Nghiên cứu sinh trưởng, phát triển và năng suất 9 giống ngô lai trung ngày tại Quảng Nam

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN THỊ THU TUYẾT NGHIÊN CỨU SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ NĂNG SUẤT CỦA MỘT SỐ GIỐNG NGÔ LAI TRUNG NGÀY TẠI TỈNH QUẢNG NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ NÔNG NGHIỆP Chuyên ngành: Khoa học cây trồng HUẾ - 2018 ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN THỊ THU TUYẾT NGHIÊN CỨU SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ NĂNG SUẤT CỦA MỘT SỐ GIỐNG NGÔ LAI TRUNG NGÀY TẠI TỈNH QUẢNG NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ NÔNG NGHIỆP Chuyên ngành: Khoa học cây trồng NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. PHAN THỊ PHƯƠNG NHI HUẾ - 2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của chính bản thân. Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực, khách quan và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được ghi rõ nguồn gốc. Huế, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thu Tuyết ii LỜI CẢM ƠN Qua hai năm học tập và thực hiện đề tài luận văn, bản thân đã nỗ lực hết sức cùng với sự quan tâm giúp đỡ của qúy Thầy, Cô giáo trường Đại học Nông Lâm Huế để tôi hoàn thành luận văn này.

Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến cô giáo hướng dẫn PGS. Phan Thị Phương Nhi, người đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện đề tài, cũng như trong quá trình hoàn chỉnh luận văn tốt nghiệp. Tôi xin chân thành cảm ơn quý Thầy Cô giáo Ban Giám hiệu, Phòng đào tạo, Khoa Nông học, trường Đại học Nông Lâm Huế; cán bộ trại giống cây trồng Nam Phước, huyện Duy Xuyên, Quảng Nam. Qua đây tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến gia đình và người thân; cảm ơn, các bạn bè, đồng nghiệp đã tạo điều kiện thuận lợi, nhiệt tình giúp đỡ tôi trong thời gian thực hiện đề tài và hoàn thành báo cáo luận văn.

Mặc dù đã cố gắng với kiến thức và kinh nghiệm bản thân còn hạn chế nên không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong sự góp ý, chỉ bảo của quí thầy cô giáo và đồng nghiệp để đề tài nghiên cứu được hoàn thiện hơn. Huế, ngày tháng năm 2018 Học viên Nguyễn Thị Thu Tuyết iii TÓM TẮT Đề tài nghiên cứu sinh trưởng phát triển và năng suất của một số giống ngô lai trung ngày tại tỉnh Quảng Nam. Cụ thể, đánh giá tình hình sâu bệnh hại và khả năng chống chịu điều kiện bất thuận của các giống ngô lai trong điều kiện nghiên cứu và nghiên cứu về các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các giống ngô lai. Địa điểm nghiên cứu: Thí nghiệm được tiến hành tại Trại giống cây trồng thị trấn Nam Phước, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam.

Đất ruộng thí nghiệm thuộc loại đất thịt nhẹ, có độ phì trung bình. Phương pháp nghiên cứu gồm: Thí nghiệm khảo nghiệm cơ bản bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh Randomized Complete Block Design (RCBD), mỗi giống có 3 lần nhắc lại. Diện tích ô thí nghiệm: 14m2 (5 x 2,8m). Khoảng cách giữa các lần nhắc lại tối thiểu 1m.

Các giống được gieo liên tiếp nhau, gieo 4 hàng/ô. Xung quanh thí nghiệm có băng bảo vệ, chiều rộng băng trồng 4 hàng ngô; mật độ, khoảng cách gieo như trong thí nghiệm khảo nghiệm. Kết quả nghiên cứu cho thấy: Quá trình sinh trưởng, phát triển và năng suất của một số giống ngô lai trung ngày tại Quảng Nam cho thấy các giống ngô có thời gian sinh trưởng dao động 103 - 119 ngày. Các giống PAC164, PACER15014, VS939, PR9118, PS8379, PS8282 và B330 có thời gian sinh trưởng dài hơn đối chứng CP333 từ 9 - 15 ngày, giống TSF1604 có thời gian sinh trưởng 104 ngày ngắn hơn đối chứng từ 1 ngày.

