Luận án: Khó khăn tâm lý học viên cai nghiện ma túy tại Trung tâm Thanh Đa, TP. Hồ Chí Minh

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ BÍCH PHƯƠNG KHÓ KHĂN TÂM LÝ TRONG QUÁ TRÌNH ĐIỀU TRỊ NGHIỆN MA TÚY CỦA HỌC VIÊN TẠI TRUNG TÂM ĐIỀU DƯỠNG VÀ CAI NGHIỆN MA TÚY THANH ĐA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC HÀ NỘI, 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ BÍCH PHƯƠNG KHÓ KHĂN TÂM LÝ TRONG QUÁ TRÌNH ĐIỀU TRỊ NGHIỆN MA TÚY CỦA HỌC VIÊN TẠI TRUNG TÂM ĐIỀU DƯỠNG VÀ CAI NGHIỆN MA TÚY THANH ĐA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Ngành: Tham vấn học đường và trị liệu tâm lý Mã số: 8 38 01 04 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. LÊ THỊ PHƯƠNG HOA HÀ NỘI, 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các dữ liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa từng công bố trong bất kỳ nghiên cứu nào khác. Tác giả luận văn Nguyễn Thị Bích Phương luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KHÓ KHĂN TÂM LÝ TRONG QUÁ TRÌNH. 16 ĐIỀU TRỊ NGHIỆN MA TÚY CỦA HỌC VIÊN. Một số khái niệm có liên quan đến khó khăn tâm lý trong quá trình điều trị nghiện ma túy của học viên. Biểu hiện khó khăn tâm lý của học viên cai nghiện ma túy.

Yếu tố ảnh hưởng đến khó khăn tâm lý của học viên cai nghiện ma túy đang điều trị nghiện ma túy. TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Các giai đoạn tổ chức nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

THỰC TRẠNG KHÓ KHĂN TÂM LÝ TRONGQUÁ TRÌNH ĐIỀU TRỊ NGHIỆN MA TÚY CỦA HỌC VIÊN TẠI TRUNG TÂM CAI NGHIỆN MA TÚY THANH ĐA, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH .1 Đánh giá chung thực trạng khó khăn tâm lý trong quá trình điều trị nghiện ma túy của học viên. Thực trạng các mức độ biểu hiện khó khăn tâm lý trong điều trị nghiện ma túy. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng khó khăn tâm lý của học viên trong quá trình cai nghiện ma túy tại trung tâm. Khó khăn tâm lý của học viên cai nghiện ma túy tại Trung tâm Thanh Đa qua nghiên cứu trường hợp điển hình.

Ý kiến đề xuất giúp học viên cai nghiện vượt qua khó khăn tâm lý trong quá trình cai nghiện tại trung tâm. 72 KẾT LUẬN- KIẾN NGHỊ. 75 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 77 luan an DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CBĐT Cán bộ điều trị CNMT Cai nghiện ma túy ĐD Điều dưỡng ĐTB Điểm trung bình HCM Hồ Chí Minh HV Học viên KKTL Khó khăn tâm lý TB Thứ bậc TĐ Tổng điểm Tp Thành phố luan an DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ĐỒ Bảng 3.1: Độ tuổi của đối tượng nghiên cứu .2: Đặc điểm nghề nghiệp của học viên cai nghiện tại trung tâm.3: Đánh giá mức độ hài lòng của HV đối với quá trình điều trị nghiện ma túy cho HV tại trung tâm .4: Mức độ khó khăn tâm lý về nhận thức của học viên trong quá trình cai nghiện tại trung tâm cai nghiện ma túy Thanh Đa, thành phố Hồ Chí Minh .5: Mức độ khó khăn tâm lý về cảm xúc của học viên.

