này á đầm Cầu Hai theo không gian và mùa vụ.

Các kết qu¿ nghiên cứu sẽ là cơ sá khoa học quan trọng cho công tác b¿o vệ, phục hồi và phát triển các th¿m cỏ thủy sinh sống chìm á đầm Cầu Hai nói riêng và những thủy vực có điều kiện sinh thái tương tự á ven biển Việt Nam nói chung. Nhÿng đóng góp mßi căa luÁn án - Mô t¿ được đặc điểm hình thái, đặc điểm sinh s¿n và xây dựng được b¿n đồ phân bố của hai loài cỏ thủy sinh sống chìm H. indica á đầm Cầu Hai, tỉnh Thừa Thiên Huế. - Xác định được mùa vụ sinh trưáng, sinh s¿n của loài H.

indica và một số các yếu tố môi trưßng ¿nh hưáng lên sinh trưáng và sinh s¿n của hai loài H. indica á đầm Cầu Hai, tỉnh Thừa Thiên Huế. - Kiểm tra được mức độ ¿nh hưáng của độ mặn và xác định được độ mặn thích hợp cho sự sinh trưáng của hai loài H. indica trong điều kiện nuôi trồng.

C¿u trúc căa luÁn án CÁu trúc luận án có 174 trang và bao gồm các phần chính sau: Phần Má đầu 3 gồm 05 trang; Chương 1. Tổng quan nghiên cứu gồm 24 trang; Chương 2. Đối tượng, vật liệu và phương pháp nghiên cứu gồm 15 trang; Chương 3. Kết qu¿ nghiên cứu và th¿o luận gồm 69 trang; Kết luận và kiến nghị gồm 03 trang; Phần danh mục các công trình khoa học liên quan đã công bố gồm 05 công trình; Tài liệu tham kh¿o gồm 147 tài liệu, trong đó có 15 tài liệu tiếng Việt và 132 tài liệu Tiếng Anh; Luận án có 09 b¿ng và 42 hình; Phần phụ lục gồm 29 trang.

TàNG QUAN NGHIÊN CĄU Luận án đã tham kh¿o và tổng kết 03 vÁn đề và các nội dung liên quan gồm: (1) Cỏ thủy sinh sống chìm; (2) Tổng quan về đầm phá; (3) Điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu. ĐêI T¯þNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĄU 2. Đëi t°ÿng, thái gian và khu vāc nghiên cąu 2. Đëi t°ÿng nghiên cąu Loài cỏ biển Halophila beccarii Loài cỏ thủy sinh nước ngọt Najas Aschers., 1829 Giới: Plantae Giới: Plantae Ngành Magnoliophyta Ngành Magnoliophyta Lớp Liliopsida Lớp Liliopsida Bộ: Alismatales Bộ: Alismatales Họ: Hydrocharitaceae Họ: Najadaceae Chi: Halophila Chi: Najas Loài: Halophila beccarii Loài: Najas indica 2.

Thái gian nghiên cąu Từ năm 2017 đến năm 2021 2. Khu vāc nghiên cąu Nghiên cứu được tiến hành á đầm Cầu Hai có tọa độ từ 16°28'37'' N, 107°90'53'' E đến 16°36'41'' N, 107°78'19'' E. Các ph°¢ng pháp nghiên cąu 2. Phương pháp thu mẫu và thu thập số liệu môi trường đầm Cầu Hai *Thu mẫu ngoài hiện trường: Chúng tôi thực hiện tổng thể có 15 đợt thu mẫu vào tháng 3, 4, 5, 6, 7, 9 và 11 năm 2018 và tháng 1, 2, 3, 4, 5, 7, 9 và 11 năm 2019 trên 21 điểm của toàn đầm Cầu Hai.

Trong suốt thßi gian 4 kh¿o sát tọa độ của các điểm thu mẫu được cố định bằng máy định vị Garmin GPSMAP®78. Độ mặn, nhiệt độ, pH, độ đục của môi trưßng nước được xác định bằng máy đo đa chỉ tiêu HORIBA. Độ sâu cột nước được đo bằng dụng cụ xác định độ sâu cầm tay Handy Depth Sounder Hondex PS-7. Tại mỗi điểm thu mẫu, 5 cm trầm tích bề mặt (sử dụng Core có đưßng kính 40 mm) và 0,5 lít nước được thu thập theo TCVN 5998:1995 (ISO 5667- 9:1992) và TCVN 6663-19:2015 (ISO 5667-19:2004) để phân tích thành phần các chÁt dinh dưỡng dễ tiêu NO£ ⁻ và PO¤ ³⁻.

*Phân tích mẫu nước và trầm tích trong phòng thí nghiệm: Hàm lượng các chÁt dinh dưỡng hòa tan (NO£ ⁻ và PO¤ ³⁻ ) trong môi trưßng nước được phân tích bằng phương pháp SMEWW 4500-NO£. Hàm lượng PO¤ ³⁻ trong trầm tích được phân tích bằng các phương pháp <ChÁt lượng đÁt – phương pháp xác định hàm lượng nitơ dễ tiêu= theo TCVN 5255:2009. Hàm lượng NO£ ⁻ trong trầm tích phân tích dựa trên TCVN 8661:2011 <ChÁt lượng đÁt – xác định phospho dễ tiêu – phương pháp Olsen=. Ph°¢ng pháp thu m¿u và thu thÁp së liáu vß hình thái, phân bë, sinh s¿n và xây dāng b¿n đß phân bë căa loài H.

beccarii *Thu mẫu ngoài thực địa: Tại mỗi điểm thu mẫu, sinh khối của H. beccarii bao gồm rễ, thân, lá, hoa và qu¿ được thu thập á bên trong 3 ô tiêu chuẩn (0,5 x 0,5 m).