Chiều cao cây của 10 giống ngô trong thí nghiệm dao động từ 210,37 - 267,90 cm, giống PR9118 có chiều cao cây cao nhất (267,90 cm), giống PACER15014 có chiều cao cây thấp nhất (210,37cm). Số lá trên của các giống ngô thí nghiệm dao động từ 15,00 – 17,73 lá. Giống PACER15014 có số lá cao nhất (17,73 lá) và ít nhất là PS8282 (15,00 lá), giống đối chứng CP333 có 15,23 lá. Các giống PAC164, PACER15014 có năng suất thực thu cao hơn đối chứng CP333 (năng suất đạt từ 74,76 – 83,56 tạ/ha, vượt đối chứng 13,86 – 27,26 tạ/ha).

Giống PAC164 có năng suất cao nhất là 83,56 tạ/ha, giống có năng suất thấp nhất là PS8379 (62,90 tạ/ha). Năng suất giống đối chứng CP333 năng suất thực thu là 65,66 tạ/ha. Đề nghị tiếp tục khảo nghiệm 02 giống ngô lai PAC164, PACER15014 ở các vùng sinh thái khác nhau để có cơ sở đánh giá tính thích ứng và ổn định của giống tại các địa phương làm cơ sở cho việc công nhận giống cây trồng mới để phục vụ sản xuất đại trà cho các tỉnh trong vùng. iv MỤC LỤC LỜI CAM ÐOAN.

iii MỤC LỤC. iv DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC CÁC BẢNG .viii DANH MỤC HÌNH VẼ, ÐỒ THỊ. ix MỞ ÐẦU.

TÍNH CẤP THIẾT CỦA ÐỀ TÀI. MỤC TIÊU CỦA ÐỀ TÀI. MỤC TIÊU CHUNG. MỤC TIÊU CỤ THỂ.

YÊU CẦU CỦA ÐỀ TÀI. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ÐỀ TÀI. Ý NGHĨA KHOA HỌC. Ý NGHĨA THỰC TIỄN.

TỔNG QUAN CÁC VẤN ÐỀ NGHIÊN CỨU. CÕ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ÐỀ NGHIÊN CỨU. Vấn ðề sử dụng ýu thế lai và tạo giống ngô lai. Giá trị của cây ngô.

CÕ SỞ THỰC TIỂN CỦA VẤN ÐỀ NGHIÊN CỨU. Tình hình sản xuất ngô lai trên thế giới. Tình hình sản xuất ngô lai ở Việt Nam. Tình hình sản xuất ngô lai ở Quảng Nam.

MỘT SỐ KẾT QUẢ NGHIỆN CỨU GIỐNG NGÔ LAI TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM. Một số kết quả nghiên cứu giống ngô lai trên thế giới. Một số kết quả nghiên cứu giống ngô lai ở Việt Nam. Nghiên cứu về phân nhóm thời gian sinh trýởng và tính thích ứng của cây ngô 26 Chýõng 2.

VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHÝÕNG PHÁP NGHIÊN CỨU. VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU. PHẠM VI NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.

PHÝÕNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phýõng pháp bố trí thí nghiệm. Quy trình kỹ thuật thực hiện trong thí nghiệm. Ðịa ðiểm thí nghiệm.

Các chỉ tiêu và phýõng pháp theo dõi. Xử lý số liệu thí nghiệm. TÌNH HÌNH THÒI TIẾT, KHÍ HẬU KHU VỰC THỜI GIAN LÀM THÍ NGHIỆM. Ẩm ðộ và lýợng mýa.

Số giờ nắng. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ SINH TRÝỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ ÐẶC ÐIỂM HÌNH THÁI CỦA CÁC GIỐNG NGÔ LAI. Thời gian hoàn thành các giai ðoạn sinh trýởng, phát triển của các giống ngô lai.

Ðộng thái và tốc ðộ tãng chiều cao cây của các giống ngô lai. Ðộng thái và tốc ðộ ra lá của các giống ngô lai. Một số chỉ tiêu về hình thái của các giống ngô lai. ÐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH SÂU BỆNH HẠI VÀ KHẢ NÃNG CHỐNG CHỊU ÐIỀU KIỆN BẤT THUẬN CỦA CÁC GIỐNG NGÔ LAI.

