Tóm tắt luận án tiến sĩ mối liên hệ giữa đa trí năng và chiến thuật học từ vựng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ - ĐẠI HỌC HUẾ LÊ THỊ TUYẾT HẠNH TÓM TẮT LUẬN ÁN MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐA TRÍ NĂNG VÀ CHIẾN THUẬT HỌC TỪ VỰNG TIẾNG ANH CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC NGÀNH LÍ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY BỘ MÔN TIẾNG ANH HUẾ, 2017 Luận án này được hoàn thành tại trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Huế Người hướng dẫn: PGS.TS LÊ PHẠM HOÀI HƯƠNG Phản biện 1:. Luận án được bảo vệ tại Trường Đại học Huế Vào hồi……ngày…. tháng…… năm 2018 Luận án được lưu tại: - Thư viện quốc gia - Thư viện Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Huế CHƯƠNG MỘT: MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Từ vựng đóng vai trò quan trọng trong việc học ngô ngữ và được ngầm định như một dấu hiệu chuẩn đoán sự thành công của việc học ngôn ngữ đó (Steahr, 2008).

Theo Harmer (1997), nếu như cấu trúc ngôn ngữ được xem như yếu tố tạo nên khung ngôn ngữ thì từ vựng lại được xem như những bộ cơ và cơ quan sống của cơ thể đó. Đó cũng có thể là một trong những lí do vì sao việc dạy từ vựng tiếng Anh lại được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm đến trong 30 năm qua (Nation, 1990, 2001, 2014; Rebecca, 2017; Schmitt, 1997, 2000). Mặc dù nghiên cứu đã chỉ r tầm trọng của từ vựng nhưng việc dạy và học từ vựng chưa đáp ứng đúng với tầm quan trọng đó. Có vẻ như một số giáo viên vẫn chưa nhận thức được vai trò của việc phát triển từ vựng trong người học.

Bên cạnh đó, từ vựng không được xem như một môn học riêng trong chương trình tiếng Anh ở các trường học tại Việt Nam. Ngữ liệu này chỉ được dạy xen kẽ trong các môn học kĩ năng khác trong một thời gian hạn chế. Theo Lê Xuân Quỳnh (2013), sinh viên Việt Nam vẫn còn dựa vào định hướng của giáo viên trong việc học tiếng Anh, kể cả việc học từ vựng. Cũng theo Richards và Renandya (2002), người học tiếng Anh như một ngoại ngữ có thể đạt được mức độ tối đa trong khả năng của họ về việc học từ vựng nếu được dạy học từ vựng và chiến thuật học từ vựng thường xuyên.

Nhiều nghiên cứu về chiến thuật học từ vựng đã chỉ ra rằng việc sử dụng chiến thuật học từ vựng ít nhiều có tác động tích cực đến việc học từ vựng của người học (Gu &Johnson, 1996; Lawson & Hogben, 1996; Moir &Nation, 2002; Sanaoui, 1995; Schmitt, 1997; Stoffer, 1995; Takac, 2008; Wen-ta Tseng, Dornyei & Schmitt, 2006). Theo Ellis (1994, trích dẫn trong Takac, 2008): “Chiến thuật học từ vựng kích hoạt việc học một cách có ý thức và kéo theo nhiều yếu tố khác, ví dụ như sự cố gắng một cách có ý thức về nhận biết các từ mới, tập trung có chọn lọc, quy chiếu trong bối cảnh và lưu giữ trong trí nhờ dài hạn” (p. Vì vậy, để giải quyết vấn đề học từ vựng, chúng ta cần quan tâm đến các chiến thuật học từ vựng. Hai mươi năm học và dạy ngoại ngữ cũng đã giúp tôi nhận thấy rằng việc học thuộc lòng và sử dụng các dãy từ vựng để đối chiếu là hai chiến thuật học từ vựng phổ biến nhất của người học Việt Nam.