53 trong quá trình cai nghiện tại trung tâm cai nghiện ma túy Thanh Đa, thành phố Hồ Chí Minh.6: Mức độ khó khăn tâm lý về hành vi của học viên trong quá trình cai nghiện tại trung tâm cai nghiện ma túy Thanh Đa, thành phố Hồ Chí Minh .7: Yếu tố chủ quan gây ra khó khăn tâm lý cho học viên trong quá trình cai nghiện tại trung tâm .8: Yếu tố khách quan gây ra khó khăn tâm lý cho học viên trong quá trình cai nghiện tại trung tâm .1: Loại ma túy học viên tại trung tâm sử dụng. Đánh giá mức độ khó khăn tâm lý của học viên cai nghiện.3: Phương thức HV cai nghiện sử dụng để vượt qua khó khăn tâm lý63 Biểu đồ 3.4: So sánh mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến khó khăn tâm lý của HV. 70 luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Nghiện ma túy được xem là một bệnh mãn tính khó chữa có đặc tính là dễ tái nghiện.

Người nghiện ma túy thường bị tổn thương hệ thống não bộ. Những tổn thương này có thể tồn tại rất lâu hoặc vĩnh viễn sau khi ngưng sử dụng. Việc điều trị, phục hồi cho người nghiện ma túy phải kết hợp giữa y tế với tư vấn, tâm lý trị liệu và giáo dục trị liệu… Trong chỉ thị của Bộ Chính trị về tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác phòng chống và kiểm soát ma túy thì: Tình hình tội phạm tội và tệ nạn ma túy vẫn diễn biến hết sức phức tạp, là nguy cơ an ninh phi truyền thống mang tính xuyên quốc gia. Ma túy xâm nhập từ nước ngoài vào trong nước rất lớn, xong chưa được ngăn chặn ngay từ khu vực.

Ngày càng xuất hiện nhiều loại ma túy mới, gây rối loạn tâm thần, khó kiểm soát; việc sử dụng ma túy tổng hợp trong thanh niên, thiếu niên tăng nhanh, xong chưa có giải pháp hiệu quả để khắc phục, ngăn chặn, đẩy lùi. Công tác cai nghiện và hỗ trợ cai nghiện còn nhiều bất cập, hiệu quả thấp. Tội phạm và tệ nạn ma túy có nguy cơ trở thành hiểm họa sức khỏe của một bộ phận nhân dân và làm phát sinh nhiều loại tội phạm, gây lo lắng, bức xúc trong nhân dân. Nước ta đứng trước nguy cơ trở thành địa bàn trung chuyển ma túy quốc tế [4].

Người nghiện ma túy sử dụng ma túy càng lâu, liều sử dụng càng cao càng để lại hậu quả nặng nề. Việc sử dụng ma túy gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của bản thân người nghiện ma túy nói riêng và xã hội nói chung. Đặc biệt, sự tác động của ma túy còn gây ra những tổn thương tạm thời hoặc vĩnh viễn cho não bộ của người nghiện khiến cho họ bị suy giảm khả năng suy đoán - xử lý thông tin - khả năng tự chủ - tạo ký ức hồi tưởng nên dễ lệ thuộc vào những khoái cảm ngây ngất, kích động mạnh mẽ khi nghĩ hoặc sử dụng ma túy. Hiện nay, trên khắp 63 tỉnh thành trên cả nước đều có người nghiện ma túy.

Đối tượng nghiện ma túy xuất hiện ở mọi tầng lớp dân cư: cán bộ, công nhân viên chức, học sinh, sinh viên…Độ tuổi của người nghiện ma túy tập trung nhiều hơn trong khoảng dưới 30 tuổi chiếm 80-90% số người nghiện ma túy, đây là những người đang ở độ tuổi lao động, mang trong mình sức khỏe và tuổi trẻ, là nguồn lao động kinh tế chính của gia đình và đất nước. 1 luan an Theo thống kê của Chi cục Phòng chống tệ nạn xã hội - Sở Lao động thương binh xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, cả nước có hơn 225.099 người nghiện ma túy. Riêng thành phố Hồ Chí Minh có số người nghiện được quản lý là 24.504 người tính đến tháng 9 năm 2019. Người nghiện sử dụng nhóm ATS trẻ hóa tăng chiếm tỷ lệ 79%.