Tình hình nhiễm sâu bệnh hại chính của các giống ngô lai. Khả nãng chống chịu một số ðiều kiện bất thuận của các giống ngô lai. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH NÃNG SUẤT VÀ NÃNG SUẤT CỦA CÁC GIỐNG NGÔ LAI. Các yếu tố cấu thành nãng suất của các giống ngô lai.

Nãng suất lý thuyết và nãng suất thực thu các giống ngô lai. 60 KẾT LUẬN VÀ ÐỀ NGHỊ. 63 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 67 vii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết tắt Giải thích 1 BĐ Bán đá 2 BRN Bán răng ngựa 3 ĐC Đối chứng 4 ĐVT Đơn vị tính 5 Kg Kilogam 6 LSD Leat significant difference (sai khác nhỏ nhất có ý nghĩa) 7 Max Tối cao 8 Min Tối thấp 9 NSLT Năng suất lý thuyết 10 NSTT Năng suất thực thu 11 NXB Nhà xuất bản 12 PTNT Phát triển nông thôn 13 P1000 Khối lượng 1000 hạt 14 TS Tiến sĩ 15 TSMT Tổng số muối tan 16 TNHH Trách nhiệm hữu hạn 17 TCN Trước công nguyên 18 VC Vàng cam viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.

Týõng quan giữa yếu tố cấu thành nãng suất với nãng suất ngô. Thành phần hoá học của hạt ngô. Thành phần hoá học ở các phần chính của hạt ngô. Thành phần hoá học của cây ngô xanh.

Tình hình sản xuất ngô trên toàn cầu từ nãm 2006 – 2014. Sản xuất ngô ở một số nýớc trên toàn cầu nãm 2014. Diện tích, nãng suất, sản lýợng ngô ở Việt Nam từ nãm 2000 - 2016. Diện tích, nãng suất và sản lýợng ngô của Quảng Nam từ nãm 2012 ðến 2016.

Diện tích ngô phân theo huyện/thị xã/thành phố thuộc tỉnh Quảng Nam từ nãm 2012 – 2016. Nãng suất ngô phân theo huyện/thị xã/thành phố thuộc tỉnh Quảng Nam từ nãm 2012 – 2016 (tạ/ha). Sản lýợng ngô phân theo huyện/thị xã/thành phố thuộc tỉnh Quảng Nam từ nãm 2012 – 2016 (tấn). Chỉ số ðánh giá thời gian sinh trýởng theo thang ðiểm FAO.

Tổng lýợng nhiệt của các nhóm giống ngô ở các vĩ ðộ khác nhau (0C). Phân nhóm giống dựa theo các bộ phận của cây ngô. Phân nhóm giống ngô theo thời gian sinh trýởng. Các giống ngô lai tham gia thí nghiệm khảo nghiệm cõ bản.

Tình hình thời tiết, khí hậu vụ Xuân 2017-2018. Thời gian hoàn thành các giai ðoạn sinh trýởng, phát triển. Ðộng thái và tốc ðộ tãng trýởng chiều cao của các giống ngô thí nghiệm. Ðộng thái và tốc ðộ ra lá của các giống ngô thí nghiệm.

Các ðặc ðiểm hình thái về thân và lá của các giống ngô. Một số ðặc ðiểm về hình thái của bắp. Tình hình nhiễm sâu bệnh hại của các giống ngô. Khả nãng chống chịu một số ðiều kiện bất thuận của các giống ngô.

Các yếu tố cấu thành nãng suất của các giống ngô thí nghiệm. Nãng suất lý thuyết và nãng suất thực thu của các giống ngô. 61 ix DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 3. Biểu ðồ tốc ðộ tãng trýởng chiều cao cây của các giống ngô lai (cm/10 ngày).

Biểu ðồ tốc ðộ ra lá của các giống ngô (lá/10 ngày). Biểu ðồ nãng suất lý thuyết và nãng suất thực thu của các giống ngô. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Cây ngô (Zea mays L.) là một trong những cây lương thực có lịch sử lâu đời và phạm vi phân bố rộng rãi nhất trên thế giới.