Tuy nhiên, những chiến thuật chỉ được xem là có hiệu quả khi được áp dụng cùng với các chiến thuật khác (Gu & Johnson, 1996; Nation, 2008). Hơn nữa, việc chú trong vào đường hướng giao tiếp trong giảng dạy 1 và sự tiện lợi của từ điện online đã làm giảm sự quan tâm của giáo viên đến việc học từ vựng của người học một cách tường minh. Giáo viên chủ yếu dwah vào sự tự giác của người học và chỉ tập trung vào đánh giá vốn từ vựng của sinh viên mà thôi. Tuy nhiên, Takac (2008) đã nhận định rằng: “thụ đắc từ vựng không thể phụ thuộc vào việc học ngầm một cách vô thức, việc đó cần được kiểm soát.

Học từ vựng có ý thức có thể đảm bảo sự phát triển của vốn từ trong ngôn ngữ cần học theo một cách logic và có hệ thống, nhờ đó có thể tránh được sự tích tụ một cách không có kiểm soát những từ ngữ không liên quan đến nhau.19) Chính vì vậy, kết quả của nghiên cứu này có thể làm tăng thêm sự quan tâm đến chiến thuật học từ vựng trong sinh viên để nâng cao hiêu quả học từ vựng của họ. Hơn nữa, nghiên cứu có thể thu hút sự quan tâm của các nhà giáo dục Việt nam cũng như trên toàn thế giới đến việc ban hành một chương trình dạy từ vựng riêng có chủ định trong chương trình chung. Một trong những nguồn cảm hứng khác cho nghiên cứu này là từ thuyết Đa trí năng trong dạy học ngoại ngữ. Giáo sư Howard Gardner là cha đẻ của lí thuyết này.

Rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng thuyết Đa trí năng có ảnh hưởng sâu rộng vào các tiêu chí giáo dục nói chung và dạy học ngoại ngữ nói riêng. Thuyết này đã mang một luồng gió mới đến cho việc dạy học tiếng Anh như một ngoại ngữ: một quá trình được dịch chuyển từ lấy người dạy làm trung tâm sang lấy người học làm trung tâm. Gahala và Lange (1997) đã giải thích rằng: Dạy học ngoại ngữ với nền tảng thuyết đa trí năng là một cách nhìn nhận sự khác biệt giữa những người học một cách nghiêm túc, và sau đó chia sẻ những nhìn nhận đó với người học và phụ huynh, định hướng người học ý thức được những khác biệt đó để có trách nhiệm với việc học của mình. Bên cạnh đó, thuyết đa trí năng còn giúp giới thiệu rộng rãi những công cụ, tài liệu giúp tang cường việc học và hiểu (p.

Cách tiếp cận dạy và học theo khung lý thuyết đa trí năng mang sự phong phú đến cho từng lớp học. Người học được xem như những thực thể duy nhất với những cách học đặc trưng, những chiến thuật cũng như những sở thích riêng tác động đến cách tiếp cận vấn đề mà họ cho là hiệu quả nhất. Đã có rất nhiều nghiên cứu liên quan đến việc áp dụng thuyết đa trí năng vào việc thụ đắc ngôn ngữ, đặc biệt là trong lĩnh vực thụ đắc ngôn ngữ trong môi trường nước ngoài (Armstrong, 2009; Christison, 2005; Richards & Rogers, 2014). Nghiên cứu trong lĩnh vực này cũng đã cố gắng tìm hiểu mối liên hệ giữa hồ sơ trí năng của người học với những khía cạnh khác nhau trong việc học của họ, trong đó bao gồm việc sử dụng các chiến thuật để 2 học từ vựng.

Nghiên cứu này tập trung vào mối liên hệ giữa các trí năng của người học và chiến thuật học từ vựng của họ vì nhiều lí do khác nhau. Thứ nhất, việc tập trung vào một khía cạnh ngôn ngữ sẽ giúp cho người nghiên cứu có cái nhìn sâu sắc hơn về nền tảng lí thuyết liên quan. Thứ hai, việc học và làm chủ vốn từ vựng rất quan trong đối với người học tiếng Anh như một ngôn ngữ. Thứ 3, những nghiên cứu trước đây đã tạo cho người nghiên cứu một nguồn cảm hứng nhất định để có thể thực hiện nghiên cứu này.