Trong đó, hệ lụy do sử dụng nghiện chất ma túy đặc biệt nghiêm trọng ở các tỉnh, thành phố. Thành phần người nghiện ma túy cũng đa dạng về các thành phần xã hội. Người nghiện thường là những người thất nghiệp, gái mại dâm, tội phạm…Và cả những thành phần trí thức như kĩ sư, bác sĩ, công an… Người nghiện thường phải đình chỉ công tác, nghỉ việc trong thời gian dài để cai nghiện ma túy tại các cơ sở cai nghiện tập trung hay tại nhà. Không chỉ thành thị mà cả nông thôn cũng không ít người sử dụng ma túy và lệ thuộc, lạm dụng ma túy.

Tỷ lệ người nghiện ma túy thường đi đôi với tỷ lệ người phạm pháp. Để đáp ứng cơn nghiện họ có thể làm bất cứ việc gì để có tiền mua bán và sử dụng ma túy. Ngày càng có nhiều vụ án do người sử dụng ma túy trong lúc thần kinh không ổn định gây hại đến sức khỏe, gây thương tích của bản thân và người khác, thậm chí không ít trường hợp dẫn đến tử vong. Nghiện ma túy gây ra những hậu quả khôn lường cho xã hội, gia đình và cả cá nhân người dùng nó trên mọi mặt kinh tế, văn hóa, tài chính, xã hội, cơ thể, tâm thần.

Có thể nói việc lạm dụng các chất ma túy, chất kích thích, các chất gây nghiện ở Việt Nam đang ngày càng nhiều và phức tạp. Cùng với việc xuất hiện các loại ma túy mới, hình thức mới, điều này gây ra những khó khăn cho công tác điều tra và quản lý, làm tăng nguy cơ lây nhiễm các bệnh cơ hội, HIV và các rối loạn tâm thần. Vì vậy, việc tìm hiểu và nâng cao nhận thức cho mọi người là việc cần thiết. Điều này đòi hỏi sự chung tay, vào cuộc của các ngành, các cấp, các tổ chức xã hội tham gia vào cai nghiện và phục hồi cho người nghiện; Khuyến kích, động viên người nghiện tự nguyện cai; áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc đối với người không tự nguyện và những người tái nghiện rất nhiều lần tại trung tâm.

Trung tâm Điều dưỡng và cai nghiện ma túy Thanh Đa được thành lập và hoạt động từ những năm 1999. Trải qua gần 20 năm hoạt động, tính đến nay trung tâm đã cai nghiện cho hơn 17.000 lượt học viên. Là đơn vị cai nghiện tự nguyện đầu tiên của cả nước được Bộ 2 luan an Lao động - Thương binh và Xã hội cấp giấy phép số 01/BLĐTBXH-GPHĐCNMT, cho phép thực hiện toàn bộ quy trình cai nghiện, phục hồi cho người nghiện ma túy. Trung tâm có cơ sở vật chất đầy đủ tiện nghi; cán bộ điều trị, giáo dục có trình độ, nhiệt tình được đào tạo chính quy chuyên môn cao; chương trình cai nghiện được thực hiện đúng quy định cuả các ban ngành liên quan cũng như y văn thế giới,…Thực tế cho thấy, công tác cai nghiện đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể.

Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại như: tâm lý của học viên khi cai nghiện, rào cản xã hội, hoàn cảnh gia đình, … Trong đó, hạn chế lớn nhất ảnh hưởng đến hiệu quả cai nghiện ma túy của học viên là những khó khăn, rào cản về tâm lý của chính học viên trong quá trình cai nghiện ma túy như mặc cảm tội lỗi quá khứ, thiếu tự tin, hay lo lắng, sợ hãi, tự kì thị… Bên cạnh đó, do đặc tính là một bệnh mãn tính khó chữa và dễ tái nghiện nên điều trị phục hồi cho người nghiện ma túy là mộtquá trình khó khăn và lâu dài.