Từ năm 2011, tôi đã bắt đầu tìm hiểu về thuyết đa trí năng và một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng có một số mối liên hệ cơ bản giữa chỉ số thông minh và cách sử dụng chiến thuật để học từ vựng (Armstrong, 2009; Farahani & Kalkhoran, 2014; Ghamrawi, 2014; Izabella, 2013; Javanmard, 2012; Razmjoo, Sahragard & Sadri, 2009). Kết quả của những nghiên cứu đó ít nhiều giúp dự đoán được hiệu quả học tiếng Anh của người học ở những lứa tuổi khác nhau. Bên cạnh đó, Palmberg (2011) cũng đã xác nhận những tác động của trí năng lên người học như sau: Con người có xu hướng phát triển những cách học ngoại ngữ riêng của họ tùy thuộc vào hồ sơ trí năng của mình. Ví dụ như đối với việc học từ vựng, một số người thích việc học thuộc lòng, những người khác lại thích phân chia từ ra thành những phần khác nhau và tập trung vào ghi nhớ những thành phần đó.

Một số người khác tìm sự giống và khác nhau giữa các từ ngữ đó với tiếng mẹ đẻ của mình hoặc với một ngôn ngữ khác nữa mà họ biết. Một số khác nữa lại thấy những chiến thuật ghi nhớ rất hữu ích cho việc học từ vựng của họ. Những cũng có những người học sử dụng những chiến thuật học tăng cường và sử dụng chúng thường xuyên (p.17) Đó là những lí do mà nghiên cứu này giả định rằng vẫn tồn tại mối liên hệ nào đó giữa chỉ số đa trí năng của người học ở Việt nam với việc sử dụng chiến thuật từ vựng của họ. Cụ thể hơn, nghiên cứu này giả định rằng những người có hồ sơ trí năng khác nhau thì có cách học từ vựng khác nhau.

Hơn nữa, văn hóa khác nhau có thể có những tác động không giống nhau đến người học. Chính vì vậy, đây là nghiên cứ đầu tiên nghiên cứu về mối liên hệ giữa hồ sơ trí năng của người Việt nam với việc sử dụng chiến thuật học từ vựng tiếng Anh. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu này được thực hiện trước hết nhằm tìm hiểu về các chiến thuật từ vựng mà sinh viên đại học sử dụng để khám phá, ghi nhớ và thực hành từ mới. Tuy nhiên, mục đích chính của nghiên cứu này là khám phá mối liên hệ giữa hồ sơ trí năng của người học và việc sử dụng chiến thuật từ vựng của họ.

Câu hỏi nghiên cứu Nghiên cứu này đi tìm câu trả lời cho hai câu hỏi nghiên cứu chính ưới đây. Hai câu hỏi này được chia thành 5 câu hỏi nhỏ. Chiến thuật từ vựng này được sinh viên đại học sử dụng để học từ mới? 1. Sinh viên đại học sử dụng chiến thuật nào để khám phá từ mới? 1.

Sinh viên đại học sử dụng chiến thuật nào để ghi nhớ từ mới? 1. Sinh viên đại học sử dụng chiến thuật nào để thực hành từ mới? 2. Có tồn tại mối liên hệ nào giữa chỉ số đa trí năng và việc sử dụng chiến thuật học từ vựng của sinh viên đại học không? 2. Hồ sơ trí năng của sinh viên đại học như thế nào? 2.

Có tồn tại mối liên hệ giữa chỉ số đa trí năng và chiến thuật học từ vựng được sử dụng không? 1. Phạm vi nghiên cứu Nghiên cứu này tập trung vào hai khía cạnh chính: Việc sử dụng chiến thuật học từ vựng của sinh viên đại học khu vự Bắc Trung Bộ ở Việt Nam; và mối liên hệ, nếu có, giữa chỉ số trí năng và chiến thuật từ vựng được sử dụng của sinh viên khu vực Bắc Trung Bộ.